\t TÜRK MİLLETİ ADINA\t
\t\t T.C.
\t\t BURSA
\t2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2020/
KARAR NO\t: 2023/
HAKİM\t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVACILAR:1-
\t: 2-
\t 3-
VEKİLİ\t: Av.
DAVALI \t: ...
VEKİLİ\t: Av.
DAVA\t\t: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ\t: 22/08/2011
KARAR TARİHİ\t: 21/12/2023
BİRLEŞEN DAVA DOSYASI
ESAS \t: 2015/
KARAR \t: 2015/
DAVACI\t\t
VEKİLİ\t:Av.\t
DAVALI\t:
DAVA\t\t:Tazminat
DAVA TARİHİ\t:28/04/2015
KARAR TARİHİ\t:29/04/2015
KARAR YAZIM TARİHİ \t: 25/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacılar vekili duruşmada tekrarladığı dava dilekçesinde özetle;Müvekkilinin 28/10/2009 düzenleme tarihli sözleşme ile, ... Mahallesi ada parsel, ada parsel sayılı taşınmazlar üzerinde yarım kalmış konut ve işyeri inşaatı işini tamamlamak üzere davalı ile anlaştıklarını, sözleşmenin 2.maddesine göre, davalıya yapacağı ... karşılığında 1.130.000,00.-... ile yapılacak inşaattan her birinin değeri 110.000,00.-... olarak kabul edilen 15 adet daireyi vermeyi kabul ettiğini,yapılan proje tadilatından sonra daire sayısının 14'e düşürüldüğünü,eksik daire yerine ise 50.000,000.-... ödemesine tarafların mutabık kaldığını,sözleşmenin 22.maddesine göre,kooperatif üyeleri istediği takdirde üyelere ait 2 bloğun mantolama işleminin 50.000,00.-... karşılığı yapılacağını, sözleşmenin 13.maddesinde proje tadilatı ile son katların dubleks yapılması ve bağımsız bölüm sayısının arttırılması halinde müteahhidin fark isteyemeyeceğini, sözleşmenin 16.maddesinde inşaatın tamamlanması ve her türlü masrafın müteahhide ait olduğunun yazdığını, çevre düzenleme işinin de 26/10/2010 tarihli sözleşme ve ekleri ile 127.468,40.-... bedel ile davalıya verdiğini, buna karşılık m2'si 850,00.-...'den 137 m2 iki adet dükkan verildiğini, geriye 11.018,40.-... kaldığını,böylece toplam bedelin 1.241.018,40.-... nakit 14 daire ve 2 dükkan olduğunu,davalıya 14 daire 2 dükkan ve 1.218.000,00.-... ödeme yapıldığını, bunun dışında davalı müteahhit tarafından ödenmesi gereken asansör işletme ruhsat ücreti ve için teknik ücreti olan toplam 9.930.00.-...'nin davacı tarafından ödendiğini,elektrik ve doğalgaz abonelik projesi bedeli için ayrıca 7.250,00.-... alındığını, sözleşmenin 2.maddesinde çatının çelik konstrüksiyon olacağının belirtildiğini,belediye imar yönetmeliğindeki değişiklikle yangın algılama sistemi yapımının zorunlu hale geldiğini, davalının A ve B blok dubleks dairelerinin çatılarının çelik değil de ahşap yapılması halinde bu maliyetin karşılanacağını belirten bir yazı verdiğini,ancak diğer üç çatıyı da ahşap yaptığını,ancak yangın algılama sistemi yapılması zorunluluğunun sözleşmenin imzalandığı tarihte mevcut ruhsatlı projede zaten bulunduğunu, sözleşmenin 5.maddesine göre işin bitim süresinin 12 ay olduğunu, 29/10/2010 tarihinde cevap vererek dairelerinin teslim alınmasını istediğini, bu cevap üzerine tespit edilen eksik ve ayıplı işlerin her türlü yasal hak saklı tutularak 04/03/2011 tarihli ihtarname ile işin teslim alınmayacağının bildirildiğini, daha sonra kooperatif üyelerine ait bağımsız bölümlerin 25/04/2011 tarihinde teslim alındığını,eksiklikler tamamlanmadığından 14/06/2011 tarihinde protokol yapıldığını, protokolde davalıya 1.218.000,00.-... ödeme yapıldığı, davalının 71.000,00.-... daha alacağı olduğunu,bu borca yönetim kurulu üyelerinin de kefil olduğunu, bunun için 20/07/2011 günlü 58.500,00.-... miktarlı bir adet senet ile 25/08/2011 günlü bir adet müşteri çekinin verildiğinin çevre düzenlenmesine bağlı kapılarının ve B Blok merdiven sahanlığı boşluklarının kapatılması işinin 25/06/2011 teslim edileceğinin belirtildiğini, yapı kullanım izni alınmasının da davalının sorumluluğunda olmasına rağmen alınmadığını,davalının halen işi bitirmediği gibi yaptığı bir kısım işlerinde ayıplı olduğunu, kendi edimini ifa etmeyen davalının fazladan senet ve çek almasının dürüstlük kurallarına aykırı olduğunu belirterek,davalıya borçlu olmadığınının tespiti ile ... 11.İcra Müdürlüğünün 2011/... takip sayılı dosyasının ve bu dosyada takibe konulan çekin iptali ile,fazla ödeme,geç teslim eksik ve ayıplı fadean olan haklarını saklı tuttuklarını belirterek yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili duruşmada tekrarladığı cevap dilekçesinde özetle;davacı ile davalı arasında düzenleme şeklinde inşaat yapım sözleşmesi uyarıca, ... ili ... İlçesi,... Mahallesi ada parsel, ada parsel ve ada parselde kayıtlı arsalarda bulunan ve inşaatı yarım kalan daire ve dükkanların tamamlanmasının kararlaştırıldığını,taraflar arasında 25/04/2011 tarihli ... bitim mutabakatı ve 14/06/2011 tarihli protokolün imzalandığını, ... bitim mutakabatında inşaatın eksiksiz olarak düzenleme şeklinde sözleşmeye ve taraflarca sonradan karar verilmiş değişikliklere göre ... teslim alındığının kabul edildiğini, protokolde ise ... inşaat ve Kooperatif arasındaki inşaat yapım sözleşmesi ve 26/10/2010 tarihli çevre düzenlenmesine ilişkin sözleşmedeki işlerin eksiksiz ve tam olarak yerine getirildiğini belirterek davacının davalıya 71.000,00.-... borcunun olduğunun ikrar edildiğini,BK 362/1 maddesine göre yapılan şeyin kabulünden sonra yüklenicinin her türlü sorumluluktan kurtulduğunun düzenlendiğini, davacının kabul beyanından tek taraflı olarak dönemeyeceğini,ayrıca inşaatı kabul etmiş olduğundan ayıba karşı tekeffül hükümlerine de başvuramayacağını,davacının 27/07/2011 tarihli senede istinaden 9.000,00.-...'lik ödeme yaptığını ancak geri kalan kısmını ödemediğini,bunun üzerine ... 19.İcra Müdürlüğünün 2011/... Esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını, takip tarihine kadar davacı tarafından hiçbir ayıp ihbarı yapılmadığını,davacı tarafın kötü niyetli olduğunu,davaya konu inşaatın ... İnşaat San. Tic. Ltd.Şti tarafından başlanılmış olup inşaat her blok için farklı seviyelerde devralınarak inşaatın tamamlandığını, bu hususunda dikkate alınması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞTİRİLEN MAHKEMEMİZİN 2015/... ESAS SAYILI DOSYASINDADA
DAVA :
