T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 11/05/2023
NUMARASI\t\t: Esas - Karar
İSTİNAF EDEN
DAVACILAR\t: 1- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
\t\t2- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVALI\t: ...
VEKİLİ\t: Av. ... -
DAVA\t\t: İtirazın İptali
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 22/01/2024
YAZIM TARİHİ\t: 23/01/2024
Taraflar arasında görülen davada Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
DAVA: Davacılar vekili, müvekkilinin mal satımı sebebiyle davalı şirkete faturalar düzenlediğini ve davalı şirketçe bu faturaların kayıtlarına işlendiğini, davalı şirkete bu malların teslim edildiğini ve davalı şirketin de bu faturaları vergi kayıtlarına işlemesine rağmen malların bedelini ödememesi üzerine müvekkili ...'ün Konya.. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalı şirketin itirazı üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürerek, davalının itirazının iptali ile takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, davacılardan ... tarafından müvekkili şirkete satmış olduğu ürünler karşılığı................... nolu faturaların düzenlendiğini, müvekkili şirketin de faturaların bedelini açıklamalarıyla birlikte banka aracılığıyla ödediğini, müvekkili şirketin davacılara dava konusu icra takibine müstenit herhangi bir borcunun bulunmadığını, hatta müvekkili şirketin sehven fatura bedellerinden daha fazla ödeme yaptığını, davacının haksız ve kötüniyetli bir şekilde takip başlattığını, davacılardan ...'ün müvekkili şirket aleyhinde başlatmış olduğu kötüniyetli icra takibine müstenit alacağını diğer davacı ...'a temlik ettiğini, dolayısıyla ...'ün işbu davada taraf olmadığını savunarak, davanın reddi ile davacılar aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, \"...Davada ... de davacı olarak gösterilmiş ise de; icra takibi yapıldıktan sonra icra dosyasının Uyap çıktısının dosya arasındaki suretinde de görüleceği üzere, ... davaya konu icra takibindeki alacağını 13/07/2021 tarihinde diğer davacı ...'a temlik etmiştir. Dolayısı ile dava tarihi itibarı ile artık aktif husumet ehliyeti söz konusu değildir. Bu nedenle işbu davacı bakımından davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı taraf davacılar aleyhine %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesinde; Madde 67 – (Değişik: 18/2/1965-538/37 md.)
(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) \"Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.
(Değişik: 9/11/1988-3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.\" Hükmünü amirdir. Her ne kadar davalı taraf %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiş ise de şartları bulunmadığından ve davacının kötüniyetli olarak hareket ettiği ispatlanmadığından dolayı bu talebin reddi gerekmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve değerlendirmede, davacılar vekilince davalı aleyhine açılan işbu davada davalının Konya .. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazların iptali, takibin devamı ve % 20 tazminat talep edilmiş olup, alınan rapor ve dosya kül halinde değerlendirildiğinde, davalı yanın ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin süresinde yaptırılmış olduğu, defterlerin muhasebe usul ve esaslarına uygun olarak tutulduğu, kapanış tasdiklerinin de olduğu bu haliyle defterlerin leh ve aleyhe delil kabiliyetini haiz bulunduğu, fakat davacı yanın defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı ve delil kabiliyetini haiz olmadığı, usulüne uygun tutulan defterlere göre davalının davacılara herhangi bir borcunun olmadığı anlaşılmış, davacılar vekiline yemin delili hatırlatılmış fakat bu delile dayanılmamış olduğundan ve de başkaca yasal delillerle de alacağını ispat edemediğinden dolayı ... bakımından ispat edilemeyen davanın reddine, ... bakımından ise az yukarıda izah edilen nedenlerle aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine...\" dair, davacı .... bakımından işbu davacının aktif husumet ehliyeti olmadığından davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacı ... bakımından açılan davanın ispatlanamadığından reddine, şartları oluşmadığından davalı vekilinin kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacılar vekili, davalı tarafından borcun ödendiğine dair delil olarak sunulan dekontun teyit edilmediğini, araştırılmadığını, mahkemece eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile hüküm kurulduğunu, davalının defterlerinin aksi, yazılı delil olan ve cevap dilekçesinde sunulan Kuveytürk Bankası 01.12.2018 tarihli ve 270.000 TL bedelli dekont ile ispatlanacak olup kanun maddesinde yer alan yazılı delil olan dekontun defter kayıtları aksini ispat edeceğinden mahkemece yanlış değerlendirme yapıldığını ayrıca, müvekkili ...'ün davayı açmakta hukuki yararının bulunduğunu ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, faturaya dayalı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
Hukuk mahkemelerinin hangileri olduğu ve bunların kuruluşu 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 4 ve 5 inci maddelerinde düzenlenmiştir. Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre asliye hukuk mahkemeleri, sulh hukuk mahkemelerinin görevleri dışında kalan ve özel hukuk ilişkilerinden doğan her türlü dava ve işler ile kanunların verdiği diğer dava ve işlere bakar. Bu husus 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 2 nci maddesiyle de teyit edilmiştir. Anılan maddenin ikinci bendi Hukuk Muhakemeleri Kanununda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesinin diğer dava ve işler bakımından da görevli olduğunu vurgulamıştır.
Asliye Ticaret Mahkemeleri de 5235 sayılı Kanunun üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinin 1 numaralı bendi uyarınca bu mahkemeler, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.
Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile asliye ticaret mahkemesinde görülüp görülmeyeceğinin belirlenmesi işi de Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır. Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinin 1 inci bendinin (a) alt bendi uyarınca bu Kanunda düzenlenen hukuk davaları mutlak ticari davalardır. Nispi ticari davalar ise konusu ne olursa olsun, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarıdır (TTK.m.4/1). Kanuni düzenleme uyarınca sadece mutlak ya da nispi ticari davalar asliye ticaret mahkemesinde görülürken, bunlar dışında kalan davalar (istisnalar saklı kalmak kaydıyla) asliye hukuk mahkemelerinde görülmelidir.
6102 sayılı TTK'nın 12. maddesinde \"Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir\" hükmünü içermektedir.
TTK'nun 19.maddesinde \"Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır. Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır. Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır\" hükmü bulunmaktadır.
Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olduğundan göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.
Bu açıklamalar ışığında somut olayın incelenmesine gelince ise; Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ise de, davacılardan ...'ün takip ve dava tarihi olan 2021 yılında tacir olmadığı zira, 2018 yılında ticari terk ettiği, diğer davacı ...'un da yapılan araştırmada ticaret sicil kaydına rastlanmadığı ve GİB sorgusunda da potansiyel mükellef olarak göründüğü bu itibarla, davanın nisbi ticari dava olmadığı gibi, mutlak ticari dava da olmadığı anlaşılmakla, mahkemece davaya bakmakla görevli olmadığı nazara alınarak görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasının incelenmesi yerinde görülmediğinden, görev hususu dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerektiğinden davacılar vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının re'sen kaldırılmasına ve kararın kaldırılma sebebine göre davacılar vekilinin istinaf istemlerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacılar vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile; Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/05/2023 tarih, ... Esas- ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2- Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3- İstinaf başvurusunda bulunan davacılar tarafından yatırılan 359,80 TL istinaf karar harcının talep halinde davacılara iadesine,
4- İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5- İstinaf başvurusunda bulunan davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6- Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4 maddesi gereğince kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 22/01/2024 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır