T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1641 Esas
KARAR NO: 2024/191
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/10/2023
NUMARASI: 2023/654 Esas, 2023/905 Karar
DAVA: İflas (Adi Takipten Doğan İtirazın Kaldırılması Ve İflas (İİK 156)
KARAR TARİHİ: 08/02/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde: davalı şirket ile müvekkili şirket arasında, müvekkili şirkete ait Sakarya ili Kaynarca ilçesinde bulunan biokütle santralinin arıtma tesisiyle ilgili 10/03/2019 tarihli sözleşme imzalandığını, işbu sözleşme gereğince ön arıtma ve ... için lamellalı çöktürme ve kum-mangan-yumuşatma sistemi montajı ve devreye alma işlerinin davalı şirket tarafından gerçekleştirildiğini, davalı tarafından sözleşme kapsamında yapılan işin eksik ve ayıplı olması nedeniyle sözleşme kapsamında ödedikleri bedelin iadesi ile eksik ve ayıplı ifa nedeniyle müvekkili şirket tarafından üretime devam edebilmek amacı ile her ay düzenli olarak kullanılmak zorunda kalınan ek kimyasal ve sarf malzeme bedeli olarak harcanan tutarların ödenmesi talebi ile Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/823 Esas sayılı dosyası ile açılan davada, Mahkemece, sistemin eksik ve ayıplı olması nedeniyle ödedikleri tutarın iadesi ve davalı tarafından, müvekkiline satılan su arıtma sisteminin ayıplı olması nedeniyle sistemin çalışması için gerekli ek kimyasal ve sarf malzeme bedeli olarak harcanan tutarın müvekkiline ödenmesine karar verildiğini, işbu davanın açılmasından sonra da sistemin çalışabilmesi için ek kimyasal ve sarf malzemeleri kullanılmaya devam edildiğini, dava dosyası kapsamında talep edilenler dışında devam edilen kullanımlara ilişkin müvekkili şirket tarafından harcanan tutarların yansıtılması için 09/06/2023 tarihli 2.251.459,21 TL bedelli faturanın tanzim edilerek davalı şirkete gönderildiğini, davalı şirket tarafından faturanın kabul edilmeyerek ödeme yapılmadığını, aynı Mahkemenin 2021/823 Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporlarının tamamında, sistemin ayıplı olduğunun, bu nedenle üretime devam edebilmek için ek kimyasal kullanılması gerektiğinin tespit edildiğini, hal böyle iken sistemin ayıplı olması nedeniyle müvekkili şirketin, üretime devam edebilmek için sürekli kullanmak zorunda kaldığı dava tarihinden sonraki dönemlere ait kimyasal bedellerine ilişkin yapılan harcamalara konu faturaya dayalı Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan iflas yolu ile takibe davalının haksız ve mesnetsiz olarak itiraz ettiğini belirterek icra takibine karşı yapılan itirazın kaldırılmasına, alacağın % 20'sinden az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve davalının iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşme konusu arıtma sisteminin davacıya ayıpsız ve noksansız bir şekilde çalışır vaziyette teslim edildiğini, davacının sistem operatörlerinin hataları, kontrol ve bakım eksikliği sonucu ortaya çıkan neticeden müvekkilinin sorumlu olmadığını, arıtma sisteminin projelendirilen değerler içerisinde görevini yerine getirdiğini, Mahkemenin 2021/823 Esas sayılı dosyasının, istinaf aşamasında olup bekletici mesele yapılması gerektiğini, zira söz konusu dosyadan ayıplı esere ilişkin verilen kararın kaldırılması halinde iş bu davanın da mesnetsiz kalacağını, ayıp iddialarını kabul etmemekle birlikte, düzenlenen fatura ile bedeli talep edilen ek kimyasal ve sarf malzemelerinin, zaten sürekli kullanılması gerektiğini, yani sistemin normal kullanımına ilişkin olan bu durum sebebiyle bunun ayıptan kaynaklanan bir zarar olarak talep edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili tarafından davacıya teslim edilen sistem için taahhüt edilen bir sarf malzemesi ve kimyasal miktarının mevcut olmadığını, sistemin kendisinden kaynaklanan bir ayıp olmadığını, tüm davanın özündeki sorunun, esasen sistemi besleyen kuyu sularının anormal değerlere sahip olması olduğunu, dava konusu arıtma sisteminin bakımlarının davacı tarafından yapılmadığını, davacının, müvekkili ile ya da başka bir firma ile periyodik bakım sözleşmesi yapmadığını, bu durumun dahi sarfiyatı tek başına arttıran bir neden olduğunu, fatura konusu malzemelerin kullanım yerleri ve sarfiyatlarının ayrıca incelenmesi gerektiğini, Mahkemenin 2021/823 Esas sayılı dosyasına sunulan uzman görüşünde de, ayıbın, sistemden kaynaklanmadığının tespit edildiğini, müvekkilinin çözüm önerilerine rağmen iddia edilen zararın, davacının kendi eylemsizliğinden kaynaklandığını, müvekkiline atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını, hiçbir ayıp isnadını kabul etmemekle birlikte fazla sarfiyat nedeniyle oluşan zarardan müvekkilinin mesul olmadığını, süresinde ayıp ihbarının yapılmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: İlk derece mahkemesince; iflas talebine konu alacağın, davalı tarafından satılan ayıplı