\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tTÜRK MİLLETİ ADINA
\t T.C.
\t ...
\t 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI \t\t\t\t GEREKÇELİ KARAR
-KONKORDATO-
ESAS NO\t: 2021/ Esas
KARAR NO\t: 2024/
BAŞKAN\t:
ÜYE\t:
ÜYE\t:
KATİP\t:
DAVACI\t:1- ... -
\t 2- ... İNŞAAT EMLAK MİMARLIK MÜHENDİSLİK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
\t
VEKİLİ\t: Av.
FERİ MÜDAHİL\t
\t
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: ... -
\t ... -
\t ... -
\t -
\t -
\t -
\t
\t
\t
\t
\t
\t
\t
\t
\t
\t
\t
\t
\t
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t:
VEKİLİ\t: Av. A
\t
FERİ MÜDAHİL\t:
\t
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t:
VEKİLİ\t: Av.
FERİ MÜDAHİL\t:
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: \t
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t:
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t:
\t ... BOYA İNŞAAT LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t:
\t ... MEKANİK TESİSAT HAVALANDIRMA MÜHENDİSLİK İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED -
\t İ.... MİMARLIK İNŞAAT TURİZM GIDA SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t:
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t:
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t:
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t:
VEKİLİ\t: Av.
FERİ MÜDAHİL\t:
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t:
VEKİLİ\t: Av.
FERİ MÜDAHİL\t:
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t:
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: ... TÜRK KATILIM BANKASI ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: ... İNŞAAT MALZEMELERİ İNŞ.TAAH.SAN. VE TİC.LTD.ŞTİ.
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: ... İŞLETME İNŞAAT VE YATIRIM ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: ... İNŞAAT TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: ... GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: ... MALZEMELERİ,İNŞAAT KONFEKSİYON,PETROL ÜRÜNLERİ BOYA,NAKLİYE,KURTARMACILIK HİZMETLERİ ZİRAAT VE HAYVANSAL GIDA SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
FERİ MÜDAHİL\t: ... İNŞAAT MALZEMELERİ NAKLİYE HAFRİYAT İNŞAAT TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
FERİ MÜDAHİL\t: ... SİGORTA ACENTELİĞİ LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: ... İNŞAAT KUYUMCULUK PETROL SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
FERİ MÜDAHİL\t: ... YAPI İNŞAAT OTOMOTİV SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: ... BÜRO MAKİNALARI MATBAACILIK BİLGİSAYAR ELEKTRİK ELEKTRONİK GIDA KIRTASİYE SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
FERİ MÜDAHİL\t: ... YAPI PLASTİK DOĞRAMA OTOMOTİV İNŞAAT GIDA TEKSTİL TURİZM TAŞIMACILIK EMLAK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: ... TÜRK KATILIM BANKASI ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av. I
\t
FERİ MÜDAHİL\t: ... İNŞAAT MALZEMELERİ YAPI TAAHHÜT İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: ... MOBİLYA SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
FERİ MÜDAHİL\t: FACTORING HİZM. AŞ -
\t
VEKİLİ\t: Av.
FERİ MÜDAHİL\t: ... ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: KONUT YAPI KOOPERATİFİ -
VEKİLİ\t: Av.
FERİ MÜDAHİL\t: .......... İNŞAAT MALZEMELERİ VE TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: ............ ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t:........ BORU VE İNŞAAT MALZEMELERİ TİCARET SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: .............-HIRDAVAT VE ÇELİK MAMÜLLERİ SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: ............. BANKASI ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
FERİ MÜDAHİL\t: BANKASI ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: BANKASI ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
FERİ MÜDAHİL\t: BANKASI ANONİM ŞİRKETİ - \t
VEKİLİ\t: Av.
FERİ MÜDAHİL\t: BANKASI TÜRK ANONİM ORTAKLIĞI -
VEKİLİ\t: Av.
