T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 13/11/2023
DAVANIN KONUSU: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 19/01/2024
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, davacılar ... ve ..., davalı ..... Turizm Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi'nde, ayrı ayrı yüzde 16,60 olmak üzere toplamda şirket sermayesinin % 33,20'si oranında azlık pay sahibi olduğunu, bu hisselerin davacılara rahmetli babaları ...dan intikal ettiğini, davalı şirketin diğer ortaklarının ise davacıların amcası olan .... (%31,40); ... nun çocukları olan .... (%2) ve .... (%2) ile davacıların amcaları merhum ..... (%31,40) olduğunu, babalarının 2016 yılında vefat etmesi neticesinde davalı şirketin ortağı konumuna geçen davacılar ile davalı şirketi fiilen yöneten amcaları .... arasında bir takım anlaşmazlıklar ortaya çıktığını ve o tarihten bu yana da davalı şirket ile davacılar arasındaki iletişim her geçen gün daha da zayıfladığını, özellikle, davacıların (babalarından intikalle) 1/3 oranında maliki oldukları ve .... Otel'in üzerine kurulu olduğu arsanın doğrudan kiracısı konumdaki davalı şirket tarafından davacılara payları oranında bir kira bedeli ödenmesi gerekirken yıllarca kira bedeli ödenmediğini; son yıllarda taraflar arasındaki hukuki ihtilafların artması üzerine ise davalı şirket rayiç bedelin çok çok altında bir kira bedelini davacıların banka hesabına göndermeye başladığını, ancak davacıların kendilerine gönderilen rayicin çok altında olan bu kira bedellerini mütemadiyen iade etmelerinin davacılar ile amcaları .... arasındaki ilişkilerin kopma noktasına getirdiğini, hatta davalı şirket tarafından davacılar aleyhine Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde ....Esas sayılı dosya üzerinden bahse konu arsaya ilişkin tapu iptali ve tescili davası açıldığını, bu uyuşmazlıklar dışında üç büyük anonim şirketin yönetimi ile çok değerli birçok gayrimenkulün paylaşımı konusunda ortaya çıkan ihtilaflar nedeniyle artık tarafların ihtarnameler ve avukatlar aracılığı ile iletişim kurulabilir hale geldiğini, bu çerçevede 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 437. maddesinde düzenlenen ve her bir pay sahibinin vazgeçilemez nitelikte hakkı olan bilgi edinme ve inceleme hakkı kapsamında taraflarınca hazırlanan soruların Mersin 7. Noterliği'nin 31/05/2023 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarnarmesi ile davalı şirkete iletildiğini, ancak davalı şirketin bilgi edinme ve inceleme hakkına yönelik sorulara tam üç ay boyunca hiçbir cevap vermediğini, 07/07/2023 ve talepleri üzerine bir ay sonraya ertelendiği için 07/08/2023 tarihlerinde yapılan genel kurul toplantılarından sonra Alanya 1. Noterliği kanalı ile 28/08/2023 düzenlenme tarihli ve .... yevmiye numaralı ihtarnamede taraflarınca sorulan soruların neredeyse hiçbiri cevaplanmadığını veya genel geçer ifadelerle (sır ve KVKK gerekçesiyle) kısmen cevaplandığını bu nedenle, 07/08/2023 tarihinde gerçekleştirilen genel kurul toplantısında alınan kararlara muhalefet şerhi verilmek suretiyle oy kullanılmak zorunda kalındığını, eksik veya yetersiz bilgilerle pay sahiplerinin haklarını bilinçli ve yararlı bir şekilde kullanmalarını beklemenin hayatın olağan akışına da aykırı olduğunu, özel denetçi atama şartlarının oluştuğunu belirterek şirkete özel denetçi atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, davacının talepleri hakkında Alanya 1. Noterliği kanalı ile 28/08/2023 düzenlenme tarihli ve .... yevmiye numaralı ihtarnameyle cevap verildiğini, davacının kötü niyetli olarak hareket ettiğini, özel denetçi atama şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; \"... davacılar, davalı şirkete özel denetçi ataması istemi ile dava açmıştır. Davalı .... Ticaret ve Sanayi A.