Davacı vekili duruşmada tekrarladığı dava dilekçesinde özetle;müvekkilinin 28/10/2009 tarihli yazılı sözleşme ile ... Mahallesi ada parsel, ada parsel, ada parsel sayılı taşınmazlar üzerinde yarım kalmış konut ve işyeri inşaatı işini tamamlamak üzere yüklenici olan davalı ile anlaştıklarını, davalıya sözleşmeler ile kararlaştırılan ondört daire, iki dükkan verildiğini,ayrıca muhtelif tarihlerde 10 adet makbuz mukabilinde elden 226.260 ...,... ... Şubesinden 50.000 ..., ... ... Katılım Bankası ... Şubesinden muhtelif tarihlerde toplam 910.200,00 ... ... ... Katılım Bankası ... Şubesinden 48.500 ... olmak üzere toplam 1.234.760 ... nakit ödeme yapıldığını, 2 adet dükkan bedeli olan 116.450 ... ile birlikte ödemeler toplamının 1.351.410 ... olduğunu, bunun dışında davalı yüklenici tarafından ödenmesi gereken 9.930 ... nin müvekkil tarafından ödendiğini, sözleşme gereği davalı tarafından yaptırılması gereken elektrik ve doğalgaz aboneliği proje bedeli işi için de yüklenicinin müvekkilinden ayrıca 7.250,00 ... aldığını, davalının aynı ... için arsa sahipleri ile yaptığı ikinci bir kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenleyerek müvekkilini devre dışı bıraktığını, davalının kendisine yapılan uyarılara rağmen işi süresi içerisinde tamamlamadığını, sadece kooperatif üyelerine ait bağımsız bölümleri eksik ve ayıplı olarak 25.04.2011 tarihinde teslim ettiğini, ayıplı işlerden dolayı davalının haksız kazanç sağladığını ve müvekkili aleyhinde sebepsiz zenginleştiğini belirtmekle, 144.704 ... nin 141.762 ... sinin akdi ifa tarihi olan 28/10/2010 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verildiğini belirterek itirazın iptaline karar verilmesine talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi tebliğine rağmen,davalı davaya cevap vermemiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ, DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibariyle düzenlenen inşaat sözleşmesinden kaynaklanan projeye ve sözleşmeye aykırı olarak yapılan eksik ve hatalı imalatlar için borçlu olunmadığına yönelik menfi tespit davası ve istirdat davası davası istemine ilişkindir.Davacı kooperatife ait tüm proje,tadilat projeleri ve kooperatifin tüm defter ve belgeleri delil olarak sunulmuştur.... 19. İcra Müdürlüğünün 2011/... takip sayılı dosyasının incelenmesinde; 14.06.2011 tanzim tarihli 58.500,00 ... bedelli bononun bakiye kısmı olan 49.500,00 ... alacak ve ferileri için takip başlatıldığı ve takibin derdest olduğu anlaşılmıştır.Mahkememizin 23.08.2011 tarihli ara kararı ile ... 19.İcra Müdürlüğünün 2011/... takip sayılı dosyasında, icra veznesine yatırılacak paranın davalıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verildiği ve bu tedbir kararı uyarınca davacı tarafça icra dosyasına kapak hesabı miktarı kadar yatırıldığından artık bu takipteki senet bedelinin ödendiği kabul edilerek davaya istirdat davası olarak devam edilmiştir. Davacı tanığı ...'ın 13/02/2012 tarihli duruşmada alınan beyanında;\"Benim eşim davacı ... Kooperatif üyesidir.Kendisi bayan olması nedeniyle ilgilenemediği için inşaat işleri ile ben ilgilendim. Kooperatif inşaatı müteahhitten teslim alma komisyonu isminde bir komisyon kurdu, bu komisyonda eşime de bir görev verdiler. Az önce de belirttiğim gibi bu işlerle ben ilgilendim.inşaat bittikten sonra müteahhit bizi teslim almak için çağırdığında evlerimizi incelediğimizde evde kullanılan malzemelerin çoğunun defolu olduğunu gördüm.Mutfak tezgahının seramik ve defoludur ayrıca çatım akıyor. Davlumbaz takılmamıştır. Sözleşmedeki kombilerde karar alıp müteahhite bildirmemize rağmen takılmamıştı. Bunun üzerine biz kooperatif sakinleri olarak müteahhitle toplandık ve daireleri bu şekilde kabul etmeyeceğimiz bildirdik. Müteahhit de bize daireleri bu şekilde kabul etmez iseniz ben de burası benim inşaat sahamdır diyerek sizi buraya sokmam,kira ödemeye devam edersiniz dedi.Bu şekilde ayrıldık. Ertesi gün tekrar inşaat mahaline gittiğimizde müteahhitin apartman kapılarını demir zincirlerle zincirleyerek girmemize engel olmaya çalıştığını gördük. Bunun üzerine kooperatf üyeleri ile tekrar toplandık. Ve üyelerin çoğunun kredi çekerek kooperatife girmesi nedeniyle artık kira ödeyecek güçleri olmadığından daireleri bu şekilde kabul edip müteahhit sözleşmedeki eksiklikleri tamamlamaz ise dava açmaya karar verdik. Ve bunun üzerine daire teslim tutanaklarını imzaladık. Biz daireye girmemize rağmen müteahhit o tarihten bugüne kadar bir çivi bile çakmadı. Defolu mallar değişmemiştir, ayrıca müteahhit dairelerimizi bize sözleşme tarihinden yaklaşık 7-8 ay sonra teslim etmiştir\"şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı tanığı tarihli ...'ün duruşma alınan beyanında; \"Ben ... ilinde öğretmenlik yapmaktayım.2010 yılında davacı kooperatifin üye aradığını duyunca ben bu kooperatife Nisan ayında üye oldum. Üye olduğumda bana dairelerin ekim ayında teslim edileceğini söyledikleri halde daireler bana 2011 yılının haziran ayında teslim edildi. Ben haziran ayında daireye geçtiğimde ilk bir ay içerisinde kanalizasyon tıkandı. Buskiye haber ettik.Görevliler geldi. Benden giderin yerini sordular.Bende inşaat yetkilisini aradım ancak telefonlarıma cevap vermedi.Biz kendi çabalarımızla logarı temizledik. Ancak aradan bir ay geçtikten sonra yeniden tıkandı. Ben 1.000,00.-... fark vererek mutfak dolaplarımı değiştim. Ancak bunlarda arızalı çıktı. Penler ve duşa kabinler arızalı idi. Ayrıca mutfak bacası çekmemektedir.Ben memur olduğum için kredi çektiğim için kira ödeyemeyeceğimden dolayı daireleri teslim alma tutanağı imzalamak zorunda kaldım.Çünkü bir defasında dairemi gezmeye geldiğimde müteahhit apartman kapısını zincirlendiği için binaya girememiştim. Kira baskısı nedeniyle daireyi bu şekilde teslim aldım. Başkaca sözlü veya fiili bir tehdit olmamıştır. Ben daireyi teslim alma tutanağı Nisanda imzaladım ancak daire tam hazır olmadığı için Haziranda geçtim \" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ...'ın duruşmada alınan beyanında; Ben kooperatife 2007 yılında eşim kayıt oldu. Biz kayıt olurken bize kooperatifin 2009 yılı sonucu 2010 yılı başı gibi teslim edileceği söylendi. Ancak kooperatif bize 2011 yılı Haziran ayında teslim edildi. Bankadan kredi çekmiştik ayrıca başka borçlarımız da olduğu için kira ödeyemez durumda idik. Bu sebeple kira ödememek için daireyi teslim alma tutanağını imzalayarak daireye geçtik.Daireye taşındıktan sonra içerisinde banyo giderinin arızalı olduğunu,pimapenlerin bozuk olduğunu, sözleşmedeki kombinin takılmadığını, mutfaktaki petek yerine ... takıldığını gördüm. Fayansların döşemesi çok kötü idi, harçlar çok kötü idi. Banyodan alt kata su sızdı onun için ayrıca usta getirttim. Kapılar çok kötü idi.Ayrıca taşındıktan bir süre sonra kanalizasyon taştı.Asansörü uzun bir süre kullanamadık, hatta asansörü yöneticimiz teslim almadı.Diğer denetim kurulu üyeleri yöneticimize baskı yaparak asansörü teslim almak istediler \"şeklinde beyanda bulunmuştur.Davacı tanığı ...'