T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/157
KARAR NO: 2024/126
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/11/2020
NUMARASI: 2019/347 E. - 2020/657 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Şirket Ortaklığından Kaynaklanan)
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirketin eski ortağı olduğunu, müvekkili aleyhine SGK tarafından davalı şirketin prim borcu nedeniyle 6183 sayılı Kanun çerçevesinde başlatılan takip sonucu, müvekkiline ait taşınmazın 05.12.2017 tarihinde düzenlenen ihale ile 47.000 TL bedelle satıldığını, müvekkilinin şirket ortaklığını 24.04.2015 tarihli ortaklar kurulu toplantısında alınan karar ile ...'e devrettiğini, devirle müvekkilinin ortaklık ve müdürlük görevinin sona erdiğini, kararın tescil ve ilan edildiğini, buna rağmen davalı şirketin kamu borçları nedeniyle müvekkilinin taşınmazının satıldığını, müvekkilinin davalı şirkete ait borcu ödemek zorunda kalması nedeniyle davalı şirkete rücu hakkının bulunduğunu, ödenen borcun davacının şahsi borcu olmayıp davalı şirketin kamu borcu olduğunu, alacağın tahsili amacıyla İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yönelik itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı, dava dilekçesinin tebliğine rağmen süresinde davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"...her ne kadar davacı eski ortağı olduğu davalı şirketin Sosyal Güvenlik Kurumuna olan prim borçlarından/cezalarından dolayı maliki olduğu taşınmazın açık artırma usulü ile dava dışı ...'a satıldığını, şirket hisselerini devir ederek şirketten ayrıldığından borcun şahsi borcu olmayıp şirketin borcu olduğunu, bu nedenle davalıya rücu hakkı bulunduğunu iddia etmekte ise de, SGK'nın icra takibine konu borcu ile ilgili ödeme emrinin şirketin o dönemdeki merkezi olan adreste muhatap ... Ltd.Şti. için tebliğ edildiği, bahse konu borçların 2012-2013 yılına ait olduğu, davacının 05/12/2012 tarihinde % 67 pay 33.350 TL sermaye ile ortak olduğu, 05/03/2013 tarihinde %100 pay 50.000 TL sermaye ile tamamen sorumlu olduğu, sermaye payını aynı bedel karşılığı Gaziosmanpaşa ...Noterliğinin 20/04/2015 ve ... sayılı devir temlik sözleşmesi ile davalı şirketin yetkilisi ...'e devir ederek ortaklıktan ayrıldığı, 6183 Sayılı Kanunun limited şirketlerin amme borçları başlıklı 35.maddesi ile limited şirket ortaklarının şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu oldukları ve bu kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacaklarının hüküm altına alındığı, hisse devir sözleşmesinde özel bir düzenleme ve madde olmadığından davacının sigorta cezasının hissesi oranındaki 68.006,13 TL tutarından sorumlu olduğu diğer bir deyişle bu oranda rücu imkanının bulunmadığı...\" gerekçesiyle davanın reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkemece, kamu borcunu ödeyen ortağın rücu hakkı açısından 6183 sayılı Kanun'da bir düzenleme bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğini, ancak bu gerekçenin yasaya aykırı olduğunu, müvekkiline ait taşınmazın davalı şirketin kamu borcu nedeniyle 47.000,00 TL bedelle satıldığını, müvekkilinin davalı şirkete rücu hakkı bulunduğunu, borcun şirkete ait olduğunun mahkemenin de kabulünde olduğunu, mahkemenin hukuki değerlendirmesinin aksine dava konusu olayın, 213 sayılı VUK’nun 10. maddesi ve 6183 sayılı AATUHK mükerrer 35. maddesi kapsamına girdiğini, anılan maddelerde şirketin kamu borcunu ödeyenlerin, ödemeleri nedeniyle şirkete rücu edebileceklerinin düzenlediklerini, açık yasa hükümleri karşısında müvekkilinin, kamu borcunun borçlusu olan davalı şirkete, şirketin SGK prim borçlarını ödemesi nedeniyle rücu imkanı bulunduğunu,Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne, karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, davacının eski ortağı olduğu davalı şirketin prim borcu nedeniyle davacıya ait taşınmazın cebri icra altında satılması sonucu oluşan zararın borçlu şirketten tahsili amacıyla başlatılan takibe yönelik itirazın iptaline ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine, karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı tarafından davalı aleyhine, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında, şirketin SGK prim borçları nedeniyle satılan davacıya ait taşınmaz nedeniyle 47.000 TL asıl alacak ile 4.043,84 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 51.403,84 TL 'nin tahsili amacıyla takip başlatılmış, süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu anlaşılmıştır. Davalı şirketin 21.05.2008 tarihinde kurulduğu ve 18.03.2019 tarihinde unvan değişikliği yaptığı, şirketin hali hazırdaki tek ortağının ... olduğu ve şirketin 50.000 TL sermayesinin bulunduğu anlaşılmıştır. Davacı, davalı şirketin ortağı olup 05.12.2017 tarihinde şirketin % 67 payına sahiptir. 05.03.2013 tarihli pay devir sözleşmesi ile şirketin tüm payları davacı tarafından satın alınmıştır. Davacı, Gaziosmanpaşa ...Noterliğinin 20.04.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı pay devir sözleşmesinde şirketteki tüm paylarını ...'e devir ederek şirket ortaklığından ayrılmıştır. Pay devir sözleşmesinin incelenmesinde, davacının şirketteki 50.000 TL sermaye hak ve payını şirket resmi kayıtlarına işlenmemiş ve bilançolarda görünmeyen borçlar haricinde şirketin aktifine ve pasifine ilişkin tüm hak ve borçları ile birlikte devir ettiği anlaşılmıştır. Pay devir sözleşmesine uygun olarak alınan 24.04.2015 tarihli ortaklar kurulu kararı ile pay devri şirketçe onaylanmıştır. Şirketin prim borcu bulunması nedeniyle SGK tarafından 6183 sayılı Kanun kapsamında, şirket hakkında yapılan işlemlerin sonuçsuz kalması nedeniyle, şirketin tam pay sahibi olan davacı ortak aleyhine takip başlatılarak, 2014/5 ile 2015/3 aylarına ait 136.061,89 TL kamu alacağı için davacıya ait taşınmaza haciz konmuş ve Bursa ... mahallesi ... ada ... parselde bulunan taşınmaz 47.000 TL bedelle satılarak kamu borcu kısmen tahsil edilmiştir. TTK'nın 537/2. maddesine göre, limited şirket ortakları şirket borçlarından dolayı sorumlu olmayıp, sadece taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemekle ve şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdürler.Dolayısıyla limited şirket ortaklarının şirketin borç ve yükümlülükleri nedeniyle şahsi sorumlulukları bulunmamaktadır. Ancak 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'unun Mükerrer 35. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacaklarının, kanuni temsilcilerin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından tahsil edileceği ve bunlarında ödedikleri tutarlar için asıl amme borçlusuna rücu edebilecekleri düzenlenmiştir.Tüzel kişi mükelleflerin kamu alacaklarından kaynaklanan yükümlülüklerinin yerine getirilmesinden, kanuni temsilcileri sorumlu tutulmuştur. Ancak kamu borcunun temsilciden istenebilmesi için öncelikle temsil edilen tüzel kişiden talep edilmesi ve bu tüzel kişinin ödeme kabiliyetinin olmadığını gösteren “aciz vesikasının” düzenlenmiş olması gereklidir (6183 SK. M.75). Dava konusu uyuşmazlıkta, kamu idaresince yasaya aykırı bir işlem yapıldığı savunulmamıştır. Bu durumda idarenin yasada öngörülen şekilde prim borçlusu şirketten alacağını talep ettiği, ancak yasal şartların yerine getirilerek borcun şirketten tahsil edilmemesi nedeniyle ilgili dönemde şirketin tüm paylarına sahip olan davacıya ait taşınmazın haciz edilerek satıldığı ve kamu borcunun kısmen tahsil edildiği anlaşılmaktadır. Mükerrer 35.maddenin son fıkrasında, \"Temsilciler, teşekkülü idare edenler veya mümessiller, bu madde gereğince ödedikleri tutarlar için asıl amme borçlusuna rücu edebilirler\" düzenlemesi bulunmaktadır. Belirtilen düzenlemeye göre, şirkete ait kamu borcunu ödeyen ortağın şirkete rücu edebileceği açıktır. Esasen mahkemede sonuç olarak gerekçeli kararın ikinci sayfanın son paragrafında, yapılan tüm ödeme için rücu imkanı bulunduğu ve pay devrinin kural olarak rücu imkanını ortadan kaldırmayacağı kabul edilmiştir. Davacı, bu tarihte şirketin tüm paylarına sahip olduğu için payından fazla bir ödeme yaptığı kabul edilemeyeceğinden sadece şirkete karşı rücu hakkını kullanabilir. Davacı, şirketteki payını aktif ve pasifleriyle birlikte devir ederek şirket ortaklığından ayrılmıştır. Sözleşmede açıkça şirket resmi kayıtlarına işlenmemiş ve bilançolarda gözükmeyen borçlar halinde şirket aktif ve pasifine ilişkin tüm hak ve borçların devir edildiği belirtilmiş olup, belirtilen borcunda sözleşme kapsamında devir edilen pay içerisinde devir alana payla birlikte devir edilmiştir. Şirketin kamu borçları bilançoda görülen borçlardan olup devir anında, uyuşmazlık konusu SGK prim borcunun devir alan tarafından bilindiği ve şirketin kayıtlı borcunun, devir sözleşmesinde gösterilen gizlenmiş borçlardan olmadığı anlaşılmaktadır. Davacının bu tür bir alacağı rücuen tahsilini talep etmesi için devir sözleşmesinde açık bir hüküm bulunmasına gerek yoktur. Aksine devir sözleşmesinden açıkça vazgeçilmedikçe yukarıda belirtilen mükerrer 35.madde gereğince bu alacağın şirketten tahsili talep edilebilecektir. Mahkemece bu nedenlerle asıl alacağa yönelik davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Şirketin kayıtlı borcunun likit olması nedeniyle hükmedilen alacak üzerinden İİK'nın 67.maddesi gereğince takdiren % 20 oranında icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmelidir. Takip talebinde 47.000 TL asıl alacakla birlikte 4.043,84 TL işlemiş faiz talep edilmiş ve itirazın iptali davası tüm alacak üzerinden açılmıştır. Takip tarihinden önce davalının usulüne uygun şekilde temerrüde düşürüldüğüne ilişkin bir kanıt sunulmaması nedeniyle işlemiş faize yönelik talebin reddi gerekir. Bu durumda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, davanın esası hakkında Dairemizce yeniden hüküm verilmesine ve neticede davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, davanın esası hakında Dairemizce yeniden hüküm kurulmasına, bu doğrultuda; 1-İİK'nın 67/1. maddesi uyarınca davanın kısmen kabulü ile davalının İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yönelik itirazının 47.0000 TL asıl alacak üzerinden iptaline, takibin, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık % 9 oranında yasal temerrüt faizi uygulanarak takipteki diğer koşullarla devamına, fazlaya ilişkin itirazın iptali talebinin reddine, 2-Likit alacağa vaki haksız itiraz nedeniyle takdiren %20 oranında hesaplanan 9.400,00 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 3-Alınması gereken 3.210,57 TL harçtan peşin olarak yatırılan 620,83 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.589,74 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 4-İlk derece mahkemesi aşamasında davacı tarafça harcanan 1.005,40 TL yargılama giderinin, davadaki haklılık oranlarına göre belirlenen 919,26 TL'lik bölümünün davalıdan alınıp davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Artan gider avansının taraflara iadesine, 7-İş bu hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına, 9-İstinaf aşamasındaki harç ve yargılama giderleri yönünden: a-Davacı tarafından yatırılan 148,60 TL istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan 54,40 TL istinaf peşin karar harcının talep halinde iadesine, b-Davacı tarafından harcanan 148,60 TL istinaf başvuru harcı gideri, 50,50 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 199,10 TL kanun yolu giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 10-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine, 11-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.2. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.01.02.2024