T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/1089
KARAR NO: 2024/459
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/11/2022
NUMARASI: 2021/409 E - 2022/733 K
DAVANIN KONUSU: Alacak
KARAR TARİHİ: 13/02/2024
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ... Tic. A.Ş.'nin TTK hükümleri doğrultusunda ... Holding A.Ş. ile birleştiğini, bilahare müvekkili ile davalı arasında 28.12.2011 tarihli “Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi” imzalandığını,davalı tarafça müvekkili şirkete Ocak 2012 ila Aralık 2012 döneminde elektrik hizmeti sunulduğunu, bu hizmete karşılık düzenlenen elektrik tüketim faturalarının tamamının ödendiğini, ancak davalının söz konusu faturalarda “kayıp- kaçak elektrik bedeli”ni hem aktif enerji içerisine dahil edilerek hem de ayrı bir kalem olarak mükerrer bir şekilde tahsil ettiğini, bu durumdan müvekkilinin kayıp-kaçak elektrik bedeli ile ilgili olarak davalıya karşı 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açtığı 2015/489 E. sayılı dava sırasında dosyaya sunulan bilirkişi raporu ile haberdar olduğunu, söz konusu yargılamada “talebin kayıp-kaçak bedeli adı altında tahsil edilen kalemlerin iadesine ilişkin olduğu ve mükerrer tahsilat ya da EPDK kararlarına aykırı tahsilatın iadesi ile ilgili talep olmadığı\" gerekçesi ile mükerrer olarak tahsil edilen kayıp-kaçak bedelleri yönünden karar verilmediğini beyanla; iş bu davada davalı şirket tarafından Ocak-Şubat-Mart 2012 tarihli elektrik faturalarında aktif enerji bedeli içerisinde mükerrer olarak tahsil edilen bedellere ilişkin (fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla) şimdilik 33.744,79 TL'nin tahsil edildiği tarihten itibaren işleyecek reeskont faizi, yargılama giderleri ile vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. (Bilirkişi raporunun ibrazından sonra sunulan ıslah dilekçesi ile dava değeri 41.621,77 TL'ye çıkarılmıştır.) Davalı vekili cevap dilekçesinde ; Davacının aynı talep için İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkeme'sinin 2015/489 Esas sayılı dosyası üzerinden dava açtığını, verilen kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiğini, söz konusu dosya üzerinden hazırlanan bilirkişi raporuna mahkemece itibar edilmediğini ve dava konusu hakkında nihai karar verildiğini, sonrasında davacı tarafından İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/102 E. Sayılı dosya üzerinden aynı taleplerle açılan davanın reddedildiğini, davacının eldeki davaya konu ettiği talepler daha önce İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce hükme bağlanmış olduğundan \" dava şartı noksanlığı\"ndan davanın reddinin gerektiğini, Davanın EPDK ve ...'a ihbarı taleplerinin olduğunu, Kabul anlamına gelmemek kaydıyla zamanaşımı def'inde bulunduklarını, Müvekkili şirketin özel sektör mensubu bir elektrik satış şirketi olduğunu, kayıp-kaçak elektrik bedellerini tahsil yetkisine haiz bir elektrik dağıtım şirketi olmadığını, söz konusu kayıp kaçak elektrik bedelinin müvekkili şirket tarafından bizzat hesaplanmadığını , mevzuat gereği dağıtım şirket- leri olan ..., ..., ..., ..., ..., ... adına toplandığını ve bu kurumlara intikal ettirildiğini, somut olayda müvekkili şirketin tahsil ettiği kayıp kaçak bedellerinin ilgili dağıtım şirketi olan ... A.Ş.'ne aktarıldığını, iade sorumlusu elektrik dağıtım şirketleri olduğundan müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, Davaya konu “kayıp bedeli”\"nin EPDK'nın kanundan doğan yetkisi ile kanunun temel amaçlarına uygun şekilde belirlemiş olduğu bir bedel olduğunu ve düzenleyici işlem olarak tüm tüzel ve gerçek kişileri bağladığını, bu tarifelerin uygulanmasının müvekkili şirket yönünden yasal bir zorunluluk olduğunu, İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce müvekkili lehine karar verildiğini, Davacı ile akdedilen sözleşmede fiyatlandırma konusunda anlaşılan elektrik bedelinin, EPDK tarafından yayınlanan listede yer alan tek terimli perakende tek zamanlı satış fiyatına endekslendiğini, EPDK tarafından bu listede yer alan fiyatın, müvekkili şirketin davacıya sattığı elektriğin sadece elektrik bedeli olduğunu, müvekkili şirketin EPDK tarafından sürekli denetim ve incelemesi altında tutulduğunu bu sebeple usulsüz tahsilat yapılması imkan ve ihtimalinin bulunmadığını, Davacı ile imzalanan Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi'nin IV.Maddesi uyarınca davacıya satılacak sadece elektrik bedelinin birim fiyatının ...'ın tarifesine endekslenen tutar üzerinden, net %20 indirim uygulanacak şekilde oluşturulduğunu, müvekkili şirketin ... tarifesine ve hesaplama şekline müdahalesinin olamayacağını, sözleşme hükmünün devamında “Bu fiyata, Özel Tedarikçilerden Enerji Alan Tüketiciler için ...'ın belirlediği Sistem Kullanım Bedeli, Kayıp Kaçak Bedeli, TRT Payı, EEF, BTV, KDV ve diğer fer'iler ayrıca ilave edilecek ve her üç zaman için de bu tutar geçerli olacaktır.” hükmünün mevcut olduğunu, dolayısıyla faturada gösterilen elektrik bedeli kaleminin içinde kayıp kaçak elektrik bedelinin bulunmadığı ve davacıdan mükerrer kayıp kaçak elektrik bedeli tahsil edilmediğini, düzenlenen faturanın taraflar arasındaki sözleşmeye uygun şekilde tanzim edildiğini, İtiraz süresi olan sekiz gün içinde davacı tarafça itiraz edilmediğini, Davacının daha ucuza elektrik elde etmek amacıyla müvekkili şirket ile sözleşme imzaladığını ve sözleşme süresince piyasanın ( % 20) çok altında bedellerle enerji kullandığını, Sözleşmede salt enerji ücretinin belirlenme ve indirim mekanizmalarının, ...'ın belirlediği tarife üzerinden hesaplanacağı ve kullanılan enerji bedeli üzerine EPDK'ya verilmek üzere kayıp kaçak bedelinin ekleneceğinin açıkça yazılı olduğunu, Davacının rızası ile fatura borcuna binaen ödediği ve geri ödenmesi konusunda ihtar ve ihbarda da bulunmadığını, müvekkili şirketin sadece aracı olarak tahsil etmiş olduğu tutarlara ilişkin ödeme tarihinden itibaren faizle sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
BİRLEŞEN İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2022/138 ESAS SAYILI DOSYASINDA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; asıl davadaki iddia ve beyanlarını tekrar ile, \"Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Ağustos - Eylül - Ekim - Kasım - Aralık 2012\" tarihli elektrik faturalarında aktif enerji bedeli içerisinde \"mükerrer\" olarak tahsil edilen bedellere karşılık şimdilik toplam 134.696,25 TL’ nin tahsil edildiği tarihlerden itibaren işleyecek ticari işlerde uygulanan avans (reeskont) faizi ile tahsilini, aynı yıl içerisindeki Ocak - Şubat - Mart 2012 dönemine ait faturalarla ilgili olarak İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan 2021/409 E sayılı dava derdest oldu- ğundan iş bu davanın İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyası ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde ; asıl davadaki cevap ve beyanlarını tekrarla davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesi'nce: \"1-Asıl dava yönünden DAVANIN KISMEN KABULÜ ile, 33.744,79-TL'nin her bir fatura dönemi için tahsil tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,\tfazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Birleşen dava yönünden (İstanbul 4. ATM 2022/138 esas sayılı) DAVANIN KABULÜ ile, 134.696,25 TL'nin her bir fatura dönemi için tahsil tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine\" karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu: Hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Müvekkilinin davacıdan tahsil