T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2020/2321 Esas
KARAR NO: 2024/180
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 03/12/2019
NUMARASI: 2017/307 E. - 2019/1244 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 05/02/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin muhasebesinden sorumlu görevlileri tarafından şirket hesaplarının suiistimal edilmesi suretiyle kendi menfaatlerine ve şirket zararına iş ve işlemler yapıldığının anlaşıldığını, müvekkilinin gerçekte herhangi bir ticari ilişkisi bulunmamasına rağmen davalı şirkete 31.302,00 TL ödeme yapılmış olduğunun tespit edildiğini, bunun üzerine Beyoğlu ... Noterliğinin 18.01.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini ve herhangi bir mal ve hizmet alımı yapılmadığı halde davalının hesabına gönderilen 31.302,00 TL’nin iade edilmesinin istenildiğini davalının cevabi ihtarında şirket kayıtları incelendiğinde böyle bir işlem bulunmadığının ileri sürüldüğünü, ödemenin yapılmaması üzerine davalı şirket hakkında İstanbul Anadolu .... icra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatılarak 31.302,00 TL ödenmesinin talep edildiğini, davalının icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini, müvekkilinden mal ve hizmet alımı olmamasına rağmen, şirket hesaplarından davalıya yapılan 31.302,00 TL ödemenin sebepsiz zenginleşme teşkil ettiğini, davalının iade yükümlülüğü altında olduğunu, şirket hesaplarında yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde bu hususun anlaşılacağını, açıklanan nedenlerle ve toplanacak deliller ışığında, fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla davalının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takip tutarları üzerinden takibin devamına karar verilmesini, davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından her ne kadar müvekkilinin sebepsiz zenginleştiği ve herhangi bir mal alım satımının olmadığı iddia edilmiş ise de dilekçeleri faturalardan da anlaşılacağı üzere müvekkili şirketten bir çok kere davacı şirketçe ürün satın alınmış ve işbu ürünlerin bedeli olarak da yine davacı şirketin hesabından müvekkiline ödemeler yapıldığını, bu ödemelerin müvekkili şirket hesabına peşin (malın tesliminden önce) yapılmış olduğunu, sonrasında müvekkili şirketçe faturalar tanzim edilip ürünlerin teslim edildiğini, müvekkili şirkete ürünlerin siparişinin verilmesinden sonra, davacı şirket tarafından gelen peşin ödemeye istinaden söz konusu ürünlerin teslim edildiğini ve ödemelerin davacı şirket tarafından yapıldığım, basiretli bir tacir gibi hareket eden müvekkili şirket tarafından faturaların davacı şirket adına düzenlendiğini, müvekkili hesabına davacının hesabından aktarılan tutarlar akabinde gerçek bir satış yapıldığını, yapılan satışlara ilişkin faturalar düzenlendiğini ve bu malların teslim edildiğinin apaçık ortada olduğunu, müvekkilinin sebepsiz zenginleştiği yönündeki iddiaların kesinlikle mesnetsiz iddialar olduğunu, arz ve izah olunan nedenlerle ve Sayın Mahkemenin re’sen tespit edeceği nedenlerle, huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya yükletilmesİne karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; \"....Tüm dosya kapsamı, denetime elverişli bilirkişi raporu, toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde, davanın sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, davalı tarafça davacı tarafından yapılan ödemenin teslim edilen mal ve hizmete ilişkin olduğu iddia edilmiş ise de davalı tarafından yalnızca fatura düzenlenmesinin faturaya konu mal/hizmet tesliminin ispatı için yeterli olmayacağı nitekim faturaların teslim alan kısmında isim ve imzaların bulunmadığı gibi davalı tarafça bu hususta başkaca bir delilin de dosyaya sunulmadığı, Teslim Fiş Belgelerinin incelenmesi sonucu bilirkişiler tarafından yapılan tespitlerde de belgelerde davacı şirketin kaşe veyahut imzasının bulunmadığı,davacı şirketin kendi defterleri ile davalı şirketin kendi defterlerinde kayıtlı olan faturaların ne tarih ne de fatura numarası olarak da birbiriyle örtüşmediği, faturaların içeriğine ilişkin olarak da dosyada somut delil bulunmadığı, her ne kadar davalı vekili tarafından 11.06.2019 tarihli itiraz dilekçesinde davacının adam çalıştıran sıfatıyla özen yükümlülüğüne aykırı davranması sebebi ile sorumlu olduğu beyan edilmiş ise de ... isimli kişinin davacının muhasebe görevlisi olup şirketi temsil yetkisine haiz olmadığı ve davacı şirketi ilzam altına sokacak işlemleri yapmaya yeterli kabul edilemeyeceği ve davalı şirketin basiretli bir tacir gibi hareket etmesinin esas olduğu ve davalı şirketin davacı tarafla aralarında geçerli bir sözleşme ilişkisi bulunduğunu ispat edemediği, bu durumda davacı hesabından herhangi bir ticari ilişki bulunmadan davalı şirket hesabına gönderilen 31.302,00-TL'nin sebepsiz zenginleşme kuralları gereğince davalıdan tahsili gerektiği sonucuna varılarak davanın kabulü ile davalının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 31.302,00 TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek %9,75 faiz oranını geçmemek koşulu değişen oranlarda ticari faizi uygulanmasına, alacak yargılamayı gerektirip likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine\" karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf başvurusundan özetle; -Dosya kapsamında alınan 23/05/2019 tarihli Bilirkişi raporuna karşı taraflarınca itirazda bulunulduğunu, bazı belgelerin ilgili yerlerden celp edilmesinin talep edildiğini, belgeler celp edilmeden ve gerektiğinde ek bilirkişi raporu alınarak hüküm verilmesi gerekirken söz konusu talep edilen deliller toplanmadan eksik değerlendirme ile hüküm kurulduğunu, -taraflar arasındaki sözleşmenin ispatına yarayacak belgeler olduğunu, malın irsaliyesine ilişkin kayıtların ve davalı müvekkili tarafından tanzim edilen faturaların davacının ticari defter ve kayıtlarında yer almaması veya irsaliye faturasında davacı yetkilisinin imzasının olmamasının, söz konusu sözleşme ilişkisinin kurulmadığını göstermeyeceğini, davacı yanca faturaların vergi dairesine bildirilip bildirilmediğinin tespiti gerektiğini, Yüksek Mahkeme İçtihatları gereğince ilgili vergi dairesine müzekkere yazılarak davaya konu faturalara ilişkin BA formlarını içeren delillerin toplanıp sonucuna göre, gerektiğinde yeniden dosyanın ek rapor alınması doğrultusunda bilirkişiye gönderilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğunu, -müvekkilinin ... A.Ş. bayisi olduğundan teslim ve montaj yetkili servisler tarafından yapıldığını, Mahkemece bu konuda herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, Müvekkili şirket ... A.Ş. bayisi olduğundan müvekkili tarafından satılan ürünlerin fabrika bayii ortak deposu tarafından müşterinin belirttiği adrese yetkili ... A.Ş. servisleri tarafından teslim edildiğini ve montajları gerçekleştiğini, dolayısıyla satıcı/müvekkili tarafından teslim belgesi düzenlenmediğini, işbu hususa ilişkin olarak dosya kapsamında sunulduğu üzere faturalarda belirtilen ürünlerin montajının ..., ..., ... ve ... yetkili ... A.Ş. servisleri tarafından yapıldığının görüldüğünü, söz konusu yetkili bayilere talep doğrultusunda müzekkere yazılarak yetkili bayi tarafından yapılan satışların müşteriye ne şekilde teslim edildiği hususunun sorulması gerekirken, bu taleplerinin yerine getirilmediğini, -şirketin muhasebesinden sorumlu ... ve ... tarafından şirket hesaplarının suistimal edilmesi suretiyle kendi menfaatlerine ve şirket zararına iş ve işlemler yapıldığı belirtilmiş ise de, ilgili şahıslar hakkında hukuki ve cezai işlemlerine ilişkin olarak herhangi bir belge ve/veya delil sunulmadığını, davacı tarafından ilgili şahıslara ilişkin varsa soruşturma dosyasının bildirilmesi halinde dosyanın celp edilerek ... HMK 31.maddesi gereğince tanık sıfatıyla dinlenmesinin talep edildiğini, eksik inceleme ve araştırma sonucunda usul ve yasaya aykırı olarak verilen kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili katılma yoluyla istinaf dilekçesi ve istinafa cevap dilekçesinde özetle;-ilk derece mahkemesince faiz başlangıcı, icra takibi öncesinde noter kanalı ile ihtar keşide edilmiş ve bu ihtar davalıya tebliğ edilmişken faiz başlangıç tarihine takip tarihi olarak hükmedildiğini, icra inkar tazminatı taleplerinin reddedilmesi ve faiz başlangıcının ihtarname tarihi değil takip tarihi olarak kabul edilmesinin hatalı olduğunu, icra inkar tazminatına ve faiz başlangıcına dair kararını katılma yolu ile istinaf ettiklerini, alacağın likit olduğunu, Beyoğlu .... Noterliği 17.01.2017 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve tebliğ şerhi gereği, dava konusu alacağın faiz başlangıcının ihtarnamenin tebliğ tarihi 20.01.2017 olup, ihtar ile ödeme için 3 günlük süre verildiğinden 24.01.2017 olması gerektiğini, -Müvekkili şirketin, beyaz eşya bayiisi olduğunu iddia eden eden davalıdan hiçbir zaman herhangi bir mal almadığını, Davalı ile müvekkili şirket arasında akdedilmiş hiçbir sözleşme olmadığını, ... tanık olarak dinlenmesinin dosyaya bir katkısı olmayacağını,İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, sebepsiz zenginleşme nedenine dayalı itirazın iptali olduğu anlaşılmıştır. İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; 25/01/2017 tarihinde başlatılan takibin alacaklısının ... Anonim Şirketi borçlusunun .... Tic. Ltd. Şti olduğu; takibin 31.302,00-TL alacağın fer'ileriyle birlikte tahsiline yönelik genel haciz yoluyla yapılan icra takibi olduğu; ödeme emrinin borçluya 27/01/2017 tarihinde tebliğ edildiği; borçlu tarafından süresinde 30/01/2017 tarihli dilekçe, borca ve fer'ilerine yönelik itiraz dilekçesi sunulduğu; itiraz dilekçesinin davacı taraf tebliğ olmadığı, davanın 16/03/2017 tarihinde ve bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Tarafların istinaf sebeplerinin değerlendirilmesi sonucunda, davacı tarafın benzer nitelikteki dava ile ilgili taleplerine ilişkin olarak, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin Esas No 2021/3174 Karar No: 2021/8195 sayılı ilamı ile ilgili olarak verdiği kararda \"Uyuşmazlık; davacı şirketin hesabından davalının hesabına gönderilen paraların, davalı yönünden sebepsiz zenginleşme teşkil edip etmediği noktasında toplanmaktadır. Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için; bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir. (TBK'nın 77 ve ardından gelen maddelerindeki) düzenlemelere göre, sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan veya tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı, geri verme borcu altındadır. Sebepsiz zenginleşme davası açılabilmesi için malvarlıkları arasında doğrudan doğruya bir ilişkinin bulunması, yani bir ‘’malvarlığı kayması’’nın olması şartı da aranmaktadır. Somut olayda; dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler, Bakırköy 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/552 E. 2019/630 K. sayılı kararı da incelendiğinde; davacı şirket çalışanları olan dava dışı ... ve ...’ın otomotiv işi ile uğraşan davalıdan 9 adet araç alımı yaptıkları, bu araç alımına ilişkin bedellerin bir kısmını peşin ödedikleri, kalan kısmını ise davacı şirket hesabından kendi maaş ve prim alacaklarına karşılık olduğunu söyleyerek davalının hesabına gönderdikleri, bu dosya ve kesinleşen ceza dosyasında alınan bilirkişi raporları ile de sabit olduğu üzere davacı şirket ile davalı arasında herhangi bir ticari ilişki ya da alım satım ilişkisinin olmadığı sabittir. Ne var ki, davalı, davacı şirket çalışanı olan dava dışı bu şahıslar ile araç alım satım ilişkisi kurmuş olup, dosya kapsamında da yer alan araç satış sözleşmelerinden de anlaşılacağı üzere dava dışı bu şahıslara 9 adet araç satışı yapmış ve bu araçlar dava dışı şahıslar ya da onların gösterdikleri kişiler adına tescil edilmiştir. Yine, ceza mahkemesi kararı incelendiğinde de görüleceği üzere, dava dışı şahısların işledikleri \"hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma\" suçunda davalı ile el ve işbirliği yaptıkları hususunda bir bilgi ve belgenin de bulunmadığı, dava dışı sanıkların bu suçtan aldıkları cezaların kesinleştiği de açıktır. Bu durumda, davalı; araç alım satım ilişkisi nedeniyle dava dışı bu şahıslara araç devri edimini ifa etmiş olmakla, davacı şirket malvarlığı ile davalının malvarlığı arasında doğrudan bir ilişki bulunmamaktadır. Sebepsiz zenginleşmeden söz edilecekse, bu ancak davacı şirket ile dava dışı çalışanları arasında olabilir. Ayrıca, davacı şirket ile davalı arasında sözleşmesel bir ilişkinin de bulunmadığı açık olmakla, davacı şirketin dava konusu ettiği bedelleri davalıdan talep edemeyeceği nazara alınarak sonucuna uygun hüküm tesisi yoluna gidilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.\" gerekçesiyle değerlendirme yapıldığı anlaşılmıştır.Davacı vekilinin dava dilekçesinde, davacı şirket muhasebesinden sorumlu ... ve ... tarafından şirketi suistimal etmek suretiyle kendi menfaatlerine ve şirket zararına iş ve işlemler yaptıklarını ileri sürdüğü , bu kişilerin borçlandırıcı işlemleri nedeniyle dava dışı üçüncü kişiler aleyhine sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayalı takipler başlatıldığı ve itirazın iptali davaları açıldığı anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen emsal Yargıtay ilamında da açıklandığı üzere; sebepsiz zenginleşen aleyhine zenginleştiği tarafa karşı, geri verme borcu altında olup, sebepsiz zenginleşme davasının açılabilmesi için malvarlıkları arasında doğrudan doğruya bir ilişkinin bulunması yani \"malvarlığı kayması\"nın olması şartı arandığı, dosya kapsamında bulunan belge ve delillerden, davacı ile davalı arasında böyle bir malvarlığı kayması bulunmadığı , davacının dava dışı çalışanları ile davalı arasında işbirliği bulunduğunun ispatlanamadığı, sebepsiz zenginleşme iddiasının davacı tarafça dava dışı çalışanlarına yöneltilebileceği anlaşılmakla, mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin yerinde olmadığı kanaatiyle, davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden esas hakkında \"Davanın reddine \" ilişkin hüküm kurulmasına ve davacı İİK 67/2 maddesi uyarınca takipte alacaklı haksız ise de, kötüniyetli olduğuna ilişkin delil bulunmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine, davacının davanın reddi yönünde hüküm kurulması nedeniyle HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile; İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 03/12/2019 tarih, 2017/307 E. 2019/1244 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,3-Davanın Reddine4-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,5-İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;5/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL karar harcından peşin alınan 378,05-TL'nin mahsubu ile 49,55-TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 5/b-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5/c-Davalı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına, 5/ç-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine, 6-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;6/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 373,20-TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 6/b-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,6/c-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 148,60-TL istinaf yoluna başvurma harcının davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine,6/ç-İstinaf yargılaması için davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6/d-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,7-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,8-İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... esas icra takip dosyasına yatırmış olduğu 55.000,00-TL teminatın 2004 Sayılı İİK'nun 36/5. maddesi gereğince yatıran davalı tarafa talebi halinde İADESİNE,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 05/02/2024