Ş.'nin .... Müdürlüğü’nde ..... sicil numarası ile kayıtlı 100.000.000 TL sermayeli bir şirket olup, davacıların % 33,20'si oranında payı bulunmaktadır. Özel denetim isteme hakkı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda “Pay sahibinin kişisel hakları” başlığı altında “Bilgi alma ve inceleme hakkı” (m. 437) takiben düzenlenmiştir. Pay sahipliğinden doğan bir hak olması nedeniyle özel denetim isteme hakkı, esas sözleşme veya genel kurul kararı ile ortadan kaldırılamaz veya kısıtlanamaz. 07/08/2023 tarihli davalı şirketin genel kurulda davacılar bir takım sorular sorarak şirkete özel denetçi atanması talep etmiş, talebin kabul görmemesi üzerine özel denetçinin mahkeme tarafından atanmasını talep etmiştir. Pay sahibinin özel denetim talebinde bulunabilmesi için daha öncesinde bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmış olması; bilgi isteminin özel denetimle konusu ile aynı olması, sermayenin %10 sahip olunması, pay sahipliği haklarının kullanılması için gerekli olması, belirli olayların açıklığa kavuşturulması, kurucuların veya şirket organlarının kanun veya esas sözleşmeyi ihlal etmek suretiyle şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattığını inandırıcı şekilde ortaya koymasının gerekmesi, mahkememizin ....E. sayılı dava dosyasında davacıların genel kurulunun iptali istemine ilişkin olarak açtıkları davanın derdest olması, özel denetimin, kanununda düzenleniş yeri ve amacı nazara alındığında, özel denetçi atama koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine ...\" şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; TTK'nın 438. maddesi gereğince her pay sahibine özel bir denetim talebinde bulunma hakkı tanındığını, ilk derece mahkemesinin hukuki nitelendirmesinin doğru olmadığını, bilgi alma ve inceleme hakkı kullanılmadan doğrudan doğruya özel denetçi atanması davası açıldığını, bilgi alma ve inceleme hakkı kullanılmış olmasının özel denetçi atanması davasının ön şartı niteliğinde olduğunu, genel kurul kararının iptaline ilişkin müvekkilince açılan davanın derdest olmasının gerekçede belirtilmesi ve buna dayanılarak ret kararı verilmesinin hatalı olduğunu, TTK'nın 440. maddesinin ilk derece mahkemesinin gerekçesinin hatalı olması sebebiyle burada işleyemeyeceğini, doktrinde de bu yönde görüşlerin bulunduğunu, bu nedenle istinaf talebinin reddine ilişkin ek kararın hatalı olduğunu, kararın kaldırılarak davalı şirkete özel denetçi atanmasına karar verilmesi gerektiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, ticari şirkete özet denetçi atanmasına ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince, davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir. Davacılar vekilinin kesin karara karşı yaptığı istinaf başvurusu ilk derece mahkemesince verilen 22/11/2023 tarihli ek karar ile reddedilmiş, davacılar vekilince, istinaf talebinin reddine ilişkin ek karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
6102 sayılı TTK'nın 440/2. maddesi uyarınca, mahkemece şirkete özel denetçi atanması talepleri hakkında verilen kararlar kesindir.
Mahkemelerin özel denetim isteminin kabulüne veya reddine ilişkin kararlarının kesin nitelikte olduğundan (Aynı yöndeki içtihat için bknz. Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 09/11/2022 tarih 2021/3728 Esas, 2022/7962 Karar sayılı ilamı) İlk derece mahkemesince özel denetçi atanması talebine ilişkin olarak verilen 13/11/2023 tarih .... Esas - .... Karar sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ilk derece mahkemesinin 22/11/2023 tarihli ek kararı usul ve yasaya uygun olup, kamu düzenine de aykırı olmadığından davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacılar vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60 TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL istinaf karar harcının davacılardan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,
3-Davacıların istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 352/1-b maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve 6100 sayılı HMK'nın 362/1-ç maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
\t\t\t\t
...