sistemin çalıştırılması için kullanılan ek kimyasalların bedelinin tahsiline yönelik olduğu, söz konusu sistemin ayıplı olması nedeniyle davalıya iadesi ve ilk açılan dava tarihine kadar olan ek kimyasalların bedelinin tahsili amacıyla davacı tarafından aynı Mahkemenin 2021/823 esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığı ve davanın kabulü ile sistemin davacıya iadesi şartıyla davacı tarafından ödenen bedelin davacıya iadesine karar verildiği, ayrıca dava tarihine kadar davacı tarafından ödenen ek kimyasalların bedelinin de tahsiline karar verildiği, davacının icra takibine konu ettiği alacağın ilk dava tarihinden sonra davacı tarafından yapılan ek kimyasallara ilişkin bedelin tahsili olduğu, 2021/823 esas sayılı dosyada verilen karara göre, sistemin davalıya iadesi koşulu ile sözleşme bedelinin davacıya iadesine karar verildiği, buna göre, ilk dava tarihinden sonra ayıplı sistemin verimli çalışması için davacı tarafından alınan ek kimyasalların bedelinin davalının sorumluluğunda olmayıp davacının sorumluluğunda olduğu, davacının, sistemin iadesi ve sözleşme bedelinin kendisine ödenmesi ile taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin son bulduğu, dolayısıyla davacının bir alacak hakkının kalmadığı gerekçelerine istinaden takipli iflas talebinin reddine dair karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; kararın usul ve yasaya ayrıca hakkaniyete aykırı olduğunu, aynı Mahkemenin 2021/823 Esas sayılı dosyasının henüz kesinleşmediğini, kararı istinaf eden davalının, dava konusu sistemi iade alıp müvekkili şirket tarafından ödenen bedeli iade etmediğini, bahsi geçen dava dosyanın yargılama süresince davaya konu ek kimyasallar kullanılmaya devam edildiği gibi sistemin iade alınmaması nedeniyle ek kimyasalların halihazırda bile kullanılmaya devam edildiğini, sistemin iadesi şartı ile müvekkilinin ödediği bedelin müvekkiline ödenmesine karar verildiği ancak işbu bedelin halihazırda müvekkili şirkete ödenmediği göz önüne alındığında dava tarihinden sonra dava devam ederken kullanılan ek kimyasallardan müvekkili şirketin sorumlu oluğunun kabulünün usul ve yasaya ayrıca hakkaniyete açıkça aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde, istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: Dava, takibe itirazın kaldırılması ve iflas talebine ilişkindir. Davacının, davalı hakkında Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında, faturaya dayalı 2.251.459,21 TL asıl alacak ve 7.294,11 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.258.753,32 TL'nin tahsili amacıyla iflas yoluyla icra takibi başlattığı, ödeme emrine karşı davalının yasal süresinde itirazda bulunması üzerine icra takibinin durdurulduğu, davacı tarafından ise itirazın kaldırılmasına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve iflas talebine ilişkin işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. 2004 Sayılı İİK'nun 154 vd maddelerinde iflas yoluyla takip düzenlenmiştir. İİK'nun 156/4 fıkrasında, iflas istemek hakkının ödeme emrinin tebliğ tarihinden bir sene sonra düşeceğine yer verilmiş olup buna göre davanın, yasal süresi içerisinde açıldığı, dosya kapsamında yer alan belgelere göre, iflas davasının, İİK'nun 154/3 fıkrası gereğince mutlak yetkili yer olan davalının muamele merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret mahkemesinde açıldığı ve yargılama aşamasında, İİK'nun 160. maddesi gereğince masrafların ve iflas avansının depo ettirildiği anlaşılmakla işin esasının incelenmesi gerekmiştir. Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/823 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde (talep üzerine dosya UYAP'tan incelenmiştir); istinaf incelemesine konu işbu eldeki davanın davacısı tarafından davalısına karşı davanın açıldığı, davacı şirkete ait Sakarya ili Kaynarca ilçesinde bulunan biokütle santralinin arıtma tesisiyle ilgili taraflar arasında imzalanan 10/03/2019 tarihli sözleşme kapsamında tespit edilen eksik ve ayıplı işlerin davalı tarafından giderilmediği belirtilmiş ise de bu eksik ve ayıplı işler nedeniyle davacının talep ve dava haklarını saklı tuttuğu, bu eksik ve ayıpların tespitinden sonra davalıdan, çatlak oluşan 1 nolu yumuşatma tankının değiştirilmesinin talep edilmesine rağmen kullanıcı hatası gerekçesi ile değiştirilmediği, tankta oluşan çatlak nedeniyle davacı tarafından üretime devam edebilmek amacıyla ek kimyasal ve sarf malzemeleri kullanılarak ek ödemeler yapılmak zorunda kalındığı iddiaları ile davanın açıldığı, talep sonucunda, ayıplı olan tankın misli ile değiştirilmesine; bu mümkün olmadığı takdirde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ödenen bedelin şimdilik 500.000,00 TL'sinin faizi ile iadesine; 25/08/2021 tarihinden itibaren tankın değiştirilmesine veya davanın sonuçlanmasına kadar geçecek süne boyunca kullanılmak zorunda kalınan ek kimyasal ve sarf malzemeleri nedeniyle davacı şirketin ödemek zorunda kaldığı tutarlara karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL'nin faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir. Aynı davacı tarafından açılan ve bu dava ile birleşen Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/299 Esas sayılı dosyasında, aynı davacı tarafından aynı davalıya karşı 2 nolu yumuşatma tankında çatlaklar oluştuğundan bahisle aynı iddialar ile dava açıldığı, asıl davadaki taleplere ek olarak, yaşanan üretim kayıpları sebebi ile maddi tazminat isteminde bulunulmuş olup ayıplı olan tankın misli ile değiştirilmesi talebi yerine ayıplı sistemin tamamı ile değiştirilmesi ve yeniden kurulmasına karar verilmesi talep edilmiştir. Yine birleştirilmesine karar verilen Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/328 Esas sayılı dosyasında ise, asıl davanın davalısı tarafından yine asıl davanın davacısına karşı servis hizmeti bakiye alacağının ödenmediğinden bahisle itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, asıl davada; ıslah dilekçesi ile talebin sözleşmeden dönme ve ödenen iş bedelinin iadesi olarak değiştirildiğinden bahisle davacının sözleşmeden dönmesi haklı kabul edilerek, davanın kısmen kabulü ile, davalı tarafından kurulumu yapılan su arıtma sisteminin iadesi koşuluyla davacı tarafından ödenen paranın (1.177.081,25 TL) faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, su arıtma sisteminin ayıplı olması sebebiyle sistemin çalışması için gerekli ek kimyasal ve sarf malzeme bedeli olarak harcanan bedelin (377.411,23 TL) faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Birleşen Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/299 Esas sayılı dosyasında, yaşanan üretim kayıpları sebebi ile maddi tazminat talebinin, ispatlanamadığından reddine; diğer taleplerin ise, asıl davadaki talepler ile aynı olması sebebiyle derdestlik dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir. Birleşen Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/328 Esas sayılı dosyasında ise, davacının, edimlerini tam ve gereği gibi yerine getirmediğinden iş bedeline hak kazanamayacağından bahisle bakiye iş bedelinin tahsiline yönelik davanın reddine karar verilmiştir. Kararın, taraf vekillerince istinaf edildiği ve henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır. Somut olayda, davacı taraf, ayıplı olduğunu ileri sürdüğü davalı tarafından kurulan sistemin çalışabilmesi için ek kimyasal ve sarf malzemeleri kullandığından bahisle harcanan tutarlara ilişkin davalıya tanzim ettiği faturayı takibe konu ederek, itiraz üzerine ise, işbu itirazın kaldırılması ve iflas talepli davayı açmıştır. Söz konusu kullanımların, yukarıda safahati özetlenen Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/823 Esas sayılı davasının açılmasından sonrasına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. İşbu eldeki davanın davacısı, Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/823 Esas sayılı dosyasına sunduğu 26/01/2023 tarihli ıslah dilekçesinde, seçimlik hakkını sözleşmeden dönmeden yana kullanmış olup bu kapsamda ödenen bedelin iadesi ile ek kimyasal ve sarf malzeme bedelleri bakımından taleplerini, miktar olarak ıslah etmiştir. Mahkemece ise, ıslah edilen talep gözetilerek, davalı tarafından kurulumu yapılan su arıtma sisteminin iadesi koşuluyla su arıtma sistemi için davacı tarafından ödenen bedelin faizi ile davacıya ödenmesine karar verilmiş olup su arıtma cihazının iadesine de karar verildiğine göre artık o dava açıldıktan sonra davacı tarafından, sistemin çalışması için kullanıldığı belirtilen ek kimyasal ve sarf malzemelerinin bedellerinden davalı sorumlu tutulamaz. Söz konusu sistemin iadesi yönünde karar verilmişken iade alınmadığından bahisle sistemin kullanılmaya devam edilmesi sebebiyle yapıldığı belirtilen masraflara davacının katlanması gerekir. Bu anlamda iade alınıp alınmamasının bir önemi bulunmadığından sistemin kullanılmaya devam edilmesinin sorumluluğunun davacıya ait olduğunu kabul etmek gerekir. Bu nedenle Mahkemece tesis edilen karar isabetli olup davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir. Açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince tesis edilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/654Esas, 2023/905 Karar ve 12/10/2023 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı hukuk muhakemeleri kanunun 353/1b-1 bendi gereğince istinaf Başvurusunun esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı harçlar kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde BIRAKILMASINA,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 2004 sayılı İİK'nun 164. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 10 gün içinde Yargıtay Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 08/02/2024