T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2020/991
KARAR NO\t\t: 2024/77
KARAR TARİHİ\t: 09/01/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 11/03/2020
NUMARASI\t\t: 2019/260 Esas 2020/248 Karar
DAVANIN KONUSU\t: Alacak
BAM KARAR TARİHİ\t: 09/01/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 10/01/2024
Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili firmaya ait ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile yaklaşık 120 km hız ile seyahat ederken aracın istop ettiğini, direksiyonun sertleştiğini, frenin şişmiş olup aracın çok zor durdurulabildiğini, esasen araç arızası halinde aracın beyni ve fonksiyonu gereğince arıza lambası yanarak uyarı vermesi gerektiğini, ancak arıza lambasının yanmadığını, sonra tekrar marş yaptığını ancak aracın çalışmadığını bunun üzerine araç sürücüsünün çekici çağırarak aracını aldığı ve bakımlarını yaptırdığı ... servisine çektirdiğini, aracın 20/10/2018 Cumartesi günü servise çekildiğini, iki gün sonra Pazartesi günü servisle görüşüldüğünde aracın triger kayışının sıyırdığını, yeni bir kayış taktıklarını, motorun sente attığını, senteyi yerine getirdiklerini ve buna rağmen aracın marşa bastığında yine çalışmadığını bildirdiklerini, servis tarafından öngörülen durum olarak motor siboplarının çaktığı ve üst kapağın sökülmesi gerektiğinin ifade edildiğini, üst kapağı söktükten sonra ise horozların kırıldığını ve sibopların çakmış olduğunun servis tarafından müvekkiline bildirildiğini, tüm bu hasarın sebebinin triger kayışının sıyrılması olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin aracının 86.000 km'de olduğunu ve tüm bakımlarının eksiksiz olduğunu, davalının 120.000 km bakım paketi teklif formunda ve aracı satın alırken katalog ve satış argümanlarında sabit olduğu üzere firma tarafından aracın triger kayışı için 120.000 km'ye kadar garanti verildiğini, ayrıca müvekkilinin servise gittiğinde triger kayışının bir kısmının sıyırdığını, aynı zamanda üzerinde çatlaklar olduğunu tespit edip fotoğrafladığını, fabrikasyon hatası olduğunu bu durumun kendisine yansıtılamayacağından aracın ücretsiz bakımının yapılması gerektiğini servise belirttiğini, müvekkiline 21.793,212 TL ödeme çıkartıldığını, akabinde ilave olarak 1.389,345 TL daha ödeme çıkartıldığını ve toplamda 23.182,557 TL fatura bedeli sunduklarını, müvekkilinin fabrikasyon hatasından kaynaklandığını bu nedenle firmanın ücretsiz yapması gerektiğini aksi takdirde yasal yollara başvuracağını belirtmesi üzerine servis içinde başka bir birimi yönlendirildiğini,görevlinin müvekkiline bir takım yazışmalar yaptıklarını, fatura bedelinin yaklaşık 10.000-11.000 TL arası olacağını, bu durumun mail ile müvekkiline bildirileceğini belirttiğini ve davalı tarafından müvekkiline gönderilen mailde 23.200 TL olan fatura bedelinin işçiliklerin sıfırlanması ve parçaların %50'lik kısmının müvekkiline yansıtalacağının belirtildiğini, İzmir 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/190 D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırdıklarını, düzenlenen bilirkişi raporuna göre kullanım hatasından kaynaklanmayan, imalat hatasına dayalı, araçtan faydalanmayı ortadan kaldıran, gizli ayıp olması sebebi ile teknik inceleme ile tespit edilebileceği hususlarındaki iddialarının subuta erdiğini, müvekkilinin bakım bedeli hariç ödediği tutarın haksız olduğunun sabit hale gelmiş olup davalı tarafa mahkeme kanalı ile bilirkişi raporunun tebliğ edildiğini ancak davalı firma ile görüşülerek müvekkilinin haksız olarak ödemek zorunda kaldığı ve davalının sebepsiz zenginleşmesine sebep veren bedelin iadesi talep edildiğinde davalı yanca ödeme yapılmayacağı hukuki yollara başvurmaları gerektiğinin ifade edildiğini, tespite başvurmadan önce davalı ile yapılan görüşmede müvekkilinin aracının ücretsiz onarımının yapılması talebinde bulunduğunu belirterek, davanın kabulü ile gizli ayıplı mal sebebiyle haksız ödendiği sabit olan 10.685,68 TL'nin ödeme tarihi 17/11/2018 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, İzmir 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/190 D.İş sayılı dosyasında yapılan toplam 794,60 TL'lik yargılama gideri ile işbu dava sebebiyle yapılan yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu aracın 2015 yılında alınmış olup garanti kapsamında olmadığı gibi davacının iddia ve taleplerinin zamanaşımına uğradığını, ayrıca davacının müvekkili şirkete TTKm.23 atfı gereğince TBKm.223 uyarınca derhal ayıp ihbarında bulunmadığını, bu nedenle aracı bu haliyle kabul etmiş sayılmakta olup müvekkili şirketten herhangi bir talepte bulunamayacağını, davacının müvekkili şirkete bu hususla ilgili herhangi bir bildirimde bulunmadığı gibi bu bildirimi süresinde yaptığına dair herhangi bir delil de sunmadığını, davacının ücretsiz onarım talebinde de bulunmadığını, aksine herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmeden onarıma onay verip ödeme yaptığını, dava konusu aracın tamamıyla çalışır vaziyette ve sorunsuz bir şekilde davacıya satıldığını ve teslim edildiğini, aracın teslim tarihinde araçta herhangi bir ayıp bulunmadığını, müvekkili şirketçe yapılan incelemede davacının aracında meydana gelen arızanın kullanım kaynaklı olduğunun tespit edildiğini, davacının onayı alınarak onarımın tamamlandığını, tüm işlemlerin davacının bilgisi ve onayı dahilinde yapıldığını, davacının ihtirazi kayıt koymadan ödeme yaptığını, araç üzerinde yapılan incelemede triger kayışı ve triger grubu parçalar üzerinde yoğun metal tozu tabakasının oluştuğu, diş yüzeylerinde, çalışma yüzeylerinde aşıntıya, yıpranmaya ve deformasyona neden olduğu, bu şekilde kullanım şartları kaynaklı bir hasar meydana geldiğini, aracın kullanıldığı bölge ile aracın motoru üzerinde tespit edilen metal tozu etkisi bulgularının örtüştüğünü, müvekkil şirketçe triger kayışı için 120.000 km ye kadar garanti verilmesinin söz konusu olmadığını, aracın kılavuzundaki kural ve talimatlara aykırı kullanılması durumunda aracın her bir parçasında arıza meydana gelebileceği bu nedenle doğacak arıza ve hasarlardan müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, kimsenin kendi kusuruna dayanarak talepte bulunamayacağını, davacının onarım bedelinin iadesi talebinin hukuki dayanağının bulunmadığını, müvekkilinin yetkili satış bayi olup üretici olmadığını, davanın ... ve Tic. A.Ş ye ihbarını talep ettiklerini belirterek, öncelikle davanın aracın garanti süresinin dolması ve davacının taleplerinin zamanaşımına uğraması nedeni ile usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise ayıp ihbarının yapılmaması yapılmış olsa bile zamanında yapılmaması sebebiyle davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise haksız ve hukuka aykırı açılan davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan vekili beyan dilekçesinde özetle; davacı tarafından ikame edilen davayı kabul etmediklerini, davanın zamanaşımına uğradığını bu nedenle reddi gerektiğini, ayıplı mala ilişkin davanın iki yıllık zamanaşımına tabi olduğunu,davacının ihbarını süresinde yerine getirmediğini, bu nedenle seçimlik hakkını kullanamayacağı gibi davanın usulden reddinin gerektiğini, dava konusu aracın ayıplı olmadığını,davanın Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, Türk Borçlar Kanunu ve Garanti Belgesi Uygulama Esaslarına Dair Yönetmelik maddelerindeki düzenlemelere de uygun olmadığını,araçta terarlanan giderilemeyen maldan yararlanmamayı sürekli kılan bir durumun bulunmadığını,, davacının talebinin TMK'nın 2. Maddesine açıkca aykırılık teşkil ettiğini, davacının halihazırda aracı kullanmaya devam ettigini,davanın öncelikle usulden bunun mümkün olmaması halinde ise esastan reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece \"...İzmir 3. Sulh Hukuk Mahkemesine 2018/190 D.İş sayılı tespit dosyasında bilirkişi tarafından düzenlenen 29/11/2018 tarihli raporda özetle, aracın 86.321 km de triger kayışının yaklaşık 10 cm iç kısmından sıyrılmış olduğu, dişlilerin aşınık olduğu ve kayışta çatlaklar olduğu, triger kayışının iç kısımdan sıyrılması ile diş atladığı bunun neticesinde iticilerin kırılmış olduğu eksantrik milinin çizilmiş olduğu ve motorun kullanılamaz hale geldiği, triger kayışının sıyırması, diş atlaması nedeniyle tespite konu olayın ve zararın meydana geldiği, motora zarar verdiğini, yapılan araştırmada söz konusu aracın triger kayışının periyodik değişim periyodunun bu marka araçlarda 120.000 km olduğunu, bu durumun keşif sırasında yetkili servis elemananca da teyit edildiğini, en son bakımının 79.200 km de yapıldığının anlaşıldığını, triger kayışının sıyrılmasında kullanım kaynaklı bir etkenin tespit edilemediği, triger kayışında çatlamalar olduğu, kayışın hareket alan dişlilerinin aşınmış olduğu, periyodik bakım gecikmesi kaynaklı olmadığı, yapılan incelemede triger kayışının kopma nedeninin üretimden kaynaklı gizli ayıp kaynaklı olduğu, kullanım kaynaklı olmadığı bildirilmiştir.
İnceleme yapmak üzere dosya ve ekleri bilirkişiye tevdi edilmiş; bilirkişinin düzenlemiş olduğu 10/06/2019 tarihli raporda özetle, dava konusu ... plakalı 2015 model ... ... marka aracın triger kayışında değiştirilme süreci olan 120.000 km den önce malzeme kaynaklı gizli ayıp nedeniyle dişlerinin sıyrıldığı kanaatine varıldığı, tespit edilen triger kayışı arızası nedeniyle aracın triger setinin, eksantrik milinin, dişlilerin, su pompası, subapların, gergi sistemi ile silindir kapak contasının değişim ve onarıma tabi tutulduğu ve bu işlemler için davacının davalı yana 17/11/2018 tarihli fatura ile 10.658,68 TL ödeme yapmış olduğu, davacı yanın İzmir 3. Sulh Hukuk Mahkemesine 2018/190 D.İş sayılı tespit dosyasında sarf edilen 794,60 TL masraf ile vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendilerine verilmesine ilişkin talebin mahkemenin takdirinde olduğu netice ve kanaatine varıldığı belirlenmiştir.
İnceleme yapmak üzere dosya ve ekleri bilirkişi heyetine tevdi edilmiş; bilirkişi heyetinin düzenlemiş olduğu 11/11/2019 tarihli kök rapor ve 10/02/2020 tarihli ek raporlarda özetle; ... plakalı davaya konu aracın triger kayışının kopma nedeninin kullanım kaynaklı olmadığı, arızanın alıcı araç sahibi tarafından ilk bakışta ve basit bir muayene ile tespit edilecek nitelikte olmadığı, sonuç olarak araçta üretimden kaynaklı imalat hatası bulunduğu ve aracın gizli ayıplı olduğu, aracın getirtilerek incelenmesinde triger kayışının bulunduğu mahal incelendiğinde, triger kayışının içerisine toz, vs. Maddelerin girmesinin önlenmek için plastik bir muhafaza kapağı ile kapatıldığını, triger kayışının motorun en önemli parçası olduğunu, kayışın kopması halinde motorda ciddi hasar meydana getirebileceği, bahse konu aracın pikap tarzında arazi aracı olduğu, bu tip araçların zorlu tabiat koşulları altında her türlü koşulda çalışacak şekilde imal edilip test edildikten sonra satışa çıkarıldığını aracın her türlü ortamda test edilen triger kayışı için 120.000 km garantisi verildiğini, demir tozlarının muhafaza içine girerse dahi 2000-3000 devirle dönmesi ile tozların dişlilere ve kayışa yapışmasının mümkün olmadığını, demir tozlarının muhafaza içine giirip dişli ve kayış üzerine yapışarak dişlileri ve kayışı aşındırarak koparması halinde bile bundan araç malikinin sorumlu tutulamayacağı, zira aracın kullanma ve bakım kılavuzunda aracın tozlu ve metal ağırlıklı ortamlarda çalışması halinde garanti dışı olacağına dair kuralın bulunmadığı, triger kayışının kopmasının kayış imal eden firma tarafından gizli ayıplı imal edilmesinden kaynaklandığını, dava konusu aracın ... ...da periyodik bakımlarının düzenli olarak yapıldığı, en son bakımının 86.321 km de yapıldığı, aracın periyodik bakımını gösteren çizelgede ... araçların 90.000 km de triger kayışının kontrolünün yapılması ve gerekirse değiştirilmesi gerekmiyor ise 120.000 km de değiştirilmesinin öngörüldüğü, yapılan araştırmada ... marka araçlarda triger kayışının periyodik değişiminin 120.000 km olduğunu, çeşitli otomobil firmalarının triger kayışlarını üreten firmalardan aldıklarını ve triger kayışı üreticilerine triger kayışlarının ömürlerini bildirdiklerini, kayış üreticilerinin firmaların belirtmiş olduğu kilometre aralığına göre kayış imal edip bunu test ettikten sonra otomobil firmalarına verdiklerini, bahse konu araçta triger kayışının kopmasının aracın metal tozlu ortamlarda çalışması veya zorlanmasından meydana gelmediğini, kayışın 90.000 km kontrolü olmadan koptuğunu, araç sahibinin ilk bakışta ve basit bir muayene ile triger kayışının aşınıp aşınmadığını tespit edebilecek nitelikte teknik bilgiye sahip olmadığını, üretimden kaynaklı imalat hatası bulunduğunu ve aracın gizli ayıplı üretilmiş olduğunu, aracın ücretsiz onarılması isteminin uygun olacağı görüş ve kanaatine varıldığı belirtilmiş; Mahkememizce bilirkişi heyeti raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır.
