T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ : 18/01/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ : 21/09/2022
BİRLEŞEN ... ESAS ... KARAR SAYILI DAVADA
DAVANIN KONUSU : Tazminat
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ : 16/02/2024
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Asıl davada davacı vekili, müvekkilinin Denizli ilinde tekstil ürünleri imalatı ve pazarlaması alanında faaliyet gösterdiğini, dava dışı ... , ... , ... isimli şahısların müvekkilinin iş yerine gelerek bir takım tekstil ürünlerini satın alma konusunda talepte bulunduklarını, yapılan görüşmeler sonucu taraflarca anlaşma sağlandığını ve alışverişin gerçekleşmesi konusunda gerekli işlemlere başlandığını, bunun üzerine müvekkilinin ihracat konusunda yapılması gereken işlemleri sağlıklı bir şekilde yürütebilmek adına davaya konu ihracata aracılık etmesi için ... Tekstil Dış. Tic. A.Ş. ile anlaştığını, müvekkili ile ... firması arasında tanzim edilen aracı ihracatçı sözleşmesi gereği müvekkilinin satım sözleşmesine konu ürünleri Seri ... numaralı fatura ile ... Tekstil Dış. Tic. A.Ş. firması üzerinden alıcı ile yapılan anlaşma gereğince Seri ... numaralı faturayı düzenleyerek ihracat işlemlerine başlandığını, bilahare ihracata konu ürünlerin alıcı firmaya nakli ve teslim edilmesi konusunda ... Lojistik İnş. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. firması ile anlaşıldığını, bu anlaşma sonucunda ... tarafından ... numaralı 09/12/2016 tarihli faturanın keşide edildiğini, bunun üzerine ihracata konu ürünlerin alıcının beyan ettiği adrese gönderilmek üzere ... ve ... numaralı MR belgeleri ile ... firmasının birlikte çalıştığı davalı ... Nakliyat Gıda Tar. Hay. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasına teslim edilerek .... Müdürlüğü'nün ... gümrük çıkış beyannamesi ile gönderildiğini, davaya konu satım sözleşmesinin akreditifli olarak yapıldığını, bu süreçte akreditif hesabı konusunda yaşanan olumsuzluklar ve ihracat bedelinin yatırıldığına ilişkin bankadan gerekli teyitlerin alınmamasının satım sürecini sekteye uğrattığını, bu nedenle ödeme ile gerekli onayları alamayan müvekkili firma ve dava dışı ... firmasının derhal akreditifli satış işlemlerinde yaşanan sorun nedeniyle ödemenin gerçekleşmediğini ... Lojistik İnş. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.'ye bildirdiğini, herhangi bir talimat olmadan ürünlerin alıcıya teslim edilmemesi gerektiğinin açıkça ifade edildiğini, müvekkili ve ... firması tarafından yapılan bu bildirime cevaben ... firmasının 08/12/2016 tarihli cevabi yazısında \"sizden onay alınmadan boşaltma sahasına geçilmeyecektir. Araçlar üzerinden bu günden başlamak üzere 150 USD bekleme ücreti tarafınıza fatura edilecektir.\" şeklinde beyanı bulunduğunu, akreditif işlemleri gerçekleşmediğinden ve ihracat bedeline ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığından ...firmasına ve davalı firmaya sevk edilen malların geri getirilmesi talimatının verildiğini ancak ... firması ve davalı firmanın, bu malları geri getirmek yerine taraflar arasındaki ihracat işlemine konu ürünleri müvekkili şirketin bilgisi ve rızası olmaksızın .... deposuna indirdiğini, müvekkili tarafından bedeli ödenmediği için iadesi istenen ürünler geri getirilmediği gibi müvekkiline ürünlerin akıbetinin ne olduğu konusunda da hiçbir şekilde bilgilendirme yapılmadığını, müvekkili şirketin rızası ve bilgilendirmesi olmaksızın ihracat işlemine konu ürünlerin .... indiren davalı firmanın müvekkilinin uğradığı zarardan sorumlu olduğunu, alıcı ile satıcı arasında gerçekleşen bu alışverişin akreditifli satış işlemine dayandığını, bu durumun davaya konu CMR belgelerinin üzerinde de açıkça yazılı olduğunu, yani davalı firmanın banka teyidi olmadan davaya konu ürünleri teslim etmemesi gerektiğini bildiğini ancak davalı firmanın akreditifli satış işleminin varlığını bilmesine banka teyidi olmadan ürünleri ... n e indirmesinin basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı olduğunu, davaya konu ürünlerin davalı firma tarafından ilgili Özbekistan gümrüğüne boşaltılmasından sonra bu ürünlerin kime teslim edildiği konusunda Özbekistan makamlarından CMR belgelerinin diğer nüshasının talep edildiğini, gönderilen bu CMR'nin müvekkilinde olan nüsha ve T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı kayıtlarında olan nüsha ile aynı olmadığının ortaya çıktığını, bunun yanında CMR belgelerinde sahte olarak düzenlenen imzaların müvekkiline ait olmadığının, malın teslim edildiğine dair alıcı imzalarının bulunmadığının görüldüğünü, taraflar arasındaki satım ilişkisinin akreditifli ödemeye dayanmasına ve orijinal CMR belgeleri üzerinde akreditif numaraları olmasına rağmen sahte CMR belgelerinde akreditif numaralarının ve ihracatın akreditifli olduğuna dair hiçbir ibarenin yer almadığının görüldüğünü, ayrıca Özbekistan Gümrük Komitesi tarafından gönderilen belgeler içerisinde gümrükten geçiş için kullanılmış sahte bir sözleşmenin de bulunduğunu, bu sahte sözleşmede müvekkilinin ihracata aracı olan ... firmasının yetkilisi olmamasına rağmen, ... firmasının yetkilisi olarak gösterildiğini, müvekkilinin imzası yerine orijinal sözleşmede imzası bulunan ... firmasının yetkilisi ...'in imzasının taklit edildiğini, müvekkilinin bu olaylar neticesinde ihraç ettiği ürünlerin bedelini alamadığı gibi zarara uğradığını, bunun üzerine davalı firma ve ... firması hakkında Denizli Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu, savcılıkça davaya konu uyuşmazlığın hukuki ihtilaf niteliğinde olduğundan bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, bu nedenlerle müvekkilinin uğradığı zarardan davalı şirketin sorumlu olduğunun açık olduğunu beyan ederek davanın kabulü ile fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin uğradığı zararın karşılığı olan şimdilik 300.000,00 USD'nin akreditif bedelinin ödenmesi gereken tarihten itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Asıl davada davalı vekili, dava dilekçesine usul yönünden itiraz ettiklerini, dava dilekçesinin usulüne göre hazırlanmadığını, taşıma işlerinden kaynaklı tazminat taleplerinin zamanaşımına tabi olduğundan zamanaşımı def’ilerinin bulunduğunu, dava konusu malların taşınması için ... Tekstil ile ... Ltd. Şti. firmalarının anlaştığını, müvekkili şirketin bu anlaşmanın dışında olduğunu, müvekkili şirketin taşıma sözleşmesini akdettiği taraf olan ... firmasının talimatları ile hareket ettiğini, yükü sorunsuz bir şekilde ....'nün antreposuna boşalttığını, davacı yanca ... ve ... numaralı CMR belgelerinin düzenlenerek müvekkili şirkete verildiği beyan edilmişse de; bu hususun gerçek dışı olduğunu, bu belgelere müvekkili şirketin imza atmadığını, kaşe vurmadığını, elektronik ortamda sahte olarak kaşe basıldığını ve müvekkilinin imzası taklit edilerek atıldığını, müvekkili şirketin dilekçe ekinde de sundukları ... ve ... numaralı CMR'leri düzenleyerek araçların geçtiği her gümrükte mühürlettiğini, yüklerin sorunsuz olarak Özbekistan'a ulaştığını ve tır karnelerinin usulüne uygun olarak kapatıldığını, davacı yan her ne kadar alıcı ile aralarındaki satım sözleşmesinin akreditifli olduğunu ve ödeme gerçekleşmeden malların teslim gerektiğini ... firmasına ilettiğini beyan etmiş ise de; bu beyana bakıldığında müvekkili şirkete ne davacı şirketin ne de ... firmasının herhangi bir bilgi vermediğinin ortada olduğunu, müvekkili şirkete yazılı ve sözlü olarak malların geri getirilmesi doğrultusunda bir talimat gelmediğini, müvekkilinin sorumlu olmadığının aşikar olduğunu, müvekkili şirketin şoförlerinin tasarruf hakkına sahibi olan gönderen ve ... firmasının talimatlarına göre hareket ettiğini, davacı tarafça malların kararlaştırılan gümrükten başka bir gümrüğe indirildiği iddiasının asılsız olduğunu, talimat doğrultusunda hareket ettiklerini, yükün Özbekistan gümrüğünün mührü basılarak gümrük deposuna boşaltıldığını, davacının CMR belgelerinin sahte olduğunu beyan ederek öncelikle usule ilişkin itirazlarının değerlendirilerek davanın usulden reddine mahkemece kabul edilmediği takdirde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
BİRLEŞEN DAVADA DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Denizli ilinde tekstil ürünleri imalatı ve pazarlaması alanında faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin ürettiği ürünlerin satışı için yurtdışında faaliyet gösteren bir firma ile anlaştığını ve yapılan anlaşma gereği satım sözleşmesine konu ürünlerin nakliye firması ile alıcı firmaya teslim edildiğini, alıcı firmanın ürün bedellerini akreditifli ödeme yöntemi ile gerçekleştireceğini, müvekkilinin bu konuda tecrübesinin bulunmaması nedeniyle Denizli ilinde faaliyet gösteren ve birçok firmanın yaptığı ihracat işlemine aracılık etmiş ve sadece aracılık hizmeti için kurulmuş olan davalı firma ile ihracata aracılık etmesi için anlaşma sağladığını ve taraflar arasında aracı ihracatçı firma sözleşmesi düzenlendiğini, müvekkilinin, davalı ile yaptığı anlaşma gereği ihracat konusu ürünleri ... numaralı fatura ile davalı tarafa fatura ettiğini ve davalı tarafından ihracat işlemlerinin başlatıldığını ancak davalı tarafından ürünlerin gümrük deposunda işlemler bitene kadar bekletilmeyeceğinin söylenerek ürünlerin gümrük deposuna gönderildiğini, müvekkilinin davalının talimatı ile akreditifin transferi için bankaya talimat verdiğini, tırların yüklemesi yapıldıktan sonra emtiaların kontrolünün davalı firmaya geçtiğini, davalı firmanın henüz akreditifin transferi onaylanmadan gümrükten tırların çıkmasına izin verdiğini, davalı firmanın düzenlediği CMR ile yola çıktığını ve bu CMR'lerde emtianın akreditifli olduğunun yazıldığını, ihracata konu ürünlerin alıcı firmaya nakli ve teslim edilmesi konusunda ... Lojistik İnş. ve Dış Tic. Ltd. Şti. firması ile anlaşıldığını ve emtiaların alıcının beyan ettiği adrese gönderilmek üzere ... ve ... numaralı CMR belgeleri ile Denizli Gümrük Müdürlüğü'nün ... gümrük çıkış beyannamesi ile gönderildiğini, müvekkilinin akreditifli hesap devrinin gerçekleşmesi için elinden gelen gayreti göstermesine rağmen ihracat bedeline ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığını ve ihracat bedelinin ödeneceği konusunda bankadan herhangi bir teyit alınmadığını, müvekkilinin ... firmasına, ''sevk edilen malların geri getirilmesi\" talimatını verdiğini ancak ... firmasının ve birlikte çalıştığı ... Nakliyat Firması'nın müvekkilinin bilgisi ve rızası olmaksızın malları Özbekistan/Yengiyol Gümrüğü deposuna indirdiğini, müvekkili tarafından bedeli ödenmediği için iadesi istenen ürünlerin geri getirilmediği gibi müvekkiline ürünlerin akıbetinin ne olduğu konusunda da hiçbir şekilde bilgilendirmenin yapılmadığını,davaya konu ürünlerin davalı firma tarafından ilgili Özbekistan gümrüğüne boşaltılmasından sonra bu ürünlerin kime teslim edildiği konusunda Özbekistan makamlarından CMR belgelerinin diğer nüshasının