T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1974
KARAR NO: 2024/34
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 21.12.2022
NUMARASI: 2019/195 Esas - 2022/887 Karar
DAVA: Şirketin İhyası
Taraflar arasındaki şirketin ihyası davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, birleşen davanın davalısı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; ... Tic. A.Ş. ile müvekkilleri arasında İstanbul 36. İş Mahkemesi'nin 2019/269 Esas sayılı dosyasında görülen hizmet tespiti ve eksik primlerin tamamlanması davasında, mahkemenin ara kararı uyarınca davalı şirketin ihyası için taraflarına süre verildiğini, müvekkillerinin hizmet tespitinin ve eksik ödenen primlerin tamamlanabilmesi için Mahkememizden şirketin ihyasını talep etme zorunluluğu doğduğunu beyanla ... Tic. A.Ş.'nin ihyasına, ihya sonrası bu durumun Ticaret Siciline tesciline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Sicil Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; Ek tasfiyesi talep edilen şirketin merkezi, ... Cad., ... Sitesi, ... Blok, Zemin Kat, Daire No. ..., Kozyatağı olduğunu, işbu sebeple huzurdaki davanın HMK'nın 114/1-ç maddesi hükmü gereğince usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, her ne kadar davacı vekilince, dava dilekçesinin dava konusu bölümünde “Ticaret sicilinden resen terkin edilen şirket tüzel kişiliğinin yeniden ihyasına karar verilmesi istemimizdir.” şeklinde bir beyanda bulunulmuşsa da, dava konusu şirketin olağan tasfiye sonucu ticaret sicilinden terkin edildiği anlaşılmakla, uyuşmazlığa uygulanacak hukuk kuralları ve davacı vekilinin iddiaları değerlendirirken anılan hususun göz önünde bulundurulması gerektiğini, dava konusu şirkettin, olağan tasfiye sonucu ticaret sicilinden terkin edildiği anlaşılmakla huzurdaki davada husumetin aynı zamanda tasfiye memuru olan ...'a da yönetilmesi gerektiğini, müvekkilinin TTK'nın 32. ve Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin 34. maddesi hükmü çerçevesinde işlem yaptığını, tasfiye sürecinde yetki ve sorumluluğun şirket tasfiye memurunda olduğunu, müvekkilinin davanın açılmasına sebep olmadığını, bu nedenle yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulamayacağını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili birleşen dosya dava dilekçesinde özetle; İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/195 E. sayısıyla görülen \"Şirketin İhyası\" davasında, müvekkilleri ve ... karşılıklı taraf konumunda olduğunu, Mahkemenin 24/03/2022 tarihli ara kararında; taraf teşkili sağlanması için ihyası istenen şirketin son tasfiye memurunun mirasçılarına karşı şirketin ihyası davası açmak hususunda yetkilendirildiklerini, bahsi geçen davada taraf teşkilinin sağlanabilmesi için şirketin ihyasını talep etme zorunluluğu doğduğunu, ... Tic. A.Ş.'nin ihyasına, ihya sonrası bu durumun Ticaret Siciline tesciline, işbu davanın İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/195 E. davası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen dosya davalılarından ... cevap dilekçesinde özetle; süresinde açılmadığı sabit olan davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer birleşen dosya davalılarına usulüne uygun olarak tebligat yapılmış olup, davaya karşı cevap dilekçesi vermemişlerdir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"... Şirket tüzel kişiliğinin ihyası davasının, ihyası istenilen şirketin tasfiyesini yürütmüş olan tasfiye kurulu üyeleri veya tasfiye memuru ile yasal hasım durumundaki terkin işlemini yapan ticaret sicil memurluğuna husumet yöneltilerek açılması gerekmekte ve bu hususun mahkemece re'sen nazara alınması icap etmektedir. Bu tür davalarda husumet tüzel kişiliği kalmayan şirkete veya şirket ortaklarına yöneltilemez. Dosya kapsamı incelendiğinde ihyası istenilen şirketin tasfiye mamurunun dava tarihinden önce 21/03/2020 tarihinde vefat ettiği anlaşılmakla, -İstanbul BAM 12. HD'nin 2022/3 E. 2022/82 K. Sayılı ilamı da dikkate alınmak suretiyle- tasfiye memurunun