Tarafların tacir olması ve hasar gören aracın davacı şirket adına kayıtlı, cinsinin Kamyonet-BA Kamyon olarak, kullanım şeklinin de yük taşıma olarak belirtildiği, ticari faaliyetlerinin devamı için kullanıldığı anlaşıldığından; davacı tarafından ticari avans faizine ilişkin talebi kabul edilerek ticari avans faizine hükmedilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılamada toplanan deliller ve makina mühendisi bilirkişi ile bilirkişi heyetinin hükme esas alınacak nitelikte kabul edilen ayrıntılı ve gerekçeli raporlarının dosya kapsamı ile birlikte değerlendirilmesi sonucunda, Davacı, davalı taraftan aldığı araçta meydana gelen arızanın onarımı için davalıya 17/11/2018 tarihinde ödediği 10.685,68 TL tamir bedelinin dava konusu araçta imalat hatası bulunduğundan bahisle gizli ayıp nedeniyle haksız ödemenin tahsilini talep etmiş; davacının dava konusu aracı 14/07/2015 tarihinde davalı taraftan satın aldığı, aracın triger kayışının kopması nedeniyle araçta meydana gelen arızanın davalı tarafından bedel karşılığında onarıldığı dosyadaki delillerden anlaşılmış olup, araca ilişkin triger kayışı için belirlenen garanti süresi sona ermeden triger kayışının koptuğu, davacının aracının periyodik bakımlarının düzenli olarak yapıldığı, arızanın kullanım hatasından kaynaklanmadığı, meydana gelen bu arızanın imalat hatasından kaynaklandığı ve gizli ayıp niteliğinde olduğunun yargılama sırasında alınan ve dava öncesi yapılan tespit sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile de çelişmeyen dosyada mevcut bilirkişi raporlarından anlaşıldığı; davacının arıza sonrası İzmir 3. Sulh Hukuk Mahkemesine 2018/190 D.İş sayılı tepit dosyasında bilirkişinin düzenlediği rapor neticesi arızanın imalat hatasından kaynaklandığı, triger kayışının ayıplı olarak üretildiği ve kullanım hatasının bulunmadığını öğrenmesi üzerine raporu davalı tarafa tebliğini sağladığı ve davacının TBK'nın 223 maddesinde öngörülen makul süre içerisinde triger kayışından kaynaklı ödemenin iadesi için talepte bulunmuş olduğunun kabul edilmesi gerektiği, davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı ve rapora karşı itiraz beyanında bulunulmadığı; satılan araçların tanıtım ve kullanım klavuzunda ya da reklam ve ilanlarda yer alan veya satıcı tarafından bildirilen veya standardında, teknik bilgisinde tespit edilen niteliği etkileyen, satın alınan maldan beklediği faydayı ortadan kaldıran eksiklik içeren malların ayıplı mal sayılacağı, ayıplı mala karşı sorumlu tutulması gereken satıcı tarafından ayıplı mal için daha uzun bir garanti süresi öngörmüş ve sorumluluk üstlenilmiş ise, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile ayıplı malın üretim tarihi nazara alındığında malın ayıplı olduğu anlaşıldıktan sonra davalının ayıplı maldan sorumluluğunun devam etmesi gerektiği, satıcı tarafından vaad edilen standardında tespit edilen niteliğe aykırı olarak henüz triger kayışı için öngörülen 90.000 km de yapılması öngörülen kontrol süresi dahi dolmadan ve değişim için öngörülen 120.000 km nin çok öncesinde triger kayışının imalat hatasından kaynaklandığı anlaşıldığından, diğer yandan ayıbın niteliği ve triger kayışının muhafazalı bölümde olmasının yanında, imalat hatasının anlaşılması ve tespitinin teknik bilgiyi gerektirdiği, ilk bakışta anlaşılamayacağı, hatta detaylı inceleme ile dahi tespit edilemeyecek ancak kullanıldıkça ortaya çıkabilecek nitelikte olan gizli ayıp olarak değerlendirilmesi gereken triger kayışının çatlaması ve aşınmasından kaynaklı olması nedeniyle, meydana gelen arızanın onarımı için davacının yapmış olduğu ödemenin iadesini talep edebileceği, davacının makul süredeki başvurusunun haklı olduğunun kabul edilmesi gerektiği; her ne kadar davalı vekili müvekkilinin yetkili satış bayi olup üretici olmadığını, davanın ... Tic. A.Ş ye davanın ihbarını talep etmiş ise de, satıcının da sorumluluğunun bulunduğu anlaşıldığından, belirtilen gerekçeye göre davacının davasının KABULÜ ile, davacının ödemiş olduğu 10.685,68 TL'nin ödeme günü olan 17/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.