ın duruşmada alınan beyanında; \"Kooperatife 2007 yılında eşim kayıt oldu. Biz kayıt olurken bize kooperatifin 2010 yılı Ekim ayında teslim edileceği söylendi. Ancak kooperatif bize 2011 yılı Haziran ayında teslim edildi. Bankadan kredi çekmiştik ayrıca başka borçlarımız da olduğu için kira ödeyemez durumda idik. Bu sebeple kira ödememek için daireyi teslim alma tutanağını imzalayarak daireye geçtik. Daireye taşındıktan sonra içerisinde banyo giderinin arızalı olduğunu, fayansların hatalı döşendiğini, bütün derzlerin kalktığını, tuvalet ve banyo giderlerinin tıkalı olduğunu, üst katın banyosundan dairemize su sızdığını, evim birinci katta olup önündeki terastan odalarıma su sızdığını gördüm. Ayrıca bacalarımız da çekmemektedir. Logarlar tıkandı. Bunun içinde adam tuttuk. Asansör ve kombi yapılan sözleşmedeki şartları taşımamaktadır.Uyarılarımıza rağmen müteahhit bu eksiklikleri giderilemedi. Biz daha sonra pimapenleri birinci katların mantolamalarını ve logarları, asansör ve teras izolasyonlarını dava açıldıktan sonra biz yaptırdık \" şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı tanığı ... duruşmada alınan beyanında; \" 2011 yılı haziran ayında kooperatifteki evime taşındım. Ancak müteahhit bize 2010 yılı ekim ayında teslim edeceğini söyledi. Hatta biz bu söze güvenerek 2010 yılında çocuğumuzu kooperatifin bulunduğu mahalledeki okula kayıt ettirdik. Daireye girdiğimizde dairede hiç bir gideri çalışmıyordu. Giderler bir alt katta su akıtıyordu. Bacalarımız çalışmıyordu. Kalebodurlarımızın defolu ve işçiliği çok kötü idi. Kapılarımızda kullanılan malzemelerden kaynaklanan lekeler var. Pencerelerimiz arızalı idi. Tamir ettirdik. Asansörümüz hala sorunlu. Alttan su aldığı için çalışmamakta. Asansör izolasyonunu da biz yaptırdık. Tuvalet giderleri geri çıkıp zemin katı kaplamaktadır. Bina çok kötü kokmaktadır. Bizler taşındıktan sonra logarlara ve giderlere usta getirtik yaptırmaya çalıştık ve hala daha uğraşıyoruz. Klozetin giderini biz kendimiz değiştirdik. Zemin katların mantolamalarını yaptırdık. Sığınak camlarını biz taktırdık. Sığınaktaki tuvaletleri biz yaptırdık. Bahçeye girişlerde otomatik kapılar takılmadı. Binamız su almaktadır. Duvarlarımız içten ve dıştan kabarmıştır. Ayrıca Biz taşınırken binadaki bu arızaların büyük bir kısmını gördük. Ancak yol masraflarımızı çok olduğu için ve çocuğumuzu kooperatifin bulunduğu mahalledeki okula kayıt ettirdiğimiz için ve müteahhit taşındıktan sonra eksiklikleri gidereceğini söylediği için binayı eksik haliyle telim aldık dedi\" şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı tanığı ...'ın duruşmada alınan beyanında: \"Ben Davacı kooperatifte adresimdeki dairede otururum ben bu daireye 2011 yılı Haziran ayında taşındım. Müteahhit bize ... marka kombi takacağını söylediği halde ... Kombi takmıştır. Sözleşmemizde spot ışıklandırma olacağı isteğe bağlı kılınmıştı. Ancak hiç bize sorulmadan spot ışık takılmadan düz tavan yapıldı. Taşındıktan bir iki gün içerisinde banyo ve tuvalet giderlerinin arızalı olduğu alt kata su sızdırdığını gördük. Usta çağırdık. Kışın camların hava geçirdiğini gördük usta çağırıp bunları tamir ettirdik. Bugüne kadar iki defa lağım tıkandı ...'den gelen ustalar lağım borusunun küçük olduğunu söylediler, ayrıca ben bu kooperatife girerken kredi çekip girmiştik hem kredi aidatleri hem de kooperatif aidatleri ödüyordum. Bu da beni mali olarak zorluyordu. Kooperatif bittikten sonra kooperatife taşınmak istediğimde dış kapılarak zincir vurulmuş olduğunu gördüm. Bunun üzerine ben yönetimle konuştum yönetimde davalı şirket ile görüştü. Bunun üzerine bir süre sonra binaya taşındık. Ayrıca kooperatifin yaptığı söyleşmede 2010 yılında bize teslim edileceği karalaştırılmasına rağmen 2011 yılı Haziran ayında ancak taşınabildik dedi,\" şeklinde beyanda bulunmuştur. Davalı tanığı ... 'ın duruşmada alınan beyanında; :Ben davacı kooperatifin elektrik işlerini yaptım. Ben müteahhit ile yaptığım sözleşmeye aynen uydum. Beni ilgilendiren tüm imalatlara uydum. Hatta imalatı fazlası ile yaptım. Ben inşaat sırasında gezdiğim kadarıyla binada her hangi bir eksiklik görmedim, Yangın algılama sisteminde bize her hangi bir sorun bildirilmedi. Ben yargın algılama sistemini devreye sokarak teslim ettim dedi\" şeklinde beyanda bulunmuştur. Davalı tanığı ... 'ın duruşmada alınan beyanın;\"Ben davacı kooperatifin elektrik işlerini yaptım. Ben müteahhit ile yaptığım sözleşmeye aynen uydum.Beni ilgilendiren tüm imalatlara uydum.Hatta imalatı fazlası ile yaptım. Ben inşaat sırasında gezdiğim kadarıyla binada her hangi bir eksiklik görmedim, yangın algılama sisteminde bize her hangi bir sorun bildirilmedi. Ben yangın algılama sistemini devreye sokarak teslim ettim dedi\" şeklinde beyanda bulunmuştur. Davalı tanığı ... 'ın duruşmada alınan beyanında;\":Ben davacı kooperatifin elektrik işlerini yaptım. Ben müteahhit ile yaptığım sözleşmeye aynen uydum.Beni ilgilendiren tüm imalatlara uydum. Hatta imalatı fazlası ile yaptım.Ben inşaat sırasında gezdiğim kadarıyla binada her hangi bir eksiklik görmedim, Yangın algılama sisteminde bize her hangi bir sorun bildirilmedi. Ben yargın algılama sistemini devreye sokarak teslim ettim \" şeklinde beyanda bulunmuştur. Davalı tanığı ...'nın alınan beyanında; Ben davalı şirkete seramik ve armatür malzemeleri sattım. Benim sattığım malzemeler ...'li birinci sınıf kaliteli malzemelerdir kooperatifte ne şekilde bir işçilik yapıldığını ben görmedim.Ayrıca kooperatif üyelerinden bir kısmı farkını vererek dairelerin ve kullanılacak malzemeleri de değiştirdiler. ayrıca bende iki farklı örnek daire için iki farklı malzeme gurubu satın aldılar ancak daha sonra birine karar verildi. Örnek dairelerde graniser markalı seramik ve ... ida seramik kullanılmıştır. Normal dairelerde graniser markalı ürünler kullanıldı, ayrıca 4-5 dairenin tercihine bağlı olarak ... ida seramik kullanıldı, ben bu ... ida marka kullanılanlardan fark almadım \" şeklinde beyanda bulunmuştur. Davalı tanığı ...'nun duruşmada alınan beyanında;\" Ben davacı kooperatifte üyeyim, B Blk nolu daireyi davalı şirketten teslim aldım benim aldığım dairede herhangi bir sorun yoktur,diğer dairelerin sıkıntıları olduğunu söylenti şeklinde duydum,ancak ben birebir görmedim ayrıca ben kooperatifin denetçisi idim. Şu anda değilim, ... bitim tutanağında üyelere herhangi bir baskı yapılmadı, kooperatif yetkilileri ve ben gönüllü olarak imzaladık.ben dairemi 2010 yılının Nisan yada Mayıs ayında teslim aldım \" şeklinde beyanda bulunmuştur.Davalı tanığı ...'nın duruşmada alınan beyanında;\" Ben davalı kooperatifte Blk D: dairenin sahibiyim ben dairemi 2011 yılı Nisan ayında teslim aldım ve Haziran ayının 2. sinde kiraya verdim kiracımın bana ilettiği herhangi bir sorun yoktur, komşu dairelerden de herhangi bir şikayet duymadım ben inşaat sırasında kooperatif denetçiydim. Haziran ayında ben daireyi kiraya verdiğimde asansörlerin çalışmadığı söylendi, ancak ben kiracımın asansörü teslimi aldığını bilmiyorum, teslim olunan tutanaklar imzalanırken yönetim kurulu üyelerine ve biz denetim kurulu üyelerine herhangi bir baskı yapılmadı,hatta görüşme ve imzalama talebi kooperatiften geldi, olağanüstü genel kurulu toplantısında faaliyet raporu sunamadığımız için bilgilendirme amaçlı eksiklikleri bildirir yaklaşık 10-12 maddeden oluşan belgeyi üyelere dağıttık, bu maddeler arasında şirkete parasının ödenmediğine ilişkin hususlar da vardı, inşaat devam ederken davalı şirket lavabolar da dahil olmak üzere kullanılacak malzemeler ile ilgili bize seçenek sundular, misal olarak ... kapı camlı veya işlemeli, yer döşemeleri renk seçenekli olarak, mutfak dolapları ile ilgili olarak mal sahiplerine yapılmış olan daireleri gösterilerek bize seçenek sunuldu. \" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mahallinde yapılan keşifle dosya, konusunda uzman İnşaat Mühendisi ... , İnşaat Mühendisi ... , Makine Mühendisi ... ,Elektrik Mühendisi ... tevdii edilmiş, bilirkişiden aldırılan 13/10/2011 hakim havale tarihli bilirkişi raporunda; mahallinde yapılan incelemede bina etrafındaki beton parkeden yapılan tretuvarlarda çökmeler meydana geldiği, çöken kısımların sökülüp yeniden yapılması bedelinin 3.000,00.