FERİ MÜDAHİL\t: BANKASI A.Ş. -
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: KATILIM BANKASI ANONİM ŞİRKETİ - \t
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: BANKASI ANONİM ŞİRKETİ - \t
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: KATILIM BANKASI ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
\t
FERİ MÜDAHİL\t: ..................... İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
\t KİRALAMA ANONİM ŞİRKETİ
DAVA\t: Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))
KARAR TARİHİ\t: 20/03/2024
Mahkememizde görülen davanın açık yargılamasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;
Davacılar vekili dava dilekçesinde; Davacıların gelir gider dengesi ve nakit akışlarındaki bozulmaların faaliyetini sürdürdüğü işletmesinde ekonomik güvenliğini tehlikeye soktuğunu bu nedenle geçici mühlet talebinde bulunmuştur.
DELİLLER ve GEREKÇE:
Adi konkordato, iflasa tabi olup olmadığına bakılmaksızın, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun borçlarını proje ile belirli bir vade veya indirim yoluyla yeniden yapılandırabilecekleri bir hukuki imkandır.
Konkordato hükümlerinden yararlanmak isteyen borçlu veya borçlunun iflasını isteyebilecek alacaklılardan biri, Asliye Ticaret Mahkemesine vereceği dilekçesine İİK m. 286’ da sayılan belgeleri de ekleyerek konkordato mühleti talebinin kabul edilmesi hususunda bir başvuru yapabilir.
Konkordato talebine eklenecek belgeler Madde 286 da sayılmıştır, bunlar aşağıda belirtilenlerdir;
a) konkordato ön projesi.
b) Borçlunun malvarlığının durumunu gösterir belgeler;, tüm alacak ve borçları vadeleri ile birlikte gösteren liste ve belgeler.
c) Alacaklıları, alacak miktarlarını ve alacaklıların imtiyaz durumunu gösteren liste.
d) Konkordato ön projesinde yer alan teklife göre alacaklıların eline geçmesi öngörülen miktar ile borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktarı karşılaştırmalı olarak gösteren tablo.
e) makul güvence veren denetim raporu ile dayanakları.
Mahkeme talep ile birlikte İİK m. 286’ daki belgelerin eksiksiz olduğunu tespit ettikten sonra borçluya derhal üç aylık geçici bir mühlet verir. Verilen bu geçici mühlet, borçlunun veya komiserin talebiyle iki ay daha uzatılabilir (İİK m. 287/4).
Davacıların konkordato başvurusu ve başvuruya eklediği İİK m. 286 da sayılan belgelerin eksiksiz olduğu görüldüğünden davacılara üç aylık geçici bir mühlet verilmiştir.
İİK m. 289/3 gereği, konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması halinde, borçluya bir yıllık kesin mühlet süresi verilir hükmü uyarınca geçici mühlet içerisinde yapılan incelemeler ve konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığı denetlenmiştir.
Komiserden davacı borçluların işletmesel durumu ve borç yapısı ile ilgili denetleme yapması istenilmiş ve bu hususta rapor düzenlenmiştir.
Davacının faaliyet alanının gayrimenkul olması nedeniyle mühendislik bilgisi gerektiğinden Komisere ayrıca İnşaat Mühendisi bir Komiser daha eklenmiştir.
Davacı tarafa kesin mühlet verilmiş, kesin mühlet içerisinde 13/03/2023 tarihinde alacaklılar toplantısı yapılmıştır.
Toplantı sonucunda 75 alacaklıdan 19 alacaklının 58.834.489,80 TL 'lik kısmının olumlu oyu ile yasanın aradığı çoğunluğu sınır değerde sağlandığı görülmüştür.
Eldeki dava dosyasında davacı şirketin borçları çok büyük bir çoğunluğu itibariyle ayni edime ilişkindir, zira davacı kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yapımını üstlendiği projeleri bulunmaktadır. Kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği üstlendiği edim yapma borcu olup, taşınmazların tamamlanarak arsa sahiplerine sözleşme gereği teslimi gerekmektedir. Davacı şirket sözleşmelere konu inşaatların yapımı aşamasında kaynak yaratabilmek için bir kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan daire alacaklarını alacağın temliki niteliğinde sözleşmelerle nihai tüketiciler ve bir kısım taşeron firmalara barter usulü temlik etmiştir. Davacı şirket imalatların tamamlanabilmesi için davadan önceki dönemde bir kısım krediler kullanmış, nakdi borçlarının ağırlıklı kısmının bu kredi borçları olduğu gözlemlenmiştir, davacı şirketin bunun dışında mühlet içerisinde oluşan nakdi borçları da bulunmaktadır.
Bankalara kullandırılan kredilerde taşınmazlar üzerine ipotek konulmuş, bir kısım ipoteklerin kredi borçlarının çok üzerinde olan taşınmaz sayısı üzerine konulduğu komiser aracılığıyla yapılan denetimlerde tespit edilmiştir. Borcun ödenmesi bu taşınmazları da boşa çıkaracaktır ve davacı şirket için kaynak olacaktır.
Davacı şirketinin konkordatosunun başarı ihtimali kat karşılığı inşaat sözleşmeleri uyarınca üstlendiği projenin tamamlanmasına bağlıdır, zira bu durumda davacının arsa sahiplerinde olan daire alacakları arsa sahipleri taraflarında ifa edilebilecek, davacının da nihai tüketicilere ve banka usulü temlik ettiği taşeronlara karşı ayni edimlerini yerine getirebilmesinde olanak bulunacaktır. Dolayısıyla kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği ayni edimleri yerine getirildiğinde hem arsa sahiplerine olan yükümlülük yerine getirilmiş olacak, hemde kat karşılığı inşaat sözleşmesinden doğan kaynaklar ortaya çıkacak inşaatların tamamlanabilmesine zemin hazırlanacak, davacının üçüncü kişilere olan ayni edim borçları da yerine getirilebilecektir.
Davacının davadan önce yaptığı barter sözleşmeleri bulunduğu gibi davadan sonra da inşaatın tamamlanabilmesi için yaptığı barter sözleşmeleri de bulunmaktadır. Yine davadan önce yapılan nihai tüketicilere nakdi bedel karşılığı devir taahhüdü verilen temlik sözleşmeleri de yer almaktadır.
Davacı şirketin sözleşmelerdeki edimleri yerine getirebilmesi için kaynak ihtiyacı bulunmaktadır, davacı şirket bir kısım nakdi kaynak yaratabilmiş ise de, bu nakdi kaynaklarla inşaatın istenen seviyede tamamlanması mümkün olmamıştır, belirli bir aşamadan sonra da davacı şirket kaynak yaratamamıştır, bir kısım taşınmazlarını mühlet içerisinde nakdi bedel karşılığı devir yapmak istemiş ise de, devir bedelleri taşınmazın değerinin altında olduğundan bu devirlere müsaade edilmemiştir.
Davacı şirketin çok sayıda taşeronla da mühlet içerisinde barter sözleşmesi yapmıştır.
Ancak bu işlerin dağınık takip edilmesini ve kontrolünün sağlanmasını ortadan kaldıracak niteliktedir. Örneğin ... Ltd Şti ile ... projesinin tüm ince işleri için bir kısmı barter bir kısmı nakit karşılığı sözleşme akdedilmiş olup bu alacaklı sözleşme uyarınca A,B ve C bloktaki ince işlerin bir kısmını yerine getirerek bartera konu daireyi devralmış, aynı işlerin kalan kısmı için ... inşaatla barter usulü başka bir sözleşme yapılmıştır. Bu durum her iki sözleşmeden ve ... Ltd Şti vekilinin 08.06.2021 havale tarihli dilekçesinde işin yaklaşık %70 'ini tamamladıklarını beyan etmesinden de anlaşılmaktadır. Bu durum imalatın tamamlanmasında sözleşmedeki edimlerin tasfiyesinde karışıklığa da neden olmaktadır. Ancak alınan komiser raporları ve alacaklıların ve borçlu şirketin beyanları dikkate alınarak sözleşmelere konu ayni edimlerin tasfiyesi yapılmıştır. Davacı şirket nakdi kaynak da yaratamadığından mühlet içerisinde bir kısmı kendi mülkiyetinde olan bir kısmı kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği davacı şirkete düşen ancak edimler yerine getirilmediği için arsa sahipleri adına kayıtlı olan bir kısmı da davacı şirket yetkilisi ...'ın kardeşi, annesi ve yakınlarına devrettiği yahut devir taahhüdünde bulunduğu taşınmazlar barter sözleşmesine konu edilmek suretiyle tek bir alt yüklenici olan ... İnşaat ... Ltd Şti isimli firmaya 10/03/2023 tarihli sözleşme imzalanmıştır, bu yolla imalatların tamamlanma süreci ve karşı edimlerin yerine getirilmesinin kontrolü daha sağlıklı şekilde yerine getirilmiştir. Şirket yetkilisinin babası olan ...'ın da bu sözleşmeye yapılan ek protokolünde sözleşmedeki bir kısım edimleri yerine getirilmemesi halinde alt yükleniciye olan bir kısım nakdi borçların ... tarafından garanti edildiği garantör sözleşmesi olarak adlandırılabilecek bir sözleşme akdedilmiştir. Zira davacı şirketin uhdesinde bulunan ve arsa sahiplerinden geçmesi beklenen taşınmazların sözleşmenin akdedilmesinden önce bilirkişiler eliyle yaptırılan kıymet takdirine toplam bedeli ile taşınmazlar üzerinde bulunan banka ipoteklerin de alt yüklenici sözleşmesine konu edilmesi de dikkate alındığında imalat bedellerini karşılamadığı anlaşılmaktadır.
Bu sözleşme sonrasında imalatlara devam edilmiş ve yargılama süreci içerisinde tamamlanma yoluna gidilmiştir, imalatlar tamamlandıkça da davacı şirketin kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği hak ettiği dairelerin arsa sahipleri tarafından ifası gerçekleştirilmiş bu süreç içerisinde sözleşmeye konu edilen ipotekli banka borçlarının tamamı da alt yüklenici tarafından kapatılmıştır, görüldüğü üzere imalatın tamamlanmasıyla davacı şirket hem ayni edimlerini çok büyük bir çoğunluğunu gerekse nakdi edimlerinin bir çoğunu gerçekleştirebilmiştir.
Davanın başlangıcında davacı şirketin üstlendiği projelerin seviye oranları çok düşüktür, özellikle kat karşılığı inşaat sözleşmesinin arsa sahipleri tarafından geçmişe etkili feshinde aranan %90 seviyesinin çok altındadır.
Bu oran devam eden ... Projesinde 12/10/2021 tarihli rapora göre ... projesi için %80 , ... Projesi için %70, ... Projesi için %55'dir.
İmalatların tamamlanamayacak olması ve yargılama sırasında da bunun gerçekleştirilememesi arsa sahiplerinin bu hakkı ileri sürmesini doğuracak olup, böyle bir durumda sözleşme geçmişe etkili feshedildiğinde davacının yalnızca yaptığı imalat kadar arsa sahiplerinden para alacağı gündeme gelecek, kat karşılığı inşaat sözleşmesi tasfiye edileceğinden arsa sahipleri tarafından bu sözleşme uyarınca yapılan tapu devirlerinin iptali de gündeme gelecektir. Hele ki hem davacı şirkete hemde davacı şirketin üçüncü kişilere sattığı ve tapu da devirleri yapılan nihai tüketicilere yapılan ve hali hazırda tamamlanmış dairelerde oturan kişilerin de haklarına olumsuz bir biçimde etki edecektir, yine davacı şirketin kullandığı banka kredileri karşılığında taşınmaz üzerine konulan ipotekler bakımından da bu alacakların tahsili tehlikeye girecek, kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geçmişe etki ve sözleşmenin tasfiyesi hiç bir alacaklının yararına olmayacaktır. bu durum hiç bir alacaklının yararına değildir. Ayni dairelerin günümüz koşullarında bu kişiler tarafından yeniden alınabilmesi de mümkün değildir. Dolayısıyla konkordatonun gerçek başarı imkanı imalatların tamamlanmasına bağlıdır. Yargılama da bu amaçla mühlet sürelerinin sonuna kadar devam ettirilmiştir.
Süreç içerisinde gerek davanın başlangıcında taşınmazların bulunduğu seviyeler kontrol edilmiş gerekse yargılamanın devam ettiği süreçte imalatların tamamlanma oranı gerekse yargılamanın sonunda tamamlanma seviyesi belirlenmiştir. Bu süreçte son alt yüklenici sözleşmesi de komiserler eliyle denetlenerek imalatların tamamlanması takip edilmiştir.
Dava açılmadan önce devam eden inşaatların oranları yukarıda açıklandığı üzere sonuca etkilidir, 12/10/2021 tarihli rapor içeriğine göre ... projesi için %80 , ... Projesi için %70, ... Projesi için %65'dir.
İmalat seviyesinin %90'ın altında olması halinde 25.01.1984 tarih 3/1 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı birleştirme kararı ve yerleşik ... uygulaması dikkate alındığında imalatların tamamlanmaması ve geçmişe etkili fesih halinde sonuçlar tüm alacaklıların menfaatleri dikkate alındığında çok ağır olacaktır. Tapusunu devralan ve taşınmazında oturan kişilerin de taşınmazlarını kaybetmesini ve tahliyesini ortaya çıkartabilecektir.
Kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde, edimin süresinde yerine getirilmemesi durumunda kural olarak sözleşmenin geriye etkili olarak feshine karar verilmesi istenebilir. Sözleşmenin feshi ise ancak mahkeme kararıyla mümkün olur. Bunun istisnası tarafların fesih konusunda iradelerinin birleşmesidir. ... İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 25.01.1984 tarih 3/1 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca yüklenici tarafından, imara ve projesine uygun inşaat yapılması inşaat seviyesinin %90’ı aşması ve iskân raporu alınmasına engel bir durumun bulunmaması hallerinde sözleşmenin ileriye etkili olarak feshine karar verilebileceği kabul edilmektedir.
Sözleşmenin feshinin ileriye mi yoksa geriye mi etkili fesih olacağı hususu inşaatı yargılama safhasındaki son durumu itibari ile belirlenmelidir. Sözleşmenin ileriye etkili feshine karar verilebilmesi için inşaat seviyesinin %90 oranının üzerinde ve kabul edilebilir nitelikte olması gerekir. (... 23. Hukuk Dairesi 2015/ E., 2018/ K)
Bu arada yükleniciler yapılan bloklardan kendilerine düşen 82 daireden 50 adedini üçüncü kişilere satmışlardır. İş bu dava ile inşaatın getirildiği seviyeye göre yükleniciler 15 adet dairenin daha tapusunun iptâli ile adlarına tescilini, sözleşmenin ileriye etkili olarak feshini talep etmektedirler. Yargılamada alınan bilirkişi raporuna göre inşaatın getirildiği seviye %86,96’dır. Kat Karşılığı İnşaat sözleşmelerinde feshin geriye mi, ileriye mi etkili sonuç doğuracağı 25.01.1984 gün ve 3/1 Sayılı ... İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurul Kararında tartışılmıştır. Eser sözleşmeleri ani edimli sözleşmeler olup kural olarak kısmi ifadan sözedilemez. Eser sözleşmesinin feshi halinde feshin yine kural olarak geçmişe (geriye) etkili sonuç meydana getireceği kabul edilmiştir. Geriye etkili feshin tasfiyesi de sebepsiz zenginleşme kurallarına göre yapılacağından yüklenicinin alacağı özellikle arsa payı inşaat yapım sözleşmelerinde arsa payı değil inşaatın getirildiği seviyenin yapım bedeli olacaktır. (... 15.hukuk Dairesi 2008/ E, 2009/ K)
Kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye dönük olarak feshi halinde yükleniciden pay satın alan kişilerin Medeni Kanun’un 1023. maddesinden yararlanamayacakları Dairemizin yerleşik uygulaması gereğidir. Gerek yüklenici, gerekse de yükleniciden pay alan davalılara arsa sahibince yapılan arsa payı devirleri avans ödemesi niteliğinde olup, yüklenici ve ondan bağımsız bölüm satın alan arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin tarafı olmayan üçüncü kişilerin tümü taşınmaz üzerine kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince inşaat yapıldığını ve yüklenicinin edimini yerine getirdiğinde bağımsız bölümlere gerçekten hak kazanacaklarını bilerek bağımsız bölüm satın almışlardır. Bağımsız bölümlerin mülkiyetini iktisap edebilmeleri için yüklenicinin arsa sahiplerine karşı yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmesi ve inşaatı sözleşme koşullarına uygun olarak bitirip teslim etmesi gerekir. Somut olayda yükleniciler bloklar halindeki inşaatı bitirip teslim etmeyerek temerrüde düştükleri ve inşaatın getirildiği seviye nazara alınarak sözleşmenin geriye yönelik olarak feshine karar verildiğinden yükleniciden pay satın üçüncü kişiler avans olarak devredilen bağımsız bölümlerin mülkiyetlerine hak kazanamadıklarından adlarına olan tapu kayıtlarının iptâli ile davacılar adına miras payları oranında tesciline karar verilmesi gerekirken davalıların iyi niyetlerinin korunması gerektiğinden söz edilerek yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozulması uygun görülmüştür (... 15.HD., 2017/ ., 2017 /K., Karar Tarihi: 15.06.2017)
Kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geçerli olduğu ve dava tarihi itibarı ile TBK 473. maddesi hükmüne göre, davalı yüklenicinin inşaatı süresinde tamamlayamayacağının anlaşılması karşısında sözleşmenin, geriye etkili feshine (dönme) ve tasfiyesine karar vermek gerekmektedir. Sözleşmeden dönme halinde taraflar karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulur ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu nedenle yüklenicinin inşaata ilişkin iş bedelinin dava tarihi itibarı ile rayiç değeri hesaplanıp, davacı tarafından yükleniciye sözleşmeler kapsamında yapılan ödemeler de dikkate alınarak sonucuna göre karar verilmesi, ayrıca geriye etkili fesih ile birlikte tapu iptali ve tescil isteminin de değerlendirilmesi gerekmektedir. (... 6. Hukuk Dairesi 2021/ E., 2022/ K. sayılı kararı)
Konkordato süreci içerisinde davacı şirket bu şekilde oldukça düşük olan imalat seviyelerini önemli ölçüde tamamlamış, bu süreç içerisinde nihai tüketicilere barter usulü imalat yapan taşeronlara temlik aldıkları ayni edimler yerine getirilmiş davacının yaptığı borçlarının büyük bir çoğunluğu ipotekli banka kredilerinden kaynaklandığından imalatların tamamlanması da 10/03/2023 tarihli alt yüklenici sözleşmesi uyarınca ödemesi gerçekleştirilerek nakdi borçların büyük bir çoğunluğu sona ermiştir.
İİK 294/son maddesine göre Konusu para olmayan alacaklar, alacaklı tarafından, ona eşit kıymette para alacağına çevrilerek komisere bildirilir. Şu kadar ki borçlu, komiserin onayıyla taahhüdün aynen ifasını üstlenmekte serbesttir. Dolayısıyla ayni edimlerin yerine getirilmesi ve tapu devirleri bir defada yerine getirilecek edimler olduğundan yargılama devam ederken kat karşılığı inşaat sözleşmesindeki ve temlik sözleşmesindeki edimlerin yerine getirilmesi sağlanmıştır, bunlar yerine getirilirken de borçlu şirketin beyan ve iradesi alacaklının talebi ve komiser raporu dikkate alınmıştır. Arsa sahipleri adına kayıtlı olup, kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği davacı şirkete kalan bağımsız bölümler bakımından alacaklının talebi borçlu şirketin beyanı yanında taşınmazın hali hazırdaki tapu kayıt maliki arsa sahibinin de buna yönelik iradesi dosya arasına yazılı beyan olarak alınmıştır. Bu şekildeki beyanlardan ve raporlardan sonra ayni edimin defaten yerine getirilmesine müsaade edilmiştir.
Taşınmazlarda henüz yapı kullanım izni alınmadığından arsa sahipleri uhdesinde bulunan bir kaç taşınmazı sözleşme karşılığı karar tarihi itibariyle devrini yerine getirmemiştir, bunun dışında davacının ilçesinde bitirilen projesine ilişkin olarak taşınmaz alan tüketicilerle arasında ayıplı ve eksik ifaya ilişkin dava devam etmekte olup, mahkememiz karar tarihi itibariyle ortaya çıkmış bir ilam alacağı bulunmamaktadır, mühlet içerisinde doğan bir kısım nakdi borçlar ve özellikle 10/03/2023 tarihli sözleşme uyarınca ortaya çıkan nakdi borçlar tasfiye edilememiştir, ancak yukarıda açıklandığı üzere yargılamada imalatların bu yolla tamamlanması yöntemi gerçekleştirilmemiş olduğunda alacaklıların %100'lük kısmının mağduriyeti doğacaktır, ancak yargılama safhasında işlerin tamamlanma oranı ile borçların ve ayni edimlerin neredeyse tamamına yakını tasfiye edilmiş bir kısmı kalmıştır, davacının her ne kadar alacaklılar toplantısında sınırda bir çoğunlukla olumlu oy kullanılmış ise de, davacı şirket borca batık olduğundan proje kapsamında bu borçların tasfiyesi mümkün değildir, bunun için davacı şirketin borca batıklığının tespitinden sonra sermaye koyması ve borca batıklığı gidermesi gerektiği bildirilmiş ise de, bu yerine getirilmemiştir.
Komiser heyetinin 29/02/2024 tarihli raporuna göre ... İnşaat...Ltd Şti ile yapılan protokol kapsamında şirketin ...'ın annesi ...'a devredilen Kardeşi ...'a tapu devri yapılmayıp sözleşme ile devredilen başka bir projede babası ...'a devri yapılan taşınmazlara ilişkin satış sözleşmelerinin muhatapları tarafından bedellerinin ne şekilde ödendiğine ilişkin belge talep edilmesine rağmen herhangi bir belge sunulmadığı, şirket kayıtlarında da yer almadığı belirtilmiş olup, bu hususların araştırılması iflas müdürlüğü tarafından yapılmalıdır.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle davacı şirketin borca batık olduğu anlaşıldığından iflasına karar verilmiş, iflas kararı verilmeden önce şirket yetkilisine ihtarlı tebligat çıkartılmış, yapılan ihtara rağmen duruşmaya katılmadığından davacı ... ve davacı şirketin davasının reddi ile birlikte şirketin de iflasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacılar ... (TC: ), ... İNŞAAT EMLAK MİMARLIK MÜHENDİSLİK SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. (VN: ..., Ticaret Sicil N:...)'nin konkordato taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE,
2- ... İNŞAAT EMLAK MİMARLIK MÜHENDİSLİK SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. (VN: ..., Ticaret Sicil N:...)'nin borca batık olduğu anlaşıldığından 20/03/2024 tarih ve saat 14:24 itibariyle İFLASINA ,( Tasfiyenin basit tasfiye usulüne göre yapılmasına, )
3-İflasın gecikmeksizin ... İflas Müdürlüğüne bildirilmesine,
4-Davacılara verilen kesin mühletin sonuçlarının kendiliğinden sona erdiğinin ve mahkememizce alınan TEDBİRLERİN KALDIRILDIĞININ AÇIKLANMASINA,
5-Konkordato Komiseri ...'nin görevinin SONLANDIRILMASINA
6-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 427,60 TL harçtan başlangıçta alınan 59,30 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın davacı ...'dan tahsili ile hazineye irad kaydına,
7-Harçlar yasası gereği alınması gereken 427,60TL'nin davacı ... İnşaat Emlak Mimarlık Mühendislik Sanayi ve Tic Ltd Şti 'den tahsili ile hazineye irad kaydına
8-Kararın ... Ticaret Sicil Müdürülüğüne bildirilmesi ile İİK 288.maddesi uyarınca ilanına,
Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davacı bakımından kararın tebliğinden itibaren, itiraz eden diğer alacaklılar yönünden ise kararın ilanından itibaren on gün içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/03/2024
İş bu kararın gerekçesi 20/03/2024 tarihinde yazılmıştır.
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza