T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t : 2022/684 Esas
KARAR NO\t : 2024/141
DAVA\t: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t : 08/09/2022
KARAR TARİHİ\t : 14/02/2024
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin maliki ve ...nin sevk ve idaresinde olan... plakalı ticari araca, ...'in maliki ve kaza tarihinde ...'in sevk ve idaresindeki ticari ruhsatlı ...plakalı aracın çarptığı, kaza neticesinde müvekkilinin aracında yüksek maddi hasar meydana geldiği, trafik kazası dolayısıyla aracın onarım gördüğü süre boyunca müvekkilinin kazanç kaybı olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100 TL değer kaybı bedeli, 400 TL araç mahrumiyet bedeli ve 500 TL hasar bedelinin kaza tarihinden işleyecek temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, kazanın davacı tarafın aracını kullanan şoförün kusurundan kaynaklandığını, söz konusu kazada müvekkilin aracına çarpan aracın karşı araç olduğu, müvekkili kavşak içerisinde iken karşı aracın sürücüsü kural ihlali yaparak müvekkillerinin aracına çarptığı, karşı araç sürücüsünün trafik kurallarına riayet etmediği, kaza yeri öncesinde bulunan kavşak tabelasını görmeden ve hız kurallarını ihlal etmek suretiyle iş bu kazaya sebebiyet verdiği, kazanç kaybı yönünden ise aracın ne kadar süre onarım gördüğüne yönelik dava dilekçesinde herhangi bir husus bulunmadığı, bu nedenle kazanç kaybı olduğu yönündeki talepleri kabil edilebilir olmadığı, ihtiyati haciz taleplerinin de hukuki temeli olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA:
Dava 6098 Sayılı TBK'nın 71 ve 2918 Sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri kapsamında açılan motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan maddi tazminat (değer kaybı, bakiye hasar bedeli, ikame araç bedeli) isteğine ilişkin ilişkindir.
DELİLLER:
-Manisa Esnaf ve Sanatkarlar Odasının 19/09/2022 tarihli yazısı ve eki,
-Sigorta Bilgi ve gözetim merkezinin 22/09/2022 tarihli yazısı ve eki,
-Selendi Kaymakamlığı Mal Müdürlüğünün 21/09/2022 tarihli yazısı ve eki,
-...A.Ş nin 26/9/2022 tarihli yazısı ve eki,
-Türkiye Noterler Birliğinin 22/09/2022 tarihli yazısı ve eki,
-... A.Ş nin 04/012023 tarihli yazısı ve eki,
-Uşak... Asliye Hukuk Mahkemesince mahallinde yapılan keşif, tanık beyanları,
-Bilirkişi ...'ın 06/02/2023 tarihli raporu,
-Ankara Trafik İhtisas Dairesinin 13/04/2023 tarihli raporu,
-Bilirkişi ...'in 07/09/2023 tarihli raporu,
-Uşak.. Asliye Ceza Mahkemesinin ... sayılı dosya sureti.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacının, 12/06/2022 tarihinde kendisine ait ...8 plakalı araç ile davalı ...'in sevk ve idaresindeki ...plakalı araçların çift taraflı, maddi hasarı trafik kazasına karıştıkları, bu kaza neticesinde... plakalı aracında hasar oluştuğu, bu hasar nedeniyle hasar onarım bedeli, değer kaybı ve ikame araç zararlarının meydana geldiği, davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, zararın kazaya sebebiyet veren ...plakalı aracın sürücüsü ve işleteni olan davalılar tarafından tazmin edilmesi gerektiği iddiası ile iş bu davada hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç talebinde bulunduğu, davalıların kusurun davacı araç sürücüsünde olduğu, mahkemece kusur ve hesap yönünden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, talep edilen tazminat alacaklarının haksız olduğunu savunduğu, taraflar arasında davaya konu kazada davacı aracının hasarlanıp hasarlanmadığı, hasar, değer kaybı ve ikame araç zararı var ise miktarının ne olduğu, taraf sürücülerinin kusur durumlarının ne olduğu ve davalıların sorumlu olup olmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunduğu görülmüştür.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı, davacı ve davalı araçlarının tır niteliğindeki ticari araçlar olduğu, her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesini ilgilendiren nispi ticari dava niteliğindeki somut uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu değerlendirilmiştir.
Mahkememizce 12/06/2022 tarihinde meydana kazada davacı sürücüsü, davalı sürücü ve dava dışı üçüncü kişilerin kusur durumlarının tespitine yönelik olarak mahallinde trafik bilirkişi refakatinde keşif yapılmasına karar verildiği, bu kapsamda mahal mahkemesine talimat yazılarak kaza tespit tutanağında bulunan bilgiler ile taraflarca hazır edilmesi halinde taraf tanıklarının beyanları dikkate alınarak kazanın ne şekilde meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde dikkatsiz ve tedbirsiz davranışların neler olduğu, gerekli dikkat ve özenin gösterilip gösterilmediği, davaya konu olayda ihlal edilen kuralların hangileri olduğu, yolun ve aracın kazaya etkisinin olup olmadığı, etkisi var ise ne şekilde olduğu, araç sürücüsünün olay tarihinde alkollü olup olmadığı, alkol durumu var ise kazanın münhasıran alkol etkisinde gerçekleşip gerçekleşmediği, meydana gelen kazada taraf sürücülerin kusur oranlarının ne olduğu hususlarında keşif yapılması ve bilirkişiden dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak rapor düzenlenmesinin istenildiği, talimat mahkemesince keşfin yapıldığı, keşif mahallinde davalı tanıklarının dinlenildiği, dosyanın trafik bilirkişiye tevdi edildiği, trafik bilirkişi tarafından düzenlenen 06/02/2023 tarihli raporda, 12.06.2022 günü saat: 22:30 sıralarında ...plakalı kamyon sürücüsü ... idaresindeki araç ile Güneli köyü istikametinden gelerek bölünmüş yol olan ... üzerine çıkarak bölünmüş yolun ilk kısmına geçerek sola Uşak- Denizli istikametine dönüş yapmak için orta refüjde bölünmüş yolda sağ tarafından gelen aracın geçmesini beklediği esnada idaresindeki kamyonun sol yan arka teker kasa kısımların, sol taraftan Uşak istikametinden, İzmir istikametine iki şeritli tek yönlü yolun sol şeridinden seyir halinde olan,... plakalı kamyon sürücüsü...idaresindeki aracın ön kısımları ile çarptığı, çarpma sonrası...idaresindeki araç yolun sağ tarafındaki boş alana savrularak yoldan aşağı düştüğü, ...plakalı araç ise çarpmanın etkisi ile çarpma yönünde ileriye doğru arka kısmının kaza krokisinde gösterildiği şekilde savrulduğu, 2 araçlı, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği,...plakalı kamyon sürücüsü ...'in Güneli köyünden gelerek kontrolsüz kavşakta sol tarafından gelen araçları kontrol ederek kavşağa girdiği, ancak sol tarafından gelen araçlara viraj olması nedeni ile biraz daha geriden gelen araçların görünmediği, bu esnada orta refüje geldiğinde hafif viraj olan sağ taraftaki anayoldan gelen aracın geçmesini beklediği esnada aracın sol yan arka teker ve arka kasa kısmına, sol tarafından gelen...idaresindeki kamyonun ön kısımları ile çarpması ile sonuçlanan kazada, araç, yol, trafik hava, ile ilgili güvenli araç kullanımı ile dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı araç kullandığı, kazaya neden olduğu, KTK'nun 67.maddesini ihlal ettiği,... plakalı kamyon sürücüsü ...İ'nin bölünmüş tek yönlü çift şeritli yolda kavşağa gelmeden 250m. geride sağdan bağlanan tali yol kavşağı olmasına rağmen hızını düşürüp sağ şeritten gitmesi gerekirken, hızını düşürmeden sol şeritten seyri esnasında dönüş yapmak için orta reftijideki 6m. boşluk olan alanda önü olan ancak arka kasa kısmı yola taştığı ve sol şeridi etkileyen ... idaresindeki kamyonun sol yan kısmına hiç fren basamadan, çarptığı, çarpma sonrası kendisinin yolun sağındaki şarampole, dere kenarına doğru düştüğü, ... idaresindeki aracın da arka kısmının çarpmanın ivmesi ile ileriye doğru sürüklenerek yön değiştirdiği, oluşan kazada kavşağa girerken görüşü açık olmasına rağmen sol şerit üzerindeki aracı görmediği, kaza esnasında dikkatsiz ve tedbirsiz araç kullandığı, frene basarak kazanın oluş şeklinde çarpma şiddetini yavaşlatabilecek imkanı varken, dikkatsiz olması nedeni ile hiç frene basmadığı, yol üzerindeki kendisi gibi büyük olan kamyonu görmeyip çarptığı, çarpma sonrası sağa hızla savrulurken sağ şeritte, başka araç olmadığı, sağ şeridin boş olduğu, KTK'nun 52 ve 94.maddelerini ihlal ettiği, asli, tali veya yüzdelik oran olarak kusuru değerlendirme yetkisinin mahkemeye ait olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Davacı vekilinin kusur raporuna itiraz ettiği, mahkememizce davacı vekilinin itirazlarının karşılanması ve yüzdelik kusur dağılımının tespiti için dosyanın Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderildiği, Ankara ATK'nın 13/04/2023 tarihli raporunda, 12.06.2022 günü saat 22:30 sıralarında davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı kamyon ile Güneyli Köyü istikametinden gelerek sola dönüş yapmak üzere bölünmüş yola çıkış yaptığı esnada aracının sol yan kısımları ile; solundan Uşak istikametinden bölünmüş yolun sol şeridini takiben seyirle gelen sürücü...sevk ve idaresindeki... plaka sayılı kamyonun sol ön kısımlarının çarpışması neticesi davaya konu trafik kazası meydana geldiği, davalı sürücü ...'in sevk ve idaresindeki kamyon ile meskun dışı mahalde seyri sırasında kendisine hitaben “DUR” levhası bulunan olay mahalli kavşağa geldiğinde, durup gelen trafiği kontrol etmesi, bölünmüş yolu takiben gelen araçların hız ve yakınlığını dikkate alarak uygun zamanda kavşağa girmesi gerekirken, gereken dikkat ve özeni göstermeyip, solundan gelen araca rağmen dikkatsiz ve hatalı biçimde kavşağa girmiş olup, ilk geçiş hakkını bırakmadığı sürücü idaresindeki bu araç ile çarpışması sonucu meydana gelen olayda K.T.K'nun 84/h maddesini ihlal ettiği asli %85 kusurlu olduğu, davacı sürücüsü ...i'nin sevk ve idaresindeki kamyon ile bölünmüş yolda seyri sırasında meskun mahal dışındaki olay yeri kavşağa geldiğinde, seyir yönüne hitaben bulunan tali yol kavşağı levhasını da dikkate alarak, seyrini mahal şartlarına uygun olacak biçimde kontrollü ve müteyakkız şekilde sürdürmesi hususuna riayet etmediği, sağından kavşağa giriş yapan araca karşı etkin tedbir almadan bu aracın sol yan kısımları ile çarpışması neticesi meydana gelen olayda K.T.K'nun 52/1-a maddesini ihlal ettiği, alt düzeyde %15 tali kusurlu olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizce davacıya ait aracın sicil ve geçmiş hasar kayıtları ile dava konusu kaza nedeniyle görmüş olduğu onarım işlemlerine ilişkin kayıtların ilgili kurumlardan istenildiği ve dosyaya kazandırıldığı görülmüştür.
Davacının dava konusu olay nedeniyle zararının bulunup bulunmadığı, var ise miktarının ne olduğu hususunda dosyanın mahkememizce otomotiv bilirkişine tevdi edildiği, bilirkişinin 07/09/2023 tarihli raporuna göre, davacının aracının devrilerek ağır hasar aldığı, aracın kabin ve iç ve dış parçalarının, kaportasının, kapalı kasa kısmının hasarlandığı, şanzıman, motor bloğu, susturucu, eksoz ve konvertörün hasarlı olduğu, davacı tarafından özel ekspertiz incelemesi yaptırıldığı, bu ekspertiz raporunda değişimi ön görülen parça ve yapılacak işçiliklere ilişkin ücretlerin kaza ve hasar ile uyumlu olduğu, ayrıca kaza tarihi itibariyle makul ve rayiç değerde olduğu, buna göre onarım bedelinin iskontolu yedek parça, işçilik, kdv dahil olmak üzere 940.112,40 TL, iskontosuz ise 1.276.227,92 TL olduğu, hasarın boyutuna göre pert total değerlendirilmesi yapıldığı, buna göre yapılan araştırmada aracın kaza öncesi serbest piyasa rayicinin 1.200.000,00 TL, sovtaj bedelinin ise 320.000,00 TL olarak tespit edildiği, aracın onarım bedeli kaza öncesi rayicinin %50'sini aştığından aracın tamirinin ekonomik olmadığı, bu sebeple kusur oranı değerlendirilmeksizin onarım bedelinin aracın kaza öncesi rayici ile sovtaj bedeli arasındaki fark olan 880.000,00 TL (1.200.000,00-320.000,00) olduğu, aracın tamirinin ekonomik olmaması nedeniyle değer kaybı oluşmayacağı, davaya konu aracın ağır hasarlı durumu olması ve pert-total uygulanması gerektiğinden, yeni bir aracın makul temin süresinin ortalama 25 gün olduğu, yapılan piyasa araştırmasına göre davaya konu 2021 model aracın kaza tarihi olan 2022 yılı Haziran ayı itibariyle aynı özellikteki muadil benzerinin günlük 1.000 TL bedele kiralanabileceği, buna göre davaya konu aracın pert edilmesi nedeniyle yeni bir aracın temini esnasında ortaya çıkacak ikame araç bedelinin/araç mahrumiyet zararının (25 gün x 1.000 TL/gün) toplam 25.000,00 TL olduğu yönünde görüş kanaat bildirildiği görülmüştür.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; 12/06/2022 tarihinde davacıya ait... plakalı araç ile davalı ... sevk ve idaresindeki ...plakalı araçların çift taraflı, maddi hasarı trafik kazasına karıştıkları, mahkememizce ATK'dan alınan 13/04/2023 tarihli trafik kusur bilirkişi raporuna göre davalı sürücünün tali yoldan ana yola katılım yaparken solundan gelmekte olan ve geçiş üstünlüğüne sahip olan davacı aracına ilk geçiş hakkını bırakmadığı, kazanın meydana gelmesinde asli %85 kusurlu olduğu, davacı sürücüsünün ise geçiş hakkı kendisinde olmasına rağmen kavşağa yaklaşırken hızını yavaşlatması, tedbirli davranması gerekirken bu kurala riayet etmediği, kazanın meydana gelmesinde tali %15 kusurlu olduğu, davacı tarafça bu rapora itiraz edilmiş ise de, kazanın meydana geliş biçimi ve dosya kapsamına göre ATK'nın kusur değerlendirmesinin hakkaniyete uygun olduğu, yeniden kusur incelemesi yapılmasının yargılamaya katkı sağlamayacağı, yerleşik Yargıtay uygulamasına göre gerçek zararın ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle sağlanacağı, orijinal parçalara göre iskontosuz yedek parça, işçilik ve kdv dahil hasar bedelinin belirlenmesi gerektiği, onarım bedeli araç rayicinin %50'sini aşmadığı müddetçe aracın tamirinin ekonomik olduğu, bu oranı aşması halinde ise aracın tamirinin ekonomik olmayacağı, bu halde hasar bedelinin aracın kaza öncesi serbest piyasa rayiç bedelinden aracın hasarlı haldeki sovtaj bedelinin mahsubu suretiyle belirlenmesi gerektiği, ancak bu şekilde gerçek zararın karşılanabileceği, bu kapsamda yapılan incelemede, mahkememizce alınan otomotiv bilirkişi raporunda davacı aracının onarımının orijinal yedek parça, kdv, işçilik dahil olmak üzere iskontosuz olarak toplam 1.276.227,92 TL olarak hesaplandığı, ancak davacı aracının yaşı, teknik özellikleri, kullanım durumu ve meydana gelen hasarın boyutuna göre aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı yönünden yapılan değerlendirmede, aracın kaza tarihi itibariyle serbest piyasa rayicinin 1.200.000,00 TL olarak tespit edildiği, aracın onarım bedeli aracın rayicinin %50'sini aştığından aracın tamirinin ekonomik olmadığının saptandığı, aracın sovtaj bedelinin ise 320.000,00 TL olarak tespit edildiği, yerleşik Yargıtay uygulamasına göre bu halde aracın kaza öncesi serbest piyasa rayici ile aracın sovtaj bedeli arasındaki farkın davacının gerçek zararını oluşturduğu, buna göre davacının gerçek zararının 880.000,00 TL(1.200.000,00-320.000,00) olduğu, davacı aracının pert total olması nedeniyle değer kaybı zararının oluşmayacağı, pert total olan araç yerine davacının yeni muadil bir araç temin etmesi için gereken sürenin 25 gün ve kaza tarihi itibariyle günlük emsal kiralama bedelinin ise 1.000,00 TL olarak tespit edildiği, taraflarca bilirkişi raporuna itiraz edilmiş ve yeniden bilirkişi raporu alınması talep edilmiş ise de, tarafların soyut itirazlarını destekler somut herhangi bir delil sunmadığı, bilirkişi raporunda bilirkişinin hesaplamaya esas verilerini kaynakları ile beraber gösterdiği, mahkememizce bilirkişi tarafından yapılan tespitin aracın özellikleri, meydana gelen hasarın boyutu ve kaza tarihi itibariyle serbest piyasa rayiçlerine uygun olduğunun değerlendirildiği, taraf itirazlarının yerinde olmadığı, buna göre davacının, davalının %85 kusuruna karşılık olarak toplam 769.250,00 TL(880.000,00x85/100+25.000,00x85/100) onarım bedeli ve ikame araç bedeli talep edebileceği, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiği, davacı vekilinin dava değerini 28/11/2023 tarihinde değer artırım dilekçesi ile arttırdığı, davalı...'nın haksız fiil faili sürücü, davalı ...'ın ise işleten olarak meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davalıların kaza tarihi olan 12/06/2022 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, davacının bu tarih itibariyle faiz talep edebileceği, dava konusu aracın niteliğine ve davacının sıfatına göre talep edilebilecek faiz türünün avans faiz olduğu, mahkememizce alınan ATK kusur ve 07/09/2023 tarihli otomotiv bilirkişi raporunun, davacı tarafından sunulan kaza ve hasara ilişkin fotoğraf ve kayıtlar ile diğer dosya kapsamını irdelediği, usul ve yasaya uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacının hasar bedeli ve ikame araç bedeli taleplerinin KABULÜ ile 769.250,00 TL'nin trafik kaza tarihi olan 12/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2-Davacının değer kaybı talebinin REDDİNE,
3-Alınması gerekli 52.547,46 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 13.122,00 TL ıslah harcı toplamı 13.202,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 39.344,76 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 80,70 TL peşin harç, 13.122,00 TL ıslah harcı, 2.250,00 TL bilirkişi ücreti, 1.578,00 TL ATK rapor ücreti, 945,00 keşif araç ücreti, 482,25 TL müzekkere-tebligat-posta giderinden oluşan toplam 18.538,65 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabulü ile kısmen reddi sebebiyle tarafların haklılık oranına göre (769.250,00/769,350,00=0,99) 18.353,26 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili davacıya ÖDENMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 113.695,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
6-Davalılar kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ÖDENMESİNE,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
8-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun ...sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.14/02/2024
Katip... \t\t Hakim...
E-İMZA\t\t\t\t E-İMZA\t\t\t\t\t \t\t\t\t\t\t\t\t