T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2023/1270
KARAR NO\t: 2024/308
KARAR TARİHİ\t: 29/02/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: MERSİN 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 14/06/2023
NUMARASI\t\t: ... ...
DAVACI\t: ... - -...
\t ...
VEKİLİ\t: Av. ...
\t ...
DAVALI\t: ... - -...
\t ...
DAVANIN KONUSU\t: İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 29/02/2024
YAZIM TARİHİ : 29/02/2024
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/06/2023 tarih ve ... D.iş, ... Karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ \t\t\t\t\t\t\t\t :
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; keşidecisi ... ... olan 27/04/2023 düzenleme tarihli, düzenleme yeri Mersin olan, 26/05/2023 vade tarihli 150.000,00.TL bedelli bono vadesi geçmiş olmasına rağmen ödenmediğini, bononun ödenmesi konusunda borçluyla yapmış oldukları görüşmelerinde neticesiz kaldığını, borçlunun mal kaçırma ihtimali bulunduğunu belirterekborçluların borca yeter miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. Şahıslar ve bankalardaki hak ve alacaklarının haczi ve menkullerin muhafazası için ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ \t :
Yerel mahkemece verilen karar ile; ihtiyati haciz isteyen tarafın, dilekçe ekinde ihtiyati haciz talebini haklı kılacak İİK nun 257 maddesinde öngörülen şartların oluştuğuna dair delil ve belge sunmadığını, bu nedenle ihtiyati haciz talebi yerinde olmadığından talebin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI VE DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ \t\t \t\t :
Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece bononun arka yüzünde \"teminat\" şerhinin bulunduğu bu şerh nedeniyle bononun \"kayıtsız şartsız muayyen bedelin ödenmesi vaadi\" şartını ihlal ettiği ve bu nedenle de senedin kambiyo senedi vasfını yitirdiğinin öne sürüldüğünü, senedin ön ya da arka yüzüne yalnız başına yazılan \"teminat\" ibaresinin senedin kambiyo vasfını etkilemeyeceğini, dosyaya konu bononun kambiyo vasfı bulunduğundan ve bononun vadesinin de geçmiş olduğu göz önünde bulundurulduğunda ihtiyati haciz talebimizin kabulü yerine reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini talep etmiştir.
GEREKÇE \t\t\t\t\t\t\t\t\t :
Dava, ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararın kaldırılması talebine yöneliktir.
İhtiyati haciz isteyen tarafından, bonodan mütevellit borcun ödenmediği belirtilerek ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edilmiş, mahkemece yazılı gerekçe ile ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.
Karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi gereğince taraf vekillerinin istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.
Çözümlenmesi gereken sorun dava konusu teminat senedi bakımından ihtiyati haciz kararı verilip verilemeyeceği noktasındadır.
İhtiyati haciz, İİK.'nun 257. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, İİK.nun 257. Maddesinde; \"Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği, borçlunun muayyen ikametgâhının bulunmaması veya taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması halinde vadesi gelmemiş borçtan dolayı da ihtiyatî haciz istenebileceği,\" \" 258. Maddesinde; \"Alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeğe mecbur olduğu, ihtiyati haciz talebinin reddi halinde alacaklının kanun yoluna başvurabileceği,\" hükmüne yer verilmiş, 265.maddesinde ise ihtiyati haciz kararına karşı itiraz ve kanun yollarına başvuru düzenlenmiştir.
İİK’nın 257. maddesinde hem vadesi gelmiş hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Muaccel alacaklar için alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olması, müeccel (vadesi gelmemiş) alacaklar yönünden ise, borçlunun belli bir adresinin bulunmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla hileli işlemlerde bulunması koşullarının varlığı halinde ihtiyati haciz kararı verilebileceği öngörülmüştür. Anılan maddede başkaca her hangi bir koşul öngörülmemiştir.
İcra ve İflâs Kanunu’nun 258. Maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin “alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması” yeterlidir. Mahkemenin “alacağın varlığına kanaat getirmesinden” anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bununla birlikte, özellikle hukukî bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir. Diğer hukukî himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. İhtiyati hacizde amaç, ihtiyati tedbire benzer şekilde, Anayasanın 2’nci maddesinde yer alan “hukuk devleti” ilkesinin bir gereği olarak, bireylere etkin hukukî himaye sağlamaktır. İhtiyati haciz yargılamasında, etkin hukukî himaye sağlamak, bunu sağlarken mümkün olduğunca çabuk ve seri hareket etme gerekliliği, usul kurallarına göre maddi hukuka dayanan hakkın araştırılmasından önce gelir. Maddi hukuka göre kimin haklı kimin haksız olduğu, İİK.'nun 264. maddesi çerçevesinde itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası çerçevesinde ya da açılacak bir menfi tespit veya istirdat davası sırasında incelenerek sonuçlandırılacaktır.
İİK'nun 265.maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri düzenlenmiş olup , ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, teminat miktarına ve mahkemenin yetkisi ile sınırlı olmak üzere ihtiyati haciz kararına itiraz edilebilir.
Somut uyuşmazlık bakımından dava konusu bononun teminat bonosu olduğu yönündeki savunma İİK'nun 265. maddesinde yer alan itiraz sebepleri arasında olmadığı gibi teminat bonusu bakımından ihtiyati haciz kararı verilmesine engel bir durum bulunmamaktadır. (Yargıtay 11. HD'sinin 2016/3746 Eek ve 2016/4374EK sayılı kararları bu yöndedir.)
Dava konusu bononun teminat bonosu olup olmadığının menfi tespit davasının konusu olabileceği anlaşılmakla, dava konusu ihtiyati haciz talebinin dayanağının kambiyo senedine dayandığı, ihtiyati haciz kararı verilmesi için gerekli yaklaşık ispat şartlarının somut uyuşmazlık bakımından mevcut olduğu, mahkemece bononun arka yüzüne yazılan şerhin bononun kayıtsız şartsız bir borç içerdiğini göstermediğine dair ve senedin kambiyo senedi olarak kabulünün mümkün olmadığına ilişkin tespitlerinin hatalı olduğu anlaşıldığından ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken ihtiyati haczin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davacının ihtiyati haciz talebinin %15 teminat karşılığında kabulüne karar verilmesi ile hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere \t\t\t\t\t\t\t\t :
1)-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince davacı vekilinin Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/06/2023 tarih ve ... D.iş, ... Karar sayılı kararına ilişkin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/06/2023 tarih ve ... D.iş, ... Karar sayılı dosyası ile ihtiyati haczin reddine ilişkin kararın KALDIRILMASINA,
3)-İhtiyati haciz talep eden davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin KABULÜNE,
a)-2004 sayılı İİK.nun 257 vd. maddeleri gereğince borçlunun 150.000,00.TL'lik borçlarına ve masraflarına yeter miktarda menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,
b)-2004 sayılı İİK.nun 259/1 maddesi gereğince ihtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararları karşılamak üzere ve 6100 sayılı HMK’nın 84 vd. maddeleri gereğince Dairemizce takdir edilen ihtiyati hacze konu 150.000,00 .TL'nin % 15'i olan 22.500,00.TL ihtiyati haciz isteyen tarafından nakit meblağın ilk derece mahkeme veznesine veya bu meblağı kapsayan kesin ve süresiz banka teminat mektubunun ilk derece mahkemesine sunulduğu takdirde ihtiyati haciz kararının ihtiyati haciz isteyene VERİLMESİNE,
c)-6100 sayılı HMK’nın 89. maddesi ile Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 217. maddesi gereğince işlem yapıldıktan sonra, icra takibinin kesinleşmesi, teminatın iadesi hususunda borçlunun muvafakat etmesi, herhangi bir istihkak iddiasında bulunulmaması ve teminatın iadesine mani bir belge sunulmaması halinde teminatın yatırana İADESİNE,\t
4)-İhtiyati hacize ilişkin karar uygulanmasının İlk Derece Mahkemesince YAPILMASINA,
5)-6100 sayılı HMK.'nın 330 maddesi gereğince davacı, vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT.'nın 2. Kısmının 1. Bölümünün 1/a maddesi gereğince 4.700,00.TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
İstinaf incelemesi yönünden;
6)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 269,85.TL maktu istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
7)-Davacı tarafından istinaf başvurusu nedeniyle yapılan harcamaların ilk derece mahkemesince esas hakkında hükümle DEĞERLENDİRİLMESİNE,
8)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince istinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar yönünden vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA
9)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesine İADESİNE,
10)-Kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle ve 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi delaletiyle 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak 29/02/2024 tarihinde karar verildi.\t
\t\t\t\t
...
Başkan
...
e-imzalıdır.
...
Üye
...
e-imzalıdır.
...
Üye
...
e-imzalıdır.
...
Katip
...
e-imzalıdır.