\" gerekçesi ile; \"Davacının davasının KABULÜ ile, davacının ödemiş olduğu 10.685,68 TL'nin ödeme günü olan 17/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,\" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Dava konusu aracın 20/10/2018 tarihinde \"seyir halinde araç gaz yememiş, çekişten düşmüş, stop edip bir daha çalışmamış, tespit onarım ve 90.000 km bakım\" şikayeti ile müvekkili şirketin servisine getirildiğini, şirketçe yapılan incelemede davacının aracında meydana gelen arızanın kullanım kaynaklı olduğunun tespit edildiğini, aracın motorunun davacının onayıyla açıldığı, motorun zamanla dişli mekanizması üzerinde yapılan incelemeler sonucu triger kayışı-dişliler-gergi makaraları-muhafaza kapakları parçaları üzerinde son derece belirgin ve yoğun bir tabaka halinde kızıl-kahve renkli metal tozu (demir tozu) tabakasının oluştuğu; metal tozunun triger kayışı diş yüzeylerinde döndürdüğü metal dişli yüzeylerinde ve üstünde kaydığı rulmanlarda yüksek oranda aşıntıya, yıpranmaya ve deformasyona neden olarak triger kayışını hasara uğrattığı, subaplar ile pistonların karşı karşıya geldiği ve özellikle motorun silindir kapağında yer alan subaplarda eksantirik milinde belirgin mekanik hasarlar meydana geldiğinin tespit edildiği ve hasarın kullanım şartlarından kaynaklandığının belirlendiği, müvekkili şirketçe davacıya onarım ihtiyacının gerekçesi, tespitler, yapılacak işler, onarım yöntemi, tahmini onarım maliyeti vb konularında her aşamada bilgilendirme yapıldığını, söz konusu arızanın ürün kaynaklı olmadığından, kullanıma bağlı arıza sonucu oluşan parçalar garanti kapsamında değiştirilmemiş, davacıdan onay alınarak ücretli olarak değiştirilmiş ve arızanın giderilmediği, davacının onarıma onay verdiği ve onarım bedelini de ihtirazı kayıt koymaksızın ödediği, davacının aracında üretimden kaynaklanan herhangi bir ayıp bulunmadığını, aracın ayıplı olarak nitelendirilmesi için maldaki eksiklik ya da özrün önemli olması ve maldan yararlanmayı önemli ölçüde azaltacak ya da ortadan kaldıracak bir arıza veya kusur olması gerektiği, dava konusu olayda davacının araçtan yararlanmasını engelleyen ya da güçleştiren herhangi bir kusur ya da ayıp bulunmadığını, davacının aracı ve tüm parçalarının orijinal ve aracın kullanır halde olduğunu, ayrıca aracın tahsis ve kullanım amacı bakımından değerini ya da davacının ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran bir durumun söz konusu olmadığını, yine davacının aracında sürekli olarak tekrarlayan, giderilemeyen, maldan yararlanmasını önemli ölçüde güçleştiren ya da zorlaştıran herhangi bir arıza da bulunmadığını, mahkemece dava konusu aracın 2015 yılında satın alındığı, aracın garanti kapsamında olmadığı, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığı hususlarıyla ilgili hiçbir değerlendirme yapılmadığını, mahkemece davacının makul süre içerisinde triger kayışından kaynaklı ödemenin iadesi için talepte bulunduğu belirtilmişse de, davacının iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla, mahkemece davacının tacir olduğu ve davacının süresi içinde ayıp ihbarında bulunmadığı hususları göz ardı edildiği, davacının aracının 20/10/2018 tarihinde çekici ile müvekkili şirket servisine getirildiği, 22/10/2018 tarihinde davacıya aracındaki arızalar ve yapılması gereken işlemlerin bildirildiği, davacının dava dilekçesinde servise gittiğinde motorun pistonlarında sibopların izini ve hasarın temel sebebi olan sıyırmış ve çatlamış olan triger kayışını görüp fotoğrafladığını ve bu şekilde durumun kullanımdan kaynaklanmadığını düşündüğünü belirtmiş olmasına rağmen aradan 16 gün geçtikten sonra delil tespiti talebinde bulunulduğunu, davacının müvekkili şirkete TTK m.23 atfı gereğince TBK m.223 uyarınca derhal ayıp ihbarında bulunmadığını, bu nedenle aracı bu haliyle kabul etmiş sayılmakta olup, müvekkili şirketten herhangi bir talepte bulunamayacağını, bu hususa dikkat edilmeden eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, davacı aracın periyodik bakımı olan \"75.000 km bakım\" işleminin yaptırmadığını, müvekkili şirketçe triger kayışına 120.000 km garantisi verilmesinin söz konusu olmadığını, ilk derece mahkemesince dosyadaki raporlara itirazlar karşılanmadan hüküm kurulduğunu, ayrıca dosyadaki raporlar arasında çelişki de olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı dava açmadan önce müvekkili şirkete ihtarname göndererek temerrüde düşürmediğini, mahkemece bu hususun da göz ardı edilerek ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verildiğini, bu nedenlerle İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 11/03/2020 tarih ve 2019/260 E. 2020/248 K. sayılı kararının bozularak kaldırılmasına, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına ve icranın geri bırakılmasına karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davalıdan satın alınan ... plakalı aracın triger kayışındaki ayıbın üretimden kaynaklı olduğu iddiası ile tamiri için ödenen bedelin davalıdan ödeme tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
HMK'nun 355. maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.
Davacı vekili; davalıdan satın alınan ... plakalı aracın seyahat halindeyken istop ettiğini, direksiyonun sertleştiğini, frenin şişmiş olup aracın çok zor durdurulabildiğini, esasen araç arızası halinde aracın beyni ve fonksiyonu gereğince arıza lambasının yanarak uyarı vermesinin gerektiği, ancak dava konusu aracın arıza lambasının yanmadığını, sonrasında aracın çalışmadığını, bunun üzerine aracın çekici ile bakımlarının yaptırıldığı ... servisine 20/10/2018 tarihinde çekildiğini, iki gün sonra servisle görüşüldüğünde aracın triger kayışının sıyırdığını, yeni bir kayış taktıklarını, motorun sente attığını, senteyi yerine getirdiklerini ve buna rağmen aracın marşa basıldığında yine çalışmadığını bildirdiklerini, servis tarafından öngörülen durum olarak motor siboplarının çaktığı ve üst kapağın sökülmesi gerektiğinin ifade edildiği, üst kapak söktükten sonra ise horozların kırıldığını ve sibopların çakmış olduğunun servis tarafından davacıya bildirildiğini, tüm bu hasarın sebebinin triger kayışının sıyrılması olduğunun belirtildiğini, davacının aracının 86.000 km'de olduğunu ve tüm bakımlarının eksiksiz olduğunu, davalının 120.000 km bakım paketi teklif formunda ve aracı satın alırken katalog ve satış argümanlarında sabit olduğu üzere firma tarafından aracın triger kayışı için 120.000 km'ye kadar garanti verildiğini, ayrıca müvekkilinin servise gittiğinde triger kayışının bir kısmının sıyırdığını, aynı zamanda üzerinde çatlaklar olduğunu tespit edip fotoğrafladığını, bu nedenle imalat hatası olduğunu bu durumun kendisine yansıtılamayacağından aracın ücretsiz bakımının yapılması gerektiğini servise ilettiğini, ancak aracın tamiri için toplamda 10.685,68 TL ödemek zorunda kaldığını, İzmir 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/190 D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırdıklarını, bu dosyadan düzenlenen bilirkişi raporuna göre arızanın kullanım hatasından kaynaklanmayan, imalat hatasına dayalı, araçtan faydalanmayı ortadan kaldıran gizli ayıp niteliğinde olduğunun tespit edildiği, davacının bakım bedeli hariç ödediği tutarın haksız olduğunun sabit hale geldiğinden bahisle davanın kabulü ile gizli ayıplı mal sebebiyle haksız ödendiği sabit olan 10.685,68 TL'nin ödeme tarihi 17/11/2018 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde, dava konusu aracın 2015 yılında satın alındığı ve garanti kapsamında olmadığı gibi davacının iddia ve taleplerinin zamanaşımına uğradığı, ayrıca davacının müvekkili şirkete TTK 'nın 23. maddesi atfı gereğince TBK'nın 223. maddesi uyarınca ayıp ihbarında bulunmadığını, bu nedenle davalı şirketten herhangi bir talepte bulunulamayacağını, davacının ücretsiz onarım talebinde de bulunmadığını, aksine herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmeden onarıma onay verip ödeme yaptığını, dava konusu aracın tamamıyla çalışır vaziyette ve sorunsuz bir şekilde davacıya satıldığını ve teslim edildiğini, aracın teslim tarihinde araçta herhangi bir ayıp bulunmadığını, davacı şirketçe yapılan incelemede davacının aracında meydana gelen arızanın kullanımdan kaynaklı olduğunun tespit edildiğini, davacının onayı alınarak onarımın tamamlandığını ve davacının ihtirazi kayıt koymadan ödeme yaptığını, davalı şirket tarafından triger kayışı için 120.000 km ye kadar garanti verilmesinin söz konusu olmadığını, bu nedenle davacının onarım bedelinin iadesi talebinin hukuki dayanağının bulunmadığını, ayrıca davalının yetkili satış bayi olup üretici olmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacının davasının kabulü ile, davacının ödemiş olduğu 10.685,68 TL'nin ödeme günü olan 17/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İşbu karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Davacı delileri arasında bulunan İzmir 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/190 D.İş Sayılı dosyasından alınan 29/11/2018 tarihli raporda dava konusu aracın 86.321 km de triger kayışının yaklaşık 10 cm iç kısmından sıyrılmış olduğu, dişlilerin aşınık olduğu ve kayışta çatlaklar olduğu, triger kayışının iç kısımdan sıyrılması ile diş atladığı, bunun neticesinde iticilerin kırılmış olduğu, eksantrik milinin çizilmiş olduğu ve motorun kullanılamaz hale geldiği, triger kayışının sıyırması, diş atlaması nedeniyle tespite konu olayın ve zararın meydana geldiği, motora zarar verdiğini, yapılan araştırmada söz konusu aracın triger kayışının periyodik değişim periyodunun bu marka araçlarda 120.000 km olduğunu, bu durumun keşif sırasında yetkili servis elemananca da teyit edildiğini, dava konusu aracın en son bakımının 79.200 km de yapıldığının anlaşıldığını, triger kayışının sıyrılmasında kullanım kaynaklı bir etkenin tespit edilemediği, triger kayışında çatlamalar olduğu, kayışın hareket alan dişlilerinin aşınmış olduğu, periyodik bakım gecikmesi kaynaklı olmadığı, yapılan incelemede triger kayışının kopma nedeninin üretimden kaynaklı gizli ayıp kaynaklı olduğu, kullanım kaynaklı olmadığının tespit edildiği bildirilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sırasında alınan 10/06/2019 tarihli raporda, dava konusu ... plakalı 2015 model ... ... marka aracın triger kayışında değiştirilme süreci olan 120.000 km den önce malzeme kaynaklı gizli ayıp nedeniyle dişlerinin sıyrıldığı kanaatine varıldığı, tespit edilen triger kayışı arızası nedeniyle aracın triger setinin, eksantrik milinin, dişlilerin, su pompası, subapların, gergi sistemi ile silindir kapak contasının değişim ve onarıma tabi tutulduğu ve bu işlemler için davacının davalı yana 17/11/2018 tarihli fatura ile 10.658,68 TL ödeme yapmış olduğu sonuç kanaatine varıldığı belirlenmiştir.
Yine İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sırasında 3 kişilik bilirkişi heyetinden alınan 11/11/2019 tarihli kök rapor ve 10/02/2020 tarihli ek raporlarda sonuç olarak, ... plakalı davaya konu aracın triger kayışının kopma nedeninin kullanım kaynaklı olmadığı, arızanın alıcı araç sahibi tarafından ilk bakışta ve basit bir muayene ile tespit edilecek nitelikte olmadığı, sonuç olarak araçta üretimden kaynaklı imalat hatası bulunduğu ve aracın gizli ayıplı olduğu, aracın incelenmesi neticesinde triger kayışının bulunduğu mahal incelendiğinde, triger kayışının içerisine toz, vs. maddelerin girmesini önlenmek için plastik bir muhafaza kapağı ile kapatıldığı, triger kayışının motorun en önemli parçası olduğunu, kayışın kopması halinde motorda ciddi hasar meydana getirebileceği, bahse konu aracın pikap tarzında arazi aracı olduğu, bu tip araçların zorlu tabiat koşulları altında her türlü koşulda çalışacak şekilde imal edilip test edildikten sonra satışa çıkarıldığını, aracın her türlü ortamda test edilen triger kayışı için 120.000 km garantisi verildiğini, demir tozlarının muhafaza içine girerse dahi 2000-3000 devirle dönmesi ile tozların dişlilere ve kayışa yapışmasının mümkün olmadığını, demir tozlarının muhafaza içine girip dişli ve kayış üzerine yapışarak dişlileri ve kayışı aşındırarak koparması halinde bile bundan araç malikinin sorumlu tutulamayacağı, zira aracın kullanma ve bakım kılavuzunda aracın tozlu ve metal ağırlıklı ortamlarda çalışması halinde garanti dışı olacağına dair kuralın bulunmadığı, triger kayışının kopmasının kayış imal eden firma tarafından gizli ayıplı imal edilmesinden kaynaklandığını, dava konusu aracın ...da periyodik bakımlarının düzenli olarak yapıldığı, en son bakımının 86.321 km de yapıldığı, aracın periyodik bakımını gösteren çizelgede ... araçların 90.000 km de triger kayışının kontrolünün yapılması ve gerekirse değiştirilmesi gerekmiyor ise 120.000 km de değiştirilmesinin öngörüldüğü, yapılan araştırmada ... marka araçlarda triger kayışının periyodik değişiminin 120.000 km olduğunu, çeşitli otomobil firmalarının triger kayışlarını üreten firmalardan aldıklarını ve triger kayışı üreticilerine triger kayışlarının ömürlerini bildirdiklerini, kayış üreticilerinin firmaların belirtmiş olduğu kilometre aralığına göre kayış imal edip bunu test ettikten sonra otomobil firmalarına verdiklerini, bahse konu araçta triger kayışının kopmasının aracın metal tozlu ortamlarda çalışması veya zorlanmasından meydana gelmediğini, kayışın 90.000 km kontrolü olmadan koptuğunu, araç sahibinin ilk bakışta ve basit bir muayene ile triger kayışının aşınıp aşınmadığını tespit edebilecek nitelikte teknik bilgiye sahip olmadığını, üretimden kaynaklı imalat hatası bulunduğunu ve aracın gizli ayıplı üretilmiş olduğunu, aracın ücretsiz onarılması isteminin uygun olacağı görüş ve kanaatine varıldığı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
6102 Sayılı TTK'nın \"Ticari satış ve mal değişimi\" başlıklı 23. Maddesine göre \" Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır.