talep edildiğini, gönderilen bu CMR'nin müvekkilinde olan nüsha ve T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı kayıtlarında olan nüsha ile aynı olmadığının ortaya çıktığını, bunun yanında CMR belgelerinde sahte olarak düzenlenen imzaların müvekkiline ait olmadığının, malın teslim edildiğine dair alıcı imzalarının bulunmadığının görüldüğünü, taraflar arasındaki satım ilişkisinin akreditifli ödemeye dayanmasına ve orijinal CMR belgeleri üzerinde akreditif numaraları olmasına rağmen sahte CMR belgelerinde akreditif numaralarının ve ihracatın akreditifli olduğuna dair hiçbir ibarenin yer almadığının görüldüğünü, nakliyeci firma ... Nakliyat Gıda Tarım Hayvancılık İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında müvekkilinin uğradığı zararların tazmini için dava açtığını, yargılamanın halen devam ettiğini, davalının akreditif transfer sonucunu beklemeden emtiaların yola çıktığını, ihracat işlemleri başlamadan önce müvekkilinin bankadan akreditif hesabı açtığını ancak ihracatı gerçekleştirecek firmanın davalı firma olması nedeniyle bu hesabın davalı şirkete devredildiğini, davalı firmanın henüz müvekkili adına açılan akreditif hesabı kendi üzerine devredilmeden ve bankadan ihracat bedelinin ödeneceğine dair gerekli onayları almadan ürünleri alıcı firmaya teslim etmek üzere gönderdiğini, davalı tarafından daha sonra ''bedeli ödenmediği için ürünün teslim edilmemesi gerektiğine dair'' nakliyeci firmaya ihtarname ve bildirimler gönderdiğini, emtiaların bu bildirimlere rağmen iade edilmediğini, ayrıca davalı tarafından Denizli Gümrük İl Müdürlüğü'ne ibraz edilen ve davalı şirketin imzasının bulunduğu sözleşmelerde taraflar arasındaki satım akdinin akreditifli ödeme şeklinde yapılacağının açıkça yazıldığını, söz konusu ürünlerin davalıya 22/11/2016 tarihinde teslim edildiğini, davalının ise bu ürünleri 23/11/2016 tarihinde akreditifli ödeme işlemlerinin ve akreditifin transfer olmasının tamamlanmasını beklemeden alıcı firmaya göndermesi üzerine müvekkilinin uğradığı zararların karşılanabilmesi amacıyla işbu davayı açmak zorunda kaldıklarını beyan ederek davalarının kabulü ile azlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin uğradığı zararın karşılığı olan şimdilik 20.000,00TL'nin akreditif bedelinin ödenmesi gereken tarihten itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Birleşen davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında imzalanan aracı ihracatçı sözleşmesi hükümlerine göre müvekkili şirkete husumet yöneltilmesinin hukuken mümkün olmadığını bu nedenle davanın husumetten reddini, davacının yurt dışı alıcı firmayla kontrat yaptığını ve 09.11.2016 tarihli akreditif ile ihracat işlemlerine aracılık edilmesi için müvekkili şirkete geldiğini ve ihracatçı sözleşmesinin imzalandığını, davacının kendi denetiminde ve gözetiminde olana dava konusu malların davacı yetkilisi ... tarafından teslim eden olarak imzalanıp ... /... dorse, ... /... araç plakaları yazılarak taşeron ... Nakliyat Gıda Tarım Hay. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. şoförleri ... ve ...'a teslim edildiğini, bu şekilde menkullerin teslimi gerçekleştiren davacının kendi kusuru nedeniyle oluşan zararı, malları teslim ettiği nakliyeciden ve CMR'lerin sigortasını tanzim eden sigorta şirketinden alması gerektiğini, davacının zararı ile ilgili olarak talepte bulunacağı kişi ve veya kişilerin nakliyeciler olduğunu beyan ederek davanın esastan reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; davaya konu eşyanın anlaşılan varış noktasına taşınması konusunda CMR hükümleri bakımından bir uyuşmazlık bulunmadığı, davalı taşıyanın