T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t:
ÜYE\t\t:
ÜYE\t\t:
KATİP\t\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KONYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 14/02/2023
NUMARASI\t\t: Esas - Karar
DAVACI\t:
VEKİLİ\t: Av.
İSTİNAF EDEN DAVALI\t:
VEKİLİ\t: Av.
DAVA\t\t: İtirazın İptali
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 22/01/2024
YAZIM TARİHİ\t: 23/01/2024
Taraflar arasında görülen davada Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas - ... Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
DAVA: Davacı vekili, müvekkil ile davalı arasında alım satıma dayalı ticari ilişki bulunduğunu, taraflar arasında oluşan alacak borç ilişkilerine istinaden cari hesap ekstresi tutulduğunu, davalının satılan mala karşılık ödeme yapmadığını ve müvekkili tarafından gönderilen faturaya itiraz etmediğini, 11.524,25 USD'nin müvekkile ödenmemesi nedeniyle davalı aleyhine takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, müvekkil şirketin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkili şirket ile davacı arasında yapılan ticari ilişki nedeni ile proforma sözleşme tarihindeki dolar kuru üzerinden anlaşıldığını ve müvekkil şirket tarafından davacıya alacağı olan bedelin çekle ödendiğini ancak, davacı şirketin, anlaşılan sözleşme tarihindeki kur üzerinden değil, malların teslim tarihindeki dolar kuru üzerinden alacağını tahsil etme yoluna giderek kötü niyetli davrandığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, \"... Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; Konya ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında faturadan kaynaklı bakiye alacağın dayanan takipte, davacının davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise miktarının ne olduğu, davalının takibe itirazına haklı olup olmadığı, itirazın iptalinin gerekip gerekmediği hususları olduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ile davacının davalı aleyhine Konya .. İcra Müdürlüğünün .. Esas sayılı dosyası ile 10/03/2022 tarihinde asıl alacak ve ferileri ile birlikte toplam 11.554,25 USD üzerinden icra takibine giriştiği anlaşılmıştır.
Davalı vekilinin taraflar arasındaki ticari alım-satım ilişkisinde proforma sözleşme tarihindeki dolar kuru üzerinden anlaşıldığına dair beyan ve iddiasını ispatlar yazılı bir delil sunamadığı anlaşıldığından bu iddia ve savunmasını ispat edememiştir.
Ayrıca her ne kadar incelenen ticari defter kayıtlarına göre davacının davalıdan 11.554,25 USD alacaklı olduğunun tespit edilmesine rağmen 2.814,30 USD kısmının takibe konu edilen faturaya ilişkin olmadığı, daha önceki cari hesap /açık hesap ilişkisinden kalan bakiye olduğu. İtirazın iptali davalarında takiple sıkı sıkıya bağlılık ilkesi gereği takip konusu ve dayanağı fatura dışındaki alacakların dava konusu yapılamayacağı ve incelenemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Alınan bilirkişi raporuna göre davalı borçlunun Konya .. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazın iptali ile takibin 8.739,95 USD asıl alacak üzerinden devamına, alacak likit olduğundan hüküm altına alınan 8.739,95 USD nin takip tarihindeki karşılığı olan 87.666,85 TL üzerinden % 20 oranında hesaplanan 17.533,37 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
Yukarıda belirtilen nedenler ve açıklayıcı, gerekçeli, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ve diğer delil ve belgeler hep birlikte değerlendirildiğinde; Davacının davalı aleyhine açtığı itirazın iptali davasının kısmen kabulü ile; dosyaya konu Konya .. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazın kısmen iptali ile; takibin 8.739,95 USD(amerikan doları) asıl alacak üzerinden devamına, alacak likit olduğundan hüküm altına alınan 8.739,95 USD alacağın takip tarihindeki karşılığı olan 125.405,17 TL üzerinden %20 oranında hesaplanan 25.081,03 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş olup...\" gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, Konya .. İcra Dairesinin... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazın kısmen iptali ile takibin 8.739,95 USD asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, alacak likit olduğundan hüküm altına alınan 8.739,95 USD alacağın takip tarihindeki karşılığı olan 125.405,17 TL üzerinden %20 oranında hesaplanan 25.081,03 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili, müvekkil şirketin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkili şirket ile davacı arasında yapılan ticari ilişki nedeni ile proforma sözleşme tarihindeki dolar kuru üzerinden anlaşıldığını ve müvekkil şirket tarafından davacıya alacağı olan bedelin çekle ödendiğini, ancak davacı şirketin, anlaşılan sözleşme tarihindeki kur üzerinden değil, malların teslim tarihindeki dolar kuru üzerinden alacağını tahsil etme yoluna giderek kötü niyetli davrandığını, icra inkar tazminatı şartları oluşmadığından mahkemece tazminata hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, bakiye fatura alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
Öncelikle, 6100 sayılı HMK’nun 27. maddesinde hukuki dinlenilme hakkı düzenlenmiştir. Bu hak adil yargılanma hakkının da en önemli unsurudur. Hukuki Dinlenilme Hakkı gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir.
Adil yargılanma hakkı da Anayasanın 36/1. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenmiştir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin bazı kararları ile Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuruya ilişkin bazı kararlarında gerekçeli karar hakkının adil yargılanma hakkının somut görünümlerinden olduğu belirtilmiştir. Anayasa'nın 141/3. maddesine göre bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır. Adil yargılanma hakkının sağlanması kapsamında kararların gerekçeli olmasıyla ilgili kamu düzenine ilişkin hükümlere 6100 sayılı HMK'da da yer verilmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 297. maddesinde mahkeme kararlarında bulunması gereken hususlar sayılmıştır. Kanun'un 297/1-c maddesi gereğince karar \"tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri\" içermeli, 297/2 maddesi gereğince de hükmün sonuç kısmında taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. Aynı Yasa'nın 298/2 madde hükmüne göre de gerekçeli karar tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz.
Yargıtay HGK'nun 2010/1-86 E.-2010/108 K., 2014/2-1121 E.-2016/635 K., 2014/9-1137 E.-2016/994 K., 2013/21-1791 Esas, 2013/1676 Karar sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere, mahkeme kararının gerekçesi o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyar, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterir. Tarafların o dava yönünden hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve kanun yolu denetiminin yapılabilmesi için ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş, hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün bulunması zorunludur.
Anayasanın 141/3 maddesi ve HMK'nun 297. maddesi bu amacı gerçekleştirmeye yöneliktir. Kararın gerekçesinin yeterli açıklıkta ve denetime elverişli olmaması ayrıca, kendi içerisinde çelişkiler barındırması yukarıda açıklanan ve Anayasa ile teminat altına alınan yargılamanın açıklığı, adil yargılanma hakkı prensibine ve kararların gerekçeli olması gerektiğine dair anayasa ve yasa hükümlerine de açıkça aykırıdır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2009/19-109 Esas ve 2009/123 Karar sayılı ilamında değinildiği üzere, 10.04.1992 tarih, 1991-7 Esas 1992-4 Karar Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı, hâkimin tefhim etmiş olduğu kısa kararla gerekçeli kararın ve gerekçenin de kendi içerisinde uyum içinde olması gerektiğini öngörmektedir. Yargı erkinin görev ve yetkisi, Anayasa ile yasaları amaçlarına uygun olarak yorumlayıp uygulamak, keza İçtihadı Birleştirme Kararlarının bağlayıcılığını gözetmekten ibarettir. Kısa kararla gerekçeli karar ve hüküm arasındaki çelişkiye cevaz verilmemesinin amacı, kamunun mahkemelere olan güveninin sarsılmamasına yöneliktir. Tefhim edilen hüküm başka, gerekçeli karardaki hüküm veya gerekçe başka ise bu durumun mahkemelere olan güveni sarsacağı tartışmasızdır. İçtihadı Birleştirme Kararında bu konuya çok büyük bir önem verilmiş, çelişkinin varlığı tespit edildiği takdirde, başka hiçbir incelemeye gerek görülmeksizin ve tarafların bu konuyu temyiz sebebi yapıp yapmadıklarına bakılmaksızın kararın salt bu nedenle bozulması gerektiğine işaret edilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde ise; Mahkemece kararın gerekçe kısmında ''....hüküm altına alınan 8.739,95 USD'nin takip tarihindeki karşılığı olan 87.666,85 TL üzerinden %20 oranında hesaplanan 17.533,37 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerektiği....'' belirtilmesine rağmen yine gerekçe kısmında ''...hüküm altına alınan 8.739,95 USD alacağın takip tarihindeki karşılığı olan 125.405,17 TL üzerinden %20 oranında hesaplanan 25.081,03 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine...'' ifadesine yer verilmesi ve hüküm fıkrasının 2. bendinde de ''...25.081,03 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine...'' karar verildiğinin belirtilmesi, gerekçenin kendi içerisinde ve ayrıca gerekçe ile hüküm arasında çelişkiye sebebiyet verdiğinden ve bu durum da anılan ana yasa ve yasal ilkelere aykırı olduğu gibi, HMK'nın 297. maddesine de aykırılık teşkil ettiğinden yerinde görülmemiştir.
Ayrıca, somut olayda, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu ve davacı tarafından takip dayanağı fatura konusu malların davalıya teslim edildiği uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık, kur farkından kaynaklanmaktadır. Zira; davalı tarafça, tarafların sözleşme tarihindeki kur üzerinden anlaştıkları ancak davacının teslim tarihindeki kur üzerinden alacağını tahsil etmeye çalıştığı savunulmuştur.
Mahkemece, taraf ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, düzenlenen bilirkişi raporunda; Her iki tarafın defter kayıtlarında, gerek faturalar gerekse tahsilat/ödeme kayıtlarında mutabık oldukları, fakat tarafların cari hesap ilişkisinin USD cinsinden olduğu, kur farkları nedeniyle TL cinsinden mutabık olmadıklarının bildirildiği anlaşılmış olmakla birlikte, işbu itirazın iptali davası takibe sıkı sıkıya bağlı olduğundan ve dava konusu icra takibinde takip dayanağı olarak fatura gösterildiğinden, takibin faturaya dayalı olduğu gözetilerek taraf ticari defterleri üzerinde yeniden denetime elverişli ve hükme esas teşkil edebilecek nitelikte bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar vermek gerekirken anılan husus göz önünde bulundurulmaksızın yanılgılı değerlendirmeye dayalı ilk derece mahkemesi kararının davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davalı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile; Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/02/2023 tarih, ... Esas- .. Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2- Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3- İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yatırılan 2.141,61 TL istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,
4- İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5- İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6- Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4 maddesi gereğince kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 22/01/2024 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
Başkan. Üye . Üye . Katip .
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır