T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/440
KARAR NO: 2024/155
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/10/2020
NUMARASI: 2018/665 E. - 2020/620 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
Taraflar arasındaki menfi tespit davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davalı banka tarafından müvekkili aleyhine 26.05.2004 tanzim tarihli genel kredi sözleşmesine dayalı olarak ihtarname keşide edildiğini ve akabinde İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davacı imkân bulduğunda ve icra dosyasını tetkik ettiğinde, takip dayanağı 26.05.2004 tarihli sözleşmede müşterek müteselsil kefil olarak kendisine atfedilen imzanın eli ürünü olmadığını gördüğünü ve emin olmak için özel bilirkişi incelemesi yaptırdığını, istihsal edilen özel bilirkişi raporunda da imzanın kendisine ait olmadığının belirtildiğini, bunun üzerine davalıya, takip talebi ve özel bilirkişi raporu eklenerek İstanbul ... Noterliğinin ... yevmiye sayılı ve 29.03.2010 tarihli ihtarnamesinin keşide edildiğini, 05.04.2010 tarihinde tebligat yapılmış olmasına rağmen sonuç alınamadığını ileri sürerek, davacının davalıya İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası ve takip dayanağı olan 26.05.2004 tanzim tarihli genel kredi sözleşmesinden dolayı borçlu olmadığının tespiti ile kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; müvekkilinin dava dışı borçlu ... San. Ltd. Şti.ile 26.05.2004 tarihli kredi genel sözleşmeleri imzaladığını, kredi tahsisi yapıldığını, sözleşmenin davacının tarafından müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzalandığını, kredilerin geri ödenmediğini, davalıya ve borçlulara ihtarnamesi keşide edilerek hesap özeti gönderildiğini, ihtarnameye rağmen ödeme yapmayan davalı hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas (eski ... E.) sayılı dosyasıyla tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının kefalete ilişkin iddialarının geçersiz olduğunu, davalı ile yazılı şekilde sözleşme yapıldığını, davalı müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak bu sözleşmeyi imzaladığını, dolayısıyla borcun tümünden sorumlu olduğunu, kredilere ilişkin banka kayıtları ve sözleşmeler incelendiğinde itirazların haksızlığının görüleceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, davacı tarafından kendisine ait ıslak imzalı evrak asılları ve dava konusu genel kredi sözleşmesi dosya arasına celp edilmiş, 25/02/2019 tarihli ara karar ile dosyanın dava konusu genel kredi sözleşmesindeki imzanın davacıya ait olup olmadığı hususunda imza incelemesine yönelik rapor alınmak üzere Adli Tıp Kurumu'na gönderilmesine karar verilmiştir. 20/09/2019 tarihli raporunda Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi; inceleme konusu sözleşmede ...'ye atfen atılı basit tersimli imzalar ile ...'nin mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından, söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla kuvvetle muhtemel ...'nin eli ürünü olmadığı hususlarını bildirir kanaat raporunu mahkememiz dosyasına ibraz etmiştir. Dava, 26/05/2004 tarihli Genel Kredi Sözleşmesindeki müşterek müteselsil kefillik kısmındaki imzanın sahteliği iddiasına dayalı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davacı davaya konu sözleşmedeki müşterek müteselsil kefillik kısmındaki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürdüğü, Mahkememizce imza örnekleri toplandıktan sonra dosyanın Adli Tıp Kurumu’na gönderildiği, Adli Tıp Kurumu’nun yapmış olduğu incelemede davacının mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından, söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla kuvvetle muhtemel davacı ...'nin eli ürünü olmadığı sonucuna ulaştığı, raporda, davacının Genel Kredi Sözleşmesindeki kefalete ilişkin kısmın tanzim tarihinden önceki tarihli samimi imzalarını içeren mukayese konusu belge asılları (10/04/1997 tarihli, düzenleme genel vekaletname, 19/12/2003 tarihli, vekaletname, 19/12/2003 tarihli, imza sirküleri, 01/10/2003 tarihli, düzenleme genel vekaletname, 05/11/1999 tarihli, düzenleme özel vekaletname) üzerinde karşılaştırma yapıldığı, raporu düzenleyen bilirkişilerin konusunda uzman ve adli tıp ve grafoloji uzmanı olan üyeler oluşu da dikkat alındığında yeniden ATK Fizik İhtisas Dairesinden rapor alınmasına gerek bulunmaması ve bilirkişi heyeti raporunun olaya, oluşa ve Yargıtay uygulamalarına uygun denetlenebilir gerekçeler içermesi gözetilerek; bu rapor hükme esas alınarak imzanın davacıya ait olmadığı hususunda yeterli kanaate varılmış olup bu itibarla takibe başlayan ve icra dosyasına sunduğu imzaların borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklı olduğundan bu iddiayı ispat külfetinin de davalı alacaklıya ait olduğu, davalının bu iddiasını ispatlayamadığı anlaşılmakla davanın kabulü ile takibe konulan 192.578,82 TL tutarlı GKS’den kaynaklı alacaktan dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine, davalı tarafça dava konusu GKS’ye istinaden davacı hakkında icra takibi başlatılmışsa da, yapılan bu takibin kötü niyetle yapıldığının davacı tarafça ispat edilememesi nedeniyle kötüniyet kanıtlanamadığından bu talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.\" gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... ( ... Eski Esas ) Esas sayılı dosyasında borçlu olunmadığının tespitine, kötüniyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, her iki taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olup kararın kaldırılması gerektiğini, Adli Tıp Kurumuna ait rapor incelendiğinde, davaya konu kredi sözleşmesindeki imzanın “kuvvetle muhtemel” adı geçen borçlunun eli mahsulü olmadığı yönündeki tespitinin kesin, net bir tespiti içermediğini, bu haliyle söz konusu raporun kabulünün mümkün olmadığını, Adli Tıp Kurumu tarafından yapılan imza incelemesinde kullanılan mukayese belgelerin bahse konu kredi genel sözleşmesinin imza tarihinde mevcut belgeler olmadığı gibi, söz konusu belgelerin imza incelemesi yapılması için yeterli olmadığını, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 01.07.2019 tarih, 2019/627 Esas, 2019/6023 Karar sayılı kararında ve Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 26.06.2019 tarih, 2016/25406 Esas, 2019/7780 Karar sayılı kararlarının da bu beyanları yönünde olduğunu, söz konusu kararlarda da belirtildiği üzere Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'nin imza incelemesinde son merci olarak kabulü hususunda yasal bir düzenleme bulunmadığını, üniversitelerin Güzel Sanatlar Fakültesi öğretim üyelerinden ( grafoloji alanında uzman ) oluşturulacak bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini, davacı tarafından süresinde imza itirazı yapılmadığını, 10 yıl sonra işbu dava ikame edilerek borç inkarı yapıldığını, süresinde imza itirazı yapılmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davacı vekili, katılma yoluyla sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalının istinaf başvurusu maddi gerçeğe, usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece davalının kötüniyetli olduğunun ispat edilemediğinden bahisle tazminat talebinin reddedildiğini, ancak dava açmadan evvel imzanın davacıya ait olmadığı yönünde görüş bildiren özel bilirkişi raporunun ihtarname ekinde davalıya gönderildiğini, davalının buna rağmen icra takibine devam ettiğini, bu nedenle eldeki davayı açtıklarını, davalı banka olup bankaların bir güven kurumu olduğunu, sahte imzalı evrakın davalının huzurunda imzalanması gereken bir evrak olduğunu, davalının sahte imza ile kefil aldığını, evrakın huzurunda imzalanmadığına dair bir savunma da yapmadığını, davalının sahteciliğin faillerinden olduğu gibi tacir olan davalının basiretli tacir gibi hareket etme yükümlülüğü olduğunu, bu sebeplerle davalının kötüniyetli olduğunu ve kötüniyet tazminatı şartlarının oluştuğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, davacı