taşımaya konu eşyayı tam ve eksiksiz olarak varış noktasına ulaştırmış ise de; eşyayı taşıtan davacının talimatlarının dışında, teslim noktasındaki geçici depolama alanına tahliye ettiği, taşıtanın taşıttığı eşya hakkında her daim talimat değiştirebileceği, yükü başkasına veya başka ülkeye sevk talimatı verme imkanı bulunduğu, ancak davalı taşıyanın talimat dışına çıkarak, mal bedelini teslim alamayan davacı eşyalarını varış ülkesinde gümrük sahasına tahliye etmek suretiyle, davacının eşya üzerindeki tasarruf hakkını engelleyerek kusurlu olduğu, taraflar arasındaki yazışmalara bakıldığında, davalı taşıyanın talebinde olan 150 USD bekleme ücretini davacının kabul ettiği ancak işbu kabule karşın davalı taşıyanın, davacı eşyasını gümrük sahasına tahliye ettiği, akabinde üçüncü kişilerce sahte oluşturulan yük teslim ve mal çekim evrakları ile eşyaların ithal edildiği, sonuç olarak dava konusu bambu havluların üçüncü kişilerce ithal edilmesine sebebiyet temelinin, eşyanın davacı talimatı olmaksızın davalı tarafından tek taraflı tahliye edilmesinden kaynaklı olduğu, bu halde taşıdığı eşyayı taşıtandan talimat almaksızın tahliye eden taşıyanın, davacının uğramış olduğu zarardan sorumlu olduğu sonucuna varılarak asıl dava dosyası yönünden davacının davasının kabulü ile 300.000,00 USD'nin dava tarihi olan 15.03.2018 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Nakliyat Gıda ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafından davalı şirket dava tarihinden önce temerrüte düşürülmediğinden dava tarihi itibari ile alacağa faiz işletilmesine; birleşen dava dosyası yönünden ise; aracı ihracatçı ile davacı ... arasında yapılan 16.11.2016 tarihli ihracat aracılık sözleşmesinin ödeme ile ilgili 2-9 maddesine göre; ihracat bedelinin ödenmemesi, aksaması, eksik ödenmesi gibi durumlarda birleşen dosyada davalı aracının hiçbir şekilde sorumlu tutulamayacağından hareketle ihracat bedelinin ödenmemesinde kusur ve sorumlu olamayacağının kayıt altına alınmış olduğu, dolayısıyla oluşan zararda herhangi bir illiyet bağının olmadığı, taşıyan ve CMR düzenleyen taraf olmadığı anlaşılmakla aracı ihracatçı davalının sorumluluğunun bulunmadığı sonucuna varılarak davacının davalı ... Tekstil Dış. Tic. A.Ş. aleyhine açtığı davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı ve asıl davada davalı ... Nakliyat Gıda ... San. ve Tic. Ltd. Şti vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme tarafından davalı ... firmasının CMR düzenleyen taraf olmadığına dair değerlendirme yapılarak davalı ...'nin sorumlu olmadığından birleşen davanın reddine karar verilmiş ise de; davalı firma yetkilisinin savcılık kapsamındaki beyanı ile dosya kapsamında tanzim edilen raporlar ile sorumluluğunun sabit hale geldiğini, mahkemenin bu noktada hataya düştüğünü, davalı ... firmasının ihracat işlemlerinin yürütülmesindeki ihmal ve kusurundan kaynaklı olarak sorumluluğunun bulunduğunu, yeniden inceleme yapılarak rapor tanzim edilmesini talep etmelerine rağmen mahkemece birleşen dava davalısı ... firması yönünden değerlendirme yapılmadan, rapor tanzim edilmeden hüküm kurulduğunu ancak birleşen davada davalı firmanın henüz müvekkili adına açılan akreditif hesabı kendi üzerine devredilmeden ve bankadan ihracat bedelinin ödeneceğine dair gerekli onayları almadan ürünleri alıcı firmaya teslim edilmek üzere gönderdiğini, müvekkilinin uğradığı zarardan davalı ... şirketinin sorumlu olduğunun açık olduğunu, bu haliyle mahkemenin birleşen dava yönünden davanın reddi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek birleşen dava yönünden kararın kaldırılmasına talep etmiştir.
Asıl davada davalı ... Nakliyat Gıda ... San. ve Tic. Ltd. Şti vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın zararının 300.000,00 USD olduğundan bahisle dava açtığını, mahkemece bu zararın ne kadar olduğu hususunda hiçbir araştırma yapılmadığını, zarar tespiti için dosyanın bilirkişiye gönderilmediğini, dosyanın daha önce iki kez bilirkişiye tevdi edildiğini, 10/01/2022 tarihli raporda müvekkilinin mevcut uyuşmazlıkta hiçbir kusurunun bulunmadığının ortaya çıktığını, aracı ihracatçı ... Tekstil Dış Ticaret A.Ş.'nin malın nakli ve teslim edilmesi konusunda anlaştığı ... şirketinin davalı şirketin asıl muhatabı olduğunu, akreditif hususunda kusurlu olan tarafların davacı ile davalı ... şirketi olduğunu, müvekkilinin en ufak bir kusurunun olmadığını, ... A.Ş.'nin, ... şirketine 23/11/2016 tarihinde gönderdiği yazıda yükün kendilerinden habersiz boşaltılmamasının istendiğini, ... tarafından 08/12/2016 tarihinde gönderilen cevabi yazıda yükün icazet alınmadan boşaltılmayacağının beyan edildiğini, müvekkiline herhangi bir uyarı yazısıyla bilgilendirme yapılmadığını, bilgilendirme yapıldığına dair dosyada bir delilin de mevcut olmadığını, raporlar arasında bariz çelişkiler bulunduğunu, mahkemenin raporlar arasındaki çelişkileri gidermeden karar verdiğini, tazminat açısından zamanaşımı definde bulunmalarına rağmen mahkemece bu talepleri hakkında da değerlendirme yapılmadığını, davacı yanca ... ve ... numaralı CMR belgeleri düzenlenerek müvekkili şirkete verildiği beyan edilmiş ise de; bu hususun gerçek dışı olduğunu, bu belgelere müvekkili şirketin imza atmadığını, kaşe vurmadığını, elektronik ortamda sahte olarak kaşe basıldığını ve müvekkilinin imzasının taklit edilerek atıldığını, imzanın sahte olduğunu beyan etmelerine rağmen mahkemece sahte imzaya ilişkin herhangi bir işlem yapılmadığını, müvekkili şirketin dilekçe ekinde de sundukları ... ve ... numaralı CMR'leri düzenlediğini, bunların araçların geçtiği her gümrükte mühürlendiğini, yüklerin sorunsuz olarak Özbekistan'a ulaştığını ve dilekçe ekinde yer verdikleri tır karnelerinde de görüleceği üzere tırların usulüne uygun olarak kapatıldığını beyan ederek kararın kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Asıl dava taşıma sözleşmesinden birleşen dava ise ihracatçı sözleşmesinden kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Somut olayda; ilk derece mahkemesince asıl davada tarafların ticari defterleri incelettirilmek suretiyle mali müşavir bilirkişiden rapor aldırılmış; daha sonra talimat yoluyla taşımacılık konusunda uzman bilirkişi ve bankacı bilirkişiden rapor alınmak suretiyle asıl davada davalının sorumlu olduğunun kabulüyle mali müşavir bilirkişi raporunda bildirilen miktar üzerinden hüküm kurulmuştur. Ancak, dosyaya aldırılan her iki bilirkişi raporunun da denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığı gibi seçilen bilirkişilerin uzmanlık alanlarının dava konusu uyuşmazlığı çözmeye yeterli olmadığı anlaşılmaktadır. Zira, mali müşavir bilirkişi tarafından zararın miktarı konusunda hiçbir açıklama yapılmaksızın davacının beyan ettiği 300.000,00 USD zararı olduğu bildirilmiş; mahkemece de zarar miktarı konusunda hiçbir araştırma yapılmaksızın bu miktar üzerinden hüküm kurulmuştur. Ayrıca taşımaya konu malın niteliği gözetilerek seçilmesi gereken sektör bilirkişisinin de bilirkişi heyetine dahil edilmemesi hatalı olmuştur. O halde mahkemece, CMR sözleşmeleri konusunda uzman, tekstil mühendisi ve hesap bilirkişisinin katılımıyla oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmak suretiyle asıl ve birleşen davalarda davalıların sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, sorumlulukları varsa davacı tarafça ispatlanan zarar miktarı konusunda rapor alınmak ve denetlenmek suretiyle ve asıl davada davalı tarafın zamanaşımı defi hakkında olumlu yada olumsuz bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olmuştur.
Sonuç olarak, davacı ve asıl davada davalı vekillerinin istinaf başvurularının esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı ve asıl davada davalı vekillerinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının ESASTAN KABULÜNE,\t
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/09/2022 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talepleri halinde taraflara İADESİNE,
5-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Asıl davada davalı tarafından tehiri icra talebi kapsamında Denizli 2. İcra Dairesi'nin ... (Kapatılan) Denizli İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasına mehil vesikası için ibraz edilen 06/10/2022 tarihli ve ... numaralı ... Nakliyat Gıda Tarım Hayvancılık İnşaat İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait 11.555.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun yatırana İADESİNE,
9-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.
...\t\t\t\t