T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2020/2540 Esas
KARAR NO: 2024/224
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 22/10/2019
NUMARASI: 2015/1217 E. - 2019/1230 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/02/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete ait işyerinde 18.06.2015 tarihinde faili meçhul şahıslarca iş yerine girilerek iş yerinde bulunan kasanın, davacı/takip alacaklısı şirkete ait çeklerle birlikte çalındığını, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2015/35233 soruşturma numarasıyla soruşturmanın başlatıldığını boş çeklerin doldurulması suretiyle piyasaya tedavüle çıkarılması ve dava konusu ... numaralı çekin de iş bu çeklerden olması, lehtar ve bedel kısmı doldurulmuş olarak imzalanan takip konusu çekin lehtar kısmında ... bulunmasına rağmen, çekin arkasında bulunan ciro zincirinde ilk ciranta olarak gösterilen lehtarın ... A.Ş. ... Tic. A.Ş. kaşesi basılarak altına imza atıldığını, lehtar olarak gösterilen tüzel kişilikle kaşede bulunan şirketin tüzel kişiliğinin farklı olduğunu, ilk cirantayla lehtar olarak gösterilen kişilerin farklı olmasından dolayı sağlıklı bir ciro zincirinin olmadığını, çek arkasındaki ilk ciro olarak yazan ... A.Ş. ...Tic. A.Ş. isimli bir tüzel kişilik kaydının olmadığını, sahte kaşe ve imza ile ciro silsilesinin tamamlandığını, İkinci cirantası ..., üçüncü cirantası ..., 4.cirantası ... olarak gösterilen dava konusu çekin 14.10.015 tarihinde ödenmesi için ... A.Ş. Etiler Şubesi'ne ibraz edilmesi sonucunda altına ,''İş bu çek hakkında Bakırköy 6 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/906 E. sayılı ödeme yasağı konulduğundan çek üzerinde herhangi bir işlem yapılmamıştır.'' kaydı düşüldüğünü, hırsızlık fiili sonucu hukuka aykırı olarak elde edilen ve keşide yeri ve keşide tarihi sonradan doldurulan 28.11.2015 keşide tarihli ... lehine düzenlenmiş çekin sadece ön yüzünün çek keşidecisi tarafından oluşturulmuş olması, arka yüzünün ise sahte kaşe ve sahte imza ile sahte lehdar, sahte 2, 3, 4. cirolar oluşturulmuş olması nedeniyle kambiyo senedi vasfını haiz olmayan çekin ciro edilerek tedavüle sunulmuş olduğunu, ... Tic. Lt. Şti.'nin yalnızca imzası, lehtarı ve bedeli kendisinden sadır olan, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 28.11.2015 olan 13.000,00 TL bedelli ... Seri numaralı çekin keşide tarihi olan 28.11.2015 tarihinde bankaya ibraz edilmiş olması, ciro zincirinde bulunan 4 adet cirantanın keşide günü ile aynı günde ciro zincirini tamamlayıp aynı gün çekin bankaya ibraz edilmesinin ticaret hayatının olağan akışına uygun olmadığından ciro zincirinin de hukuka uygun suretle oluşturulmaması ve tek bir kişinin elinden çıkma ihtimali olduğunu, çekin ön yüzündeki tüm kayıtları keşideci tarafından doldurulan, çekin arka yüzündeki ... ... AŞ sahte kaşesi ve sahte imzası ile ciro silsilesi oluşturulan, çeke ilişkin borçlu bulunmadıklarının tespiti ile menfi tespit davalarının kabulüne, Çek miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatı'na çekin bankaya ibraz edildiği tarihten itibaren hakkaniyet ve karşılıklılık ilkesi gereği değişen oranlarda en yüksek ticari faizin işletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı ... Tic.A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davada alacaklı olmadığını, müvekkilinin davada geçen olayların mağduru olduğunu bu nedenle davanın müvekkili açısından husumet nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkili şirketin dosyadaki diğer borçlu ile ticari ilişkisinin söz konusu olduğunu, davacının çalınan çekle ilgili olarak müvekkiline olan borcu ödediğini, davacının müvekkiline bu çekten kaynaklanan bir borcunun bulunmadığını, işbu çek'in lehtar, bedel ve keşideci altında bulunan imza dışındaki kısımlarının boş olarak hukuka aykırı suretle çalındığı için hazihazırda kambiyo senedi vasfını haiz olmadığını, ilk ciranta imzasının şirket yetkililerine ait olmadığını, haksız hamilin lehtar ticaret ünvanına uygun bir kaşe yapmak suretiyle ciro zincirini hukuka uygun hale getirmeye çalıştığını, müvekkili açısından husumet yönünden davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde; dava ile alakalı hiçbir bilgisinin bulunmadığını, çek'in hiç bir şekilde eline ulaşmadığını, çek'in üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını, davalıların hiç birini tanımadığını belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu ... Bankasının ... seri nolu 28/11/2015 tarihli 13.000,00 TL meblağlı çek'i iyiniyetle iktisap ettiğini, söz konusu çek hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Es. Sayılı dosya ile davacı şirket ve diğer davalı ... Tic.A.Ş. Aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı ... A.Ş. Tarafından İstanbul 9.İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/992 Es. Sayılı dosyası ile açılan imza itirazına ilişkin dava dosyası nedeniyle davalı ... A.Ş. Vekili ile 27/05/2016 tarihinde akdedilen protokole istinaden dava konusu çek hakkında başlatılan icra takibinden feragat edildiğini, davacı vekili tarafından İst.... .İcra Müdürlüğünün ... Es. Sayılı dosyasına sunulan 23/06/2016 tarihli dilekçe ile feragat beyanlarının görüldüğü bu beyana istinaden dosyadaki hacizlerin kaldırılmasının talep edildiği de dikkate alınacak olduğundan işbu davanı konusuz kaldığının net bir şekilde ortada olduğunu, dava konusu çeke ilişkin olarak başlatılan icra takibinden feragat edilmiş olmasının müvekkilinin iyiniyetli hamil olduğunu ortaya koyduğunu savunarak müvekkili yönünden konusuz kalan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Davalı ...'e TK.'nun 35.maddesine göre tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararı:Mahkemece; \"Davanın davalı ... yönünden İcra dosyasında feragat edildği için konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,2-Diğer davalılar yönünden de davacının bu davalılara borçlu olmadığının tespitine, 3-Kötü niyet tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine,\" karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı ....Tic.A.Ş vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; çekin hırsızlık sonucu çalındığını, hırsızlık olayının asıl mağdurunun müvekkili olduğunu, davacı tarafın çalınan bu çekle iligili olarak müvekkiline olan borcu ödemiş olduğunu, borcunu ödeyen davacının ödediği borçtan dolayı müvekkil hakkında menfi tespit davası açmasındaki hukuki yarar olmamasına rağmen mahkemenin müvekkil hakkında borçlu olmadığının tesbiti davasını kabul ederek yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutmasının kabul edilebilir olmadığını, İcra dosyası alacaklısının feragat ettiğini, usul ve yasaya aykırı olan mahkeme kararının müvekkili yönünden kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İstinafa Cevap: Davacı vekili tarafından istinafa cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava İİK 72.maddesine dayalı icra takibinden sonra menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı dava konusu ... numaralı çekin, lehtar ve bedel kısmı doldurulmuş olarak imzalandığını ancak işyerinden çalındığını, sahte ciro ile tedavüle konulduğunu beyanla eldeki davayı açmıştır. İstanbul .... İcra Müd. ... E. Sayılı dosyasında, alacaklı ... tarafından borçlular ... Tic.Ltd.Şti. Ve ... Tic.A.Ş. aleyhlerine, dava konusu çek'e dayalı olarak 13.000,00 TL asıl alacak, işlemiş faiz ve ferileri olmak üzere toplam 14.788,44 TL'nin tahsili için 17.122015 tarihinde kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı alacaklı tarafından takipten feragat edildiği anlaşılmıştır. Mahkemece ,\" alacaklı davalı ... yönünden İcra dosyasında feragat edildği için konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,diğer davalılar yönünden de davacının bu davalılara borçlu olmadığının tespitine\" karar verilmiş, kararı davalılardan ... Vekili davanda pasif husumet ehliyetlerinin bulunmadığı, davanın kendilerine yöneltilmesinde hukuki yarar bulunmadığı, yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamaları gerektiği gerekçesi ile istinaf etmiştir. Dava konusu çekin ... Ümraniye Şubesi'ne ait, ... numaralı, 28.11.2015 keşide tarihli, keşidecisi ... şirketi, lehtarı ... 13.000,00 TL bedelli olduğu, çekin arkasındaki ciroların sırasıyla, lehtar ... şirketi, ..., ... ve ... şeklinde olduğu, anlaşılmıştır. Davalı pasif husumeti olmadığını, davacının davayı kendilerine yöneltmekte hukuki yararı olmadığını ileri sürmüş ise de; davalı ... şirketinin davacıya yöneltilmiş bir alacak talebi bulunmamakla birlikte çek hamiline karşı çekte yer alan keşideci ve diğer cirantaların müteselsil sorumluluğu bulunduğundan, davalı ... şirketinin takibe konu çekte lehtar olarak yer aldığı, davacının dava dilekçesinde hem lehtara hem de hamile karşı senet nedeni ile borcu olmadığını ileri sürdüğü dikkate alındığında davalı şirketin pasif husumeti olduğu gibi davacının davayı yöneltmekte hukuki yararı bulunmaktadır. Bu yöne ilişkin istinaf sebebi yerinde değildir. Ancak davalı şirket cevap dilekçesinde davacının kendisine olan borcu ödediğini çalınan çek nedeniyle alacağının olmadığını beyan ettiğinden, davacının ödediği çek bedeli nedeniyle menfi tespit talebinde haklı olmadığı davalı ... A.Ş. yönünden davanın reddi gerektiği anlaşılmıştır. Davalı ... A.Ş vekilinin İstinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, davacının menfi tespit talebinin Davalı ... A.Ş yönünden reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜ ile, 2-İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/10/2019 tarih, 2015/1217 E., 2019/1230 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,3-Davanın davalı ... yönünden icra dosyasında feragat edildği için konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,4-Davacının menfi tespit talebinin davalı ... A.Ş yönünden reddine, 5-Diğer davalılar ... ve ... yönünden davanın kabulüne, davacının davaya konu ... Ümraniye Şubesi'ne ait, ... Seri numaralı, Keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 28.11.2015 olan 13.000 TL bedelli çek yönünden, davalılar ... ve ...'e borçlu olmadığının tespitine, 6-Kötü niyet tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine, 7- İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin; 7/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 888,03 TL karar harcından peşin alınan 222,01 TL'nin mahsubu ile 666,02 TL harcın davalılar ... ve ...'den müteselsilen tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 7/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan: 27,70 TL başvurma harcı, 222,01 peşin harç, 4,10 TL vekalet harcı, 321,50 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 575,31 TL'nin, davalılar ... ve ...'den müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine, 7/c-Davacı tarafından davalı ... yönünden yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,7/ç-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine 13/(1). maddesine göre 13.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'den müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine, 7/d-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 13.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle dava ... A.Ş 'ye verilmesine, 8- İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin; 8/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı ... A.Ş'nce yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,8/b-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 148,60 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 54,50 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 203,10 TL'nin davacıdan tahsiliyle davalı ... A.Ş 'ye verilmesine, 8/c-İstinaf yargılaması için davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 8/ç-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 9-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 09/02/2024