T. C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/684
KARAR NO: 2024/338
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/12/2022
NUMARASI: 2021/747 Esas 2022/928 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
İSTİNAF KARARININ
VERİLDİĞİ TARİH:22/02/2024
YAZILDIĞI TARİH:22/02/2024
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/747 Esas 2022/928 Karar sayılı kararı davacılar vekili tarafından istinaf incelemesi için dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜP GÖRÜŞÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 08/07/2021tarihinde mülkiyete ... ait İsmet ... 'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... 'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç müvekkilinin eşi ve diğer müvekkillerin babası olan... 'e çarptığını ve ölümüne sebep verdiklerini, söz konusu kazananın meydana gelmesinde ... ve ... plakalı araçların sürücülerinin %100 kusurlu olduklarını, müvekkilinin ev hanımı olduğunu, diğer müvekkillerinin ise henüz öğrenci olduğunu, söz konusu kaza sonucunda müvekkillerinin müteveffanın desteğinden yoksun kaldıklarını,müvekkillerinin maddi ve manevi açıdan çok mağdur olduklarını, müvekkillerinin maddi zararlarından trafik Kanununun 97. maddesi uyarınca sorumlu bulunan davalı ... Sigorta ve ... Sigorta şirketlerine Kayseri 7. Noterliğinin ... tarih ve ... y. Nolu ihtarnamesi ile davaya konu kaza nedeniyle uğramış olduğu maddi zararlarından sorumlu olduğu ihtar edilmiş ancak herhangi bir sonuç alamadıklarını, iş bu davayı açmadan önce arabuluculuk yoluna başvurduklarını fakat anlaşmanın sağlanamadığını, davalı ... Sigortanın ... plakalı aracın, ... Sigortanın ise ... plakalı aracın sigortacısı olmakla KTK gereğince müvekkilerin maddi zararlarından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, yine ... plakalı araç sahibi ... ve söz konusu aracın sürücüsü ... ile... plakalı araç sürücüsü ... 'in müvekkillerinin maddi ve manevi zararlarından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla müvekkillere ödenmesi gereken ... için 500 TL, ... için 250 TLve ... için 250,00 TL belirsiz destekten yoksun kalma tazminatının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen; söz konusu kazada en yakınını kaybeden müvekilleri ... için 150.000,00 TL, ... için 100.000,00 TL, ... için 100.000,00 TL manevi tazminatın ... , ... ve ... 'ten reskont faiziyle birlikte tahsiline yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... ile ... vekilinin cevap dilekçesinden özetle; dava öncesi yapılması gereken sigorta şirketine müracat ve Arabuluculuk sürecinin usulüne göre yürütülmediğini, 2918 sayılı KTK 97.maddesinde yapılan değişiklik ile sigorta davalarında ve sigorta tahkim başvurularında sigortacı şirkete başvurma zorunluluğu getirtildiğini, ölümlü trafik kazası sigorta şirketine başvuru için gerekli evraklar, trafik kaza tespit tutanağı, bilirkişi raporu, trafik kazasına karışan diğer araçlara ait araç ruhsat ve trafik poliçe örneği, epikriz raporu, tedavi masraflarına ilişkin faturalar, vefat edene ait son 3 aylık ücret belgesi, varislere ait banka hesap bilgileri, taleplerini içeren ve kazanın anlatıldığı başvuru dilekçesi şeklinde sıralandığını, davacının sigorta şirketine noter aracılığı ile ihtarname gönderdiğini fakat yönetmelik gereği ihtarnameye eklemesi gereken hiçbir belgeyi eklemediğini, bu nenedenle sigorta şirketinden olumlu ya da olumsuz hiçbir cevap alamadığını, davacının sırf prosedür yerine gelsin diye usulsüz bir müracatının olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde de herhangi bir evrak sunulmadığını, hesap yapmaya yeterli verilerin bulunmadığını bu nedenle anlaşamayacaklarını beyan ettiklerini, kaza ile ilgili olarak Kayseri 15. Asliye Ceza mahkemesinin 2021/1362 E. Sayılı dosyasında yargılama devam ettiği için bu dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, savcılık dosyasında yapılan bilirkişi incelemesinde müvekkiline kusur izafe edilmiş ise de bu raporun kesinlikle kabul edilemeyeceğini, zira kaza 08/07/2021 tarihinde gerçekleşmiş dosya ise rapora 26/07/2021 tarihinde verildiğini, trafik kazalarından sonra olay yerinde sıcağı sıcağına yapılan inceleme ve raporların daha sağlıklı olacağını, kamera görüntülerinden hızın hesaplanamayacağı, ayrıca kamera kayıtlarından anlaşılacağı üzere müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığını ancak hadisenin önüne geçemediğini, nitekim ilk kaza raporunda da müvekkiline herhangi bir kusur izafe edilmediğini, meydana gelen kazadan dolayı müvekkilinin de hayli üzüldüğünü, kazanın olmaması için müvekkilinin tüm gayretini ortaya koyduğunu, tüm bu nedenlerle müvekkil üzerine atfedilen kusuru kabul etmediklerini, davacının haksız ve hukuki mesnetten yoksun davasının reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın noterden ihtarname gönderdiğini, müvekkil şirketin kazadan dolayı maddi zarardan sorumlu olduğunu iddia ettiğini, kaza tespit tutanağı ve hiçbir eki olmayan yalnızca ihtarname suretinden görüleceği üzre dava şartının yerine getirilmediğini, hangi aracın hangi sigorta şirketinden sorumlu olduğunu, hangi aracın hangi oranda kusurlu olduğu, yayanın vefat edip etmediği, destekten yoksun kalma tazminatı için hak sahibi olup olmadıklarını, tazminata esas alınacak gelirin ne olduğunu, ödeme için iban bilgisi verilmediğini, bu bilgilerin sigorta şirketine iletilmediği zaman tazminatı hesaplamanın mümkün olmayacağı ayrıca olayda iki ayrı kazanın söz konusu olduğunu, yayanın vefatının 2. kazada davalı Mehmet İbiş'in aracının üzerinden geçmesi ile gerçekleştiğini, sigortalı araç sürücüsü ... 'nın kazanın oluşumunda da yayanın vefatında da herhangi bir kusurunun olmadığını, müteveffanın ölüm belgesinde ölüm nedenlerinin onaylanmadığı yazılı olup kaza ile ölüm arasında illiyet bağı kurulamadığından müvekkil şirket yönünden destekten yoksun kalma tazminatı talepli huzurdaki davayı açmış iseler de haksız ve hukuksuz açılan davanın reddini talep etmişlerdir.Davalı ... Sigorta vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiğini, dava dilekçesinin eklerinin ve hasar başvurusu da olmadağını, davanın belirsiz alacak nevinde ikame edilmesi usul hukuku kurallarına aykırı olduğunu, kazaya karışan plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde ZMMS ile sigortalı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, müvekkili şirketin tazminat sorumluluğunun bulunmadığını, tüm bu sebeplerden dolayı müvekkili şirket hakkında açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"...davacıların desteği ... ' in kazanın meydana gelmesinde etkili olduğu, tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırdığı, kusur oranı da dikkate alındığında, davalıların tazminat sorumluluğunun tümüyle ortadan kalktığı kanaatine varılmış olup; bu sebeple, desteğin yaşamını yitirmesi nedeniyle davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine\" dair karar verildiği görülmüştür.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacılar vekili tarafından süresi içinde verilen istinaf dilekçesinde özetle; olayda davalıların kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu, ... 'in yaya geçidinden geçtiği sırada hızlı ve kontrolsüz bir şeklide yaya geçidine doğru gelen davalıların olayda kusurlu olduklarını, ... plakalı aracın sürücüsü ... 'nın ve ... plakalı aracın sürücüsü ... 'in olay yerin meskun mahal, bulvar üzerinde araç trafiğine 50 km/s sınırına uyarak trafik ışıkları ile düzenlenmiş yaya geçitlerine yaklaşırken araç trafiğine yeşil ışık yansa, geçiş hakkı kendisinde olsa dahi yaya geçitlerinden her an önüne bir yayanın veya çocuğun çıkacağını düşünerek çıktığında çarpmamak için etkin fren, sağa manevra yaparak durabilecek bir hızla kontrollü şekilde ışıklı veya geçitlerine, kavşaklara giriş yapması gerekirken araç trafiğine hitap eden 50 km/s sınırına uymadan, trafik ışık ve işaret levhaları ile düzenlenmiş yaya geçitlerine yaklaşırken aracının hızını azaltmadan giriş yaptığı için K.Y.T.K'nun 52/1-a maddesini ihlal ettiğini, kaza sonucu ... 'in ölümü sebebiyle müvekkillerinin mağdur olduğunu, müvekkillerinin maddi açıdan geçimi ile müteveffanın ilgilendiğini, müvekkillerinin maddi ve manevi açıdan çok mağdur olduğunu beyan ederek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, trafik kazasından kaynaklı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53. maddesi gereği destekten yoksun kalma tazminatı ve aynı kanunun 56/2.maddesi gereği manevi tazminat istemine ilişkindir.Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 22/12/2022 tarih, 2021/747 Esas 2022/928 Karar sayılı kararı ile, davacıların trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.İlk derece mahkemesi kararına karşı süresi içerisinde davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi HMK 355. maddesi gereğince ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.Duruşma açılmasını gerektiren sebepler bulunmadığından HMK'nın 353 ve 355 maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler dosya üzerinden yürütülmüştür.Davaya konu kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi gereğince; hukuk hakimi, ceza mahkemesince belirlenmiş ve kesinleşmiş olan maddi olgu ile bağlı ise de; kusurun bulunup bulunmadığı ve oranına ilişkin ceza mahkemesi kararı ile bağlı olmadığı gibi, kusura ilişkin saptamaya dayanan beraat kararı ile de bağlı değildir.Ceza Mahkemesi kararlarının Hukuk Mahkemesi'ne etkisi, TBK'nun 74. maddesinde düzenlenmiş olup hukuk hakimi ceza mahkemesinin kesinleşmiş kararları karşısında esas bakımından ilke olarak bağımsız kılınmıştır. Borçlar Kanununun 74. maddesinde \"Hakim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir.Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz\" hükmü öngörülmüştür. Bu açık hüküm karşısında, ceza mahkemesince verilen beraat kararı, kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliği, illiyet gibi esasların hukuk hakimini bağlamayacağı, Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması kararı da niteliği itibariyle kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı olmadığından hukuk hakimini bağlayan bir karar olmadığı konusunda duraksama bulunmamaktadır. Ceza mahkemesinde bir maddi olayın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılması olanaklı değildir. (Y.H.G.K. 11.10.1989 gün ve E.1989/11-373, K.472 sayılı ilamı). Bunun nedeni, ceza yargılamasındaki ispat araçları bakımından ceza hakiminin hukuk hakiminden çok daha elverişli konumda bulunmasıdır. O halde bir ceza mahkemesinin uyuşmazlık konusu olayın tespitine; diğer bir söyleyişle maddi olgulara ilişkin kesinleşmiş saptamasının, aynı konudaki hukuk mahkemesinde de kesin delil oluşturacağı açıktır. (Hukuk Genel Kurulu - 2008/4-564 E, 2008/536 K.).
Trafik kazası ile ilgili olarak, ceza dosyasında alınan kusur bilirkişisi raporu, eldeki davada alınan kusur bilirkişisi raporu ile aynı trafik kazasına bağlı olarak açılmış olan diğer tazminat davalarında alınmış olan kusur bilirkişisi raporlarının tutarlı olup, birbiriyle çelişkili olmaması gerekir. Raporlar arasında çelişki olduğu takdirde çelişkinin mahkemece Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik kürsüsünden seçilecek heyetten ya da İTÜ trafik kürsüsünden seçilecek heyetten rapor aldırılmak suretiyle çelişkinin giderilmesi gerekir.
Somut olayda, Kayseri 15.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/1362 E. sayılı (Kayseri 18.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2022/158 E. 2022/236 K.sayılı) dosyası içerisinde Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/35719 CBS.nolu hazırlık dosyasında trafik kusur bilirkişisi ... 'ndan alınmış olan 18/08/2021 tarihli kusur raporunda, trafik kazasının meydana gelmesinde müteveffa yaya ... 'in \"kendisine kırmızı ışık, araçlara yeşil ışık yandığı halde, ışıklı işaretlere uymamak ve araç trafiğini dikkate almadan, karşıdan karşıya geçiş yapmış olması\" sebebiyle asli kusurlu, ... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ... 'nın \"50 km/s hız sınırına uymadan, trafik ışık ve işaret levhaları ile düzenlenmiş yaya geçitlerine yaklaşırken aracının hızını azaltmadan giriş yapması\" sebebiyle tali kusurlu, ... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ... in aracın hızını, kavşaklara yaklaşırken, yaya geçitlerine girerken azaltmamak sürücü trafik kuralını ihlal etmiş olması\" sebebiyle tali kusurlu olduğunun rapor edildiği, Kayseri 15.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/1362 E. sayılı dosyasında İstanbul ATK'dan alınmış olan 08/03/2022 tarihli kusur raporunda trafik kazasının meydana gelmesinde müteveffa yaya ... 'in \"olay mahalli kavşakta karşıdan karşıya geçmek için kendisine hitap eden yeşil ışığı beklemeksizin, kendisine hitap eden kırmızı ışık yanmaktayken, kaplamaya girerek kendisinin can güvenliğini tehlikeye düşürecek şekilde koşarak sağ tarafından gelen ... plaka sayılı otomobile rağmen geçişini kontrolsüzce sürdürdüğü sırada geçiş hakkına sahip aracın çarpmasına maruz kaldığı, çarpma sonrası kaplama içerisine düştüğü sırada ise geriden gelen diğer sürücü idaresindeki ... plaka sayılı aracın sadmesine maruz kaldığı olayda dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı\" sebebiyle asli kusurlu, ... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ... 'nın \"olay mahalline geldiğinde kendisine hitap eden yeşil ışık yanmaktayken, aldığı tedbire rağmen müteveffa yayanın sol taraftan koşarak hareket alanına girmesi neticesinde çarpmak durumunda kaldığından olayın oluş şekli itibariyle\" atfi kabul herhangi bir kusurunun olmadığı, ... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ... 'in \"otomobili ile seyir halindeyken, kendisine yeşil ışık yandığı anda, kontrolsüzce karşıdan karşıya geçmekte olan yayaya çarpmak durumunda kaldığı kazada olayın oluş şekli itibariyle\" atfı kabil bir kusurunun olmadığının rapor edildiği; bu raporun ceza mahkemesince hükme esas alındığı ve mahkemece davalı ... ve davalı ... hakkında CMK'nın 223/2-c maddesi uyarınca beraatine karar verildiği ve kararın Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3.CD'nin 04/04/2023 tarih ve 2022/3108 E. 2023/758 K.sayılı karar ilamıyla uygun bulunarak, 04/04/2023 tarihinde kesinleştiği; eldeki dosyada İTÜ trafik kürsüsünden seçilen heyetçe düzenlenmiş olan 25/07/2022 tarihli kusur raporunda trafik kazasının meydana gelmesinde müteveffa yaya ... 'İn %100 oranında kusurlu olduğunun, ... plaka sayılı otomobil sürücüsü davalı ... ve ... plaka sayılı otomobil sürücüsü ... 'in herhangi bir kural ihlalinin olmadığının rapor edildiği ve bu raporun hükme esas alındığı, kazanın \"08/07/2021 günü, saat 23:15 sıralarında, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi'nde, davalı sürücü ... (... ) sevk ve idaresinde ... Caddesi'ni takiben Merkez yönünde, dört trafik şeritli taşıt yolunun sol şeridini takiben seyretmekte olan, davalı ... ’nın maliki olduğu ve davalı ... Sigorta A.Ş.’ye Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası poliçesi ile sigortalı, ... plaka numaralı ... marka, ... , ... model otomobil, ... garajı ... Sokak ışıklı yaya geçidinde, araçlara yeşil ışık yandığı esnada, seyir istikametine göre, sol taraftan yola girip, koşarak karşıya geçmek isteyen, ... adlı yayaya, sol ön yan gözetleme aynası ve kaporta kısmı ile çarpması, bu çarpmanın etkisiyle yol içinde savrularak sol şerit üzerine düşen yayaya, bu şeridi takiben, davalı sürücü ... yönetiminde ilerlemekte olan ve diğer davalı ... Sigorta A.Ş.’ye Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası poliçesi ile sigortalı, ... plaka numaralı, ... marka, ... ,... model otomobilin çarpması\" neticesinde meydana geldiği, hükme esas alınan kusur raporunun olayın oluş şeklini doğruladığı, kaza tespit tutanağı ve kamera kayıtlarıyla uyumlu olduğu, raporlar arasındaki çelişkinin hükme esas alınan kusur raporu ile giderilmiş olduğu, 6098 sayılı TBK'nın 74.maddesi uyarınca ceza mahkemesince verilmiş olan beraat kararı her ne kadar hukuk hakimini bağlamasa da beraat kararının CMK'nin 223/2-c.maddesinde belirtilen \"Yüklenen suç açısından failin kasıt veya taksirinin bulunmaması\" sebebine dayanılarak verilmiş olması hususu da dikkate alınarak, 6098 sayılı \tTBK'nın 49. maddesi gereğince ... plaka sayılı otomobil sürücüsü davalı ... ile ... plaka sayılı otomobil sürücüsü davalı ... 'in zarara sebebiyet veren kusurlu bir davranışının olmadığı kanaatine varılmış olunduğundan, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinin isabetli olduğu, davacılar vekilinin kusura yönelik istinaflarının yerinde olmadığı görülmüştür.
Yukarıda izah edilen sebeplerle, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediği anlaşılmakla, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere)
1-)Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-)Alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 247,70 TL harcın davacılardan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-)İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından AAÜT md. 2/2 uyarınca vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-)Davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacıların üzerinde bırakılmasına,
5-)Davacılar tarafından istinaf yargılaması bakımından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, HMK'nun 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümlerine göre yatırana iadesine,
6-)Kararın kesin olmaması nedeniyle taraflara tebliği işlemlerinin Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK md. 361/1 uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.22/02/2024\t\t