T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1442
KARAR NO: 2023/1438
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/05/2023
NUMARASI: 2023/146 Esas - 2023/369 Karar
DAVA: Şirketin İhyası
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 20/12/2023
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün tasfiye memuru vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Müvekkilinin, ... Tic. Ltd. Şti. bünyesinde 03.01.2018 ile 31.01.2020 tarihleri arasında satış temsilcisi olarak çalıştığını, müvekkilinin çıkışını hukuka aykırı olarak gerçekleştirmesi bir yana maaş hariç hiçbir işçilik alacağını ödemediğini, buna ilişkin olarak Bakırköy 10. İş Mahkemesi'nde 2020/92 esas sayılı dosyada işçilik alacakları davası açıldığını, dava süreci içerisinde davalı şirketin sicil kaydını kapattığının tespit edildiğini, Bakırköy 10. İş Mahkemesi tarafından kendilerine şirketin ihyasına ilişkin dava açmak üzere süre verdiğini, bu nedenlerle dava dışı şirketin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı Tasfiye Memuru vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının dava dilekçesinde dava dışı şirkete husumet yönelttiğini, daha sonra 03.03.2023 tarihli dilekçesi ile İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne ve müvekkili ...'ın taraf olarak gösterildiğini, dava açılırken husumet yöneltilmeyen ve davalı olarak gösterilmeyen bir kimsenin daha sonra verilecek bir dilekçe ile davada taraf haline getirilmesinin mümkün olmadığını, tasfiye edilen ve tüzel kişiliği ticaret sicilinden terkin edilmiş bir şirketin, davada taraf ve dava ehliyeti de bulunmayacağından dolayı, dilekçede davalı konumunda gösterilmesinin hatalı olduğunu, tasfiye edilmiş bir şirketin dava ehliyeti yokluğundan dolayı davaya taraf olamayacağını, bu sebeple husumet yokluğu nedeni ile davanın reddi gerektiğini, ihya davasının, alacaklı tarafından doğrudan tasfiye memuruna ve şirketin tasfiyesini tescil eden ticaret sicil müdürlüğüne karşı açılabileceğini, sonradan müvekkilinin davalı olarak husumet yöneltilmesini kabul etmemek kaydıyla müvekkiline hangi sıfatla husumet yöneltilmeye çalışıldığının da dava dilekçesinden anlaşılamayacağını, dava dışı ... Tic. Ltd. Şti'nin 30.000,00 TL sermaye ile ... AVM içerisinde GSM bayisi olarak faaliyette bulunmak üzere kurulduğunu, şirketin henüz 4. yılını doldurmadan pandemi sürecinin başlamasıyla ciddi anlamda ticari zarara uğradığını ve tasfiye yoluna gidilmesinin zorunlu bir hal aldığını, bu süreçte herhangi bir mal kaçırma kastının olmadığını, tasfiyedeki amacın şirketin daha da fazla zarara uğramadan ticari faaliyetlerini sonlandırması olduğunu, Bakırköy 10. İş Mahkemesi'nin 2020/92 esas sayılı dosyasına ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili olarak sundukları cevap dilekçesinde de belirttikleri üzere ...'in iş akdi, çalıştığı süre boyunca işvereni aldatıcı ve zararına neden olan birçok davranışta bulunması nedeniyle haklı sebeple feshedildiğini, dolayısıyla davacının, tasfiye edilip ticaret sicilden terkin edilmiş olan ... San. ve Tic. Ltd. Şti'nden herhangi bir alacağı bulunmadığını, açılan ihya davasının yersiz ve kötü niyetle açıldığını ve bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Müdürlüğü cevap dilekçesinde özetle; Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün, Ticaret Sicili’ne tescil konusundaki taleplerinin, ilgili yasanın kendisine verdiği yetki ve görev alanı içinde değerlendirdiğini ve sonuca bağladığını, yargı merci gibi hareket edemeyeceğini, yasal şartlar oluşmuşsa yapılan işlemle ilgili tescil kararı verdiğini, aksi halde, gerekçe göstererek tescil talebini reddettiğini, müvekkili müdürlüğe ... ticaret sicil numarasına kayıtlı dava dışı ... Tic. Ltd. Şti.'nin prosedürlere uygun olarak tasfiye edildiğini, olağan tasfiye sürecinden kaynaklanan tasfiye sürecindeki eksik yada erken sonuçlandırılan tasfiye memurunun kusurundan dolayı Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün sorumluluğu bulunmadığını, müvekkilinin davanın açılmasına sebep olacak herhangi bir işlem yapmadığını, tasfiye sürecinde eksik olarak yapıldığı iddia edelin işlemlerin muhatabının tasfiye memuru olduğunu, bu nedenle müvekkilinin yasal hasım konumunda olduğundan yargılama masraflarının üzerlerine yüklenmemesi gerektiğini, müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesince \"Dava, davalı Tasfiye Halinde ... Tic. Ltd. Şti.'nin, Bakırköy 10. İş Mahkemesi'nin 2020/92 esas sayılı dosyasındaki işçilik alacağında taraf teşkili sağlanabilmesi için açılan şirketin ihyası davasıdır. ... sicil nolu dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ticaret sicil kayıtlarının incelenmesinde; şirketin sermayesinin 30.000,00 TL, ana sözleşmesinin 14.07.2016, ortağının ve tek yetkilisinin ... olduğu, şirketin tasfiyesinin sona erdiği 13.04.2021 tarihinde tescil edildiğinden sicil kaydının terkin edildiği, Bakırköy 10. İş Mahkemesinin 2020/92 E. Sayılı davacının açmış olduğu işçilik davasında, taraf teşkili sağlanması için davacıya iş bu ihya davasını açması için süre verildiği görülmüştür. Bu kapsamda şirketin ihyasında davacının hukuki menfaatinin bulunduğu tespit edilmiş olup, 6102 sayılı TTK 547. maddesinde \"...tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklıların şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinden bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar şirketin yeniden tescilini isteyebilir\", şeklinde düzenleme bulunduğu, davacının tasfiye esnasında derdest olan icra takibi dosyası nedeniyle bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, bu nedenle davanın kabulüyle İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... ticaret sicil numarasına kayıtlı ... Tic. Ltd. Şti.'nin, Bakırköy 10. İş Mahkemesi'nin 2020/92 esas sayılı dosyasındaki işlemler ile sınırlı olmak üzere ihyasına, tasfiye işlemlerini yerine getirmesi için, TTK'nın 547/2. maddesine göre, şirketin yetkili ortağı ...'ın tasfiye memuru olarak atanmasına karar verilmiş, davalı ... Müdürlüğü'nün ise yasal hasım olması ve davalı ... müdürlüğünün iş bu davanın açılmasında üzerine atfedilecek bir kusur ve ihmalinin bulunamaması karşısında, davalı ... Müdürlüğü'nün yargılama giderleriyle sorumlu tutulamayacağı, fakat davalı tasfiye memurunun, işçilik alacağı davası varken bu konuda bilgi sahibi olmasına rağmen tasfiyeyi sonlandırmasının hatalı olduğu ve bu davanın açılmasına sebebiyet verdiği, bu nedenle yargılama masraflarından sorumlu tutulması gerektiğine dair\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davacı taraf harçlandırdığı 01/03/2023 tarihli dava dilekçesinde davalı olarak Tasfiye Halinde ... San. ve Tic. Ltd. Şirketine husumet yönelttiğini, daha sonra 03/03/2023 tarihli beyan dilekçesinde ise müvekkil ... ve İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nü de davalı olarak gösterdiğini, dava açılırken husumet yöneltilmeyen ve davalı olarak gösterilmeyen bir kimsenin daha sonra verilecek bir dilekçe ile davada taraf haline getirilmesi mümkün olmadığını Tasfiye edilen ve tüzel kişiliği ticaret sicilinden terkin edilmiş bir şirketin, davada taraf ve dava ehliyeti de bulunmayacağından dolayı, dilekçede davalı konumunda gösterilmesi hatalı olduğunu, Tasfiye edilmiş bir şirket dava ehliyeti yokluğundan dolayı davaya taraf olamadığını, bu sebeple öncelikle husumet yokluğu nedeni ile davanın reddi gerektiğini, ... Tic. Ltd. Şirketi 30.000 TL sermaye ile ... AVM içerisinde GSM bayisi olarak faaliyette bulunmak üzere kurulduğunu, şirket henüz dördüncü yılını doldurmadan pandemi sürecinin başlamasıyla ciddi anlamda ticari zarara uğramış ve tasfiye yoluna gidilmesi zorunlu bir hal aldığını, bu süreçte herhangi bir mal kaçırma kastı olmadığını, Tasfiyedeki amaç, şirketin daha da fazla zarara uğramadan ticari faaliyetlerini sonlandırmasını, haksız bir şekilde şirket ihyasına karar verilmiş olmakla beraber vekalet ücretinin davalı müvekkilin tasfiye memuru sıfatına haiz olması nedeniyle kendisi aleyhine hükmedilmesi hukuka aykırı olduğunu, müvekkilim şirket yetkilisi olarak yapması gereken tüm işlemleri eksiksiz ve usulüne uygun şekilde yerine getirdiğini, davacının iş akdi, çalıştığı süre boyunca işvereni aldatıcı ve zararına neden olan birçok davranışta bulunması nedeniyle haklı sebeple feshedildiğini, Tasfiye aşamasında şirketten herhangi bir alacağı bulunmadığını, usule ilişkin bir eksiklik olmamasına rağmen özverili bir şekilde işini ifa etmiş olan müvekkilim aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi kabul edilemediğini, anılan nedenlerle haksız ve hukuka aykırı pek çok maddi hata barındıran işbu davanın müvekkilim yönünden reddi gerektiğini, İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/146 Esas, 2023/369 Karar sayılı, 10/05/2023 tarihli kararı maddi gerçeğe, usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, usul ve yasaya ve maddi gerçeğe açıkça aykırı olan mahkemece kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak(duruşmalı) davanın müvekkilimiz yönünden reddine karar verilmesini, hukuk davasının Sayın Mahkemenizce yeniden görülmesi mümkün değilse, hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep ve arz ederiz.
GEREKÇE: Dava, TTK'nın 547. Maddesi uyarınca tasfiye sonucu ticaret sicilinden terkin edilen şirketin derdest dava nedeniyle tüzel kişiliğinin ihyası istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı tasfiye memuru tarafından, istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.TTK'nın 547. maddesi gereğince \"(1) Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler. (2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir\". Alacaklıların çağrılması ve korunması başlıklı 541/3 maddesinde \" şirketin, henüz muaccel olmayan veya hakkında uyuşmazlık bulunan borçlarını karşılayacak tutarda para notere depo edilir\" hükümleri düzenlenmiştir.Şirketlerin tüzel kişiliği ticaret sicilinden terkin ile sona ermektedir. şirketin tasfiye işlemlerinin eksiksiz ve tam olarak yapılması halinde tüzel kişiliğin sona ermesinden söz edilecektir. Tüzel kişiliğin son bulması sonucunu doğuran fesih ve tasfiye işleminin hatalı veya eksik olması halinde gerçek anlamda tasfiyeden söz etmek mümkün olmayıp bu durumda bundan zarar görenler veya o işlemi gerçekleştirenler tasfiyenin kaldırılmasını ve şirketin ihyasını talep etme hakkına olacaktır.Ek tasfiye niteliği gereği yeni bir hukuki durum yaratmayıp,tasfiye aşamasında ihmal edilen veya eksik yapılan işlerin tamamlanmasına imkan sağlayarak tasfiyenin gerçek anlamda tamamlanmasına hizmet eden geçici bir tedbir niteliğindedir.TTK'nın geçici 547. maddesine göre açılan şirket ihyası davalarında husumet son tasfiye memuru ve yasal hasım olan sadece ticaret sicil memurluğuna yöneltilir.Ticaret sicilinden tasfiye sonucunda terkin edilerek tüzel kişiliği ortadan kalkmış bulunan şirketin tüzel kişiliğinin ihyası istemine ilişkin davada, ihyası istenilen şirkete karşı açılan bu davada taraf ehliyeti bulunmamaktadır.Somut olayda davacı vekili davalı olarak ihyası talep edilen şirketi gösterdiği dava dilekçesi ile davayı açtıktan sonra verdiği dilekçe ile dava dışı tasfiye memuru ve ticaret sicil müdürlüğünün adreslerini bildirmesi üzerine, mahkemece tasfiye memuru ve ticaret sicil müdürlüğünün davalı olarak kaydedildiği şirketin davalı olarak eklenmediği, karar başlığında gösterilmediği ve hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği anlaşılmaktadır.Ticaret sicilinden terkin edilerek tüzel kişiliği ortadan kalkmış bulunan şirketin tüzel kişiliğinin ihyası istemine ilişkin davada, ihyası istenilen şirketin tasfiyesini yürütmüş olan tasfiye kurulu üyeleri veya tasfiye memuru ile yasal hasım durumundaki terkin işlemini yapan Ticaret Sicil Memurluğuna husumet yöneltilerek açılması gerekmekte olup, tasfiye memuru ve ticaret sicil müdürlüğü aleyhine usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığı ve ihyası istenen şirket yönünden açılan bu davada HMK. 114/2. maddesi uyarınca da taraf ehliyeti bulunmadığı husus göz ardı edilerek yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru bulunmamıştır.(Y.11.H.D'nin 04/04/2019 tarih ve E: 2019/1272 -K: 2019/2661sayılı ilamı ).Açıklanan nedenlerle HMK 'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda tasfiye memuru vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Tasfiye memuru vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, 2-Tasfiye memuru tarafça yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine, 3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 20/12/2023