T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/622 - 2024/230
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31. HUKUK DAİRESİ
\t\t\t (İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)
\t\t\t (HMK. 353/1-b-1 Maddesi Uyarınca \t\t\t\t Başvurunun Esastan Reddine)
ESAS NO\t: 2023/622
KARAR NO\t: 2024/230
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 13/04/2023
NUMARASI\t: 2019/523 Esas - 2023/284 Karar
DAVACI
VEKİLLERİ\t:
DAVALILAR\t:
DAVANIN KONUSU\t:Eser Sözleşmesine Dayalı İtirazın İptali
KARAR TARİHİ\t: 22/02/2024
KARAR YAZIM TARİHİ \t: 26/02/2024
\tDavacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin davada, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;
\tİDDİA\t\t\t\t:
\tDavacı vekili; davacı şirket ile davalı şirketlerin ortağı olduğu ... A.Ş - .... A.Ş Adi Ortaklığı arasında 10/10/2016 tarihinde “... Mekanik Ekipman Temini ve Montajı Sözleşmesi” imzalandığını, sözleşme konusu olan iş ve imalatların tamamının müvekkili tarafından sözleşmeye uygun şekilde yapılarak tam ve kullanılmaya hazır şekilde, sözleşmelerde belirtilen tarihlerde davalılara teslim edildiğini, müvekkili tarafından davalı taraf gönderilen hakedişlere itiraz olmadığını, kesinleşen hakedişlere uygun olarak tanzim edilen faturaların davalılara gönderildiğini, borçlular tarafından itiraz edilmeyen faturaların kesinleştiğini, davalıların kısmi ödemede bulunduklarını, dilekçe ekinde sundukları davalı-ortaklık tarafından imzalı “Mutabakat Cevabı” adlı belgede davalıların müvekkili şirkete 1.294,690,46.-TL borçlu olduklarını kabul ve ikrar ettiklerini, ancak borçlu-davalıların kesinleşen hakediş ve faturalar ile mutabakat vererek ikrar ettikleri borçlarını müvekkili şirkete ödemediklerini, Beşiktaş 3. Noterliği’nin 02.01.2019 tarih ve 00145 yevmiye no.lu ihtarnamesi ile davalı- borçlulara borçlarını ödemeleri için ihtarname gönderildiğini, davalılarınj ihtarnameyi tebliğ almalarına rağmen 1.294.690,46TL’lik borçlarını ödemediklerini ileri sürerek, alacağın tahsili için Ankara 5. İcra Müdürlüğü’nün 2019/3791 Esas sayılı dosyasında davalılar aleyhine başlatılan ilamsız icra takibinin davalıların itirazları sonucu durdurulduğunu, davalıların borca ve ferilerine itirazlarının haklı nedenlere dayanmadığını belirterek icra takibine davalılar tarafından yapılan itirazların iptali ile takibin devamına, davalıların %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmelerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\tSAVUNMA\t\t\t\t :
\tDavalı ... ... Şirketi vekili; müvekkili şirketin ortağı olduğu ...- ... Adi Ortaklığının Yüklenici sıfatı ile; ... Organize Sanayi Bölgesi [İşveren/ İdare] yürütümündeki ... Organize Sanayi Bölgesi Evsel ve Endüstriyel Atıksu Arıtma Tesisi Yapım İşi’ni üstlendiğini, söz konusu iş kapsamında bir kısım mekanik ekipman temin ve montaj işlerinin davacı ... Müh. ve İm. San. ve Tic. Ştd. Şti. [...] tarafından alt yüklenici sıfatıyla üstlenildiğini; buna ilişkin olarak 10/10/2016 tarihli Mekanik Ekipman temin ve Montaj İşleri Sözleşmesi [Sözleşme] imzalandığını, sözleşmede Tedarikçi’nin sözleşme bedelini almasının İdare’nin İşveren’e ödeme yapması şartına bağlandığını, davacının icra takibine konu ettiği alacakların İdare tarafından henüz müvekkili şirketin ortağı olduğu Adi Ortaklık’a ödenmediğinden sözleşmede açıkça kararlaştırılan ödeme koşulunun gerçekleşmediğini, Sözleşme gereği davacı tarafından hak kazanılan ve muaccel hale gelen alacakların sözleşme sürecinde davacıya ödendiğini, söz konusu bakiye miktarın ise ödenmesi için öngörülen sözleşmesel koşullar gerçekleşmediğinden alacağın muaccel olmadığını, davacı tarafın koşulları oluşmaksızın haksız ve hukuka aykırı şekilde icra takibi başlattığını, alacak kalemlerinin tespiti yargılama gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını savunarak, davanın reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere haksız takip tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
\tDavalı ... vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki sözleşmede; Tedarikçi’nin sözleşme bedelini almasının İdare’nin İşveren’e ödeme yapması şartına bağlandığını, davacının icra takibine konu ettiği alacakların İdare tarafından henüz müvekkili şirketin ortağı olduğu Adi Ortaklık’a ödenmediğini, sözleşmede açıkça kararlaştırılan ödeme koşulunun gerçekleşmediğini, bu hususun ödeme emrine yaptıkları itirazda da belirtilmiş olmasına rağmen davacı tarafın dayanaktan yoksun bir şekilde itirazın iptalini talep ettiğini, Sözleşme hükümleri ve fiili durum birlikte değerlendirildiğinde davacının, icra takibine vaki itirazın kaldırılması ve alacağın muaccel olduğu yönündeki beyan ve iddialarının sözleşmesel ve yasal dayanağı bulunmadığını, Sözleşme gereği davacı tarafından hak kazanılan ve muaccel hale gelen alacakların sözleşme sürecinde davacıya ödendiğini, söz konusu bakiye miktarın ise ödenmesi için öngörülen sözleşmesel koşullar gerçekleşmediğinden muacceliyeti söz konusu olmadığını, İdare ile yapılan hakedişlerin incelenmesi ile davacının alacaklarının muaccel olmadığı ortaya çıkacağından ve alacak kalemlerinin tespiti yargılama gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını savunarak, davanın reddine, davacının icra takip tutarının %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ\t :
\tMahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; \"Ankara 5. İcra Dairesinin 2019/3791 sayılı dosyasında; alacaklı ....Şti tarafından sözleşme, ihtarname ve hesap mutabakatına dayalı olarak borçlular ... AŞ ve .... ... AŞ aleyhine 1.294.690,46 TL asıl alacak, 48.417,88 TL işlemiş faiz ve 412,61 TL ihtar masrafı olmak üzere toplam 1.343.520,95 TL alacak tutarını tahsili talep talebi ile başlatılan icra takibinin borçluların itirazı sonucu durdurulduğu, davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
\t10.10.2016 tarihli .... Şti ile ... AŞ& ... AŞ Adi Ortaklığı arasında düzenlenen sözleşmenin 2. ve 3. Maddelerine göre, sözleşmenin konusu ve kapsamının;... OSB ile yapılan sözleşme uyarınca ...-... Adi Ortaklığı'nın yüklenimi altında bulunan ... OSB Atıksu Arıtma Tesisi İşi kapsamında kullanılacak mekanik kaba ızgaralar, mekanik ince ızgaralar, ızgara presi, kaba ızgara bant konveyörü, ince ızgara bant konveyörü, Galvaniz + SS 304 malzemeden kum ve yağ tutucu havuzu doğrusal sıyırıcıları, kum ve yağ tutucu havuzu boru tip difüzörleri, kum ayırıcıları, yüzer malzeme burgulu elekleri, Galvaniz + SS 304 malzemeden biyolojik çöktürme tankı dıştan tahrikli ve dip sıyırıcıları, motorlu teieskopik vanaları, hızlı karıştırıcıları, yavaş karıştırıcıları, Galvaniz + SS 304 malzemeden kimyasal çöktürme tankı sıyırıcıları dıştan tahrikli yüzey ve dip sıyırıcıları, pergel vinçleri, anyonik poiielektrolit hazırlama üniteleri, katyonik poiielektrolit hazırlama üniteleri, statik karıştırıcıları, bant konveyörleri, SS 304 malzemeden sürgülü penstok kapakları dahil olmak üzere İşveren ve Tedarikçi arasında akdedilen işbu sözleşme ve eklerinde yer alan esaslar doğrultusunda üretimi / temini, yerine nakledilmesi ve yerinde monte edilmesi işlerini oluşturduğu, taraflar arasındaki sözleşmede adi ortaklığın \"İşveren\", davacı şirketin ise \"Tedarikçi \" olarak anıldığı, teslimatın programlandığı, sözleşme bedelinin fiyat listesi olarak kararlaştırıldığı, sözleşmenin 6. maddesinde ödeme programının düzenlenmiş olduğu görülmüştür. Sözleşmenin 6.maddesinde EK 2 sözleşmesi birim fiyat listesinde belirtilen ekipmanların, sahaya teslim edilmesi ve idare tarafından ihzarat hak edişinin iş verene ödenmesine müteakip 7 takvim gün içerisinde %65'in, ekipmanların montajının yapılmasına ve idare tarafından montaj hak edişinin iş verene ödenmesine müteakip 7 takvim günü içerisinde %35 peşin, ekipmanların geçici kabullerinin yapılmasına müteakip 7 takvim günü içerisinde %5 peşin ödeme yapılacağının kararlaştırılacağı anlaşılmıştır.
\t... Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığından gelen cevabi yazıda taraflar arasındaki sözleşme fesihle sonuçlandığı için iki tarafın da imzasının olduğu mevcut geçici yada kesin kabul tutanağı bulunmadığı, bunun yerine Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan ''durum tespit tutanağını'' yazı ekinde gönderdikleri bildirilmiş, yazı ekinde 27 adet hak ediş ve durum tespit tutanağının CD ortamında gönderildiği görülmüştür. ... Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığının 18/05/2022 tarihli cevabi yazısında ise ... İnşaat-... İş Ortakları arasında imzalanan ve fesihle sonuçlanan sözleşmeden kaynaklı olarak adı geçen işçi ortaklığının kendilerinden alacakları olmadığını, 27/09/2018 tarihine kadarki hak ediş ödemelerinin ilgili şirketlere gerçekleştirildiği, fesihle bundan doğan zararın tazmini ve cezai şart talebi ile Çorlu 3.ASHM'nin 2019/58 Esas sayılı dosyasında dava açtıklarını, davanın Çorlu 3.ASHM'nin 2018/439 Esas sayılı dosyası üzerinden devam ettiği bildirilmiştir.
\tDavacı şirket tarafından Beşiktaş 3. Noterliğininden ...&... Adi Ortaklığı aleyhine keşide edilen 02.01.2019 tarihli 00145 yev nolu ihtarnamede; taraflar arasında 10.10.2016 tarihli sözleşme gereğince muhatap ortaklığın 1.294.690,46 TL borcu bulunduğu belirtilerek 1.294.690,46 TL yı ödeme gününe kadar işleyecek temerrüt faizi ile ödenmesinin talep edilmiş olduğu, ihtarnamenin 03.01.2019 tarihinde davalılara tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
\tÇorlu 5.ASHM aracılığıyla talimatla alınan Mali Müşavir bilirkişi raporunda özetle; davacının ticari defterlerinde 31.12.2018 dönem sonunda davalı taraftan 1.294.690,46 TL alacaklı olduğu bildirilmiştir.
\tMutabakat cevabı adı altında düzenlenen belge fotokopisinin incelenmesinde; ... AŞ ... İnşaat AŞ Adi Ortaklığı tarafından, 10.2018 dönemine ait cari hesap borç bakiyesinin 1.294.690,46 TL olduğu, Mutabakat yapan firmanın: ... Sis. Müh. İml. San ve Tic Ltd.Şti., onaylayanın ... olduğu, belge altında ...& ... Ortaklığı kaşesi ve imzasının bulunduğu anlaşılmıştır.
\tMahkememizce bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; davacı ve davalı taraf arasında düzenlenen mutabakat belgesinde; ... AŞ ... İnşaat AŞ Adi Ortaklığı tarafından bakiye borç tutarını 1.294.690,46 TL olduğu hususunda mutabakat yaptıkları belirtildiği, Adi Ortaklık defterlerindeki kayıtlar incelendiğinde; davacının takipte talep ettiği 1.294.690,46 TL anapara tutarı ile örtüştüğü, adi ortaklığın sahibi lehine delil vasfı taşıyan ticari defterlerinde davacının davalıdan 1.294.690,46 TL alacaklı olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 6. Maddesinde ''İDARE tarafından ihzarat hakedişinin İŞVEREN'e ödenmesine müteakip 7 takvim günü içerisinde'' ödeneceğinin belirtildiği dikkate alındığında; davalı adi ortaklık tarafından idare tarafından ödenmediği halde 2.127.941,00 TL - 1.294.690,46 TL= 833.250,54 TL nın davacı tarafa ödendiği, takip tarihi itibariyle 1.294.690,46 TL'nin muaccel hale gelmediği bildirilmiştir.
\tTaraflar arasında davacının iş ortaklığından sözleşme kapsamında 1.294.690,46 TL alacaklı olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı tarafın alacağının muaccel olup olmadığı konusundadır. Davalılar, taraflar arasındaki sözleşmede, davacı tarafın sözleşme bedelini almasının İdare’nin İşveren’e ödeme yapması şartına bağlandığını, takip ve dava konusu bakiye miktarın ise ödenmesi için öngörülen sözleşmesel koşullar gerçekleşmediğini, davacı tarafın alacağının muaccel olmadığını savunmuşlarsa da; iş ortaklığı ile idare arasındaki sözleşmenin fesihle sonuçlandığı, iki tarafın da imzasının olduğu mevcut geçici yada kesin kabul tutanağı bulunmadığı, bunun yerine Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan ''durum tespit tutanağını'' bulunduğu, takip tarihi itibarıyla davacı tarafın idareden hakediş alacağının bulunmadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 6. Maddesi kapsamında davacı tarafın alacağının muaccel olduğu, davacı tarafın noterden keşide etmiş olduğu ihtarnamenin 03.01.2019 tarihinde davalılara tebliğ edildiği, davalıların ihtarname tebliği ile temerrüte düştükleri anlaşılmıştır. TMK'nın 2. maddesi gereğince herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz. Sözleşmenin 6. maddesinde kararlaştırılan idare ile iş ortaklığı arasında geçici kabullerinin yapılması şartının gerçekleşmesinin mümkün olmadığı\" gerekçesi ile, davanın kabulüne, Ankara 5.İcra Müdürlüğünün 2019/3791 sayılı dosyasında davalıların takibe itirazlarının iptaline, takibin devamına, kabul edilen alacak tutarı üzerinden İİK 67. Maddesi uyarınca %20 oranında hesaplanan 268.704,19 TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
\tİLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t:
\tDavalı ... İnşaat vekili istinaf başvuru dilekçesinde; sözleşme gereği davacı tarafından hak kazanılan ve muaccel hale gelen alacaklarının sözleşme süresince davacıya ödendiğini, dava konusu bakiye miktarın ise ödenmesi için öngörülen sözleşmesel koşulların gerçekleşmediğini, borcun muaccel hale gelmediğini, müvekkili şirket ve diğer davalı tarafından Çorlu 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/439 Esas sayılı dava dosyası üzerinden dava dışı ... yönetimine karşı muarazanın giderilesi ve şantiye ilave genel giderlerinde, döviz kurundaki artıştan, malzeme fiyatlarındaki olağan artıştan, fiyat farkından ve sözleşmede öngörülemeyen ek işlerden kaynaklı olarak tazminat davası ikame edildiğini, sözleşmenin feshine yönelik iddianın bu dosya sonuçlanıncaya kadar netleşmeyeceğini, taraflar arasında aktedilen sözleşmenin 6. maddesi uyarınca idareden para alınamadığını, davacıya da ödeme yapma şartlarının oluşmadığını, icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
\tDavalı ... İnşat vekili istinaf başvuru dilekçesinde; sözleşme gereği davacı tarafından hak kazanılan ve muaccel hale gelen alacaklarının sözleşme süresince davacıya ödendiğini, dava konusu bakiye miktarın ise ödenmesi için öngörülen sözleşmesel koşulların gerçekleşmediğini, borcun muaccel hale gelmediğini, müvekkili şirket ve diğer davalı tarafından Çorlu 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/439 Esas sayılı dava dosyası üzerinden dava dışı ... yönetimine karşı muarazanın giderilesi ve şantiye ilave genel giderlerinde, döviz kurundaki artıştan, malzeme fiyatlarındaki olağan artıştan, fiyat farkından ve sözleşmede öngörülemeyen ek işlerden kaynaklı olarak tazminat davası ikame edildiğini, sözleşmenin feshine yönelik iddianın bu dosya sonuçlanıncaya kadar netleşmeyeceğini, taraflar arasında aktedilen sözleşmenin 6. maddesi uyarınca idareden para alınamadığını, ve taşeron davacıya da ödeme yapma şartları gerçekleşmediğinden, ödemenin yapılmadığını, yerel mahkemece icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
\tDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
\tDava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı taşeron, davalılar yüklenicidir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davalı vekillerince istinaf edilmiştir.
\tİnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\tDosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
\tHÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
\t1-Davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
\t2-Davalı ... A.Ş'den alınması gereken 91.775,91 TL istinaf karar harcından peşin alınan 22.944,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 68.831,91 TL harcın bu davalıdan tahsili ile hazine'ye irat kaydına,
\t3-Davalı ... İnşaattan alınması gereken 91.775,91 TL istinaf karar harcından peşin alınan 22.944,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 68.831,91 TL harcın bu davalıdan tahsili ile hazine'ye irat kaydına,
\t4-İstinaf başvurusu nedeniyle davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendileri üzerinde bırakılmasına,
\t5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından davacı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 22/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
E-imzalıdır
Üye
E-imzalıdır
Üye
E-imzalıdır
Katip
E-imzalıdır