TBK 219 maddesine göre;\" Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.
TBK 223. Maddesine göre ise \" Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.
Yine TBK'nın\" Satıcının ağır kusurunun sonuçları\" başlıklı 225. Maddesine göre \"Ağır kusurlu olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamaz. Satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımında da aynı hüküm geçerlidir.
TBK 231. Maddesine göre de \" Satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def’i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz. Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz.
Her nekadar davalı vekili tarafından, davacı tarafça süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulmadığı istinaf nedeni olarak ileri sürülmüş ise de davalıdan 14.07.2015 tarihli fatura kapsamında satın alındığı sabit olan dava konusu aracın seyir halinde iken arızaladığı ve bunun üzerine aracın çekici ile bakımlarının yaptırıldığı ... servisine 20/10/2018 tarihinde çekildiği ve arıza bildiriminde bulunulması yeterli olup davacının ayrıca ayıp ihbarında bulunmasına gerek bulunmadığından davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.( Yargıtay 11.Hukuk 2022/6439 Esas, 2023/6266 Karar sayılı karıda bu yöndedir.)
TTK 23. maddesindeki atıf nedeni ile tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerine Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulacaktır. Bu kapsamda dava konusu somut olaya uygulanması gereken TBK 225. maddesine göre ağır kusurlu satıcı satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulamayacaktır. Bu gibi hallerde alıcının tıpkı haksız fiillerde olduğu gibi hasara ıttıla tarihinden itibaren bir ve tesellüm tarihinden itibaren de herhalde on sene içinde dava açması gerekecektir. (Yargıtay 11HD. 2014/15978 E 2015/5437 K 17.04.2015 T.)
Bu nedenle davalı vekili tarafından her nekadar zaman aşımı def'inde bulunulmuş ise de; ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sırasında alınan her iki raporda ve yine delil tespitine ilişkin D.İş Sayılı dosya alınan raporlarda; dava konusu aracın ...da periyodik bakımlarının düzenli olarak yapıldığı, en son bakımının 86.321 km de yapıldığı, aracın periyodik bakımını gösteren çizelgede ... araçların 90.000 km de triger kayışının kontrolünün yapılması ve gerekirse değiştirilmesi gerekmiyor ise 120.000 km de değiştirilmesinin öngörüldüğü, yapılan araştırmada ... marka araçlarda triger kayışının periyodik değişiminin 120.000 km olduğu, dava konusu araçta triger kayışının kopmasının aracın metal tozlu ortamlarda çalışması veya zorlanmasından meydana gelmediği, kayışın 90.000 km kontrolü olmadan koptuğu, araç sahibinin ilk bakışta ve basit bir muayene ile triger kayışının aşınıp aşınmadığını tespit edebilecek nitelikte teknik bilgiye sahip olmadığı, dava konusu araçta üretimden kaynaklı imalat hatası bulunduğu ve aracın gizli ayıplı olarak üretilmiş olduğu yönündeki tespitler göz önüne alındığında araçtaki gizli ayıbın ağır kusur kabul edilmesinin gerektiği sonucuna varılmış olmakla, TBK 231/2 maddesi uyarınca satıcının 2 yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamayacağı ve buna göre davacı tarafından davanın süresinde açıldığı tesbit edilmekle davalı vekilinin zaman aşımı def'ine ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. (Yargıtay 11HD. 2021/9008 E, 2023/2655 K ve 03.05.2023 tarihli kararı bu yöndedir.)
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; dosya kapsamına uygun ve denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmiş olmasına ve delil tespiti açısından D.İş dosyasından alınan rapor ile ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sırasında alınan raporların arızanın üretimden kaynaklı gizli ayıp olduğu konusunda birbiri ile uyumlu olmasına göre davalı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 11/03/2020 tarih, 2019/260 Esas ve 2020/248 Karar sayılı kararına karşı davalının istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı taraftan peşin alınan 527,00 TL harçtan alınması gereken 427,60 TL istinaf nispi karar harcının mahsubu ile fazla alınan 99,40 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep haline istinaf eden davalıya iadesine,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince oy birliği ile kesin olmak üzere karar verildi. 09/01/2024\t\t