T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 17/02/2023
NUMARASI\t\t: Esas Karar
DAVACI\t:
VEKİLİ\t: Av. ... -
İSTİNAF EDEN DAVALI\t: ... - T.C Kimlik No:...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVA\t\t: İtirazın İptali
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 07/02/2024
YAZIM TARİHİ\t: 08/02/2024
Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.... Esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 17/02/2023 tarihinde tesis edilen karara karşı, davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin oto alım-satımı işi ile iştigal ettiğini, davacının davalıdan .... (Eski Plaka: ...) plaka sayılı, 2012 model,... motor numaralı, .... şasi numaralı Volkswagen marka aracını 93.000.TL. bedel karşılığında, Adana ... Noterliği'nin 22/10/2021 tarih .. yevmiye nolu “Araç Satış Sözleşmesi” ile satın aldığını, aracı aynı gün Adana ilinden Konya iline getirdiği sırada 100 km.'de aracın arızalandığını, kurtarıcı ile Konya'ya aracın getirildiğini, davacı tarafından araçtaki arızanın tespit edilmesi amacıyla Konya .. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... D.İş sayılı dosyası ile tespit talebinde bulunulduğunu, dosyaya ibraz edilen makine mühendisi tarafından sunulan bilirkişi raporu içeriğinde; motorun yatak sardığı, motora daha önceden işlem yapıldığı, arızanın büyük olduğu, bloğun çatlak olduğundan çıkma motor alınmasının daha uygun olacağının belirtildiğini, toplam hasar miktarının 43.000 TL+ KDV'den ibaret olduğunun da raporda belirtildiğini, davalı tarafça bu arızadan hiç bahsedilmediğini, davacı şirket tarafından, bilirkişi raporunda belirtilen 43.000 TL + KDV (7.740,00 TL)+ Ruhsat işlemleri bedeli 4.085,40 TL olmak üzere toplam 54.825,40 TL zararının tahsili için, Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, yapılan takibe haksız yere borcunu inkar ederek davalının itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, %20 oranında inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafça davaya cevap verilmediği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; \"...Somut olayda; davacının davalıdan satın aldığı Volkswagen marka aracın arızalandığı, söz konusun aracın arızasının tespiti amacıyla Konya .. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığı, sonrasında Konya ..icra müdürlüğünün ... esas nolu dosyasında arızaya bağlı alacak nedeniyle takip yapıldığı, yapılan takibe itiraz üzerine mahkememizde itirazın iptali davası açıldığı, mahkememizce uzman bilirkişilerden alınan rapora göre; dava konusu araçta satın alındığı tarihte ortaya çıkan ayıbın devirden önce
araçta var olan, teslim anında alıcı tarafından olağan bir incelemeyle tespit edilemeyecek
ve teslimden sonra kullanıma bağlı olarak ortaya çıkabilecek bir niteliğe sahip olduğu, zararın 43.000,00 TL (hasar miktarı), 7.740,00 TL (%18 KDV tutarı), 2.120,00 TL (KDV DAHİL-Ruhsat İşlemleri Bedeli) ve kdv dahil çekici bedeli 1.770,00 TL olmak üzere toplam 54.630,00 TL olduğu yönünde tespitte bulunulduğu, bilirkişi raporu doğrultusunda davacının uğranılan zararı ayıbın giderilmesi kapsamında davalıdan talep edebileceği sonucuna varılmış, davacı tarafın takip talebinde belirttiği miktar ve bilirkişilerce tespit edilen değerler dikkate alınarak, ayrıca tespit dosyasındaki giderlerin yargılama giderleri olduğu kanaatine varılmakla davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir....\" gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; davalının Konya ..