T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2023/1615
KARAR NO\t: 2024/355
KARAR TARİHİ\t: 22/02/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 23/02/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t : KOCAELİ 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 29/07/2020
KARAR TARİHİ\t: 05/10/2023
NUMARASI\t\t: 2020/314 Esas -2023/519 Karar
DAVACI \t: AKILLI LOJİSTİK DAĞITIM VE DEPOLAMA HİZMETLERİ ANONİM ŞİRKETİ - ...-...
VEKİLİ\t: Av. ... -...
DAVALI \t: ... - T.C. Kimlik No: ...
VEKİLİ\t: Av. ... - ...
DAVA\t: Eser sözleşmesi niteliğinde araç tamirinden kaynaklanan ayıplı ifa sebebiyle onarım bedelinin tahsili ve sözleşme bedeli olarak ödenen bedelin isdirdatı istemleri
HÜKÜM\t: İstinaf başvurusunun esastan reddi
İSTİNAF EDEN\t: Davacı vekili
Taraflar arasındaki eser sözleşmesi niteliğinde araç tamirinden kaynaklanan ayıplı ifa sebebiyle onarım bedelinin tahsili ve sözleşme bedeli olarak ödenen bedelin isdirdatı istemleri nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde;
Vekil edenin ürün dağıtımı alanında faaliyet gösteren bir lojistik şirketi olduğunu, işinin gereği olarak çok sayıda araca sahip olduğunu, müvekkili şirketin araçlarının periyodik bakımlarını davalı servise yaptırdığını, davalı servisin yapmış olduğu bakımlardan bir süre sonra vekil eden şirkete ait altı adet aracın çekiş düşüklüğü nedeniyle yolda kaldığını, araçların bir kısmının çekici ile bir kısmının ise yürütülerek servise kadar getirildiğini, yapılan inceleme sonucunda araçların yatak sardığını ve motorlarının sökülerek baştan yapılması gerektiğinin bildirildiğini, vekil edenin başka bir servisten daha görüş almak istediğini, başvurulan servis tarafından araçların turbolarında sorun olduğu bunun ise araçlara yanlış motor yağı konulması nedeniyle oluştuğunun belirtildiği, bu teknik raporların mahkemeye sunulduğunu, bu husususun davalı tarafa izah edildiğini, davalı servis tarafından araçlara yanlış motor yağı koyulduğunun kabul edildiğini, onarım ücretlerinin karşılanacağının bildirildiğini, konu ile ilgili vekil edene tarafından sık sık aranmasına rağmen hiçbir ödeme yapılmadığını, vekil edenin araçlarını başak bir serviste onartmış olduğunu, davalı servisin ayıplı hizmeti neticesinde altı adet araç için toplam 49.183,82 TL ödeme zorunda kaldığını, davalı servisin ayıplı hizmetin neden olduğu zararı ödemekle mükellef olduğunu, ilaveten davalı servis tarafından müvekkiline Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü'nün 2019/113093 Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi gönderildiğini, müvekkili şirketin haciz tehdidi altında borcu ödemek zorunda kaldığını, tüm bu nedenlerle; müvekkili tarafından haciz tehdidi altında ödenen 24.362,16 TL'nin iadesi ile ayıplı hizmetten kaynaklanan 49.183,82 TL zararın tazmini olmak üzere toplam 73.454,98 TL'nin tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Davacı tarafın dava dilekçesinde bahsettiği araçlara vekil edene ait firmada yapılan bir takım bakım hizmetleri sonrasında ilgili araçlarda çekiş düşüklüğü meydana geldiğini, davacının haricen edinmiş olduğu bilgiye göre iddia edilen arızların araçlarda yanlış motor yağı kullanılmasından kaynaklı olduğunu, iş bu arızaların başkaca serviste onarılması sebebi ile davacının bir miktar ödemek zorunda kalındığını belirttiği, vekil edenin şirket tarafından yapılan onarımların davacı şirketin onayından geçerek yapıldığını, davacının iddia ettiği ayıplı hizmete ilişkin olarak yasal süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunmadığını, ayıplı hizmete ilişkin iddiaların gerçeği yansıtmadığını, vekil eden tarafından başlatılan takibe davacının süresinde itiraz etmediğini, bahse konu faturaların takip başlatılmadan önce davacıya tebliğ edildiğini, davacının yasal süresi içerisinde itiraz etmemesi üzerine takibin başlatıldığını, gelinen aşamada bir takım itirazların sunulmasının haksız olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; ''Açılan istirdat ve tazminat davalarının ayrı ayrı reddine'' karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinafa başvuru dilekçesinde özetle;
Araçlara yapılan bakım hizmetinin eğer araç Euro 5 Motora sahip olması durumunda konulan motor yağ numarasının 5w\\30 olarak kullanılmasının uygun olduğunu, bakımda kullanılan motor yağının fiziksel özelliklerinin bozulmuş yada uygun olmaması yani motor yağının gizli ayıplı olarak motorda kullanılmış olmasının dava konusu araçlardaki arızaya neden olduğunu, davaya konu araçların kullanım şekillerinin veya kullandıkları yakıtların dava konusu arızaya neden olmadığını, tespitlere rağmen eksik inceleme ile karar verildiğini, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasını talep etmiştir. \t\t
Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle;
Davacı tarafın istinaf dilekçesine konu ettiği bilirkişi raporu 10/04/2022 tarihli olup söz konusu raporun değerlendirilmesi yerel mahkemece verilen kararın gerekçesinin 5. sayfasında yapıldığını, yerel mahkemece gerek kök rapora gerekse ek rapora, davacının onarım yaptırdığını ileri sürdüğünü, MD Plus isimli firmanın dahi 5W30 numara yağ koymuş olması ve buna karşılık davacının araçlarında herhangi bir arıza meydana gelmemesi nedeniyle davacının istinaf gerekçesinde ileri sürmüş olduğu 10.04.2022 tarihli rapora itibar edilmediğini, yerel mahkemece hükme esas alınan 06/06/2023 tarihli makine mühendisi bilirkişinin raporuna göre ortaya çıkan arızalar ile davalı tarafından verilen bakım ve onarım hizmeti arasında illiyet bağı bulunmadığı tespit edildiğini, 02/05/2023 tarihli kimyager bilirkişinin raporuna ve 06/06/2023 tarihli makine mühendisi bilirkişinin raporuna dayanarak yerel mahkemece hükmolunan 2020/314 E. 2023/519 K. 05/10/2023 tarihli karar hukuka uygun olduğunu, arızaların oluştuğu tarihe yakın dönemde araçlardaki motorlarda davalı tarafından eklenen motor yağlarından numune alınmak suretiyle analiz yaptırılmadığını, davacının iddialarını kanıtlayamadığını, ayıp iddiasından kaynaklı olarak davacının usule uygun ihbarda bulunduğuna dair dosyada herhangi bir belge de olmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmettiğini, davacı tarafın istinaf başvurusunun reddine ve yerel mahkemece verilen kararın onanmasına karar verilmesini, davacı tarafın istinaf başvurularının usulden, esastan reddini, yerel mahkeme kararının onanmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, eser sözleşmesi niteliğinde araç tamirinden kaynaklanan ayıplı ifa sebebiyle onarım bedelinin tahsili ve sözleşme bedeli olarak ödenen bedelin isdirdatı istemlerine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı HMK, 6098 sayılı TBK, 6102 sayılı TTK, 2004 sayılı İİK
3. Değerlendirme
Dava, eser sözleşmesi niteliğinde araç tamirinden kaynaklanan ayıplı ifa sebebiyle onarım bedelinin tahsili ve sözleşme bedeli olarak ödenen bedelin isdirdatı istemlerine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
Davacı; 6 adet aracını davalıya ait iş yerinde bakım ve onarım yaptırıldığını, araçlara yanlış motor yağı koyulduğunun başka bir serviste tespit edildiğini, davalının Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü'nün 2019/113093 Esas sayılı dosyası ile bakım ve onarımdan kaynaklanan faturaya dayalı olarak aleyhe takip başlattığını, bu takip için icra tehdidi altında 24.362,16 TL'nin ödendiğini, ayıplı olarak yerine getirilen bakım ve onarım dolayısıyla araçların başka serviste onarılmak zorunda kalındığını, 49.183,82 TL ayıplı tamir hizmeti sebebiyle üçüncü kişi servise ödeme yapıldığını ileri sürerek takip dosyasına yapılan ödemenin iadesi ile üçüncü kişilere yapılan ödemenin davalıdan tazminini talep ve dava etmiştir.
Davalı, davacı ile imzalanan sözleşme kapsamında onarımın ayıpsız bir şekilde ifa edildiği, davacının ihbarında bulunmadığını, MD Plus isimli firmanın tespitinin görüşten öteye gitmediğini, 4 araçta turbo sorunu yaşanmadığını, taraflarından castrol firmasından numune incelemesi yaptırıldığını ve sonuçlarında sıkıntı çıkmadığını, davacıya ait araçlardaki arızaların kullanımdan kaynaklandığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekilince istinafa başvurulmuştur.
Davacı iş sahibi, davacı ise yüklenicidir.
Taraflar arasında davacıya ait 6 adet aracın onarım ve bakım hizmetlerine ilişkin eser sözleşmesi yapıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktır. Taraflar arasında kurulduğu anlaşılan sözleşme, kurulduğu tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir. Tarafların tacir oldukları, aralarındaki ticari iş mahiyetinde olmakla, taraflar arasındaki anlaşmazlık ilişkin yapılan eser sözleşmesinden kaynaklı ayıplı ifa nedeniyle uğranılan zararın tazminine ve icra tehdidi altında ödenen iş bedelinin istirdatına ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nın 190. maddesi ve 4721 sayılı TMK'nın 6. maddesi gereğince iddia eden, iddiasını ispat yükümlülüğü altındadır. Kural olarak yapılan işin miktar ve değerini ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğini ispat yükü ise iş sahibindedir.
Taraflar arasında 6098 sayılı BK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi bulunmakta olup, iş sahibinin borcu iş bedelini ödemek (TBK'nın 479/1.md.), yüklenicinin borcu ise, eseri iş sahibinin amacına uygun, haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmektir (TBK'nın 471/1.). Ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumluluğunun düzenleyen TBK'nın 474. maddesi uyarınca açık ayıplar yönünden iş sahibi imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde, gizli ayıplar yönünden ise, 477/son maddesi uyarınca da, ortaya çıkar çıkmaz gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunluluğu bulunmaktadır. Ayıbın bildirilmemesi halinde eser kabul edilmiş sayılır.
Ayıp halinde iş sahibinin seçimlik hakları aynı kanunun 475. maddesinde; Eserdeki ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu olduğu hallerde işsahibi, eser işsahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme, eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme ve genel hükümlere göre tazminat isteme olarak belirtilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalara göre somut olay değerlendirildiğinde; davacı şirkete ait araçların periyodik bakımlarını davalı servise yaptırdığını, davalı servisin yapmış olduğu bakımlardan bir süre sonra şirkete ait ait adet araç çekiş düşüklüğü nedeniyle yolda kaldığını, başka serviste yapılan incelemede araçtaki arızaların sebebinin yanlış motor yağı kullanılmasından kaynaklandığının belirlendiğini, araçların başka bir serviste onarım bedelinin ve davalı servise haksız olarak ödenen iş bedelinin tahsili için eldeki davayı açmıştır. Davacı iş sahibi tarafından ayıplı araç tamir hizmeti için dava öncesinde yapılmış tespit raporu bulunmamaktadır. Davacı ayıplı hizmet iddiasını başka servisce yapılan değerlendirmeye dayanmaktadır.
Mahkemece, davalı tarafından verilen bakım ve onarım hizmetinin ayıplı olarak ifa edilip edilmediği, araçlarda meydana gelen arızaların motor yağı kaynaklı olup olmadığı, davacının araçların yakıt ikmal ve kullanım şekillerinin arızalarda bir etkisinin bulunup bulunmadığı, dolayısı ile davalının ayıba karşı sorumluluğunun bulunup bulunmadığının tespitine yönelik otomotiv mühendisi bilirkişi Doç. Dr. ... ile Makine Mühendisi Prof. Dr. ... hazırlamış olduğu 10.04.2022 ve 15.09.2022 tarihli kök ve ek bilirkişi heyeti raporlarında; araçlara yapılan bakım hizmetinin eğer araç Euro 5 Motora sahip olması durumunda konulan motor yağ numarasının 5w\\30 olarak kullanılmasının uygun olduğu, ancak bakımda kullanılan motor yağının fiziksel özelliklerinin bozulmuş yada uygun olmaması yani motor yağının gizli ayıplı olarak motorda kullanılmış olmasının dava konusu araçlardaki arızaya neden olduğu, ikinci talebe konu araçların kullanım şekillerinin veya kullandıkları yakıtların dava konusu arızaya neden olmadığı kanaati bildirilmiştir. Bu raporlara davalı tarafın itirazı üzerine talimatla otomotiv mühendisi ve petrokimya mühendisi bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmiştir. Bu ara karara istinaden talimat mahkemesince kimyager ...'ın hazırlamış olduğu 02/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda, alımı yapılan akaryakıt dize motorinin TSE ve EPDK ile belirtilen standart aralığına çok yakın kaldığının düşünüldüğü, inceleme konusu mekanik hasar ve oluşan zararın neden kaynaklandığı yönünde dosyadaki belge ve bilgilerden tespitin mümkün olamadığı mütalaa olunmuştur. Makine Mühendisi ... hazırlamış olduğu 06/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda da, belirtilen partikül filtresi tıkanması ile alakalı arıza sebebi tespitinin teknik olarak doğru olmadığı, diğer taraftan partikül filtresi rejenerasyon yapılamaması nedeni ile ilave yakıt enjeksiyonu kaynaklı motor yağının viskozitesinin bozulması ve turbo arızası oluştuğu tespitinin teknik olarak doğru tespit olduğu, dava konusu araçlarda ortaya çıkan aynı tip arızalar ile davalı servis tarafından verilen hizmet kalitesi ve kullanılan motor yağı tipi arasında teknik olarak kesin bir sebep sonuç ilişkisi bulunmadığına dair görüş bildirilmiştir.
Somut olayda, eser sözleşmesine konu işlemin yapılarak davacıya araçların tesliminden sonra araçta arıza meydana geldiği, araçların onarım işlemlerinin yapıldığı, başka serviste yapılan incelemede araçtaki arızaların sebebinin yanlış motor yağı kullanılmasından kaynaklandığının belirlendiğini, davacı iş sahibi tarafından ayıplı araç tamir hizmeti için dava öncesinde yapılmış tespit raporu bulunmadığı, Mahkemenin hükme esas alınan ve Dairemizce de aynen benimsenen çelişkileri giderir, açıklamalı, gerekçeli ve denetime uygun 02.05.2023 tarihli ve 06.06.2023 tarihli bilirkişi raporlarında davalının bakım ve onarımda kullanmış olduğu motor yağının araçların arızalanmasına sebebiyet vermeyeceği tespitlerinin yapıldığı, ortaya çıkan arızalar ile davalı tarafından verilen bakım ve onarım hizmeti arasında sebep sonuç ilişkisi bulunmadığının belirlendiği, buna göre anılan rapordaki ortaya çıkan arızalar ile davalı tarafından verilen bakım ve onarım hizmeti arasında illiyet bulunmadığı dikkate alınarak davanın reddine dair verilen hükümde dava dosyası içindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf isteminin reddi gerekmiştir.
VI.KARAR
Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/10/2023 tarih, 2020/314 Esas - 2023/519 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davacıdan alınması gereken 428,60 TL harçtan, peşin yatırılan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 158,75 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, (harç tahsil müzekkeresinin temyize tabi dosyalarda Dairemizce, temyize tabi olmayan (kesin karar) dosyalarda ilk derece mahkemesince ilgili vergi dairesine yazı yazılmak sureti ile yerine getirilmesine,)
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Duruşma açılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-H.M.K. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin, H.M.K. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
6-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.nun 362/1-a maddeleri gereğince KESİN olarak 22/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
\t\t *\t
...
Başkan
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Katip
...
¸e-imzalı