T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2023/495
KARAR NO\t: 2024/541
DAVA\t: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ\t: 18/04/2023
KARAR TARİHİ\t: 02/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ------ plakalı otobüsün davalı sigorta şirketinde 04.10.2016 başlangıç tarihli ---- sayılı poliçe kasko sigortası bulunduğunu, poliçede araç plakası----olarak gözükmekte ise de, zeyilname ile-----olarak değiştirildiğini, 29.12.2016 tarihinde otobüsün devrilmesi neticesinde yaralanan ------ikame ettiği manevi tazminat davasında ----Asliye Hukuk Mahkemesi ----- esas---- -sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verildiğini, karar sonrasında ---- İcra Müdürlüğünün ------ esas sayılı dosyası ile yapılan ilamlı icra takibine istinaden müvekkili firma tarafından 07.04.2022 tarihinde 21.775 TL ödeme yapıldığını, kasko sigortası içinde ihtiyari mali mesuliyet teminatının 11.000 TL ye kadar manevi tazminat taleplerini karşıladığını, bu doğrultuda müvekkili tarafından ödenen 10.000 TL manevi tazminatın ,1.428,40 TL yargılama gideri, 5.100 TL avukatlık vekalet ücreti olmak üzere toplam 16.528,40 TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete başvuru şartı yerine getirilmeden dava açıldığını, müvekkili şirketin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranınca sorumlu olacağını, fahiş manevi tazminat talebinin reddi gerektiğini, kazazedenin kaza anında emiyet kemeri takmadığını, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, avans faizi talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile dava dışı yolcuya ödenen manevi tazminatın İMMS kapsamında davalıdan rücuen tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi tarafından verile raporda özetle; \" Davacı tarafa ait ----- plakalı vasıtanın davalı sigorta şirketi nezdinde manevi tazminat teminatlı ihtiyari mali mesuliyet sigortasının bulunduğu, 29.12.2016 tarihli trafik kazasında yaralanan ---- tarafından ---- aleyhine ----- Asliye Hukuk Mahkemesinin ----- esas sayılı dosyası ile manevi tazminat davası açıldığı, mahkemece verilen ilamda 10.000 TL manevi tazminat-5.100 TL ilam vekalet ücreti ile toplam 1.428,40 TL yargılama giderinin tahsiline karar verildiği; Davacının 10.000 TL manevi tazminat- 5.100 TL ilam vekalet ücreti ile yargılama giderinin 118,60 TL ve 206TL lik kısmının ----- ödendiğine dair ödeme belgesi ibraz ettiği, kalan yargılama gideri yönünden hazineye ödeme yapıldığına dair belge ibraz edilmediği, ödeme belgesinin ibrazı ile davacının 1.428,40 TL yargılama gideri 10.000 TL manevi tazminat ve 5.100 TL ilam vekalet ücreti olmak üzere toplam 16.528,40 TL yi davalı sigorta şirketinden talep edebileceği, davadan önce davalı sigorta şirketinin temerrüde düşürülmediği, \" şeklinde rapor sunulmuştur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (-----).Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay ---- HD'nin 23.09.2019 t.-----sayılı kararı). Türk Ticaret Kanunu'nun 1409. maddesine göre deoluşan rizikolardan sigortacı sorumlu olduğundan kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.
Somut olayda davacıya ait ---- plakalı araç davalı sigorta nezdinde ----- poliçe numarasıyla 04/10/2016-04/10/2017 bitiş tarihli kasko poliçesi ile sigortalı olup rücuya tabi trafik kazası 29/12/2016 tarihinde poliçe teminat tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Davacı araç maliki meydana gelen kaza sebebiyle araçta yolcu olarak bulunan ve yaralanan dava dışı ----- Asliye Hukuk Mahkemesinin ----- Sayılı dosya-sında verilen karar neticesinde manevi tazminat ve ferimerine ilişkin ödeme yapmıştır. Poliçe teminat limiti 2.500.000,00 TL olup manevi tazminatlarda teminat kapsamındadır. Dolayısıyla davacı dava dışı yaralanan kişiye ödemiş olduğu tazminatı davalı İMMS poliçesi kapsamında davalıdan talep edebilecektir. Davacı tarafça dava dışı yolcuya ödenen bedelin dekont bulunmayan miktarlar düşüldükten sonra kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, 15.424,60 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan (poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar harcı 1.053,65-TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 282,27-TL harcın mahsubu ile bakiye 771,38-TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL başvurma harcı, 282,27-TL peşin nispi harc olmak üzere toplam 462,17-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine
4-Davacı tarafından yapılan 74,25 TL tebligat ve müzekkere gideri, 3,500,00- TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.574,25-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 3.335,55-TL sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yarılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 15.424,60 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davanın reddedilen kısmı için davalı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 1.103,80 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
9-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 1.455,82-TL.sinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına, 104,18-TL.sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.