İcra müdürlüğünün.... esas nolu dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 52.860 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ülkede 06.02.2023 tarihinde doğal afet yaşandığını, 11 ilde hayatın olağan akışının dışına çıktığını, 11.02.2023 tarihinde düzenlenen Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2. maddesi ile sürelerin 06.04.2023 tarihine kadar durdurulduğunu, müvekkilinin yerleşim yerinin .. Mahallesi... Cd. No:..Seyhan/ Adana olduğunu, görüleceği üzere müvekkilinin bahsi geçen kararnamenin 2. maddesinin 4. fıkrası kapsamında olan kişilerden olduğunu, buna rağmen yerel mahkemenin ciddi bir usuli hata yaptığını, adeta müvekkilinin adil yargılanma hakkının önüne geçildiğini, 17.01.2023 tarihli bilirkişi raporunun müvekkiline 26.01.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, müvekkilinin rapora beyan süresi içerisinde doğal afet yaşandığını ve ikamet adresi Adana olan müvekkili için sürelerin durduğunu, ancak; yerel mahkemenin bu hususu göz ardı ederek yasal süreyi işlettiğini ve dosyayı 17.02.2023 tarihinde karara çıkardığını, öte yandan Konya .. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasından alınan tespit kararının müvekkiline tebliğ edilmediğini, davanın hukuki yarar şartı olmadan hazırlandığını, davacının açmış olduğu bu davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca, davacı şirketin vekili .... 'e teslim edilen aracın 100-150 km sonra bozulduğu ve arıza verdiği iddiası karşısında; araç sürücüsünün kullanım kusurunun bulunup bulunmadığı yönünde bir araştırma yapılmadığını, satış sözleşmesine bakıldığında, söz konusu aracın emsallerine nazaran daha uygun bir fiyata verildiğini, satış yapıldıktan 3 gün sonra sahibinden.com internet satış platformunda 1 kat fazlasına yakın olacak şekilde ilana koyulduğunu, usule yönelik itirazlarında belirtildiği üzere, Konya .. Asliye Hukuk Mahkemesi.... D.İş sayılı dosyasından usule tamamen aykırı bir şekilde keşif yapıldığını, istinafa konu yerel mahkeme dosyasından alınan bilirkişi raporunda, hiçbir surette keşif yapılmadığını, müvekkilinin haberi dahi olmadan yapılan D.İş dosyasındaki tespit raporu ile yetinilerek hukuka ve yasaya tamamen aykırı bir rapor oluşturulduğunu, ayrıca davacının gerek tespit davası açılış tarihi gerekse işbu dava tarihi itibariyle davaya konusu aracın satışını gerçekleştirip gerçekleştirmediğinin de araştırılması gerektiğini beyanla istinaf dilekçesinin kabulü ile kararın müvekkili davalı lehine kaldırılmasına, davacı tarafın tüm taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.03.2020 tarih 2018/16-313 Esas 2020/280 Karar sayılı ilamında \"....28. Gerçekten savunma hakkını güvence altına alan Anayasa’nın 36. maddesi ile 6100 sayılı HMK’nın 27. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, mahkemece davalı yan; dinlenmek ve savunması alınmak üzere kanuni şekillere uygun olarak davet edilmedikçe hüküm verilmesi mümkün bulunmamaktadır. Aksi hâlde savunma hakkının kısıtlanmış sayılacağı, gerek öğreti, gerekse yargısal kararlarda tartışmasız olarak kabul edilmektedir (Kuru,B. : Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6. Baskı, Cilt II, s. 1876 vd).
29. 6100 sayılı HMK’nın “Hukuki Dinlenilme Hakkı” başlıklı 27. maddesi uyarınca davanın tarafları, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hak, yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını da içerir. Buna göre mahkeme, iki tarafa eşit şekilde hukuki dinlenilme hakkı tanıyarak hükmünü vermelidir. Anayasa’nın 36. maddesine göre teminat altına alınan iddia ve savunma hakkı ile adil yargılanma hakkı, hukuki dinlenilme hakkını da içermektedir. Yine İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nde de hukuki dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın hâkime meramını anlatma hakkı ya da iddia ve savunma hakkı da denilmektedir. Ancak, hukuki dinlenilme hakkı, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir.
