T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2016/488 Esas
KARAR NO\t\t: 2019/720
DAVA\t\t: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t\t: 21/06/2016
KARAR TARİHİ\t: 20/11/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı karşı davalı vekilinin dava dilekçesinde özetle: davalı şirketle ... tarihinde ... Antalya ... Ada ... kayıtlı arsa üzerine .. blok ... daireden ve sosyal alandan oluşan projenin elektrik ve iç teçhizatının yapılması için imzalanan taşöron sözleşmesinde belirlenen işin 300 günde bitirilmesi gerektiği,ancak inşaatın davacının işi dışında kalan işçiliğin bitirilememiş olması ve malzemelerin alınmamış olması nedeni ile işin belirtilen sürede tamamlnamadığı, sözleşme bedeli ... Tl + KDV olup işin %85 lik kısmının bitirildiği, davacıya ... TL'sinin ödendiği diğer bedelin halen ödenmediği, davacının davalının talebi üzerine fazla imalatta da bulunduğu, işin süresinin uzamasına davalının sebebiyet verdiği, uzuyan sürede davacının en az üç işçi çalıştırdığı, sözleşme hükmüne riayet edilmemesi, işin süresinde bitirilmesinin engellenmesi nedeni ile sözleşmenin Antalya ... Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmenin fesh edildiğini, antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik iş sayılı dosyasında uğranılan zararın tespiti ve inşaatta yeni bir elektrikçi çalışmaya başlanması nedeniyle delil tespiti yaptırıldığı, davalı şirketin sözleşmeye uymaması nedeniyle davacının zararını ve hakettiği ücretin bilirikişiler aracılığı ile tespit edilerek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini ve delil tespit dosyasındaki harç ve masrafların davacıya ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili karşı davacı cevap dilekçesinde özetle: Eser sözleşmesinde eserin yapıldığını ve tamamlandığını ispat külfetinin yükleniciye ait olduğunu, delil tespiti yaptırılan Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik iş sayılı dosyasında inşaatın o anki durumu saptanmış ve yine davacının sözleşmedeki edimini yerine getirmek üzere kullanması gerekli elektrik malzemelerin depoda olduğu belirlenmiş ve yine davacıtarafın çalışanlarının da o anda şantiyede bulunmadıklarını saptandığı kısacası edimlerini yerine getiremediklerini davalı karşı davacı olarak tarafı nedeniyle olmadığını, sözleşmeyi haksız olarak feshettiklerini, fazla yapılan ödemeler ve cezai şart talep etmiştir.
Mahallinde 1 inşaat mühendisi, 1 elektrik mühendisi, 1 mali müşavir, 1 hukukçu bilirkişiden heyet oluşturularak keşif yapılmış, rapor alınmıştır. Mali müşavir bilirkişi ..., elektrik -elektronik mühendisi ... tarihli raporunda sonuç olarak; İşin sözleşmesinde belirtilen teslim tarihinde inşaatla ilgili işlerin tamamlanmamış olduğu, ... tarihinde yapılan tespitte \"bloklarda genel olarak elektrik alt yapı tesisatlarının çekilmiş kablo uçlarının montaja hazır olduğunu, mobilya montajlarının yapılmakta olduğunu, özellikle mutfak kısımlarına ait bölümlerde bazı montajının mobilyalardan sonra yapılabilecek durumda konumlandırıldığını, anahtar priz altyapılarının tamamlandığını ancak sıva üstü montojlarının yapılmamış durumda olduğunu, aydınlatma montajlarının henüz yapılmamış olduğunu, elektrik tesisat işlerindeki bu eksikliklerin inşaatla ilgili eksik işlere bağımlı olduğunu, elektrik tesisatı ile ilgili işlerdeki gecikmenin inşaatla ilgili işlerin devam ediyor olmasının bir sonucu olduğunu, elektrik tesisat işlerinin sözleşmedeki sürede tamamlanmamasından davalı yanın kusurlu olduğunu, ... tarihi itibariyle davacının sözleşmeye konu işin %80 inini tamamlamış olduğunu ve yapılan işin bedelinin ... TL+KDV=... TL olduğunu, davalı yanca sunulan ödeme belgelerine göre ( ödeme dekontlarının dosyaya sunulmuş olduğunu)... TL ödeme yapıldığını, ödeme tutarının işin bedelinden düşüldüğünde ... TL-...=... TL yapılan işten kalan davacı alacağı olduğunu, elektrik işlerinin \"işin sözleşmedeki sürede tamamlanmamasının \" işnaatla ilgili işlerin devam ediyor olmasından kaynaklandığı görüş ve kanaatine varıldığını, davacının talebi olan ve ödenip ödenmemesi hususunun Mahkemeye ait olmak üzere davacı ve 2 işçinin 120 gün süre ile iş alanında bulundurulmasından kaynaklı olarak işçilere ödenen ücret, sigorta ve vergi masraflarının(... TL+...)=... TL olduğunu, yol ve yemek masrafları toplamının ... TL olduğunun hesaplandığı bildirilmiştir.
Tarafların itirazları doğrultusunda Mali müşavir bilirkişi ..., elektrik -elektronik mühendisi ... ek rapor alınmıştır. 30.05.2018 tarihli ek raporunda sonuç olarak; Kapalı otoparkta galvaniz tava imalatlarının yaklaşık %50 lik kısımın dışında kalan elektrik tesisatının 3. Kişilerce yapılmış ve tamamlanmış olduğunu, ... son tespit tarihi itibariyle dava konusu inşaatta tespit edilen %85 lik iş seviyesinin bir kısmının 3.kişilerce yapılmış olduğunu, ... son tespit tarihi itibari ile esas olan ve davacı tarafından yapılan elektrik tesisat işlerine ait seviyenin %80 olduğunu, 3.kişilerce yapılmış olan işlerin %5 seviyesinde olduğunun kabulü gerektiğini, işin sözleşmesinde belirtilen teslim tarihinde inşaatla ilgili işlerin tamamlanmamış olduğunu, ... tarihinde yapılan son tespitte \" bloklarda genel olarak elektrik alt yapı tesisatlarının çekilmiş kablo uçlarının montaj hazır olduğunu, mobilya montajlarının yapılmakta olduğunu, özellikle mutfak kısımlarına ait bölümlerde bazı elektrik montajının mobilyalardan sonra yapılabilecek durumda konumlandırıldığını, anahtar priz alt yapılarının tamamlandığını ancak sıva üstü montajlarının yapılmamış durumda olduğunu, aydınlatma montajlarının henüz yapılmamış olduğunu, her iki tespitte ilişkin sunulan resimlerde inşaat ilerleme düzeylerinin görüldüğünü, bu resimlere göre de elektrik işlerinin tamamlanmamış olmasının işin olağan akışına uygun olduğunu, elektrik tesisat işlerindeki bu eksikliklerin inşaatla ilgili eksik işlere bağımlı olduğunu, elektrik tesisatı ile ilgili işlerdeki gecikmenin inşaatla ilgili işlerin devam ediyor olmasının bur sonucu olduğunu, elektrik tesisat işlerinin sözleşmedik sürede tamamlanmamasından davalı yanın kusurlu olduğunu, ... tarihi itibariyle davacının sözleşmeye konu işin %80 inini tamamlamış olduğunu ve yapılan işin bedelinin ... +KDV =... TL olduğunu, davalı yanca sunulan ödeme belgelerine göre (ödeme dekontları dosyaya sunulduğunu) ... TL ödeme yapıldığını, bu ödemenin ... TL sinin başka iş için yapıldığı itirazı ile ilgili herhangi bir belge ve bilgi olmadığından bu itirazın yerinde olmadığını, ödeme tutarı işin bedelinden düşüldüğünde ... TL -...=... TL yapılan işten kalan davacı alacağı olduğunu, elektrik işlerinin \" işin sözleşmedik sürede tamamlanmamasının\" inşatla ilgili işlerin devam ediyor olmasından kaynaklandığı görüş ve kanaatine varıldığından davacının talebi olan ve ödenip ödenmemesi hususunun Mahkemeye ait olmak üzere davacı ve 2 işçinin 120 gün süre ile iş alanında bulundurulmasından kaynaklı olarak işçilere ödenen ücret, sigorta ve vergi masraflarının (... TL+... TL) ... TL olduğunu, yol ve yemek masrafları toplamının ... TL olduğunu, ... TL de cezai şart talebinin Mahkemenin takdirinde olan bir talep olduğu değerlendirilmiştir.
Tarafların itirazları doğrultusunda dosya başka 1 elektrik mühendisi, 1 inşaat mühendisi, 1 mali müşavire tevdi edilerek rapor alınmıştır. Elektrik mühendisi ..., İnşaat mühendisi ..., mali müşavir ... tarihli raporunda sonuç olarak; davacı şirketin davacı ...' a yaptığı ödemelerin toplam ... TL olduğunu, davacının talebi olan davacı ve 2 işçinin 120 gün süre ile iş alanında bulundurulmasından kaynaklı olarak davacının bağ-kuru ve işçilere ödenen ücret, sigorta, yol-yemek masrafları ve vergileri gereğince katlanacağı masraf toplamının ... TL olacağını, sözleşme bedeli ... TL+KDV olarak belirlenen işin %80 oranındaki kısmı davacı tarafından ikmal edildiğinden davacının alacağı (...)x%80=... TL ve KDV ilavesi ile (...)=... TL olarak hesap edildiğini, bu deleni ... TL lik kısmı ödendiğinden davacı alacağının (... TL olarak hesap edildiğini, bu bedelin ... TL lik kısmı ödendiğinden davacı alacağının (...-...)= ... TL olacağı kanat ve sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE:
\tAsıl davada davacı vekili; davalı ile aralarında yazılı eser sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre inşaatın elektrik tesisat işini davacının yapacağının kararlaştırıldığını, iş bedeli olarak ... + KDV olduğunu, işin % 85' inin kendileri tarafından yapıldığını, ayrıca davalının talebi üzerine fazla imalat işleri de yapıldığını, buna rağmen davalının ... TL ödeme yaptığını, işin süresinin sözleşmede 300 gün olarak belirlendiğini, ancak davalının malzeme siparişlerini geciktirmesi ve inşaattaki diğer davalıya ait imalat işlerinin gecikmesi nedeni ile işin süresinde tamamlanamadığı gibi, 120 gün uzadığını, uzayan sözleşme süresinde davacının inşaatta işçi bulundurmak zorunda kaldığını, onların yemek, ücret, Sgk primlerinin kendisi tarafından ödendiğini, bu nedenle sözleşmenin Antalya ... Noterliğinin ... nolu ihtarnamesi ile kendileri tarafından feshedildiğini iddia ederek ödenmeyen imalat bedelinin ve müvekkinini uğradığı zararların giderilmesini talep etmiştir.
\tDavacı tarafa dava dilekçesinde talep ettiği zararı açıklaması için 2 haftalık kesin süre verilmesi sonucu, davacı vekili ... tarihli dilekçesi ile ; zararının sözleşmenin uzaması nedeni ile bulundurduğu işçilerin yemek ve yol masrafı, 4 ay boyunca işçiler nedeni ile ödenen SGK ve vergi masrafları ve ücretleri olduğunu, davacının da bağkur masrafı olduğunu, kar kaybı olduğunu beyan ederek zarar talebini açıklamıştır.
Davalı vekili ise işin uzamasının sebebinin davacının malzeme siparişini geç vermesinden kaynaklandığını, davacı taraf ne zaman malzeme siparişi verdi ise o zaman malzemelerin temin edildiğini, davacının eksik ve hatalı iş yaptığını, davacının sözleşmeyi haksız feshettiğini beyan ederek karşı dava ile cezai şartın ve fazla ödemenin tahsilini talep etmiştir.
\tAsıl dava eser sözleşmesinden kaynaklanan imalat bedelinin, artan işçilik maliyetinin tahsili amacı ile açılan alacak davasıdır.
\tKarşı dava ise yüklenicinin sözleşmeyi haksız fesih iddiasına dayalı cezai şart alacağı ve fazla ödemenin iadesi talebine dayalı alacak davasıdır.
\tSomut olayda davacı- karşı davalı yüklenici, davalı- karşı davacı ise işverendir.
Taraflar arasında davacının yaptığı imalat bedeli, davacı- karşı davalının sözleşmeyi feshinin haklı sebebe dayanıp dayanmadığı, artan işçilik maliyeti tutarı, yapılan ödemeler ihtilaflıdır.
\tSözleşmenin feshi yönünden ;
\tDavacının davalıya gönderdiği ... tarihli Antalya ... Noterliğine ait ... yevmiye nolu ihtarnamede ; sözleşmenin % 80 lik kısmının bitirildiği, işin davalının sözleşmeye aykırı hareketleri nedeni ile süresinde bitirilemediği, belirlenen sürenin 120 gün aştığı, işin süresinde bitirilememesi nedeni ile zararlarının oluştuğu bu nedenle sözleşmenin feshedildiği beyan edilmiş olup, ihtarnamenin davalıya ... tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
\tDavalının davacıya gönderdiği ... tarihli Antalya .... Noterliğine ait ... yevmiye nolu ihtarnamede; davalının edimini süresi içerisinde yerine getirmediği, 12 gündür ise çalışmadığı, 10 gün içerisinde edimlerini yerine getirmesi gerektiği aksi takdirde sözleşmenin feshedileceği yazılıdır. İhtarnamenin davacıya ... tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
\tTanıklar dinlenilmiş keşif yapılmış, tarafların tüm delilleri toplanmıştır.
\tDavacı karşı davalının davalı-karşı davacıya gönderdiği Antalya ... Noterliğinin ... tarihli ... nolu ihtarnamesi davalıya ... tarihinde tebliği edilmiş olup bu tarih itibari ile taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından fesh edildiği anlaşılmıştır.
\tAlınan bilirkişi raporlarından dava konusu işin süresinde yerine getirilememesinin nedeninin davacının sorumluluğunda olmayan davalıdan kaynaklanan, inşaat ile ilgili işlerin devam ediyor olmasından kaynaklandığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmede işin süresinin 300 gün olarak belirlenmesine rağmen söz konusu işin davalıdan kaynaklı sebepler ile süresinde yerine getirilememekle işin uzadığı anlaşıldığından davacının sözleşmeyi feshinin haklı fesih olduğu anlaşılmıştır.
\tİmalat ve ücret yönünden ;
\tDavacının Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesine başvurusu sonucu alınan delil tespiti dosyasının incelenmesinde; tespit talep tarihi ... olup, mahkemece ... tarihinde keşif yapıldığı, bu tarihte yapılan keşfe göre işin % 85 lik kısmının yapıldığının belirlendiği görülmüştür.
\tDavalının Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesine başvurması sonucu alınan delil tespitinin incelenmesinde ise ; davalının ... tarihinde delil tespiti talep ettiği , aynı tarihte yapılan keşif sonucu alınan rapora göre işin % 50 lik kısmının yapıldığının belirlendiği görülmüştür.
\tMahkememizce mahallinde keşif yapılarak ve tanıklar dinlenerek alınan bilirkişi raporunda her iki tespit dosyası, tespit dosyalarındaki keşif tarihleri arasındaki farklar fotoğraflar da değerlendirilmek sureti ile işin % 80 inin davacı tarafından yapıldığı bu hali ile davacının yaptığı işin toplam tutarının ... TL olduğu tespit edilmekle bilirkişi raporu, alınan tanık beyanları, değişik iş tespit dosyalarındaki somut durumu açıklayarak oluşturulduğundan imalat hesabı yönünden hükme esas alınmıştır.
\tDavalının yaptığı ödemeler de taraflar arasında ihtilaflı olup davacı ... TL ödeme aldığını, bahsi geçen ... Tl lik ödemenin başka bir ticari ilişkiden kaynaklandığını beyan ederken , davalı ... TL ödeme aldığını beyan etmiştir. Hesap ekstrelerinin incelenmesinde davalının davacıya toplam ... Tl lik ödeme yyaptığı ancak ödemelerin ... Tl lik kısmının sözleşme tarihinden önce yapıldığı anlaşılmakla, davalının bu sözleşme nedeni ile davacıya ... Tl lik ödeme yaptığı dolayısı ile ; imalat bedeli ... Tl den -davacıya yapılan ... TL yapılan ödeme düşümü ile davacının ... TL imalattan kaynaklı alacağı bulunduğu anlaşılmıştır. Ancak davacı ıslah diletçesinde ücret alacağını ... Tl olarak belirlediğinden bu taleple bağlı kalınmıştır.
Bir işçinin sözleşmenin uzaması sürecinde, ... TL yol ve yemek masrafı olduğu hesaplanmış olup, inşaat alanında üç işçi bulundurulduğundan üç işçinin yol ve yemek masrafı ... TL*3=... TL hesaplanmıştır. ( bilirkişi raporunda diğer kalemlerde üç işçi baz alınmasına rağmen bu kalemde tek işçi yönünden hesaplama yapılmakla mahkememizce üç işçi çalıştırıldığı, dosya kapsamından sabit bulunduğundan üç işçi baz alınmıştır. )
\tFazladan çalışılan süre içerisinde işçilerin sgk+maaş+vergi masraflarının= ... Tl olduğu hesaplanmıştır.
\tDavacı asilin bu dönemde yaptığı bağkur masrafının ise ... Tl olduğu anlaşılmıştır.
Bu hali ile davacının ... Tl olduğu bu bedellerin davacı tarafından talep edilebileceği anlaşılmıştır. Bu nedenle asıl davanın kabulüne karar vreilmiştir.
\tDavalı taraf her ne kadar karşı davası ile fazla ödemeleri talep etmiş ise de fazla ödemenin bulunmadığı tespit edilmiştir. Davalı taraf cezai şart alacağını talep etmiş isede sözleşme süresinin uzamasının davacının kusuruna dayanmaması, sözleşmenin davacı tarafından haklı feshedildiğinin anlaşılması karşısında davalının cezai şart talep edemeyeceği anlaşıldığından karşı davanın reddine karar verilmiştir.Açıklanan gerekçeler ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl davanın KABULÜ ile; ... TL iş bedeli, ... TL artan işçi maliyeti masrafı olmak üzere toplam ... TL' nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karşı davanın REDDİNE,
Asıl davada;
Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL ve ıslah ile alınan ... TL olmak üzere toplam ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalı-karşı davacıdan tahsiline, Hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan ... başvuru , ... peşin , ... Islah ve ... TL keşif harcı, ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat-posta gideri olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
Karşı davada;
Alınması gerekli ... harçtan peşin alınan ... TL harçtan mahsubu ile artan ... TL harcın istemi halinde davalı-karşı davacıya iadesine,
Davalı-karşı davacının yaptığı masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
Sarf edilmeyen gider avansın kararın kesinleşmesinden sonra iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı. 20/11/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır