T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 24/10/2023
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 31/01/2024
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, müvekkili .... Ltd. Şti. ve ... Otomotiv Ltd. Şti.'nin Denizli 7. İcra Dairesi'nin ..... Esas sayılı dosya alacaklısı olan ..... Deri San. Tic. Ltd. Şti.'den alacaklı olduğunu, müvekkilinin işbu alacağının tahsili için Denizli 8. İcra Dairesi'nin .... , ... , .... , .... Esas sayılı dosyalarından icra takibi başlattığını, işbu takiplerin kesinleşmesi üzerine müvekkilinin alacaklısı olduğu Denizli 8. İcra Dairesi'nin .... , ... , ... , .... Esas sayılı dosyalarından .... Deri San. Tic. Ltd. Şti.'nin alacaklısı olduğu Denizli 7. İcra Dairesi'nin .... Esas sayılı dosyasındaki alacak üzere haciz konulduğunu, akabinde yukarıda sayılan dosyalardan İİK m. 120/2'deki; \"Aynı suretle hacze iştirak edenlerin hepsi veya içlerinden birisi borçlunun üçüncü bir şahıstaki alacağının tahsilini veya böyle bir şahsa karşı haiz olduğu dava hakkının kullanılmasını, masraf kendilerine ait olmak ve fakat haklarına halel gelmemek şartiyle üzerlerine alabilirler.\" hükmü gereğince ..... Deri San. Tic. Ltd. Şti.'nin alacaklarının takibi için icra dairesinden yetki alındığını, .... Deri San. Tic. Ltd. Şti.'nin alacaklısı olduğu Denizli 7. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında müvekkili .... Ltd. Şti. ve ... Otomotiv Ltd. Şti., ... Makine Tekstil Deri San. Tic. Ltd. Şti.'nin yerine geçerek dosyaya alacaklı olarak eklendiğini, dosya alacaklısı ... Deri San. Tic. Ltd. Şti.'nin dosya borçlusu olan davalı ... Mak. İmalat Taah. San. Tic. A.Ş.'den cari hesap ilişkisinden kaynaklı ve faturalı yüklü miktarda alacağı olduğunu, işbu durumun tarafların geçmişe dönük Vergi Dairesi BA/BS kayıtlarının celp edilmesi halinde ve tarafların ticari defterleri üzerinde yapılacak inceleme sonucunda da ortaya çıkacağını ayrıca daha önce aynı şekilde İİK m. 120/2'ye göre yetki alınarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 42.065,17-TL üzerinden itirazın iptali davası açıldığını, Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas .... Karar sayılı dosyasında davalı şirketin 225.913,66-TL borcu bulunduğunun tespit edildiğini, işbu davanın kabulüne karar verilerek 42.065,17-TL üzerinden davalı/borçlunun yapmış olduğu itirazın iptaline karar verildiğini, bu sebeple davalı-borçlunun borca itiraz etmesinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, davalının yapmış olduğu itirazın daha önce itirazın iptaline karar verilen 42.065,17-TL kadar düşüldükten sonra geriye kalan 183.848,49-TL üzerinden iptaline karar verilmesini, takibin devamına karar verilmesini, işbu dava açılmadan 30.01.2021 tarihinde arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, 07.01.2022 tarihinde yapılan toplantıda tarafların anlaşamaması üzerine anlaşamama tutanağı düzenlendiğini, davalının borcunu ve miktarını bilmesine rağmen icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak zaman kazanmak amacıyla takibe itiraz etmiş olması göz önüne alınarak %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini iddia ederek; davalının Denizli 7. İcra Dairesi'nin .... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 183.848,49 TL tutarı kadarının iptali ile takibin devamına, davalının dava değerinin %20'sinden aşağı olmayacak şekilde icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, huzurdaki davanın hak düşürücü sürenin geçmesinin ardından ikame edildiğini, davanın öncelikle usulden reddi gerektiğini, dava konusu itirazın müvekkili şirketçe haklı olarak yapıldığını, Denizli 7. İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı icra takip dosyasına konu alacağın 2018 yılında ödendiğini, huzurdaki davanın haksız ve mükerrer takibe yönelik olduğunu, bunun yanında Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasından davanın kabulüne karar verildiği belirtilmişse de; söz konusu kararın istinaf incelemesinde olduğunu savunarak; öncelikle, hak düşürücü sürenin geçmesinin ardından ikame edilmiş olan huzurdaki davanın usulden reddine, Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasının kesinleşmesinin ardından yapılacak olan yargılama neticesinde açıkça hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilmiş olan huzurdaki davanın reddine, huzurdaki davayı açmakta davacının ağır kusurlu ve kötü niyetli olduğundan davacının dava değerinin %20 oranından az olmayacak şekilde tazminata mahkum edilmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, \"Hak düşürücü sürelerin zaman aşımında olduğu gibi durması ya da kesilmesi de söz konusu değildir. Bu hale göre, iş bu itirazın iptali davasının dava şartlarından olan hak düşürücü süre niteliğinde olan ve re'sen dikkate alınması gereken bir yıllık süre içinde açılmamış olduğu anlaşılmakla, dava şartı yokluğundan davacının davasının usulden reddine\" şeklindeki gerekçe ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemenin hak düşürücü süre hesaplamasını hatalı yaptığını, mahkemenin gerekçesinin kendi içinde çelişkili olduğunu, itirazın iptali davası için öngörülen 1 yıllık hak düşürücü sürenin kanun gereği tebligat ile başladığını, söz konusu icra dosyasında borca itiraz dilekçesinin alacaklıya veya vekiline tebliğ edilmemiş olması sebebiyle 1 yıllık hak düşürücü sürenin başlamadığını, itirazın iptali davasının dayanağı olan yetki belgelerinin farklı alacaklılar tarafından farklı icra dosyalarından alındığını, ayrıca Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasında yetki ile dava açan şirket .... Otomotiv Ltd. Şti. iken Denizli 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasında .... Otomotiv Ltd. Şti. tarafından da yetki alınarak dava açıldığını, bu sebeple yerel mahkemenin aksine, ortada yetki belgesi ile açılan davaların mevcut olması sebebiyle sanki tek bir davacı-alacaklı tarafından işbu davaların açıldığından bahsedilmesi mümkün olamayacağını, yerel mahkemenin gerekçesinin bu yönüyle de hatalı olduğunu, usul ve yasaya aykırı Denizli 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas .... Karar sayılı ilamının ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.
Dava, cari hesaba dayalı alacak talebi için Denizli 7. İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı talepli davadır.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın hak düşürücü süre yönünden dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 120/2 maddesi gereğince hacze iştirak edenlerin hepsi veya içlerinden birisi borçlunun üçüncü bir şahıstaki alacağının tahsilini veya böyle bir şahsa karşı haiz olduğu dava hakkının kullanılmasını, masraf kendilerine ait olmak ve fakat haklarına halel gelmemek şartıyla üzerlerine alabilirler.
İİK'nın 67/1 maddesinde ise; \"Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.\" hükmü düzenlenmiştir.
İtirazın iptali davası borçlunun itirazının alacaklıya tebliğ tarihinden itibaren bir yıllık süre içerisinde açılmalıdır. Bu sürenin hesaplanmasında İİK'nın 19. maddesi hükmünün dikkate alınması gerekir. İİK 'nın 67. maddesinde gösterilmiş olan bu süre hak düşürücü süredir. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 31/01/2006 gün, 2005/755 Esas ve 2006/757 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere bir yıllık bu süre borçlunun itirazının alacaklıya tebliğ tarihinden itibaren başlayacaktır. Bunun dışında herhangi bir öğrenme şekli yasada öngörülmemiştir. (Seyit Çavdar, İtirazın İptali, Borçtan Kurtulma, Menfi Tespit ve İstirdat Davaları, Mayıs 2007, sayfa 23,24)
Somut uyuşmazlıkta; Davalı tarafından icra dosyasına sunulan itiraz dilekçesinin tebliğe çıkartılmaması nedeniyle bir yıllık hak düşürücü sürenin işlemeye başlamadığı (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 01/12/2016 tarih, 2016/4287 Esas ve 2016/15380 Karar sayılı ilamı), Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas ve ....Karar sayılı dosyasında davanın açıldığı tarih olan 25/01/2021 tarihinin öğrenme tarihi olarak esas alınamayacağı, bahse konu konu davada yalnızca .... Ticaret ve Sanayi A.Ş.'nin davacı olduğu gibi bu tarih esas alınsa bile bir yıllık hak düşürücü sürenin eldeki davanın açıldığı tarih itibariyle de dolmadığı, İlk Derece Mahkemesince somut uyuşmazlığa uygulanma imkanı bulunmayan içtihat esas alınarak davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
İlk Derece Mahkemesince yargılamaya devam olunması gerekirken davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan davacı yanın istinaf sebebi yerindedir.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,\t
2-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİnin 24/10/2023 tarih ve .... Esas .... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİne GÖNDERİLMESİNE,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 269,85 TL maktu istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacıya İADESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonucunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının İlk Derece Mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a-6. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a. maddesince kesin olarak karar verildi.31/01/2024\t\t\t\t
...