T.C
. İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2022/350 Esas
KARAR NO\t: 2024/273
DAVA\t: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ\t: 18/08/2021
KARAR TARİHİ\t: 08/05/2024
Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan
yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin sigortalısı ... plaka sayılı aracını 09.03.2018 tarihinde ... kasko poliçe numarası ile sigortaladığını, müvekkil şirket nezdinde sigortalı bulunan araca 16.11.2017 tarihinde davalılar adına kayıtlı olan ... plakalı iş makinesi ile çarpışma sonucu maddi hasarın meydana geldiğini, kaza sonrası davalının %100 kusurlu bulunduğunu, kaza sonrası müvekkili şirketin gerçekleşen kaza sonrası sigortalısına ait araçta meydana gelen hasar dolayısıyla, 817,00-TL tazminat ödemesi yaptığını, ödenen bu miktarın tamamından davalı asilin kusurlu olması sebebiyle ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiziyle birlikte sorumlu olduğunu, sigortalıya ödenen miktarın tahsili amacıyla İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası ile borçlu/davalıya ödeme emri gönderildiğini ancak davalının borca itiraz ederek takibin durdurduğunu, bu nedenle davanın kabulü ile takibin devamına % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalılar vekilinin mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, takip dosyasına dayanak yapılan Maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağının ve kaza yeri krokisi incelendiğinde tutanak altına alınan kazanın davalılarla ilgili olmadığını, tutanakta kaza yerinin Edirne olduğunu, kazaya karışan taraflar arasında davalıların olmadığnıı, kaza tespit tutanağında ki araçların müvekkillerine ait olmadığını, dava dilekçesinde kazanın Eyüpsultan/Sancaktepe/İstanbul adresinde olduğunun belirtildiğini, icra takibine dayanak yapılan kaza tespit tutanağında belirtilen kaza ile dava dilekçesinde belirtilen kazanın farklı olduğunu, davanın husumetten reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
... Sigorta A.Ş. ve Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmış, gelen yazı cevaplar incelenmiş dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizce dosyanın İTÜ Trafik Kürsüsünde görevli makine mühendisi ... ve sigortacı bilirkişi ...marifetiyle kazanın meydana gelmesindeki kusur oranları ile değer kaybının tespit edilerek sigortacılık mevzuatı kapsamında davacının davalı şirketten ve davalı gerçek kişiden alacak talebinde bulunup bulunamayacağı hususlarında, yine değer kaybı hesabında aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre ( Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin istikrar kazanan içtihatları doğrultusunda aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2. el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el piyasa değeri arasındaki fark, aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki onarılmış halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması) açıklamalı, ayrıntılı ve denetime elverişli rapor düzenlenmesi istenilmiş ve konuya ilişkin 03/01/2024 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler anılı raporlarında özetle;
\"Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı müvekkiline ait kasko sigortalı aracın plakasını sehven ... olarak belirtmiş olduğundan;...Noterler Birliğinin 22.07.2023 tarihli cevabi yazısında ... plakalı aracın ...şasi numarasından yapılan sorgulama sonucuna göre, noter yazısı ekindeki Araç Tescil Kayıtları Listesinin tetkikinden, ...plakalı aracın ... şasi no.lu 2016 model Renault marka bir araç olduğu, kaza tarihi itibariyle araç malikinin davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı ve... plakalı araçla herhangi bir ilişkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Ankara İlinden verilme 26.10.2017 tarihli Araç Tescil Belgesine göre; dava dışı sigortalı ...Ltd. Şti.nin maliki olduğu... şasi no.lu ...plakalı 2017 model... marka ... 1.5 tipi hususi araç, davacı ...Sigorta A.Ş. tarafından, dava konusu 16.11.2017 tarihli kaza tarihini kapsayan ve 20.10.201728.02.2018 tarihleri arasında 131 gün için geçerli olan 47910600 no.lu ...Kapsamlı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile rayiç değer üzerinden sigorta edilmiştir.
Dava konusu poliçede, ...A.Ş. Ostim/Ankara Şubesi Daini Mürtehini/ Rehinli Alacaklı konumundadır.
Davacı ...Sigorta A.Ş. vekili tarafından; dava dosyasına ibraz edilmiş olan belgeler arasında ...plakalı kasko sigortalı aracın hasarı ile ilgili olarak, herhangi bir ekspertiz raporu veya onarıma ilişkin bir fatura ibraz edilmemiştir. Ancak; davacı ... A.Ş. tarafından 817,00 TL hasar bedeli 22.12.2017 tarihinde dava dışı sigortalı ... Tic. Ltd. Şti.nin banka hesabına ödenmiştir.
Davacı ... Sigorta A.Ş. TTK.nun 1472. maddesine göre, sigortalısına ödemiş olduğu 817,00 TL tazminat nispetinde sigortalısının haklarına halef olmuştur.
Davacı sigorta şirketi tarafından ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla; kazaya karışmış olan ... plakalı iş makinesi maliki ve operatörü olan davalılara 26.11.2018 tarihinde rücu talebi gönderilmiş, davalı ... tarafından verilen cevabi yazıda \"maddi hasarın trafik sigortasından alınması\" talep edilmiştir.
Davacı şirket vekili, davalılar aleyhine 02.01.2019 tarihinde İstanbul ...İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapmıştır. Davalı borçlular takibe itiraz etmiş ve takip durunca, davacı vekili itirazın iptali ve takibin devamı talebi ile davalılar aleyhine dava açmıştır.
Ancak; icra emri ekinde ibraz edilmiş olan belgelerin tetkiki sonucunda, dava konusu kaza ile ve kazaya karışan araçlar ile ilgisi olmayan, 08.02.2018 tarihli bir başka kazaya ilişkin Trafik Kaza Raporunun ibraz edilmiş olduğu tespit edilmiştir.
Davalı... ün maliki olduğu ...plakalı 2011 model ... marka ...tipi önde Yükleyici Kepçe ve arkada Kanal Kazıcı Kepçesi olan iş makinesi; dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından, dava konusu 16.11.2017 tarihli kaza tarihini kapsayan ve 01.02.201701.02.2018 tarihleri arasında geçerli olan ... no.lu ZMS/Trafik Sigorta Poliçesi ile sigorta edilmiştir. Poliçenin kaza tarihi itibariyle araç başına maddi tazminat bedeli 33.000,00 TLdir.
Davacı vekili; dava dilekçesinde, \"davalının sigorta poliçesinin iş kazalarını karşılamaması sebebiyle oluşan maddi hasarın davalılara rücu edilmiş olduğunu\" belirtmiştir.
ZMS/Trafik Sigorta Poliçesi Genel Şartlarında; iş kazalarının teminat dışında kaldığına ilişkin herhangi bir madde bulunmadığı gibi, dava konusu kazanın iş kazası ile ilgili bir illiyet bağı mevcut değildir. Ancak, söz konusu genel şartların A.6/a maddesinde, \"İşletilme halinde olmayan araçların sebep olacağı zararlar\" sigorta teminatı dışında bırakılmıştır.
Olayın oluş şekli 3.A paragrafında açıklanmış olup tutanağa çizilmiş olan kroki aşağıda görülmektedir.
¸
Davacıya sigortalı olan otomobilin dubalarla işaretlenmiş çalışma alanının yanından geçerken iş makinasının tırmıklarının, aracının arka kapı ve arka çamurluk kısımlarına sürterek maddi hasar verdiği anlaşılmaktadır.
Yolda iş makinası operatörü tarafından dizilmiş dubaların olduğu görülmekle birlikte aracın bu dubalara sürterek devirmiş olduğunu gösteren bir emareye rastlanmamıştır. Bir yolda dubalarla ayrılmış bir çalışma bölgesi bulunduğunda, araçların dubaların yanından geçebilecekleri kabul edilir ve burada çalışan makinaların bu dubaların çizdiği sınırın dışına taşmamaları gerekir. Ancak dava konusu kazada dubaların sınırladığı alana girmemiş olduğu halde iş makinası tarafından çizilmiş ve hasar görmüş bir araç söz konusudur. Bu şartlar altında iş makinasının çalışması sırasında tırmıklarını dubalarla sınırlanmış alanın dışına taşırmış olduğu anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla davacıya sigortalı aracın sürücüsü ...nin kusursuz olduğu, davalı iş makinası operatörü ...ün iş makinasını dubalarla sınırlanmış çalışma alanının dışına taşırmış olması nedeniyle %100 kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Dava konusu ...plakalı araç...marka, ... 1.5 tipinde ve 2017 model olup şasi numarası ... şeklindedir.
Gerek tutanakta bulunan ifadeler, gerekse dava dosyasına eklenmiş bulunan hasarlı araç fotoğraflarından dava konusu ... plakalı aracın arka kapı kolu ve arka çamurluğunun hasar görmüş olduğu anlaşılmaktadır.
Dava konusu aracın kilometresi ve geçmiş kazaları ile ilgili bir bilgi bulunmamaktadır. Bununla birlikte araç daha bir yaşında dahi değildir. Aracın geçmiş kazası ve hasarı olmadığı ve kilometresini bir yaşına girmemiş bir araçtan beklenen 20-25 bin kmnin üzerinde olmadığı kabulü ile kaza tarihindeki kasko değeri 119.050,00 TL olup ikinci el rayicinin de 120.000,00 TL civarında olduğu anlaşılmaktadır. Hasarın çapı ve onarım şekli dikkate alındığında aracın hasarı onarılmış ikinci el değerinin 118.500,00 TL olacağı ve dolayısıyla aracın uğramış olacağı değer kaybının 120.000 118.500,00 = 1.500,00 TLdir.
Sonuç olarak;
Hukuki ve nihai karar tamamen Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; tüm dosya kapsamı üzerinde Sayın Mahkemenizin talimatları doğrultusunda yaptığımız inceleme sonucunda, dava konusu somut olayda heyetimiz,
Davacı ... Sigorta A.Ş.nin 817,00 TL hasar bedelini 22.12.2017 tarihinde dava dışı sigortalı ...Ltd. Şti.ne ödemiş olduğu ve bu nedenle TTK.nun 1472. maddesine göre ödemiş olduğu tazminat nispetinde sigortalısının haklarına halef olmuş olduğu,
Davacıya sigortalı aracın sürücüsü ...nin kusursuz olduğu,
Davalı iş makinası operatörü ...ün %100 (yüzde yüz) kusurlu olduğu,
Dava konusu araçta onarım sonrası ortaya çıkan değer kaybının 1.500,00 TL olacağı\" şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, 09/03/2018 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı ve mahrumiyet zararının rücu edilmesine ilişkin başlatılan İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takibe davalının haksız itirazının iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.
Dosya İstanbul ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılmış, ... Esasına kaydolmuş ve ... sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize tevzi olmuş, 2022/350 Esasına kaydı yapılarak yargılamaya anılı dosya üzerinden devam olunmuştur.
Mahkememizce celp edilen İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası aslının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine cari hesap alacağına istinaden toplam 960,23 TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca ve ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 1472/1. Maddesinde \"(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.\" şeklinde düzenlenmiştir.
Huzurdaki davada uyuşmazlık; trafik kazası nedeniyle dava dışı davacı sigortalısına ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili isteminin yerinde olup olmadığı, karşı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu olup olmadığı, karşı araç malikinin işleten sıfatıyla sorumluluğu bulunup bulunmadığı ile rücuen tahsil istemi ile başlatılan İstanbul ... İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı takibine davalıların vaki itirazının iptaline karar verilip verilemeyeceği hususlarından ibarettir.Mahkememizce dava dilekçesi, itiraz dilekçesi, deliller, takip dosyası, ödeme belgeleri, poliçe/hasar dosyaları ve tüm dosya kapsamının tetkiki sureti ile davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde kazaya karışan dava dışı araç sürücülerinin kusur durumlarının irdelenmesi ile davaya konu trafik kazası nedeniyle dava dışı sigortalıya ait araç yönünden davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin kadri maruf olup olmadığı, kusur oranında rücuen tahsili isteminin yerinde olup olmadığının değerlendirilmesi ve takip dosyası ile bağlantı kurulmak sureti ile davacının takip tarihi itibari ile talebi mümkün hasar bedelinden kaynaklı rücuya dayalı alacağının bulunup bulunmadığının tespiti amacı makine mühendisi bilirkişi ...ve sigorta uzmanı ... marifetiyle inceleme icra edilerek konuya ilişkin kök rapor dosyamız arasına alınmıştır. Alınan raporlarda özetle \"davalıya ait aracın sürücüsü ...'ün %100 (yüzde yüz) asli kusurlu olduğu, kazaya karışan diğer sürücü ...'nin kusursuz olduğu, davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 6/a maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkı bulunduğu, davacının talep edeceği toplam tazminat tutarının 817- TL. olduğu tespitlerinde bulunulmuştur.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve toplanan deliller doğrultusunda tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi gereğince; sigortacının, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği hüküm altına alınmış olup somut olayda davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına yapmış olduğu tazminat ödemesi kapsamında kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu iddiasına dayalı olarak huzurdaki davayı ikame ettiği, davalıların davayı cevap verdiği ancak bilirkişi raporlarına itiraz etmediği görülmüştür. Bu kapsamda davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu olup olmadığının tespiti için alınan raporda da kaza tespit tutanağı ile aynı yönde davalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu ve davalı araç maliki ile sürücüye ZMMS 6/a gereği rücu edilebileceği ve alınan raporda hasar bedeli yönünde yapılan tespitlerin ayrıntılı, gerekçeli ve dosya kapsamına uygun olması nedeni ile itibar edilir olduğu kanaatine varılmıştır. Açıklanan nedenlerle davalı araç sürücüsünün (%100) kusuru nedeniyle davacı sigorta şirketinin, davalılara rücuen tazminat isteminde haklı olduğu, ödenen hasar bedelinin piyasa rayiçleriyle uyumlu olduğu, kazanın poliçe vadesi kapsamında meydana geldiği ve teminat kapsamında kaldığı, davaya konu alacağa ödeme tarihinden itibaren faiz işletilebileceği anlaşıldığından takip tarihine kadar işlemiş faizin (mahkememizce taleple bağlılık ilkesi gereği rücuya esas ödeme tarihinden takip tarihine kadar yasal faiz işletilmek suretiyle re'sen hesaplanan) 74,74.- TL. olacağı dikkate alınarak davanın kabulüne, uyuşmazlık yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatının reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
İcra inkar tazminatı davacı tarafından talep edilmiş olmakla mahkememizce sehven hüküm kurulmamış olup HMK 305/A kapsamında bir talep de bulunmadığından değerlendirme yapılmamıştır.
Açıklanan tüm bu nedenlerle ; Davanın kısmen kabulü ile, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 817,00 TL asıl alacak ve 74,74 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 891,74 TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki İTİRAZININ İPTALİNE, takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
İstanbul... İcra Müdürlüğü'nün ...sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 817,00 TL asıl alacak ve 74,74 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 891,74 TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki İTİRAZININ İPTALİNE, takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gerekli 60,91 TL karar harcından 59,30 TL peşin harcın mahsubu ile 1,61 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL peşin harç, 59,30 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 118,60 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 891,74 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 68,49 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 4.443,00 TL (bilirkişi ücreti, posta gideri v.s.) yargılama giderinin ret ve kabul oranına göre hesap edilen 4.126,10 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Yargılama giderinden sayılan 1.320 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve ret oranına göre hesap edilen 1.225,85 TL'sinin davalıdan, 94,15 TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
8-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafın yokluğunda kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/05/2024
Katip
e-imza
Hakim
e-imza