mirasçılarına husumet yöneltilmek suretiyle mahkememiz dosyası ile birleştirilmek üzere dava açılması yönünde davacı vekiline yetik ve süre verilmiş, buna istinaden açılan İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/762 esas sayılı dosyası mahkememiz dosyası ile birleştirilmiştir. Yüksek Yargıtay 10.HD.2010/8052 E-2011/16319 K.sayılı 28/11/2011 tarihli kararında da belirtildiği üzere; \"Tüzel kişilik, ticaret sicilindeki kaydın terkini ile sona erer. Tüzel kişiliğin sona erdiğinin hukuk açısından kabul edilebilmesi için tasfiye işlemlerinin eksiksiz tamamlanmış olması gerekir. Eğer tasfiye işlemleri gerçekten tamamlanmamış ve tasfiyede gereken hususlar eksik bırakılmışsa, tüzel kişilik ticaret sicilinden terkin edilse bile, şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiğinden söz edilemez.\"Buna göre, davanın gerektirdiği şekilde, İstanbul Ticaret Sicil Memurluğu kayıtları celp edilerek incelenmiştir. Toplanan delillere göre, davacı tarafından ihyası istenilen şirket aleyhine açılan davanın devamı ve mahkemece verilecek kararın infazı için davayı açmakta hukuki menfaati bulunduğundan, anılan bu şirketin, İstanbul 36. İş Mahkemesi'nin 2019/269 esas sayılı dosyasının görülmesi ve verilecek kararların infazı işlemleriyle sınırlı olmak üzere yeniden ihyasına karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Ek tasfiye işlemlerinin de takdiren, şirkette daha evvel yönetim kurulu üyeliği de yaptığı tespit edilen birleşen dosya davalısı ...'ın tarafından yapılması uygun görülmüştür.Davalı ... Sicil Memurluğu, yasal hasım konumunda olup, tasfiyenin usulsüz kapatılmasından dolayı kusur ve sorumluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenlerle, bu davalı harç, yargılama giderleri ve karşı yan vekalet ücretinden sorumlu tutulmamıştır.Diğer davalı tasfiye memurunun sorumluluğuyla ilgili olarak yapılan incelemede, ihyası istenen şirketin tasfiyesinin 29/12/2006 tarihinde tamamlandığı anlaşılmıştır. İstanbul 36. İş Mahkemesi'nin 2019/269 esas sayılı dosyasının açılış tarihinin tasfiyenin tamamlanmasından sonraya ilişkin olduğu, bu durumda tasfiye memurunun mirasçıları olan dahili davalıların ihya davası açılmasına sebebiyet vermedikleri...\" gerekçesiyle, davanın ve birleşen dosya davasının ayrı ayrı kabulü ile TTK'nın 547. maddesi uyarınca, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil numarasında kayıtlı iken tasfiye sonucu sicilden terkin edilen Tasfiye Halinde Yaptaş Konut İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi'nin ticaret sicil kaydının, İstanbul 36. İş Mahkemesinin 2019/269 esas sayılı dosyasının görülmesi ve mahkemece verilecek kararın infazı işlemleri sınırlı olmak üzere ihyası ile şirketin bu konularla sınırlı olmak üzere İstanbul Ticaret Siciline yeniden tesciline,Ek tasfiye işlemlerini yapmak üzere takdiren ... TC kimlik numaralı birleşen dosya davalısı ...'ın tasfiye memuru olarak atanmasına, ek tasfiye bitinceye kadar tasfiye memurunun görevinin devam etmesine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, birleşen davanın davalısı ... vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Birleşen davada davalı ... vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Hak düşürücü süreye ilişkin itirazının hangi sebeplerle reddedildiği gerekçeli kararda tartışılmadığını, değerlendirilmediğini ve açıklanmadığını, somut olayda, davacı tarafın ihya dayanağı olarak sunduğu İstanbul 36. İş Mahkemesi'nin 2019/269 E. Sayılı dosyası dahi terkin tarihinden 13 yıl sonra, 05.08.2019 tarihinde açılmış olup, gerek ihya davasının tasfiyeden 16 yıl sonra açılması gerekse ihyaya konu İş Mahkemesinde görülen davanın 5 yıllık hak düşürücü süreden sonra açılması karşısında, dairemizin usul ve yasaya aykırı davanın reddine karar vermesi gerektiğini, Pasif husumete ilişkin itirazları gerekçeli kararda değerlendirilmediğini, kesin sürede işlem yapılmamasına ilişkin itirazlarının gerekçeli kararda değerlendirilmediğini, İhya davasında hak düşürücü sürenin işlememesi için tasfiyede usulsüzlük olması ve bunun davacı tarafından ispatlanması gerektiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Asıl ve birleşen dava, hukuki niteliği itibariyle, TTK'nın 547. maddesi uyarınca, ek tasfiye işlemleri için şirket sicil kaydının ihyası istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda açıklanan gerekçelerle asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, birleşen davada davalı ... vekili tarafından, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. İhyası talep olunan şirketin tasfiyesinin sona erip 29.12.2006 tarihinde tescil edilerek ticaret sicil kaydının terkin edildiği anlaşılmıştır. TTK'nın 547. maddesi, ek tasfiye başlığı altında; \"(1) Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler. (2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir\" düzenlemesini getirmiştir. Davacılar vekili, ihyası istenen şirket aleyhine müvekkillerinin işçilik alacakları için İstanbul 36. İş Mahkemesinin 2019/269 esas sayılı dosyasında hizmet tespiti davası açıldığını, ancak davalı şirketin sicilden terkin edildiğinin öğrenildiğini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır. Davacıların iş bu davayı açmasında, terkin olan şirketle ilgili açılmış olup, devam eden devam eden İstanbul 36. İş Mahkemesinin 2019/269 esas sayılı davasında şirketin temsili için yeniden tescilini talep etmekte hukuki yararı bulunmaktadır. Mahkemece de kurulan hüküm de söz konusu dava dosyası kapsamında ihya kararı verilmiş olduğu anlaşılmaktadır. İş bu davalarda ticaret sicil memurluğu yasal hasım olup, davanın ayrıca tasfiye memuruna da yöneltilmesi gerekir. Somut olayda tasfiye memurunun davadan önceki tarihli vefat etmiş olması nedeniyle tasfiye memuru mirasçılarının hasım gösterilmesi de usul ve yasaya uygun olmakla, davalı vekilinin davalının iş bu davada pasif husumetinin bulunmadığı yönündeki istinafı yerinde görülmemiştir.Tasfiyenin kapatılması için tüm tasfiye işlemlerinin eksiksiz yapılmış olması, tasfiye halindeki şirketin taraf olduğu tüm uyuşmazlıkların neticelenmiş olması gerekir. Bu nedenle davalı vekilinin, şirketin tasfiyesinin usulüne uygun yapılmış olduğu, ihya için gerekli koşulların bulunmadığı yönündeki istinaf nedenleri yerinde değildir.Tasfiye sonucu terkin edilen şirketin ihyası için TTK'nın 547. maddesinde zamanaşımı veya hak düşürücü süre öngörülmemiştir. İlk derce mahkemesince de davalının zamanaşımı defi bu gerekçeyle 21.12.2022 tarihli oturumda reddedilmiştir. Buna göre davalı vekilinin eldeki ihya davasının hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiği yönündeki istinafı da yerinde değildir. İhya davasına dayanak iş mahkemesinde görülen davanın ise hak düşürücü süre yönünden değerlendirilmesi ise ilgili davanın yargılamasını yürüten mahkemesince yapılacaktır.Davalı vekilince davacılar vekiline vefat eden tasfiye memuru mirasçılarına dava açılması için verilen kesin sürede dava açılmadığı, bu nedenle birleşen davada davalılar yönünden davanın reddi gerektiği ileri sürülmüş ise de, ilk derce mahkemesince davacılar vekiline 01.06.2022 tarihli 1 nolu ara karar ile tasfiye memuruna ait veraset ilamı almak üzere yetki verilerek varsa mirasçılarına yönelik mahkeme dosyası ile birleştirme talepli dava açılmak üzere 3 aylık kesin süre verildiği belirtilmiş ise de, kesin sürenin sonuçlarının hatırlatılmadığı da dikkate alındığında, davalı vekilinin bu yöndeki istinafı da yerinde görülmemiştir.Ayrıca davalı vekilinin ileri sürmüş olduğu şirketin tasfiyesine ve iş mahkemesindeki davaya dair iddiaları iş bu davanın konusu olmadığından inceleme konusu yapılmamıştır. Davalı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına; bakiye 157,75 TL istinaf karar harcının davalı ...'tan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın, Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraf vekillerine tebliğine dair;HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, tarihinde, oy birliğiyle ve temyizi kabil olmak üzere karar verildi. 24.01.2024