T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2021/2037
KARAR NO\t: 2024/134
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
\tK A R A R
BAŞKAN \t\t: ... \t ...
ÜYE\t\t: ...\t ...
ÜYE\t\t: ...\t ...
KATİP\t\t: ... \t ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: ANKARA 4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 13/09/2021
NUMARASI\t\t: 2020/62 E. - 2021/258 K.
DAVACI\t\t
VEKİLLERİ\t
DAVALI\t:
DAVANIN KONUSU\t: FSEK'e dayalı Hak İhlali, Maddi ve Manevi Tazminat
\tTaraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 13/09/2021 tarih ve 2020/62 E. - 2021/258 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraflarca istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, YouTuber olan müvekkilinin, Trabzon'un Of İlçesi, Örtülü Köyünde farklı cinslerde 11 adet köpek beslediğini, eğittiğini, bakımlarını yaptığını ve bütün bu faaliyetleri videoya alarak 5846 sayılı FSEK anlamında yapım vücuda getirdiğini, bunları sosyal medyadan paylaştığını, müvekkilinin ürettiği videoların binlerce takipçisinin olması dolayısıyla belli bir tanınmışlığa ulaştığını, bu yapımların hususiyet taşıdığını, mali hak sahibi olarak ürettiği yapımların kamuya sunumu için medya hizmet sağlayıcılarına basit lisans verdiğini, fakat üçüncü kişilere çoğaltma hakkı vermediklerini, müvekkili ile davalı yayın kuruluşu arasında FSEK’in 48. ve 52. maddeleri uyarınca bir sözleşme yapılmadığını, buna rağmen davalı yayın kuruluşunun, hayvan haklarına dair hazırladıkları haberlerde müvekkilinin ve köpeklerinin yapımda yer alan görüntülerine de yer verdiğini, ayrıca müvekkilinin köpek dövüşçüsü, bahisçi, baron olarak kamuoyuna yansıttığını, müvekkilinin bu gerçek dışı, küçük düşüren, onu köpek dövüşçüsü olarak yansıtan haberde kendi eserinin amaca aykırı olarak, eserin bütününden bir parçanın kesilip yayınlanması suretiyle yayma ve umuma iletim hakkının ihlal edildiğini, bundan dolayı müvekkilinin FSEK m.68 kapsamında tazminat hakkının doğduğunu, ayrıca, müvekkiline ait yapımın, hazırlanan haber programıyla bağdaşıp bağdaşmadığı araştırılmaksızın, haberin hukuka uygunluk unsuru göz ardı edilerek müvekkilinin yapım üzerindeki mali haklarını ihlalde davalının kusurunun da bulunması sebebiyle FSEK m.70/2 uyarınca haksız fiilden doğan tazminat taleplerinin olduğunu, müvekkilinin, tanınacak şekilde gösterilmesi suretiyle, gerçeğe aykırı olarak, köpek dövüştüren bir kimse olarak tekraren ekrana getirilmesi dolayısıyla müvekkilinin tepkiler aldığını, müvekkilinin davalının eylemi sebebiyle kişilik haklarının ihlal edildiğini, manevi zarara uğradığını, bundan dolayı da hem FSEK m.70/1 hem de MK m.24 ve BK m.58 hükümleri uyarınca manevi tazminat talep ettiklerini, müvekkilinin resminin, tanınacak şekilde, rızası dışında görüntülenmesinin, resmi üzerindeki hakkını da ihlal ettiğini, bu yolla FSEK m.86 hükmünün de ihlal edildiğini ve bundan dolayı da manevi tazminat ödemekle yükümlü olduğunu, ileri sürerek davalı yayın kuruluşunun haksız fiili ile müvekkilinin kişilik haklarına saldırması sebebiyle MK m.24 ve BK m.58 uyarınca 100.000.-TL manevi tazminat bedelinin, müvekkilinin FSEK’ten kaynaklanan çoğaltma ve umuma iletim hakkının birden fazla ihlali sebebiyle FSEK m.68 kapsamında 3 kat telif tazminatı bedelinin, ihlalde davalının kusurunun bulunması sebebiyle FSEK m.70/2 uyarınca da tazminat bedelinin tahsiline ayrıca hükmün, tüm Türkiye’de yayımlanan günlük gazetelerden birinde bir defa ilan edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı şirket vekili, dava konusu edilen haberlerde kullanılan görüntülerin davacıya ait olduğunun ispat edilemediğini, dava konusu görüntülerin eser niteliğinde olmadığını, FSEK kapsamında korunamayacağını, dava konusu görüntülerin haber amacıyla kullanılması sebebiyle bu durumun FSEK m.37 kapsamında hukuka uygunluk sebebi olduğunu, davacının şahsı ile ilgili karalayıcı veya davacıyı köpek dövüşçüsü gibi gösteren hiçbir ibareye yer verilmediğini, hukuka uygun kullanım sebebiyle tazminat talep edilemeyeceğini, eser niteliğinde olmayan görüntü için FSEK m.68 uyarınca 3 kat tazminat talep edilemeyeceğini, fahiş manevi tazminat talebinin kötüniyetli olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu videolarda davacının köpekleri, köpek yetiştirilmesi, bakımı vb. konularla ilgili görüntülerine yer verildiği, bu görüntülerin çekimi, bir araya getiriliş şeklinin FSEK bağlamında hususiyet göstermediği, FSEK kapsamında tanımlanan eser kategorisine girmediğinden davacının FSEK 68. maddesine göre telif tazminatı ve yine 70. maddeye göre de eserden kaynaklı manevi tazminat talebi haklı görülmediği, ancak 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 83 ve devamı maddeleri altında yukarıda belirtilen \"İşaret, resim, ses, fotoğraf, video ve benzeri görüntülerin\" eser olmasalar bile aynı kanunda düzenlenen haksız rekabet hükümlerine göre de korunabilmesinin mümkün görüldüğü, davalı kanalda davacıya ait görüntülerin yer aldığı, davacının yer aldığı görüntülerin bizzat davacı tarafca da çekilse de, davalı kanalında yayınlanmasında davacıdan izin alındığının kanıtlamadığı, ayrıca haberin “Hayvanları Ölene Kadar Dövüştürüyorlar” başlığıyla yayına verildiği, haber metninde, \"horoz ve köpeklere uyuşturucu verip ölene kadar dövüştürüldüğü\", \"hayvanlardan akciğerleri patlayıp ölenler olduğu\", \"köpek sahiplerine baron adı verildiği\", \"büyük paraların döndüğü, maçı kaybedenlerin, onur-namus meselesi yapılarak sahipleri tarafından öldürüldüğü\" ifadelerine yer verildiği, bu ibarelerin TMK'nın 24 ve 25. maddelerine göre kişilik hakkı kapsamında değerlendirilip korunması gerektiği, kişilik hakkına yönelik yapılan saldırının aynı zamanda TBK'nın 49 ve devamı maddelerine göre haksız fiil olarak da sayıldığı, diğer açıdan video görüntüsünün sunuş şekli FSEK kapsamında eser sayılmasa bile 84-86. maddelerine göre haksız rekabet hükümlerine göre de korunmasının mümkün bulunduğu, dosya içeriğinden, davalının, haber bültenlerinde kullanılan bu görüntüleri kendisinin üretmediği, bu konuda davacının rızasının bulunmadığı ve haberin verilişi sırasında davacının YouTube kanalının kaynak olarak da gösterilmediği, davalı kanalında gündüz ve akşam haberlerinde yer alan video görüntüleri davacıdan izin alınmadığı gibi görüntü açısından köpeklere kötü muamele yapan biri gibi izlenim verildiğinden kişilik hakları ihlali nedeniyle yayımlama haksız fiil ve yine haksız rekabet oluşturduğundan davacının bu iddiasının haklı bulunduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davalı taraf eyleminin haksız rekabet ve kişilik hakkı ihlal edildiğinden 10.000 TL manevi tazminatın 21/10/2019 tarihinde yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp, davacıya verilmesine, diğer ve fazlaya ilişkin istemlerinin reddine, kararın hüküm özetinin Türkiye genelinde yayınlanan bir gazetede bir kez ilan edilmesine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkilinin gerçeğe aykırı olarak köpek dövüştüren bir kimse olarak ekrana getiren davalının bu tekrarlayan yayınından dolayı müvekkilinin manevi zarara uğradığını, davalının, müvekkilin yapımından izinsiz kısımlar yani kesitler alıp yayınladığını, dava konusu haberde geçen müvekkille ilgili haberin köpek dövüşü ile bağdaşmadığını, gerçeği yansıtmadığını, somut olayda davalının hukuka aykırı fiilinden dolayı manevi tazminat babında hem FSEK m. 70/1 hem de MK m.24 ve BK m.58 hükümlerinin ihlal edildiğini, davalının eyleminin, davacının FSEK m.14'te manevi haklar başlığı altında düzenlenen 'umuma arz salahiyeti' şeklindeki hakkını ihlâl ettiğini, davalının, davacının eserinden bazı kısımları eser sahibi davacıdan izin almadan, kaynak göstermeden, amacı dışında ve yayınlanma tarzı da eser sahibi davacının şeref ve itibarını zedeleyecek mahiyette olduğundan ve bundan da davacı müvekkilinin ziyadesiyle manevi zarar gördüğünden, FSEK m. 70/1'de öngörülen manevi tazminata hak kazandığını, ayrıca davacının kişilik haklarının ihlâli bakımından da tazminata hükmedilmesi gerektiğini, hükmedilen miktarın yetersiz olduğunu, müvekkilinin özgün olan ve bu itibarla ilgi çeken yapımları binlerce takipçi tarafından izlenen müvekkili, bu gerçek dışı, onu küçük düşüren, köpek dövüşçüsü olarak yansıtan haberde kendisinin eserinin yani video yapımının amaca aykırı şekilde ve eserin bütününden bir parçanın kesilip yayınlanmasının ve bu suretle yayma hakkının (md. 22) ve umuma iletim hakkının (md.25) ihlali suretiyle FSEK md. 68 anlamında davacı telif tazminatına hak kazandığını, dosyanın tekemmül etmeden karar verildiğini, FSEK m. 70/2 uyarınca haksız fiilden doğan tazminat talebinin de karşılanmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, talepleri gibi karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava konusu görüntünün haksız rekabet hükümlerini ihlal etmediğini, manevi tazminat ve hükmün ilanı kararının hukuka aykırı bulunduğunu, FSEK'un 84. maddesi serdettiği hükümle Türk Ticaret Kanunu’nun Haksız Rekabete ilişkin hükümlerine atıf yaptığını, TTK'nın 56. maddesi ise haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimsenin, kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini ve Türk Borçlar Kanunu'nun 58. maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini isteyebileceğini belirterek hukuki sorumluluğun sınırlarını çizdiğini, somut olayda koşulların bulunmadığını, FSEK madde 37’e göre, eser niteliği taşımayan bir görüntünün haber maksadı ile kullanılmasının hiçbir şekilde hukuka aykırılık olarak nitelendirilemeyeceğini, sahibine ait hiçbir özgünlük bulunmayan görüntünün, haber niteliği nedeni ile başka mecralarda yayımı üstün nitelikteki kamu yararı nedeni ile bu durum hukuka uygun hale geleceğini, “görünürdeki gerçekliğe” uygun bir yayının hukuka aykırı kabul edilemeyeceğini ve yayın yoluyla kişilik hakkı ihlal edilen kişinin tazminat talebinde bulunamayacağını, bir haberin kamunun menfaatine olması, belirli koşulların sağlanması halinde hukuka aykırılığın ortadan kalkacağını, söz konusu haberden kaynaklanan kişilik hakkı ihlalleri nedeniyle tazminat talep edilemeyeceğini, mahkemenin kararındaki manevi tazminat miktarı fahiş olup kabul edilemez nitelikte bulunduğunu, hükmün ilan edilmesi kararının usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, talepleri gibi karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE\t: Dava, FSEK'e dayalı hak ihlali, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
\tİnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\tDosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dava konusu edilen görüntülerin çekimi, bir araya getiriliş şeklinin FSEK bağlamında hususiyet göstermediği için FSEK kapsamında eser niteliğinde olmadığının dosya kapsamında belirlendiği, bu nedenle de davacının FSEK’te eserler için öngörülen korumadan yararlanamayacağı, ancak 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 83 ve devamı maddelerine göre işaret, resim, ses, fotoğraf, video ve benzeri görüntülerin eser olmasalar bile aynı kanunda düzenlenen haksız rekabet hükümlerine göre de korunabilmesinin mümkün görüldüğü, davalının, haber bültenlerinde kullanılan dava konusu görüntüleri kendisinin üretmediği, bu konuda davacının rızasının bulunmadığı ve haberin verilişi sırasında davacının YouTube kanalının kaynak olarak da gösterilmediği, diğer yandan görüntü açısından köpeklere kötü muamele yapan biri gibi izlenim verildiğinden davacının kişilik haklarının da ihlal edildiği, haksız fiil ve haksız rekabet oluştuğu, hükmedilen manevi tazminat tutarının dosya kapsamı ve hakkaniyete uygun bulunduğu anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
\t1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
\t2-Alınması gereken 427,60 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, davacı tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 170,80 TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 256,80 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
\t3-Alınması gereken 683,10 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından, davalı tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 170,80 TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 512,30 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
\t4-İstinaf aşamasında taraflarca yapılan yargılama giderlerinin uhdelerine bırakılmasına,
\t5-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına dair,
\tDair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 26/01/2024 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 23/02/2024
\t\t\t\t
Başkan
...
Üye
...
Üye
...
Katip
...