ettiği kayıp kaçak bedelleri ...'a ödendiğinden müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, Davacı tacir olup TTK 21/2. maddesi gereğince yasal 8 günlük süre içinde itirazda bulunmadığından fatura içeriğini kabul etmiş sayıldığını, Davacının serbest iradesi ile daha ucuz elektrik enerjisi alma düşüncesiyle söz konusu sözleşmeyi imzaladığını ve sözleşme süresince piyasanın % 20 altında fiyatla elektrik enerjisi temin ettiğini, müvekkilinin ... tarifesine ve hesaplama şekline müdahalesinin bulunmadığını, sözleşmede salt enerji ücretinin belirlenme ve indirim mekanizmalarının, ...'ın belirlediği tarife üze- rinden hesaplanacağı açıkça yazıldığı gibi, söz konusu kullanılan enerji bedeli üzerine -EPDK'ya veril- mek üzere- kayıp-kaçak enerji bedelinin ekleneceğinin de açıkça yazdığını, dolayısıyla faturada gös- terilen elektrik bedeli kaleminin içinde kayıp kaçak elektrik bedelinin bulunmadığı ile davacıdan mükerrer kayıp kaçak elektrik bedeli tahsil edilmediğini, davacının basiretli tacir gibi davranmadığını, Bilirkişi raporunda müvekkili tarafından dağıtım şirketlerine ödenen bedellerin incelenmediğini, hesaplamanın hatalı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; 1-a.)Davacı İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açtığı 2015/489 Esas- 2017/ 1486 K. Sayılı davada ...'ın Ocak 2010 ve Haziran 2010 tarihleri arasında davacı şirketten hak- sız olarak kayıp kaçak elektrik bedeli, perakende satış hizmet bedeli, dağıtım bedeli , iletim bedeli tahsil ettiğinden bahisle söz konusu tahsilatların iadesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda ; 6719 sayılı yasanın 21 ve 26. Maddeleri ile değişik 6446 sayılı yasanın 17 ve geçici 20. Maddelerinde yapılan düzenlemeye göre, 17. Maddeye 10. Fıkra olarak eklenen fıkra uyarınca, \"kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda tüketici hakem heyetleri ile mahke- melerin yetkisinin bu bedellerin kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlı olacağının\" belirtildiği, ve geçici 20. Maddede ise \"kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi dava ve başvurular hakkında 17. Madde hükümlerinin uygulanacağı\"nın belirtildiği görülmüştür. Bir kısım yerel mahkemeler tarafından 6719 sayılı yasa ile düzenlenen 6446 sayılı yasanın 17 ve geçici 20. Maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa'mızın 152. Maddesi uyarınca söz konusu yasaların iptali için başvuru yaptığı bilinmektedir. Yine Anayasa Mahkemesi sayfalarında yapılan incelemede bu başvuruların yapıldığı tarihten itibaren Anayasa'mızın 152. Maddesinde belirtilen 5 aylık bekleme süresinin dolduğu görülmüştür. Her ne kadar mahkememizce Anayasa Mahke- mesi'ne yapılan doğrudan doğruya bir başvuru bulunmamakta ise mahkememizce bilinen şekli ile bir kısım yerel mahkemeler tarafından Anayasa Mahkemesine yapılan başvuru sonucunda henüz bir karar verilmemiş olması, Anayasa'mızın 152/2. Maddesi uyarınca yerel mahkemelerin Anayasa Mahkemesi tarafından 5 aylık süre içerisinde karar vermemesi halinde mevcut dosyayı yürürlükteki kanun hüküm- lerine göre karara bağlayacağının düzenlendiği, Anayasa Mahkemesi kararlarının geçmişe yürürlüklü olmadığı, davacı tarafça faturalarda belirtilen kayıp kaçak bedellerinin EPDK kurul ve kararlarına aykırı düzenlendiği yönünde bir iddianın da bulunmayışı gözönüne alındığında mevcut kanun kapsamında yapılan yasal değişiklik sebebiyle davacı tarafça açılan davada mahkeme yetkisinin ancak faturaların EPDK kararlarına aykırı olup olmadığının incelenmesi noktasında olabileceği, bu itibarla yapılan yasal düzenleme sebebiyle davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yine yasal düzenlemeden önceki uygulamada Yargıtay içtihatları da dikkate alındığında abonelerin kaçak elektrik bedellerinin rücuen tahsili için açılan davalarda kabul kararları verildiği, bu bağlamda davacının başlangıçta dava açmakta haklı olduğu, ancak yasal düzenleme sebebiyle bu hakkını alamadığı anlaşıldığından, davacı vekiline vekalet ücreti takdirine, ayrıca davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir. b.)Söz konusu ilam davacı ve davalı tarafça istinaf edilmiş, dairemizce yapılan inceleme sonucu 2018/1764 E. 2019/951 K. Nolu 30.05.2019 tarihli ilam ile\" Davacı ve davalılar ... Üretim AŞ ve ... vekillerinin istinaf başvurularının HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı reddine\" karar verilmiştir. c.)Hüküm aleyhine temyiz yoluna başvurulmakla Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2019/4990 E, 2021/565 K. Nolu ilamı ile \"İstinaf incelemesi sonucunda verilen hüküm, karar tarihi iti- bariyle kesin niteliktedir. HMK'nın 366. maddesi atfıyla aynı Kanunun 352. maddesi uyarınca, kesin olan kararlar hakkında Yargıtay tarafından temyiz isteminin reddine karar verilebilir.\" denilerek \"temyiz isteminin reddine\" karar verilmiştir. Söz konusu dosyada, davacı sadece dağıtım bedeli , perakende satış hizmet bedeli, dağıtım bedeli , iletim bedeli ,kayıp kaçak bedeli tahsil edilemeyeceğini iddia etmiş ancak mükerrer olarak tahsil edilen kayıp kaçak bedeli ile ilgili bir talep ileri sürmemiş olmakla önceki karar eldeki dava yönünden \"kesin hüküm\" mahiyetinde değildir. 2-Dava konusu kayıp kaçak bedeli davalı tarafça tahsil edildiğinden davalıya husumet düşmektedir, davalının husumet itirazı yerinde değildir. 3-Davalı ... Üretim A.Ş. ile davacı ... Holding A.Ş. arasında 28.12.2011 tarihli Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi'nde davalı ... Üretim A.Ş.'nin, 2012 yılı için tek terimli, tek zamanlı, Sanayi-OG ... tarife fiyatlarından % 20 indirim uygula- nacağı kararlaştırılmıştır. Bu bedele, dağıtım bedeli, K/K bedeli, EF ( % 1), TRT Payı ( % 2), BTV( % 1), KDV( % 18),sayaç okuma bedeli ilave edilecektir. Sözleşmenin IV. Maddesine göre ;kayıp/kaçak bedelinin gömülü olmadığı perakende aktif enerji bedelinden hesaplanması gerekmekte iken,bilirkişi kurulunca yapılan inceleme sonucu davalı tarafça davacı şirket adına uyuşmazlık konusu dönemlerde düzenlenen faturalarda kayıp/ kaçak bedelinin gömülü olduğu perakende aktif enerji bedelinden yaptığı, bu suretle davacıdan fazla tahsilat yapıldığı anlaşılmakla bu bedellerin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır. Asıl davaya konu: Ocak 2012, Şubat 2012 ve Mart 2012 döneminde toplam 41.621,77 TL tutarında fazla tahsilat yapıldığı tespit edilmiştir.(Davacının asıl dava dilekçesindeki talebi 33.744,79 TL olup ıslah ile 41.621,77 TL'ye yükseltilmiştir.) Birleşen davaya konu:Nisan- Mayıs- Haziran- Temmuz- Ağustos- Eylül- Ekim- Kasım- Aralık 2012 döneminde toplam 134.696,25 TL tutarında fazla tahsilat yapıldığı tespit edilmiştir. Düzenlenen bilirkişi raporu, içerdiği teknik inceleme itibariyle dosya içeriğine uygun, hükme ve yargısal denetime elverişli olup hükme esas alınmasında , bu rapor doğrultusunda mükerrer olarak tahsil edilen kayıp kaçak bedelinin iadesine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değerlendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, Asıl dava yönünden; Alınması gereken 2.305,10-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 576,27-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.728,82-TL'nin istinaf eden davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, Birleşen dava yönünden; Alınması gereken 9.201,10-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 2.300,27-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.900,83-TL'nin istinaf eden davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 13/02/2024