müteselsil kefilin genel kredi sözleşmesindeki imzanın kendisine ait olmadığı iddiasına dayalı olarak İİK'nın 72.maddesi gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davacı ve davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davalı ile dava dışı ... San. Ltd. Şti.arasında 26.05.2004 tarihli kredi genel sözleşmesi imzalandığı, sözleşmede davacının müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzası bulunduğu, kredi borcunun ödenmemesi üzerine davalı yanca kat ihtarnamesi düzenlediği, ardından İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas (eski ... E.) sayılı dosyasıyla borçlu şirket ve diğer müteselsil kefiller ile davacı hakkında toplam 192.578,82 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davacının kredi sözleşmesindeki imzanın kendisine ait olmadığını iddia ederek eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, davacıdan imza örnekleri alınmak suretiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinin 20.09.2019 tarihli raporunun alındığı, davalı yanca bu rapora itiraz edildiği, mahkemece itiraz reddedilerek davanın kısmen kabulüne karar verildiği görülmektedir. Sözleşmedeki imzanın borçluya ait olduğunu ispat külfeti bunu iddia eden alacaklıya aittir (Yargıtay HGK'nın 26.04.2006 tarih ve 2006/12-259 Esas, 2006/231 Karar sayılı ilamı). Mahkemece hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinin 20.09.2019 tarihli raporunda \" inceleme konusu sözleşmede ...'ye atfen atılı basit tersimli imzalar ile ...'nin mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından, söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla kuvvetle muhtemel ...'nin eli ürünü olmadığı ...'' şeklinde görüş bildirilmiştir. Bu haliyle, Adli Tıp Kurumundan alınan bilirkişi raporunda, incelemeye konu imzanın davacının eli ürünü olup olmadığı hususunda net bir görüş bildirilmemiştir. Bilirkişi raporunun Adli Tıp Kurumundan alınmış ve heyetçe düzenlenmiş olması yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre ona üstünlük sağlamayacağından kesin kanaat bildirmeyen mevcut rapora göre sonuca gidilemez. Zira Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinin imza incelemesi hususunda son mercii olarak kabul edilmesi gerektiğine dair yasal düzenleme bulunmamaktadır (Yargıtay HGK'nın 13.03.2015 tarih ve 2015/12-49 Esas, 2015/1022 Karar sayılı sayılı ilamı). Bu durumda mahkemece; masrafı ispat yükü üzerinde olan davalı/alacaklı tarafından karşılanmak suretiyle (Yargıtay 12. HD'nin 2016/17864 E., 2017/9308K.) grafoloji ve yazı bilimi dalında uzman bilirkişilerden oluşturularak yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, kesin kanaat içermeyen ve dolayısıyla uyuşmazlığa çözüm getirecek nitelikte bulunmayan rapor hükme esas alınıp yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir (Yargıtay 19.HD'nin 2016/11495 E., 2017/6297K.; 2014/10549 E.,2014/16523K.; Yargıtay 12 HD'nin 2016/10533 E.,2017/1777K., 2016/17438E.,2017/9480 K., Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 18/03/2021 tarih 2020/2943 Esas 2021/2617 Karar, 20/01/2021 tarih 2020/3521 Esas 2021/212 Karar ve 25/01/2021 tarih 2020/3628 Esas 2021/341 K. ). Bu durumda mahkemece eksik inceleme ile karar verildiği anlaşıldığından taraf vekillerinin esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin istinafa konu kararın kaldırılması gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda, tarafların işin esasına dair istinaf nedenleri incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, 2-Yukarıdaki açıklamalar ışığında davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-Davalı tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, talep hâlinde, ilk derece mahkemesince davalıya iadesine, 4-Davalı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin, ilk derece mahkemesince, esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine dair; HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.08.02.2024