-..., tüm bloklarda sığınakların iç kapıları ile wc kapılarının yapılmadığı, bu imalatların yapılması bedelinin 2.000,00.-..., sığınakların pencerelerinin yapıldığı, pencerelerin yapılması bedelinin 1.500,00.-... olacağını, işin projesinde salon penceresinin 210/130 olarak,0,80 m duvar üzeri,1.30 m pencere olarak gösterildiği, yerinde yapılan ölçümlerde ise ... blokta 1,70/1,95 ebadında yere kadar ... balkon olarak yapıldığı,bu yüzden yapılan bu imalattan davacıların aleyhine bir durum olmadığını, apartman girişlerine ilan panoları ve daire sayılı kadar posta kutusu takılmamış olup,bu imalatların bedelinin 5.000,00.-..., dairelerdeki salonların kenarlarında spot aydınlatmalı asma tavan yapılması gerektiği halde yapılmamış olup asma tavan yapılması bedelinin 42X400,00.=16.800,00.-..., balkon kapıların yukarıdan aşağıya kadar çıtalı model yapılması gerektiği halde normal PVC profiller ile yapıldığını, normal kapı ile çıtalı kapı fiyat farkı 50,00.-... olduğundan farkın 42X50,00=2.100,00.-... olacağını, binalardaki tüm mekanlardaki fayans ve seramik imalatlarının tamamlandığı,mahallinde gözlemsel olarak yapılan incelemede sözleşmesinde kullanılacak malzemenin ..., ..., ..., Seramik olarak belirtilmesine rağmen yerinde ... marka kullanıldığı, kullanılan malzemeler arasındaki bir daire için piyasa rayiçleri ile fiyat farkının 300,00.-... olduğu toplamda fiyat farkının 42X300,00=12,600,00.-... olacağı, mutfakta buzdolabı arkasında yapılması gerekip de yapılmayan fayans bedelinin 42X60,00=2.520,00.-..., balkonlarda proje gereği yapılması gereken barbeküler yapılmamış olup yapılması gereken barbekülerin bedelinin 42X600,00.-.../AD =25.200,00.-..., balkonlarda mimarisinden sözleşmesi gereği yapılması gereken cam objelerin kullanılmamış olup,bu imalatın bir daire bedeli 100,00.-... olup, tamamının 42X100,00.-... 4.200,00.-... olabileceği, daire dış kapılarının Mega Çelik Kapı, Oda iç kapılarının ise sözleşmede kararlaştırıldığı gibi ... kapı yapıldığını, işin sözleşmesinin çatılar başlıklı bölümün a maddesinde \"çatı konstrüksiyonunun çelik olacağı, ... üstü shingle kaplaması yapılacağının belirtildiğini, ancak tasdikli projesinde çatının ahşap oturtma çatı yapılacağı belirtildiğini, mahallinde yapılan incelemede ise tüm bloklarda tasdikli projesine uygun olarak ahşap oturtma çatı yapıldığı tespit edilmiş olduğundan bu hususta bir değerlendirmenin yapılmadığını,işin sözleşmesinin 1.maddesinde yarım kalan 57 daire ile dükkanların projesine göre yapımından bahsedildiğini, davaya konu binaların davalı yüklenici öncesi işi tasfiyeden önceki müteahhitçe temel seviyesine kadar yaptırıldığını keşif mahallinde beyan olunmuş ve bu hususta taraflarca doğrulanmış,bu sebeple ile binaların temel altındaki bohçalama şeklinde su yalıtımı yapılmasının davalının sorumluluğundan olmadığının anlaşıldığını, katlarda bulunan dairelerde ise bina dışında mantolama şeklinde ısı yalıtımı yapıldığının tespit edildiğini, işin sözleşmesinin 2. maddesinin teknik özellikler başlıklı bölümünün; betonarme yapı dış duvarlar-cephe başlıklı kısmının d maddesinde \"... normlarına uygun malzeme kullanılacağı,ısı,ses ve su yalıtımı yapılacağı belirtilmiş olmasına rağmen işin tasdikli mimari projesinde ses yalıtımı ile ilgili bir detay olmadığından uygulamada yapılmadığını, bahçe duvarlarında yapılan incelemede duvarlara ait tasdikli bir projenin olmadığı görülmüş, gözlemsel olarak yapılan kontrollerde yeterli olduğu kanısına varılmadığını, binaların çevresinde yapılan incelemede harfiyat artıklarının kaldırıldığının tespit edildiğini, mekanik tesisat imalatlarına göre koperatif ile yüklenici firma arasında imzalanan sözleşme çerçevesinde mahallinde yapılan incelemeler sonucunda,işin sözleşmesi hazırlanırken genel hükümler kısmındaki bazı maddeler ile detay kısmındaki bazı maddeler arasında çelişkiler mevcut olup,detay kısmındaki sözleşme hükümleri dikkate alınarak tespit edilen hususlar; mutfak damlumbaz baca bağlantıları yapımı bedeli olarak 1.260,00...., tesisat imalatlarını işçilik nefaset kesinti bedeli 2.500,00.-...,banyo klozet rezervuar işçilik kesinti bedeli 1.500,00.-...,sözleşmede belirtilen vitrifiye mal,kullanılmaması bedeli 3.780,00.-..., mutfak davlumbaz takılmaması bedeli 10.500,00.-..., küvet yerine duş teknesi konulma fark bedeli 10.080,00.-... mutfak eviye ve batarya fark bedeli, 1.764,00.-..., kabul edilen markadan farklı marka kombi fark bedeli 4.200,00.-..., WC ve banyolara tariflenen süzgeç konulmaması bedeli 250,00.-..., su sayaç dolabının yapılmaması bedeli 250,00.-..., mutfaklarda radyatör yerine ... konulma farkı bedeli 750,00.-..., bina yağmur oluklarının (DN70) yeniden yapılma bedeli 4.500,00.-... olmak üzere toplam 43.224,00.-..., elektrik tesisatı imalatlarında mahallinde yapılan incelemede, fiilin durumu fotoğrafla saptanması ile elektrik tesisatına dair elde edilen bulgular dosya eki belgeler de gözetilerek, otomatik kapı bedeli yapılması bedeli 3.500,00.-...,bahçe aydınlatma imalatı bedeli 5.000,00.-..., asansör kuyularındaki suyun boşaltılması bedeli 4.000,00.-..., banyo ve wc lerdeki spot aydınlatma yapılması bedeli 4.200,00.-..., salon tavanlarındaki spot aydınlatma yapılması bedeli 8.400,00.-...,ortak çanak anten ve santralın yapılması bedeli 1.000,00.-... olmak üzere toplam 26.100,00.-... olacağın tespit edildiği, sonuç olarak ... ili ... ilçesi ... Mahallesi ada parsel, ada parsel, ada parsellerde bulunan ... Konut Yapı Kooperatifini ait binalarda işin sözleşmesi ve tasdikli projesine göre yapılan incelemede, inşaat imalatlarından proje sözleşmesine aykırı olarak 74.920,00.-..., mekanik tesisat imalatlarından proje ve sözleşmesine aykırı olarak 43.224,00.-..., elektrik tesisat imalatlarından proje ve sözleşmesine uygun aykırı olarak 26.100,00.... olmak üzere 144.224,00.-... imalatın proje ve sözleşmesine göre eksik ve kusurlu yapıldığının tespit edildiği bildirmiştir.
İlk rapora itiraz edilmesi üzerine, mahallinde yapılan keşifle dosya, konusunda uzman İnşaat Mühendisi ... ,makine mühendisi ... , Elektrik Mühendisi ... , hukukçu ... tevdii edilmiş, bilirkişi heyetinden aldırılan 31/01/2013 havale tarihli bilirkişi raporunda; inşaat imalatları bakımından eksik olan hususların, tüm bloklardaki proje gereği yaplması gereken sığınak pencerelerinin yapılmadığı, pencerelerin yapılması bedelinin 1.700,00.-... olacağı, iç kapılar ile wc kapılarının yapılmadığı, bu imalatlarının yapılması bedelinin 2.500,00.-... olacağı, salon spot aydınlatmalı asma tavan uygulanacağı hükmü yer almadığını, salondaki san kenarlarına spot aydınlatmalı asma tavan yapılması bedelinin ... dairesi için 42X400,00.=16.800,00.-... olacağı, ilan panoları ve daire sayısı kadar posta kutularının koyulmadığı, bu imalatlarının bedelinin 5.500,00.-... olacağını, buzdolabı arkasına yapılması gereken fayans imalatının yapılmadığı, bu imalatın yapılması bedelinin ... daire için 42X65,000=2.730,00TL olacağı, balkonlardaki sözleşme ve eki projesi gereği yapılması gereken barbekülerin yapılmadığını,yapılması gereken barbekülerin bedelinin 42X600,00.-.../ad=25.200.-... olacağı, teknik özellikle başlıklı bölümünün 23.maddesi bendi gereği balkonlarda yapılması gereken cam objelerinin kullanılmadığı, bu imalatın bir daire bedeli 100,00.-... olup, tamamının 42X100,00.-... = 4.200,00.-... olacağını, taraflar arasında 26/10/2010 tarihinde yapılan sözleşme gereği yapılan bina etrafındaki beton parkeden yapılan imalatlarda, muhtelif yerlerde çökmeler meydana geldiğini, yeniden drenaj kanalı yapılması durumunda mevcut beton parkelerin sökülüp yeniden yapılması bedelinin 6.500,00.-... olacağı (gizli ayıp niteliğinde), teknik özellikler başlıklı bölümün 14.maddesinde \"balkon kapılarının aşağıya kadar camlı çıtalı\" olacağı öngörülmüş olup, buna uyulmadığı normal PVC profilleri ile yapıldığı, normal kapı ile çıtalı kapı fiyat farkı 50,00.-... olduğundan farkın 42X50,00.-.../ad=2.100,00.-... olacağı (açık ayıp niteliğinde), binalardaki tüm mahallerdeki fayans ve seramik imalatlarının tamamlandığı,sözleşmenin 2.maddesi teknik özellikli başlıklı bölümünün 18. Maddesi (a), (b) ve (c) kullanıcak malzemenin ..., ..., ... Seramik olarak kullanılması gerekirken yerinde ... marka kullandığını, kullanılan malzeme ile sözleşmede ön görülen malzemeler arasında bir daire için piyasa rayiçleri ile fiyat farkının 42X300,00=12.600,00TL olacağı (açık ayıp niteliğinde), sığınıklarda yapılmayan pencerelerin bedeli 1.700,00.-...,sığınaklarda yapılmayan iç kapı ve wc kapıları bedeli 2.500,00.-..., salonların spotlu asma tavan yapılması bedeli 16.800,00.-... ilan panosu ve posta kutusu yapılması bedeli 5.500,00.-...,buzdolabı askısına yapılmayan fayans imalatı bedeli 2.730,00.-... olmak üzere toplam 54.430,00.-..., altyapı inşaat imalatları bedeli olarak, beton parke yapılması bedeli 6.500,00.-..., çıtalı balkon kapı yapılması farkı bedeli 2.100,00.-..., kullanılan seramik ve fayansların fiyat farkı bedeli 12.600,00...., balkonlarda yapılması gereken cam objelerin bedeli 4.200,00.-..., mutfak davlumbaz baca bağlantılarının mevcut olmadığı bedeli 1.260,00.-..., (açık ayıp), wc lavobalarının küçük seçilmiş olduğundan bedelinin 2.500,00.-... (açık ayıp), banyodaki mevcut bağlantılarının uygun olmadığı bedelinin 1.500,00.-..., lavabo, klozet, armatür, eviye ve küvet sözleşmede belirtilen marka ve model olmadığı bedelinin 3.780,00.-... (açık ayıp),mutfaklarda ankastre davlumbazların mevcut olmadığını bedelinin 10.500,00.-... (açık ayıp), banyolarda küvet yerine duş teknesi montajının yapıldığını bedelinin 10.8000,00.-... (açık ayıp ), mutfak eviye bataryalarının ... marka olmadığı bedelinin 1.890,00.-... (açık ayıp), radyatör giriş vanalarının ... marka olmadığını bedelinin 1.764,00.-... ( açık ayıp), kombilerin sözleşme dışı ... marka seçilmiş olduğu bedelinin 4.200,00.-... (açık ayıp ), banyo ve wc mahallerinde kullanılan süzgeçlerin uygun olmadığını bedellerinin 250,00.-... (açık ayıp), su sayaç ve dolabı bedeli 250,00.-... (açık ayıp), mutfakta radyatör yerine proje dışı ... montajının mevcut olduğunu bedelinin 750,00.-... ( açık ayıp ), bina dış yağmur iniş borularının 100 mm yerine 70 mm kullanıldığını bedelinin 4.500,00.-... (açık ayıp), drenaj, yağmur suyu ve pis su hattı ile logar yapımı bedeli 19.122,00.-... (gizli ayıp) olmak üzere toplam 62.346,00.-... olduğu, KDV hariç olduğunu, bu imalatlardan 14.madde de belirtilen hatalı imalat hariç diğer imalatlardaki ayıpların açık ayıp niteliğinde olduğunun tespit edildiğini, eksik ve kusurlu yapılan elektreik tesisat imalatların icmali, otomatik kapı yapılması bedeli 3.500,00.-..., bahçe aydınlatma imalatları bedeli 5.000,00.-..., banyo ve wc lerdeki spot aydınlatma yapılması bedeli 4.200,00.-..., salon tavanlarındaki spot aydınlatma bedeli 8.400,00.-..., ortak çanak ve anten ve santralin yapılması bedeli 1.000,00.-..., yangın ihbar santralını devreye alma bedeli 6.000,00.-..., mutfaklarda eksi dedektör bedeli 6.510,00.-... olmak üzere toplam 34.610,00.-... olabileceğini,gizli ayıp niteliğindeki drenaj ,yağmur suyu ve pis su hattı ile logar yapımı 19.122,00.-...,yeniden drenaj kanalı yapılması durumunda ve çöken yerlerin tadilatı için mevcut beton parkelerin sökülüp yeniden yapılması bedelinin 6.500,00.-..., yangın ihbar santralının devreye alma bedeli 6.000,00.-...,eksik ... niteliğindeki otomatik yapı yapılması bedeli 3.500,00.-... olmak üzere toplam 35.122,00.-... talep edileceği, taraflar arasında akdedilen sözleşme,ihtarnameler,teslim tutanakları ve 14/06/2011 tarihli protokol dikkate alınarak, davalı tarafın gizli ayıplar ve taraflar arasındaki 14/06/2011 tarihli protokole göre gidermeye taahhüt ettiği eksik işlerden sorumlu olacağı bildirmişlerdir.1.bilirkişi raporu ile 2.rapor arasında çelişki meydana gelmesi ve davacı vekilinin ve davalı vekilinin bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda önceki bilirkişi heyeti tevdi edilmiş,bilirkişi heyetinden aldırılan20/01/2014 tarihli ek raporunda;davacı vekilinin 25/02/2013 tarihli dilekçesinde, davanın 12.500,00.-... tutarlı bölümünün geri alma davasına dönüştüğünü, öncelikli iddianın sehven yapılan ödemeler sebebi ile dava konusu senetlerin karşılıksız olduğunu,davalının projesinde ahşap çatı yapılacağını bildiği halde çelik çatı yapmayı vaat ederek 50.000,00.-... fazla bedel aldığını, bunun yerine yangın algılama sistemi vaat etmiş ise de bunun zaten projesine göre yapılması gerektiğini, eksik ... niteliğinde olan imalatların raporun bölümünde belirtilmediğini,daire içlerindeki eksikliklerle ortak alanlardaki eksikliklerin farklı değerlendirilmesine rağmen ortak alanlardaki eksikliklern açık ayıp olarak nitelendirildiğini, davalı vekilinin 05/04/2013 tarihli dilekçesinde;drenaj yağmur suyu ve pis su hattı ile logar yapımı için belirtilen bedele itiraz ettiklerini,eksik olduğu belirtilen bu şiten davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığını,önceki müteahhidin imalatı yol seviyesinde yapmasından kaynaklandığını, raporun 8. sayfasında 1. bölümde yapılan değerlendirilmenin subjektif olduğunu, raporda yeniden drenaj kanalı yapılması için parkelerin sökülerek takılma bedelinden davalının sorumlu olmadığını, söz konusu alanın araçların giriş çıkışına göre yapıldığını, ... makinelerinin giriş çıkışı için yapılmadığını, belirtilen zararın kooperatiften kaynaklandığını, raporda yangın ihbar santrali için belirlenen bedelden davalının sorumlu olmadığını, yangın ihbar santralinin eksiksiz alındığının teslim protokolünde yer aldığını, belirtildiğini, hesaplanan ... daire üzerinden yapıldığını, ancak 24 dairesinin kooperatif ait olduğunu bu hatanın nedeninin taraflar arasındaki geçerli sözleşme olarak ... inşaat ile mal sahipleri arasında noterce düzenlenen inşaat sözleşmesi olduğunu, taraflar arasında düzenleme şeklinde inşaat yapım sözleşmesinin 1.maddesinde müteahhittin inşaatı projesine uygun şekilde yapmayı üstlendiği belirtildiğini, BK'nın 4/1. Maddesine göre \" Yüklenici üstlendiği edimleri ... sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek,sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır\" bu kapsamda BK'nın 471 ve 472 gereği, ... sahibi tarafından yaptırılan ve inşaatta kullanılmak üzere kendisine verilen plan, proje ve inşaat hesaplarının, fenne ve amacına uygunluğunun müteahhit tarafından incelenmesi ve varsa hatalarının ... sahibine bildirilmesi gerektiğini, gerek kanunda yer alan maddeler gerekse taraflar arasındaki sözleşme hükmü dikkate alındığından davalının, drenaj yağmur suyu ve pis su hattı ile logar imalatından meydana gelen gizli ayıptan sorumluluğunun bulunduğunu, davalının drenaj yağmur suyu ve pis su hattı ile logar imalatı ve bu imalata dolaylı olarak bağlı olan beton parke yapımında sorumlu olduğunu, ... ile ... inşaat arasında yapılan sözleşmenin 1. ve 2. maddelerine göre davalı ... inşaat ... dairenin yapımını üstlendiğini, hesaplanmalarının ... adet daire dikkate alındığını, sonuç olarak, kök rapordan ayrılmayı gerektirir bir durum olmadığına taraflar arasında akdedilen sözleşme,ihtarnameler,teslim tutanaklar ve 14/06/2011 tarihli protokol dikkate alınarak, davalı tarafın gizli ayıplar ve taraflar arasındaki 14/06/2011 tarihli protokole göre gidermeyi taahhüt ettiği eksik işlerden sorumlu olacağı bildirmişlerdir.
1.bilirkişi raporu ile 2. bilirkişi raporu arasında çelişki meydana gelmesi nedeniyle çelişkinin giderilmesi için 3.bilirkişi raporunu aldırılmak üzere konusunda uzman inşaat mühendisi ... , makine mühendisi ... , elektrik mühendisi ... , hukukçu ... tevdi edilerek, bilirkişinin 03/06/2014 havale tarihli bilirkişi raporunda; tüm bloklardaki projesi gereği yapılması gereken sığınak pencerelerinin yapılmadığını, pencerelerin yapılması bedelinin 1.700,00.-... olduğunu, tüm bloklarda projesi gereği yapılması gereken sığınak iç kapıları ve wc kapılarının yapılmadığını, bu imalatların yapılması bedelinin 2.500,00.-... olacağı, salondaki salon kenarlarına spot aydınlatmalı asma tavan yapılması bedelinin ... daire için 42X400,00=16.800,00.-... olacağı, apartman girişlerinde konulması gereken ilan panoları ve daire sayısı kadar posta kutularının konulmadığı, bu imalatların bedelinin 5.500,00.-... olacağı, buzdolabı arkasına yapılması gereken fayans imalatının yapılmadığını, bu imalatın yapılması bedelinin ... daire için 42x65,00=2.730,00.-... olacağı, balkonlarda sözleşmesi eki projesi gereği yapılması gereken barbekülerin yapılmamış olduğu,yapılması gereken barbekülerin bedelinin 42x600,00.-.../ad = 25.200,00.... olacağı, balkonlarda yapılan cam objelerin kullanılmadığı, bu imalatın bir daire bedeli 100,00.-... olup tamamının 42X100,00.-...=4.200,00.-... olacağı, taraflar arasında 26/10/2010 tarihinde yapılan sözleşme gereği yapılan bina etrafındaki beton parkeden yapılan imalatlarda, muhtelif yerlerde çökmeler meydana geldiği, ayrıca yeniden drenaj kanalı yapılması durumunda, mevcut beton parkelerin sökülüp yeniden yapılması bedelinin 6.500,00.-... olacağı, PCV profiller ile yapıldığı, normal kapı iel çıtalı kapı fiyat farkı 50,00.-... olduğundan farkın 42X50,00.-.../ ad=2.100,00.-... olacağı, , ..., ... seramik olarak kullanılması gerekirken yerinde ... marka kullanıldığı, kullanılan malzeme ile sözleşmede ön görülen malzemeler arasında bir daire için piyasa rayiçleri ile fiyat farkının 42X300,00.-... =12.600,00.-... olacağı, kooperatif tarafından kaldırılan ve ... hafriyat firmasına kesilen 5.451,00.-... olacağı, inşaat imalatlarında eksik işler,sığınaklarda yapılmayan pencerelerin bedeli, 1.700,00.-..., sığınaklarda yapılmayan iç kapı ve wc pencerelerin bedeli, 2.500,00.-..., salonları spotlu asma tavan yapılması bedeli 16.800,00.-..., ilan panosu ve posta kutusunun yapılması bedeli 5.500,00.-...,buzdolabı askısına yapılmayan fayans imalatı bedeli 2.730,00.-..., barbekü yapılması bedeli 25.200,000.-..., balkonlarda yapılması gereken cam objelerin bedeli 4.200,00.-... olmak üzere toplam 58.630,00.-..., inşaat imalatlarında açık kayıp işler,beton parke yapılması bedeli 6.500,00.-...,çıtalı balkon kapı yapılması farkı bedeli 2.100,00.-..., hafriyat atıklarının taşınması 5.451,60.-... olmak üzere toplam 14.051,60.-..., inşaat imalatlarında gizli ayıp işler, kullanılan seramik ve fayansların fiyat farkı bedeli 12.600,00.-... olmak üzere toplam 12.600,00.-..., sonuç olarak, inşaat imalatlarında gizli ayıplı işlerin toplam tutarının 12.600,00.-..., elektrik tesisatı işlerinde gizli ayıplı işlerin toplam tutarının 4.800,00.-... olduğu ve 14/06/2011 tarihli, protokol dikkate alınarak müteahhittin bu işlerden ve karşılığı tutarlardan sorumlu olduğu, ayrıca mekanik tesisatı işlerinde gizli ayıplı ... olarak değerlendirilen çevre drenaj, yağmur suyu ve kanalizasyon imalatlarının herhangi bir projesi olmadan imal edildiği, bu boru imalatlarının üzeri kapalı olduğundan uygun çap ve eğimde imalatın yapılıp yapılmadığı konusunda herhangi bir görüş verilme imkanı oluşamadığı tespitlerine rağmen davalı vekilinin dilekçesinde belirttiği ...'den sorularak değerlendirilmesi hususunun mahkememizce de uygun görülmesi ve neticesinde gizli ayıplı imalat olduğu tespiti halinde bu imalatın bedelinin 19.122,00.-... (... Hafriyat Firmasına ait 12/10/2012 tarih ... Sayılı fatura) olacağı ve yine 14/06/2011 tarihli protokol dikkate alınarak müteahhittin bu işlerden ve karşılığı tutarlardan sorumlu olabileceği değerlendirildiği, inşaatın imalatlarında 14.051,60.-..., makine tesisat işlerinde 32.000,00.... açık ayıplı işlerin 6098 Sayılı BK 477. maddesi uyarınca müteahhidin sorumlu olmayacağını, elektrik tesisatı imalatlarında 3 adet otomatik kapıların yapılması bedeli olan 10.500,00.-...'nin 14/06/2011 tarihli protokolde eksik işler olarak belirtildiğinden müteahhittin bu ... ve karşılığı tutardan sorumlu olduğunu, inşaat imalatlarında 58.630,00.-... makine tesisat imalatlarında 11.000,00.-... ve elektrik tesisatı imalatlarında 25.110,00.-... işlerden ve karşılığı tutarlardan BK'nın 96. maddesi kapsamı tutularak, borçlunun kusurlu ifa imkansızlığından veya gereği gibi ifa etmemesinden yahut sözleşmenin müspet ihlalinden kaynaklanan tazminata konu olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşme, ihtarnameler, teslim tutanakları ve 14/06/2011 tarihli protokol dikkate alınarak, davalı tarafın gizli ayıplar ve taraflar arasındaki 14/06/2011 tarihli protokole göre gidermeyi taahhüt ettiği eksik işlerden sorumlu olacağı yönünde sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.3.bilirkişi raporuna taraflarca yapılan itiraz nedeniyle dosya önceki bilirkişiye tevdi edilerek, 12/03/2015 tarihli ek bilirkişi raporunda; taraflar arasında nihai hesabın, 130.000,00.-... ödenmesi gereken bedel, 50.000,00.-... 15 daire yerine 14 daire verilmesi sebebiyle oluşan fark, 50.000,00.-... mantolama bedeli, 127.468,40.-... çevre düzenlemesi ... bedeli olmak üzere toplam 1.357.468,40.-..., mahsup edilmesi gereken bedeller, 58.630,00.-... inşaat eksik işler bedeli, 12.600,00.-... inşaat imalatlarındaki gizli ayıplı işler,11.000,00.-... makine tesisat imalatlarındaki eksik işler, 19.122,00.-... mekanik imalatlardaki gizli ayıplar, 35.610,00.-... elektrik tesisatı imalatlarındaki eksik işler, 4.800,00.-... elektrik imalatlarındaki gizli ayıplı işler toplam 258.212,00.-... olduğunu, 1.357,468,40.-...'lik ... bedelinden davacı tarafça 14/06/2011 tarihine kadar 1.218,00.-... ödediğine göre (ki bu bedel içerisinde daha önce yükleniciye verilen 2 dükkan karşılığı 116.450,00.-...'de mevcut olarak kabul edildiğini, bakiye alacak hesabı, 1.357.468,40.-..., 1.218.000,00.-... ödeme (dükkan dahil ), 258.212,00.-... eksik ve gizli ayıplı işler bedeli sonucunda -118.743,60.-... olduğu görüldüğü üzere bu hesaplama gereğince davacı kooperatif davalıya 118.763,60.-... fazla ödeme yaptığını, bu sebeple de 14/06/2011 tarihli protokol gereğince davalıya verdiği gerek 12.500,00.-...'lik, 25/08/2011 tarihli çek gerekse de 20/07/2011 tarihli 58.500,00.-... bedelli senetle ilgili borçlu olmadığını, dava konusu senet ve çeklerin dava sırasında ödenmiş olması durumunda,davacının talebi de gözetilerek davanın menfi tespit davasından istirdat davasına görüşmesi gerektiğini,14/06/2011 tarihli protokol baz alındığına ise,14/06/2011 tarihli protokole göre davalının yaptığı ... karşılığında alması gereken toplam bedelin,1.218,000.-... + 71.000,00.-... =1.289,000.-... (daire farkı,mantolama dahil,çevre düzenlemesi dahil ancak 2 dükkan bedeli düşülmüş bedel) 1.289,000.-...-1.218,000.-... (ödeme miktarı) =71.000,00.-... davacı borcu kaldığı,71.000,00.-... davacı borcundan hesaplanan 258.212,00.-... eksik ve ayıplı işler bedeli düşüldüğünde: davacının davalıya 71.000,00.-... borçlu değil aksine 187.212,00.-... fazla ödeme yapması nedeniyle alacaklı olduğunu,davacının dava konusu çek 12.500,00.-... bedelli 25/08/2011 keşide tarihli, ... ... Bankası .../... Şubesine ait, keşidecesi ... Çiçekçilik Fidan Tarım Ürün San. Tarım Ürn. San. Ve Tic. Ltd.Şti olan, ... seri numaralı, çek ve senetle, 20/07/2011 tarihli ve 58.500,00.-... bedelli ... 19. İcra Müdürlüğü'nün 2011/... sayılı dosyasına konu ilgili davalıya borçlu olmadığı,davanın devamı esnasında dava konusu çek ve senedin ödenmiş olması durumunda davacının talebi gözetilerek davanın istirdat davası olarak devam etmesi gerektiği bildirilmiştir.
Davalı vekili 07.06.2016 tarihli oturumda, davacıdan almış oldukları 12.500,... bedelli çeki ciro etmek suretiyle tahsil ettiklerini bildirmişlerdir.Mahkememizin 2011/ esas, 2016/ karar sayılı kararı, ... 15.Hukuk Dairesi Başkanlığının 19/12/2019 tarih 2019/ esas, 2019/ karar sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiş olduğundan ve süresi içerisinde tashihi karar talebinde bulunulmadığından dosyanın mahkememiz esasının 2020/ sırasına kaydı yapılmıştır. Mahkememizce; ... bozma ilamında da ayrıntılı olarak belirtildiği üzere 14/06/2011 tarihli protokolde kabul edilen ve giderilmediği anlaşılan eksikliklerin, tamamlanması gerektiği kabul edilen 25/06/2011 tarihinden itibaren dava açılabilmesi için gereken makul süre sonundaki mahalli piyasa rayiçleri ile giderim bedeli ile aynı protokolde garanti verilen söz konusu protokolden sonra ortaya çıkan gizli ayıpların ayıbın ortaya çıkmasından itibaren giderilmemesi üzerine dava açılması için gereken süre sorundaki mahalli piyasa rayiçleri ile giderim bedeli konusunda dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi ile ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.Alınan 27/04/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda; 105.240,00 ... ( eksik imatat tutarı ) * 36.522,00 ... ( gizli ayıplı imalat tutarı ) = 141.762,00TL, 141.762,00 ... - 12.500,00 ... = 129,262,00 ... Hesap edilir ki, taraflar arasında akdedilen sözleşme, ihtarnameler, teslim tutanaklar ve 14.06.2011 tarihli protokol dikkate alınarak, davalı tarafın gizli ayıplar ve taraflar arasındaki 14.06.2011 tarihli protokole göre, gidermeyi taahhüt ettiği eksik işlerden sorumlu olacağı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Mahkememizce; asıl ve birleşen dava yönünden tarafların iddia ve savunmaları ile ... ilamı ve karar düzeltme ilamı da ayrıntılı olarak irdelenmek suretiyle dosyanın önceki bilirkişiler haricinde 1 İnş. Müh. 1 Mak. Müh. 1 Elektrik Müh. 1 Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişilere tevdi ile rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.Alınan 27.03.2023 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı yüklenici tarafından teslim edildiği kabul edilen işler ile ilgili olarak ortaya çıkan gizli ayıplar yönünden zamanaşımı süresi içerisinde sorumluluğunun devam ettiği, taraflarca imzalanan Protokol kapsamında 14.06.2011 tarihi itibari ile işin protokolde belirtilenler hariç tam ve eksiksiz olarak yerine getirildiği kabul edildiğinden ... sahibi sadece protokolde kabul edilen ve 25.06.2011 tarihinde takılıp yapılacağı kabul edilen eksik imalâtların giderim bedelinin de eksikliklerin protokolde belirtilen tarihte giderilmemesi halinde dava açılması gereken makul süreden sonraki mahalli piyasa rayiçleri ile yükleniciden talep edebileceği dikkate alınarak; davalı tarafından 25.06.2011 tarihinde tamamlanması gereken işlerin tamamlanmaması üzerine dava açılması için gerekli makul sürenin, eksik işlerin kesin vadenin geçmesi ile ifa edilmediği açık olarak görüldüğünden 3 ay olduğu, eksik işler hakkında 2011 yılı mahalli piyasa rayiçleri dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiği, Dava Konusu Eksik İşler; Tamamlanmayan Kapılar (Otomatik Otopark Kapısı ve ... Bahçe Kapısı)ın Yapılması (11.800,00 ...) ile ... Merdiven Sahanlığı Boşluğunun Yapılması (11.000,00 ...) ve Gizli Ayıplı İşler; Kullanılan Seramik ve Fayansların Kalite farkı (14.700,00 ...), Çevre Drenaj, Yağmur Suyu ve Kanalizasyon İmalat Kusurları (20.000,00 ...) ve Yangın İhbar Santralini Devreye Alınması (4.800,00 ...) olarak hesaplanmakla davacının belirtilen işler nedeni ile davalıdan olan alacağının toplam 62.300,00 ... olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Mahkememizce; dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdii ile ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.Alınan 09/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; kök raporda değişiklik yapılmasına gerek görülmediği, Davacının itirazları uyarınca yapılan hesaplamalara göre; asıl dava yönünden; ... 19. İcra Müdürlüğünün 2011/... Esas sayılı dosyasına konu edilen 58.500,00 ... bedelli senedin takibe konu edilen 49.500,00 ... bedel yönünden borçlu olmadığı, 25.08.2011 tarihinde ödenen çek bedeli olan 12.500,00 ... bedelin istirdadının gerektiği, Birleşen dava yönünden; ... 19.İcra Müdürlüğünün 2011/... Esas sayılı dosyasına konu edilen 20.07.2011 vadeli 58.500,00 ... bedelli bonoya ilişkin yapılan 29.06.2011 tarihli 9.000,00 ... ödemenin istirdat edilebilecek 7.019,51 ...’sinden taleple bağlı kalınarak 2.942,00 ...’sinin istirdadının gerektiği, davacının yukarıda açıklanan mahsuplaşma neticesinde eksik/ayıplı işler için herhangi bir alacağının kalmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce, dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi ile itirazların değerlendirilmesi ve çelişkinin giderilmesi açısından ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.Alınan 12.11.2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; Kök raporda yer vermiş olduğukları açıklamalar ve değerlendirmeleri tekrarla; Dava Konusu Eksik İşler bedelinin davalı yüklenicinin alacağından mahsubu neticesinde davacı ... sahibinin davalı yükleniciden toplam (72.511,23 – 71.000,00) 1.511,23 ... alacaklı konumda olduğu 3. Asıl dava yönünden; ... 19.İcra Müdürlüğünün 2011/... Esas sayılı dosyasına konu edilen 58.500,00 ... bedelli senedin takibe konu edilen 49.500,00 ... bedel yönünden borçlu olmadığı, toplam 71.000,00 ... bedele istinaden 25.08.2011 tarihinde ödenen çek bedeli olan 12.500,00 ... bedelin istirdadının gerektiği, Birleşen dava yönünden; ... 19.İcra Müdürlüğünün 2011/... Esas sayılı dosyasına konu edilen 20.07.2011 vadeli 58.500,00 ... bedelli bonoya ilişkin yapılan 29.06.2011 tarihli 9.000,00 ... ödemenin istirdadının gerektiği, Davacının yukarıda açıklanan mahsuplaşma neticesinde eksik/ayıplı işler için 1.511,23 ... davalıdan alacağının kaldığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davalı yüklenici tarafından teslim edildiği kabul edilen işler ile ilgili olarak ortaya çıkan gizli ayıplar yönünden zamanaşımı süresi içerisinde sorumluluğunun devam ettiği, taraflarca imzalanan protokol kapsamında 14.06.2011 tarihi itibari ile işin protokolde belirtilenler hariç tam ve eksiksiz olarak yerine getirildiği kabul edildiğinden ... sahibi sadece protokolde kabul edilen ve 25.06.2011 tarihinde takılıp yapılacağı kabul edilen eksik imalâtların giderim bedelinin de eksikliklerin protokolde belirtilen tarihte giderilmemesi halinde dava açılması gereken makul süreden sonraki mahalli piyasa rayiçleri ile yükleniciden talep edebileceği dikkate alınarak; davalı tarafından 25.06.2011 tarihinde tamamlanması gereken işlerin tamamlanmaması üzerine dava açılması için gerekli makul sürenin, eksik işlerin kesin vadenin geçmesi ile ifa edilmediği açık olarak görüldüğünden 3 ay olduğu, ... 10.Noterliğinin 07.11.2013 tarih ve yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davacı ... sahibi tarafından davalı yükleniciye eksik/ayıplı işler bedeli olarak 176.786,00 ...’nin ödenmesi için 1 hafta süre verildiği, ihtarnamenin 11.11.2013 tarihinde davalı yükleniciye tebliğ edildiği, bu şekilde 18.11.2013 tarihine kadar ödeme yapılmayarak davalı yüklenicinin mütemerrit olduğu, eksik/ayıplı işler bedelinin 72.511,23 ... olduğu, davacı ... sahibi tarafından ödenmeyen ... bedeli olan 71.000,00 ... bedelin 58.500,00 ... bono ve 12.500,00 ... bedelli çek ile ödeme yapılmak üzere verildiği anlaşılmakla; ... 19.İcra Müdürlüğünün 2011/... Esas sayılı dosyasına konu edilen 58.500,00 ... bedelli senet yönünden; 11.08.2011 tarihli takip talebinin dayanağının “14.06.2011 tanzim tarihli 58.500,00 ... tutarlı bononun bakiye kısmı” olarak gösterildiği, bakiye 49.500,00 ... asıl alacak yönünden takibe konu edildiği, bu şekilde 9.000,00 ... bedelin ödenmiş olduğunun davalı yüklenicinin kabulünde olduğu, yine ödeme olarak verilen 12.500,00 ... çekin tahsil edilmiş olduğu, davacı ... sahibi tarafından ödenmeyen ... bedeli olan 71.000,00 ...’den 14.06.2011 tarihli protokol gereği eksik/ayıplı ... giderim bedeli olan 72.511,23 ...’nin mahsubu ile davalı yüklenicinin davacıya 1.511,23 ... borcunun bulunduğu, dava konusu ... 19.İcra Müdürlüğünün 2011/... Esas sayılı dosyasına konu edilen 20.07.2011 vadeli 58.500,00 ... bedelli senet yönünden davalı ... sahibine takip talebinde yer verilen 49.500,00 ... borçlu olmadığı, asıl dava yönünden; ... 19.İcra Müdürlüğünün 2011/... Esas sayılı dosyasına konu edilen 58.500,00 ... bedelli senedin takibe konu edilen 49.500,00 ... bedel yönünden borçlu olmadığı, 25.08.2011 tarihinde ödenen çek bedeli olan 12.500,00 ... bedelin istirdadının gerektiği, Birleşen dava yönünden;. ... 19.İcra Müdürlüğünün 2011/... Esas sayılı dosyasına konu edilen 20.07.2011 vadeli 58.500,00 ... bedelli bonoya ilişkin yapılan 29.06.2011 tarihli 9.000,00 ... ödemenin istirdadının gerektiği, yine davacının mahsuplaşma neticesinde eksik/ayıplı işler için 1.511,23 ... davalıdan alacağının kaldığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile 10.511,23 ...'nin temerrüt tarihi olan 15/11/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
Asıl Davada
1-Davanın kabulü ile, davacıların ... 19. İcra Müdürlüğü'nün 2011/... esas sayılı dosyasına konu 14/06/2011 düzenleme, 20/07/2011 vade tarihli 58.500,00 ... bedelli bononun takibe konu edilen 49.500,00 ... ve ferileri yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2- 12.500,00 ...'nin 25.08.2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar yasası gereği alınması gereken 3.381,35-... harçtan peşin alınan 1.054,35-... harcın mahsubu ile bakiye 2.327,00-... harcın davalıdan tahsiline,
4-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 11.423,75-... yargılama gideri ile peşin alınan 1.054,35-... harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı yararına ölçümlenen 17.900,00-... vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Birleşen mahkememizinin 2015/... E. Sayılı dosyasında,
1-Davanın kısmen kabulü ile 10.511,23 ...'nin temerrüt tarihi olan 15/11/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 718,02-... harcın peşin alınan 2.471,19 ...'den mahsubu ile artan 1.753,17 ...'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan 32.40 -... yargılama gideri üzerinden kabul red oranına gör hesaplanan 2.37-... ile peşin alınan 2.471,19-... harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı yararına ölçümlenen 10.511,23-... vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı yararına ölçümlenen 21.464,44-... vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 15 günlük yasal süre içerisinde ... yolu açık olmak üzere karar verildi. 21/12/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır