T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1548 Esas
KARAR NO: 2024/1201 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/06/2023
NUMARASI: 2021/77 E. - 2023/152 K.
BİRLEŞEN DAVA: Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü
KARAR TARİHİ: 26/06/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
ASIL DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirkete ait ... sayılı \" ...\" adlı faydalı model belgesine konu buluşun istemlerinin hukuka aykırı olarak birebir aynısının davalılar tarafından imal pazarlama ve kullanılmasına yönelik haksız tecavüzün tespitine, faydalı modele ilişkin tecavüz fiilinin durdurulmasına, önlenmesine, tecavüze konu makinelere el konulmasına, www...com alan adı üzerinden reklam ve pazarlamasının durdurulmasına, iltibasa yol açan makineler nedeniyle müvekkili şirketin maruz kaldığı zararın tespiti ile 50.000 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
ASIL DAVAYA CEVAP: Davalı ... Parça San. Tc. Ltd ŞTi cevap dilekçesinde: ağırlık merkezi değiştirilmiş kalıp bağlama bloğu konusunda ... nolu faydalı modele konu makineyi üretmediğini, termoform makinenin üretici değil kullanıcısı olduğunu, ilgili makinayı 30.01.2006 tarihinde satın aldığını, halen kullanmakta olduğunu, davacı firmaya ait faydalı model belgesine konu makinanın buluş olma özelliğine sahip olmadığını, ... firmasına ait ... nolu patenttee iddia olunan buluşla aynı tasarımda ve belirli bir açıda kalıp devirme ve yataklama şeklinde kullanıldığını, buluşun Almanya'da 2008 ve Amerika'da 2010 yılında alındığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle: 2004 yılında faaliyetine başladığını, makine üretimini aralıksız sürdürdüğünü, davacı firmaya ait faydalı model ...firmasına it ... nolu patentte şekil 10, 11, 13, 14, 15 yay şeklinde iddia olunan buluşla aynı tasarımda belirli bir açıda kalıp devirme ve yataklama şeklinde kullanıldığını, davacının faydalı model belgesinde geçen buluşun yeni bir üretim olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA: Davacı ... Sanayi dava dilekçesinde; davalı ... San. Dış. Tic. Ltd. Şti adına tescilli .. Sayılı Ağırlık merkezi değiştirilmiş kalıp bağlama bloğu başlıklı faydalı modelin yurt içinde ve yurt dışında pekçok firma tarafından üretilerek piyasaya arz edildiğini, yenilik kriterine haiz olmadığını, ... firmasına ait ... pattente şekil 10,11, 13, 14, 15' te yay şeklinde iddia olunan buluşla aynı tasarımda ve belirli bir açıda kalıp devirme ve yataklama şekilinde kullanıldığını, buluşun Almanya'da 2008 ve Amerika'da 2010 yılında alındığını, onlara ait olduğunu beyanla, belgenin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP: Davalı davaya karşı cevabında; davacının müvekkili şirkette tescil edilen faydalı modeldeki buluşta yer alan kamın tam devirme işlemi yaptığını ve ... firmasına ait kamın ise dışarı çıkıp içeri çekmek amacıyla monte edilmiş olduğunu, buluşların birbirinden ayrıldığını, ... firmasının ait patentte yer alan kamın kalıbın ileri geri hareketini sağladığını, tam bir devrilme yapmadığını, müvekkiline ait faydalı modelde yer alan ağır merkezinin değiştirilmiş kalıp bağlama bloğunu ve tam devrilmeyi sağlayan kam eğrisi sisteminin taklit ederek tecavüzde bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekilinin istinafı üzerine verilen bu karar; Dairemizin 19/02/2021 tarih ve 2018/1172 E- 2021/346 K.sayılı ilamı ile kaldırılmıştır. İlk derece mahkemesince Dairemizin kaldırma kararından sonra yapılan yargılama sonucunda; Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı doğrultusunda alınan 31/01/2022 tarihli rapor ile, ... nolu “Ağırlık merkezi değiştirilmiş kalıp bağlama bloğu” buluş başlıklı faydalı model belgesinin, ... nolu patent belgesi ile karşılaştırılması neticesinde, faydalı model belgesinin 1 numaralı bağımsız isteminin yeni olmadığı, 2 ve 3 nolu istemlerinin yeni olduğu hususlarının tespit ve rapor edildiği, davalı tarafın bilirkişi raporuna itirazları sonrası alınan 02/05/2023 tarihli raporda, ... nolu faydalı model belgesinin tüm istemlerinin (İstem1-İstem3) D1: ... nolu doküman karşısında yenilik özelliğine haiz olmadığı, tüm istemlerinin (İstem1-İstem3) ... nolu doküman karşısında yenilik özelliğine haiz olmadığı, dava dosyasında yer alan Ankara 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2016/31 D. iş dosyasında yapılan delil tespitinde bahsi geçen makinenin, dava konusu ... nolu faydalı model belgesinin 1 nolu istemi kapsamında olduğu, dava konusu ...nolu faydalı model belgesinin 2 nolu istemi kapsamında olup olmadığının tam olarak tespit edilemediği, dava konusu ... nolu faydalı model belgesinin 3 nolu istemi kapsamında olmadığı hususlarının tespit ve rapor edildiği, bu raporun dosya kapsamıyla uyumlu ve önceki raporlardaki çelişkileri giderir mahiyette olduğundan itibar edildiği , tüm dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davaya dayanak ve birleşen dava yönünden hükümsüzlüğü istenen ... tescil nolu faydalı model belgesinin tüm istemlerinin önceki tarihli (İstem1-İstem3) D1:... nolu doküman ve (İstem1-İstem3) D2:.. nolu doküman karşısında yenilik özelliğine haiz olmadığı gerekçesiyle, birleşen davanın kabulü ile davalı adına tescilli... tescil nolu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine; asıl dosya yönünden ise, hükümsüzlük baştan beri sonuç doğuracağı ve hükümsüz kılınan faydalı model sahibine herhangi bir hak bahşetmediği, haksız rekabete de sebebiyet vermeyeceği gerekçesiyle asıl davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı-birleşen davada davalı vekili istinaf dilekçesinde; -İki bilirkişi raporu arasındaki çelişki giderilmeden verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, -Müvekkiline ait faydalı modele konu buluşun kalıp bağlama bloğu merkez eksenin altına alınarak –ağırlık merkezi değiştirilmiş- olduğu hususunun bilirkişilerce gözardı edildiğini, -Müvekkil şirketçe tescil edilen faydalı modeldeki istem 2 de yer alan aşağı doğru sarkan yan devrilme yatağı parçasının ... patentinde bulunmadığını, ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
G E R E K Ç E: Asıl dava, faydalı model belgesine tecavüz ve haksız rekabetin tecavüzün önlenmesi, meni ve refi ile maddi ve manevi tazminat; birleşen dava faydalı model belgesin hükümsüzlüğü talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, kaldırma kararından önce alınan 02/10/2017 tarihli bilirkişi raporu ile kaldırma kararından sonra alınan 31/01/2022 tarihli bilirkişi raporu arasındaki çelişkinin, 02/05/2023 tarihli rapor ile giderildiği, buna göre asıl ve birleşen davaya konu ... tescil nolu faydalı model belgesinin tüm istemlerinin önceki tarihli yenilik özelliğine haiz olmadığının anlaşıldığı, bu nedenle ilk derece mahkemesince asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince asıl davada davacı- birleşen davada davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Asıl dava yönünden alınması gereken 427,60 TL maktu harçtan, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL eksik harcın davacı ...şirketinden alınarak hazineye irat kaydına, 3-Birleşen dava yönünden alınması gereken 427,60 TL maktu harçtan, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL eksik harcın davalı....şirketinden alınarak hazineye irat kaydına, 4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,5-İstinaf yargılama giderleri olarak; Asıl davada davacı-birleşen davada davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 26/06/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.