30. 6100 sayılı HMK’nın 27. maddesi hükmüne göre:
\"(1) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.
(2) Bu hak;
a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını,
b) Açıklama ve ispat hakkını,
c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerir\".
31. Hukuki dinlenilme hakkı, çoğunlukla \"iddia ve savunma hakkı\" olarak bilinmektedir. Ancak, hukuki dinlenilme hakkı, iddia ve savunma hakkı kavramına göre daha geniş ve üst bir kavramdır. Hakkın temel unsurları maddede tek tek belirtilmiş, böylece uygulamada bu temel yargısal hak konusundaki tereddütlerin önüne geçilmesi amaçlanmıştır.
32. Bunlardan ilki “bilgilenme hakkı” dır. Bu çerçevede, öncelikle tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir. Hak sahibinin kendisi ile ilgili yargılama ve yargılamanın içeriği hakkında tam bir şekilde bilgi sahibi olması sağlanmalıdır. Bilgilenme hakkı, gerek karşı taraf gerekse yargı organlarının işlemleri ve dosya kapsamına girip yargılamayı etkileyen her şeyi kapsar. Tarafın bilgi sahibi olmadığı işlemler, belge ve bilgiler yargılamada esas alınamaz. Bilgilenmenin şekli bakımından, hukuki dinlenilme hakkına uygun davranılmalı, ilgilinin bilgilenmesi şeklen değil, gerçek anlamda sağlanmaya çalışılmalıdır.
33. Bu hakkın ikinci unsuru, “açıklama ve ispat hakkı” dır. Taraflar, yargılamayla ilgili açıklamada bulunma, bu çerçevede iddia ve savunmalarını ileri sürme ve ispat etme hakkına sahiptirler. Her iki taraf da bu haktan eşit şekilde yararlanırlar. Bu durum \"silahların eşitliği ilkesi\" olarak da ifade edilmektedir. AİHS’nin 6.maddesinin 1.bendinin ilk cümlesinde yer alan silahların eşitliği ilkesi, yine AİHM’ne göre, mahkeme önünde sahip olunan hak ve vecibeler bakımından taraflar arasında tam bir eşitliğin bulunması ve bu dengenin bütün yargılama boyunca korunmasıdır. Başka bir deyişle, silahların eşitliği ilkesi, davanın taraflarından birini diğeri karşısında avantajsız bir duruma düşürmeyecek şekilde her iki tarafın deliller de dâhil olmak üzere, iddia ve savunmasını ortaya koymak için makul bir olanağa sahip olması, tarafların denge içinde olması demektir.
34. Üçüncü unsuru, “tarafların iddia ve savunmalarını yargı organlarının tam olarak dikkate alıp değerlendirmesi”dir. Bu değerlendirmenin de, kararların gerekçesinde yapılması gerekir.
35. Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, itirazların yapılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırılabilmesi; bozma sonrası yargılamanın devamı, uyup uymama yönündeki kararın verilebilmesi, öncelikle tarafların duruşma gününden usulünce haberdar edilmesi ve böylece taraf teşkilinin sağlanması ile mümkündür. Taraf teşkili sadece davanın açılması aşamasında değil, yargılamanın diğer aşamalarında da önem taşımaktadır.
36. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15.11.2018 tarihli ve 2018/3-899 E., 2018/1726 K.; 20.06.2019 tarihli ve 2017/3-456 E., 2019/741 K. sayılı kararlarında da aynı ilkeler benimsenmiştir...\" hususunun belirtildiği,
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun
Bilirkişi raporunun verilmesi başlıklı 280.maddesinde \"(1) Bilirkişi, raporunu, varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak mahkemeye verir; verildiği tarih rapora yazılır ve duruşma gününden önce birer örneği taraflara tebliğ edilir.\"
Bilirkişi raporuna itiraz başlıklı 281.maddesinde \"(1) Taraflar, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilirler. (Ek cümle:22/7/2020-7251/24 md.) Bilirkişi raporuna karşı talebin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor veya imkânsız olması ya da özel yahut teknik bir çalışmayı gerektirmesi hâlinde yine bu süre içinde mahkemeye başvuran tarafa, sürenin bitiminden itibaren işlemeye başlamak, bir defaya mahsus olmak ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre verilebilir. (2) Mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden, yeni sorular düzenlemek suretiyle ek rapor alabileceği gibi, tayin edeceği duruşmada, sözlü olarak açıklamalarda bulunmasını da kendiliğinden isteyebilir. (3) Mahkeme, gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabilir.\" hükmünün yer aldığı,
06/02/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle 08/02/2023 tarihli ve 32098 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6785 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla, Anayasamızın 119'uncu maddesi ile 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanununun 3'üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa illerimizde, 08/02/2023 Çarşamba günü, saat 01.00'dan itibaren üç ay süreyle olağanüstü hal (OHAL) ilan edilmesine karar verildiği,
OHAL ilanından sonra, 120 sıra sayılı \"Olağanüstü Hal Kapsamında Yargı Alanında Alınan Tedbirlere İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi\" 11/02/2023 tarihli ve 32101 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği,
Anılan kararnamenin yargı alanında alınan tedbirler başlıklı 2/1 maddesinde;
a) Dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikâyet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm süreler; 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar veya ilgililer bakımından belirlenen süreler ve bu kapsamda hâkim tarafından tayin edilen süreler ile arabuluculuk ve uzlaştırma kurumlarındaki süreler,
b) 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile takip hukukuna ilişkin diğer kanunlarda belirlenen süreler ve bu kapsamda hâkim veya icra ve iflas daireleri tarafından tayin edilen süreler,
c) Nafaka alacaklarına ilişkin icra takipleri hariç olmak üzere tüm icra ve iflas takipleri, taraf ve takip işlemleri, yeni icra ve iflas takip taleplerinin alınması, ihtiyati haciz kararlarının icra ve infazına ilişkin işlemler,
06/02/2023 (bu tarih dâhil) tarihinden itibaren 06/04/2023 (bu tarih dâhil) tarihine kadar durur. Bu süreler, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlar.” şeklinde düzenlemelere yer verildiği,
Yine 05/04/2023 tarihli ve 32154 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan 139 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile bazı il ve ilçelerde bu süreler 01/05/2023 (bu tarih dâhil) tarihine kadar uzatılmış; 10/04/2023 tarih ve 32159 Resmî Gazete'de yayınlanan 141 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile de Kahramanmaraş ili Türkoğlu ilçesi bu kapsama dâhil edildiği,
Somut olayda; dosyada alınan bilirkişi raporunun davalıya 26/01/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalının adresinin Seyhan/ Adana olduğu, yukarıda belirtilen Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca itiraz süresinin 06/04/2023 tarihine kadar durmasına rağmen ilk derece mahkemesince 17/02/2023 tarihinde karar verilmesinin davalının hukuki dinlenilme ve savunma hakkını ihlal ettiği anlaşıldığından davalının buna yönelik istinaf başvuru talebinin kabulü ile, HMK 353/1.a.6 maddesi gereğince; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve değerlendirme yapıldıktan sonra karar verilmek üzere dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre davalının diğer istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığı sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalının istinaf başvuru talebinin KABULÜ ile; Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/02/2023 tarih ... Esas ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yatırılan 902,72 TL istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,
4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-Konya .. İcra Dairesi'nin... Esas sayılı icra dosyası üzerinden tehiri icra talebi ile ilgili İİK'nın 36/5 maddesi gereğince yatırılan teminatın yatırana iadesine,
7-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4 maddesi gereğince; kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 07/02/2024 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
\t\t\t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır