T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/52 Esas
KARAR NO: 2024/208
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/09/2020
NUMARASI: 2014/1438 E. - 2020/405 K.
DAVANIN KONUSU: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/02/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ... İnş. şirketinin, dava dışı ... İnş. şirketi ile 22/01/2014 tarihinde Kastamonu Üniversitesi Kampüs alanı içerisinde yapılmakta olan Öğrenci Yurdu Binalarının dış cephe kaplama işi için anlaşma yapıldığını, müvekkili şirket ile dava dışı şirket arasında imzalanan sözleşme gereği, yapılacak işin avansı için ... Bankası Kastamonu şubesine ait (her biri 65.000-TL bedelli) on adet çeki avans olarak dava dışı şirkete verdiğini, dava konusu 05/10/2014 keşide tarihli çekin de bu çeklerden biri olduğunu, dava dışı şirket sözleşmeye göre 30/08/2014 tarihinde işi bitirip teslim etmesi gerektiğini ancak işi tamamlamadığını ve şantiyeyi terk ettiğini ve avans olarak verilen çekleri iade etmediklerini, yapılan işin tespiti için Kastamonu Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/17 D.iş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırıldığını, dosyaya göre ... İnşaat şirketinin yapmış olduğu dış cephe kaplama işinden doğan hak edişi 342.746,80-TL + KDV olarak tespit edildiğini, her biri 65.000-TL olan 6 adet çek toplamı olan 390.000-TL hak edişine karşılık olan çekleri ödediklerini, tespit ile dava konusu 25/10/2014 keşide tarihli çek dahil olmak üzere 245.558,78-TL'ne karşılık gelen avans çekleri bedelsiz kaldığını, bu nedenle Kastamonu 1. AHM 2014/422 E. Sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığını, dava dışı şirket 05/10/2014 tarihli çeki hak ediş yapılmamasına ve bedelsiz kalmasına rağmen alacağın temliki hükümlerine göre davalıya usulsüz bir şekilde devrettiğini ve bu durumun müvekkilinin banka ve araçlarına konulan ihtiyati haciz işlemi ile öğrenildiğini, davalı şirket 05/10/2014 keşide tarihli, 65.000-TL bedelli çeki tahsil için bankaya gittiğini, çek bedeli Kastamonu 1. AHM'nin 2014/422 E. Sayılı dosyasından ödeme yasağı olduğu gerekçesi ile ödenmediğini, bunun üzerine davalının bu kez İst. 12. ATM'nin 2014/524 d.iş sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı aldığını ve bu kararı İst. ... İcra Müdr.... E. Sayılı dosyası ile infazına ve esas takibe geçtiğini, müvekkili hakkındaki icra-i tehdit halen devam ettiğinden icra dosyası kapak hesabı olan 884.668,18-TL'yi ödemek zorunda kaldığını, arz ve izah ettikleri nedenlerle, fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalması kaydıyla, davalıdan İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak tahsil etmiş olduğu 84.668,18-TL'nin ve ödeme tarihi olan 13/10/2014 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte istirdadını, tahsil maksadı ile yapmış olduğu işlemlerde davalı kötü niyetli davrandığından istirdadı talep edilen bedelin %20'sinden az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile takip borçlusu ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında 14/03/2014 gün ve... sayılı faktoring sözleşmesi akdedildiğini, 14/03/2014 tarihli alacak bildirim formu ile davaya konu edilen ... Kastamonu şubesine ait 05/10/2014 keşide tarihli, 65.000-TL tutarlı, ... numaralı çekin müvekkili şirkete teslim edildiğini, davacı senet lehdarı .. Ltd. Şti. aleyhine, aralarında davaya konu çekinde de bulunduğu dört adet çek için Kastamonu 1. AHM'nin 2014/422 E. Sayılı dosyası ile 13/08/2014 tarihinde menfi tespit davası ikame edildiğini, Mahkemenin 15/08/2014 tarihli tensip tutanağının 4. maddesinde davaya konu edilen çekin 50.558,78-TL tutarındaki kısmi için ihtiyati tedbir kararı verildiğini, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunun 9/3 maddesinde düzenlemeler yer aldığını, davacının dava dışı şirkete karşı ileri sürdüğü şahsi defileri diğer bir söyleyişle aralarındaki sözleşmeye uygun olarak işin tamamlanmadığına dair iddiaların davalı müvekkili nezdinde herhangi bir geçerliliğinin bulunmadığını, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle, davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; davanın kabulü ile, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına yapılan toplam 84.688,18 TL nin,13/10/2014 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalı ....'nin alacağı temlik (satın) alırken usulüne uygun davranmadığını ve alacağı tevsik eden tüm belgeleri ... İNŞ şirketinden talep etmediğini, dosya içerisine sunulan ... nolu 19.02.2014 tarihli faturanın tek taraflı oluşturulduğunu, müvekkiline tebliğ dahi edilmeyen ve mali beyanının verilmediği hayali bir fatura olduğunu, ayrıca fatura ve çek bedelinin dahi uyuşmadığı açıkça ortadayken çekin davalı ... tarafından alacağın temliki hükümlerine göre devir alındığını, Çek bedelinin Kastamonu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/422 e.sayılı dosyasından ödeme yasağı olduğu gerekçesiyle ödenmediğini, ancak davalının ödeme yasağına rağmen bu kez İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/524 D.İş sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı aldığını ve bu kararını İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile infazına ve esas takibe geçildiğini, bu durumun davalının kötüniyetli hareket ettiğini gösterdiğini, Davalı ... şirketinin, dava dışı lehtar ... inş. nin sözleşme ile üstlenmiş olduğu işi yarım bıraktığını, bu konuda bilirkişi ve tespit dosyası olduğunu bildiği halde ve çeklere ilişkin menfi tespit ve ödeme yasağı alındığını ibrazen öğrenmesine rağmen, icra takibini başlattığını ve müvekkilinin tüm ekonomik ve çalışma işleyişini sekteye uğratacak şekilde 45 aracına haciz ve yakalama koyduğunu, neredeyse 300 adet gayri menkulüne haciz işlemi başlatmış ve özellikle tüm bankalara gönderdiği 89/1 haciz ihbarnamesiyle müvekkili şirketi kötü niyetli olarak zor durumda bırakmış olduğunu, bu sebeple davalının geri ödenmesi istenilen bedelin %20 sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kötüniyet tazminatı yönünden kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; hükme esas olan bilirkişi raporunda, işleme dayanak faturanın davacı kayıtlarında yer almadığı tespitinde bulunulduğunu, ancak davacı ile davalı arasında 404.441,12TL'lik mal ve hizmeti tam ve eksiksiz olarak teslim edildiği, sorunsuz bir ticaret mevcut olduğunun da rapora yansıdığını, davacı tarafından davalıya bu iş için sıra çekler verildiğini ve şüphe yaratacak şekilde davacı firma hakedişi kesinleşmeden diğer davalıya 62.558,78TL fazla ödeme yapıldığını, Raporda ..., ...,... ,... ,... ,..., ..., ... numaralı çeklere karşılık 467.000,00 ödeme yapıldığı ve bu ödemenin 62.558,78 TL'sinin fazla ödeme olduğu yönünde tespitte bulunulduğunu, özetle toplam mal ve hizmeti teslim edilmiş hakediş tutarının 404.441,22TL olarak belirlendiği, Bu tutara göre 31-32-33-34-35-36 numaralı çekler tamamen ödenmesi gereken, ... numaralı çek ise (müvekkilinin hamili olduğu çek ... numaralı çektir) 14.441,22 TLlik kısmı ödenmesi gereken ve kalan kısmı (50.558,78TL) bedelsiz olarak, ... numaralı çek ise tamamen bedelsiz olarak nitelendirildiğini, davaya konu müvekkilinin hamili olduğu çek 05/10/2014 keşide tarihli, 65.000 TL tutarlı, ... çek olup, davacının iddiasını kabul anlamına gelmemekle birlikte ödemelerin, hayatın ve ticaretin olağan akışı ve hakkaniyet gereği birinci alternatif olarak sıra ile yapılması gerektiğinden yola çıkılırsa, bilirkişi raporunda ... no'lu çeke isabet eden 14.441.22 TL ödemenin, müvekkili şirketin icra takibine konu ettiği bir önceki çek numarasına sahip olan ... numaralı çeke isabet etmesi gerektiğini, ikinci alternatif olarak kesin hakediş tutarı olan 404.441,12TL'nin 10 adet 65.000,00TL'lik çeke garameten paylaştırılması halinde ise her bir çek için 40.444,12TL ödeme yapılması ve her bir çekin 24.555,88TL'lik kısım için ise bedelsiz kalması gerektiğini, zaten davacının da Kastamonu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/422 E. sayılı dosyada davaya konu müvekkilinin hamili olduğu çekin 50.558,78TL yönünden bedelsiz olduğunu beyan ederek ilk alternatifi tescil ettiğini, davacı tarafca Kastamonu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/422 E. Sayılı dosyada davaya konu çekin 50,558,78TL'si nin işbu davada ise 65.000,00TL'sinin bedelsiz olduğunun iddia edildiğini, her iki talep arasında çelişki bulunduğu, Müvekkilinin faktoring faaliyetlerine ilişkin yönetmeliğe uygun hareket ettiğini, yerel mahkemece bu hususun görmezden gelindiğini, bu sebeple de davacının haksız ve yasal dayanaktan yoksun davasının reddi gerektiğini, Takibe konu çekşn müvekkili şirkete temlik cirosu ile devir edildiğini, çekin ciro silsilesinden açıkça müvekkili şirketin yetkili son hamil olduğunun görüldüğünü, müvekkili şirketin iyi niyetli ve yetkili hamil olduğunu, 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/3 maddesi hükmüne göre, \"Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri halinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişinin, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan defileri faktoring şirketine karşı ileri süremeyeceğini,Faktoring Şirketlerinin işleyişini düzenleyen iş bu mevzuat uyarınca davaya konu olayda müvekkili şirket yetkililerinin, faktoring sözleşmesi ile uhdelerine geçen çekin tüm faturalarını da aldığını ve mevzuatın kendilerine zorunlu kıldığı tüm prosedüre uygun hareket ettiğini beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, İstanbul ... İcra Müd. ... E. sayılı dosyasında takibe konu çekin, bedelsiz kaldığı iddiasıyla, yapılan ödemenin istirdatı davasıdır. Davacı; dava dışı ... İnşaat şirketinin yapmış olduğu dış cephe kaplama işi dolayısıyla verilen çeklerin, işin tamamlanmaması nedeniyle bir kısmının bedelsiz kaldığını, dava konusu çekin de bu çeklerden olduğunu iddia etmiş, dava konusu çeki dava dışı ... İnşaat şirketinden faktoring sözleşmesi uyarınca alan davalı şirket ise; dava dışı şirkete karşı ileri sürdüğü şahsi defilerin kendilerine karşı ileri sürülemeyeceğini savunmuş, Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar taraflarca istinaf edilmiştir. İstanbul ... İcra Müd. ... E. sayılı dosyası incelendiğinde; keşidecisi davacı ...Ltd.Şti., lehdarı dava dışı ... Tic. Ltd.Şti., hamili davalı ...Ş. olan, 05/10/2014 keşide tarihli,... çek nolu, ... Kastamonu Şb.’ne ait, 65.000-TL.bedelli çek üzerinden yetkili hamil davalı .... tarafından kambiyo sentlerine özgü takibe geçildiği, davacı .... Ltd.Şti.’nce 13/10/2014 tarihinde dosyaya ödeme yapıldığı görülmüştür. Dava ve takip konusu çekin, keşidecisi davacı ... Tic. Ltd.Şti., lehdarı dava dışı ... Tic. Ltd.Şti., hamili davalı .... olan, 05/10/2014 keşide tarihli, ... çek nolu, ... Kastamonu Şub.’ne ait, 65.000-TL.bedelli çek olduğu, çek arkasında, sırasıyla lehdar olan dava dışı ... Tic. Ltd.Şti. ve davalı ... cirolarının bulunduğu, çekin ibrazında; Kastamonu 1.Asliye Hukuk Mah.2014/422 E sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı kararı nedeniyle ödeme yapılamadığı, çekin unsurlarının tam olduğu, şeklen ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığı görülmüştür. Kastamonu 1.Asliye Hukuk Mah.2014/422 E.-2015/279 K. sayılı dosyası incelendiğinde; davacı ... Ltd.Şti. tarafından dava dışı ... Tic. Ltd.Şti.’ne, davaya konu çek de dahil olmak üzere bir kısım çekler yönünden açılan menfi tespit davasının kabulüne, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği verilen çeklerin bedelsiz kaldığının tespitine, davacı ..Ltd.Şti.’nin dava dışı ... Tic. Ltd.Şti.’ne 245.550-TL. üzerinden borçlu olmadığının tespitine karar verildiği ve kararın 26/09/2015 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.Toplanan delillere göre; davaya konu çek yönünden bedelsizlik def'inin, temlik alan faktoring şirketine karşı ileri sürülebilmesi hukuken mümkün olmakla birlikte, Kastamonu 1.Asliye Hukuk Mah.2014/422 E.-2015/279 K. Sayılı kararında, davaya konu ... numaralı 65.000 TL bedelli çekin 50.550,00 TL kısmı yönünden bedelsiz kaldığı tespitinde bulunulduğundan, Mahkemece bu kısma isabet eden miktar üzerinden hesaplama yaptırılarak varılacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması yerinde görülmemiştir. Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince esasa münhasır delil toplanmadan, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesinin, usul ve yasaya aykırı olması ve ilk derece mahkemesi kararının tüm istinaf sebepleriyle birlikte değerlendirilmesinin gerekmesi karşısında, istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün bulunmamakla 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince davalının istinaf başvurusunun sair sebepler incelenmeksizin kabulüne, davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE;2- Davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,3- İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesiistanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/09/2020 tarih, 2014/1438 E. 2020/405 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,4- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 5- İstinaf yasa yoluna başvuran davacı ve davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,6- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 7- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 09/02/2024