T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2020/865
KARAR NO\t\t: 2023/2342
KARAR TARİHİ\t: 19/12/2023
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 26/11/2019
NUMARASI\t\t: 2017/906 Esas 2019/1214 Karar
DAVANIN KONUSU\t: İtirazın İptali
BAM KARAR TARİHİ\t: 19/12/2023
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 19/12/2023
Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanan 01.05.2015 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesi’nin 26.maddesinde gereği yetkili Mahkemelerinin İzmir Mahkemeleri olduğu, Davalı şirketin müvekkili şirket ve distribütör ile 01.05.2015 tarihinde imzaladığı sözleşmenin 2. maddesi gereği İşleticinin ... Mah... Sok.No:... ... adresinde işletmekte olduğu işyerinde şirketin yetkilendirmiş olduğu bayi veya distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini tüketici taleplerine uygun düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı, satın almayı kabul ve taahhüt ettiği, Sözleşmenin 3.maddesi gereği işyerinde müvekkili şirketin pazarlama, dağıtım ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerinden 15.000 litre miktarda ürünü müşterilere satmayı satın almayı kabul ve taahhüt ettiği, Sözleşmenin 10/b. maddesi gereği sözleşme süresince bira satışına ilişkin faaliyetlerini kısmamayı, 10/o. maddesi gereği işyerinde satacağı sözleşme konusu şirket ürünlerini bizzat şirketten yetkilendirilmiş olan ve TAPDK toptan satış belgesini haiz bayi ve distribütörden veya yine şirketin satma görevini verdiğini bildirdiği yetkili ve TAPDK toptan satış belgesini haiz başka bir teşebbüsten satın almayı kabul ve taahhüt ettiği, Davalının sözleşme yürürlükte iken bu taahhütlerini yerine getirmeyip Eylül 2015 tarihinden bu yana alım litrelerini %90 oranında azaltarak ve tüm uyarılara rağmen tüketici taleplerini karşılayacak şekilde etkin olarak ürün satın almayarak sözleşmeyi ihlal ettiği ve bu nedenle sözleşmenin İzmir 21. Noterliğinin 06.05.2016 tarihli ve 13527 yevmiye no.lu ihtarnamesi ile müvekkili şirket tarafından fesh edildiği, Distribütör kayıtlarına göre işletmenin bira alımlarının 2015 Mayıs ayında 1.281,68 Lt, 2015 Haziran ayında 579,92 Lt, 2015 Temmuz ayında 2.001,52 Lt, 2015 Ağustos ayında 1.959,52 Lt, 2015 Eylül ayında 1.123,36 Lt, 2015 Ekim ayında 166,00 Lt, 2015 Aralık ayında 47,76 Lt, 2016 Şubat ayında 15,84 Lt, 2016 Mart ayında 12,00 Lt, 2016 Nisan ayında 12,00 Lt olarak gerçekleştirdiği, Taraflar arasında tanzim edilen sözleşmenin halen yürürlükte iken Ekim 2015 ayından itibaren alım litrelerini %90 oranında azalttığı ve fıçı tesisini sökerek kullanımına son verdiği, bu ve sair sebeplerle fıçı bira alımını tamamen durdurduğu diğer ürünleri de tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde bulundurmamaya başladığı, Davalının sözleşme yürürlükte iken müvekkili şirket ürünlerini düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın alma ve müşteri talebini karşılayacak etkin olarak bulundurma yükümlülüklerini yerine getirmeyerek sözleşmenin 2,3,10/b,10/o ve sair maddelerini ihlal ettiğinden 20.madde gereği sözleşmenin feshine sebep olduğu, Sözleşmeyi ihlal eden davalıdan 17.500-TL mali katkının tahsili talebi ile İzmir 25.İcra Müdürlüğü nün 2016/12089 sayılı dosyası ile açılan icra takibine davalının yetkiye, borca itirazı nedeni ile icra takibinin durduğu, müvekkili alacağının sözleşme, faturalar, ihtarname, müvekkili şirketin ve distribütörün defter ve kayıtları ile sabit olup borçlunun itirazında haksız ve kötü niyetli olduğu, sunulu nedenlerle davanın kabulü ile borçluların İzmir 25.İcra Müdürlüğü’nün 2016/12089 sayılı dosyasına vaki yetki ve borca itirazının iptali ile takibin devamına, takip talebi üzerinden %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesi dava ve talep ettiği, yapılan itiraz üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür.
CEVAP: Dava dilekçesi ve ekleri usulüne uygun bir şekilde davalıya tebliğ edilmiş olmasına rağmen, davalının, davaya cevap vermediği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece \"...Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; takip dosyası, sözleşme, alkollü içki satış belgesi, faturalar, bilirkişi incelemesi ve sair her türlü delile dayandığı görülmüştür.
İzmir 25. İcra Müdürlüğünün 2016/12089 Esas sayılı takip dosyasının tetkikinde; alacaklı ... Tic. A.Ş. vekilinin, borçlu ... aleyhine toplam 17.958,00 TL alacağın, ilamsız icra yoluyla tahsili talebinde bulunduğu, ödeme emrinin borçluya 19/09/2016 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 22/09/2016 tarihinde icra müdürlüğüne müracaat ederek, borçlu olmadığının beyan ile borca itiraz ettiği görülmüştür.
Davacı tarafın dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben, taraflar arasında,satış sözleşmesi olup olmadığı, var ise iş bu satış sözleşmesi kapsamında, davalının satış sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, taraflar arasındaki satış sözleşmesi feshedilmiş ise sözleşmenin feshinde hangi tarafın kusurlu olduğu, sözleşmenin feshinde davalı tarafın haksız ve kusurlu davranışlarınca sebebiyet verilmiş ise davacı tarafından sözleşme kapsamında davalıya sağlanan katkının iadesinin gerekip gerekmediği, iadesi gerekiyor ise iade edilmesi gereken katkı bedeli miktarının tespiti hususunda dava dosyası Hukukçu Bilirkişi Dr. Öğr. Üyesi ... ile SMMM Bilirkişi ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme sonucunda dosyaya sunulan 12/11/2018 tarihli raporda; Dava dışı ... Paz.Ltd.Şti.’nin davacı şirketin bayisi olduğu ve davacı şirketin bira satışlarının işbu şirket üzerinden gerçekleştirildiği görülmektedir. Davalı ... tarafından alındığı iddia edilen 7.199,60 litre biranın doğrudan davacı şirketten değil, dava dışı ... Paz.Ltd.Şti.’nden satın alındığı, bu sebeple davacı şirketin yasal defterleri üzerinden davalının ne miktarda bira alımı yaptığının tespit edilemeyeceği anlaşılmıştır. Bu çerçevede, dava konusu uyuşmazlığın çözümü kapsamında, davalının Eylül 2015 tarihinden itibaren sözleşmenin 2.maddesi gereğince üstlendiği “bira ürünlerini tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın alma” taahhüdünü gereği gibi yerine getirip getirmediği ve buna göre davacı şirketin sözleşmeyi feshederek sözleşmenin 21.maddesine göre davalıya ödediği 17.500 TL. tutarındaki nakdi katkı payının iadesini davalıdan talep etmesinin mümkün olup olmadığının belirlenmesi için, davalının Eylül 2015 tarihinden sonra satın aldığı davacıya ait bira ürünlerinin miktarının tespiti gerekmekte olup, yukarıda yer alan mali değerlendirmelerde belirtildiği üzere, davalı ... tarafından alındığı iddia edilen 7.199,60 litre biranın doğrudan davacı şirketten değil, dava dışı ... Paz. Ltd. Şti.’nden satın alındığı, bu sebeple davacı şirketin yasal defterleri üzerinden davalının ne miktarda bira alımı yaptığının tespit edilemeyeceği ve davalının satın aldığı bira miktarında Eylül 2015 tarihinden itibaren ciddi bir azalma meydana gelip gelmediğinin ancak dava dışı bayi ... Ltd. Şti.’nin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmak suretiyle tespit edilebileceği şeklinde beyanda bulunulduğu görülmüştür.
Dava dışı distribütör ... Paz. Ltd. Şti nin defter ve kayıtlarının davacı vekilince bildirilen \"... Mahallesi ... Sokak No:... ... ...\" adresinde yerinde inceleme yapılarak, davalının 2015 ve 2016 yıllarında dava dışı şirketten yaptığı ürün alım miktarını, alım tarihleri ve miktarlarını ayrı ayrı gösterir şekilde ayrıca davacı şirketin distribütör vasıtasıyla davalıya yaptığı katkı payı ödeme miktarını gösterir şekilde rapor aldırılması hususunda, mahkemesince re'sen görevlendirilecek SMMM bilirkişisine dava dosyasının tevdi ile rapor tanzimi için Marmaris Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesi'ne talimat yazılmış, talimat mahkemesi tarafından dosya SMMM Bilirkişi ...'a tevdii edilmiş, bilirkişi tarafından yapılan inceleme neticesinde dosyaya sunulan 12/03/2019 tarihli raporda, taraflar arasında imzalanan 01/05/2015 başlangıç tarihli 1 yıl süreli açık satış noktası sözleşmesi ile davalının 15.000 litre bira almayı taahhüt ettiği, taraflar arasında öteden beri süre gelen ticari bir ilişki bulunduğu, davalının 01/05/2015-01/05/2016 tarihleri arasında, dava dışı Distribütör ... Paz. Ltd. Şti.'den 7.199,60 litre bira aldığı, davalının işbu sözleşme çerçevesinde, dava dışı şirket adına 25/12/2015 tarih, 014313 sıra nolu ve 17.500,00 TL bedelli işletme katkı payı açıklamalı fatura düzenlediği, bu faturanın cari hesap ekstresinde davalının alacağına yazılmak suretiyle kayıt altına alındığı, dava dışı distribütör ... Paz. Ltd. Şti 25/12/2015 tarih, 01581 nolu fatura ile davacı şirket adına 14.875,00 TL işletme katkı payını fatura ettiği şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Dava dosyasının SMMM bilirkişisi ... ile ...'A tevdi ile, dosyaya temin edilen distribütöre ait defter ve kayıtlar üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen rapordaki tespit ve bulgular da dikkate alınarak dosya kapsamına uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli nitelikte ek rapor aldırılması talep edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme neticesinde dosyaya sunulan 21/08/2019 tarihli ek raporda; davacı şirketin, İzmir 25. İcra Müdürlüğünün 2016/12089 Esas sayıl dosyasına istinaden, davalıdan 17/08/2016 icra takip tarihi itibariyle 17.500,00 TL tutarındaki kısmi asıl alacak, 458,00 TL tutarındaki kısmi işlemiş faiz olmak üzere toplam 17.958,00 TL alacak talep edebileceği şeklinde beyanda bulunulduğu görülmüştür.
DEĞERLENDİRME\t:Dava; satış sözleşmesinden doğan, tazminat alacağına ilişkin başlatılan, icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasında yapılan açık satış noktası sözleşmesi kapsamında davalının, sözleşmede kararlaştırılan edimlerini yerine getirip getirmediği, işbu nedenle sözleşmenin davacı tarafça feshedilmesinde davacının haklı olup olmadığı, haklı ise sözleşmenin feshinden dolayı davacının, davalıya sağladığı katkı payının iadesinin gerekip gerekmediği, iadesi gerekiyor ise ne miktarda iade edilmesi gerektiği ile, takipte icra dairesinin yetkili olup olmadığı noktasında toplandığı, davalı tarafça itiraz edilmeyen taraflar arasında yapılmış olan 01/05/2015 tarihli açık satış noktası sözleşmesinin 26.maddesinde, \"işbu sözleşmeden doğacak ihtilafların hal mercii İzmir Mahkemeleri ve İcra İflas Müdürlükleridir\" şeklindeki yetki sözleşmesinin 6100 Sayılı HMK.'nın 17.ve 18.md.deki şartlara haiz olduğu, işbu nedenle İİK.50.md. Göndermesiyle HMK.17.maddesine göre İzmir İcra dairesinin takipte yetkili olduğu, işbu nedenle davalının icra takibine yapmış olduğu yetki itirazında haksız olduğu, yine her ne kadar davalı tarafça icra takibine yapmış olduğu itirazında, borca ve ferilerine itiraz edilmiş ise de, davalının, taraflar arasındaki 1 yıl süreli açık satış noktası sözleşmesinin 3.maddesine göre 15.000 litre ürün alım taahhüdünde bulunduğu ancak 01/05/2015 - 01/05/2016 tarihleri arasında davacının distrübütörü dava dışı ...Paz. Ltd.Şti.'den 7.199,60 litre bira ürünü alımı yaptığı, işbu nedenle sözleşmede taahhüt ettiği miktarda alım yapmayarak, sözleşme hükümlerini ihlal ettiği, bu nedenle davacının sözleşmenin feshinde ve sözleşme dahilinde davalıya sağlanan 17.500,00 TL katkı payı asıl alacağı ile, 458,00 TL işlemiş faiz alacağı dahil olmak üzere toplam 17.958,00 TL alacağı takip tarihi itibariyle davalıdan talep edebileceği, işbu nedenle davalının icra takibine ilişkin itirazında haksız olduğu kanaatine varılmakla aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur;\" gerekçesi ile; \"Davanın kabulü ile, davalı borçlunun izmir 25.İcra Müd. 2016/12089 Esas sayılı takip dosyasına konu, 17.500,00 TL asıl alacak ile, 458,00 TL işlemiş faiz alacağı dahil olmak üzere toplam 17.958,00 TL alacağa ilişkin itirazının iptali ile, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz oranı uygulanmak suretiyle, takibin devamına, kabul edilen alacağın %20'si miktarındaki 3.591,60 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,\" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen sözleşmenin devamını sağlayacak olan tüketicilerin tercihi olduğunu, davalının sözleşme ile üzerine düşen yükümlülüklerini uygun suretle yerine getirdiğini, bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere davalının 01.05.2015 ile 01.05.2016 tarihleri arasında toplamda 7.199,60 litre bira ürününü davacının dağıtım firması olan ... Paz. Ltd. Şti'den aldığını, müşterilerin tüketim tercihlerinin değişmesi üzerine de alım oranlarının günden güne düşerek azaldığını, taraflar arasında akdedilen sözleşmede davalının kusuru sebebiyle bira alımının düştüğüne dair davacı tarafından somut bir delil dosyaya sunulmadığını, davalının basiretli bir tacir olarak sözleşme ile üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini, yerel mahkemece hakkaniyeti uygun karar verilmediğini, davalının toplamda 7.199,60 Litre bira alımının hesaba katılmadığını, bu nedenle İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/906 Esas, 2019/1214 Karar sayılı dosyasında verilen davanın kabulüne ilişkin hükmün ortadan kaldırılarak davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafça haklı nedenle feshedildiğinden bahisle davalıya sözleşmenin başlangıcında ödenen işletme katkı bedelinin iadesi istemine ilişkindir.
HMK'nun 355. maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.
Davacı vekili; taraflar arasında imzalanan 01/05/2015 tarihli sözleşmenin 3.maddesi gereğince davalının iş yerinde davacı şirketin pazarlama dağıtım ve satışının gerçekleştirdiği bira ürünlerinden 15.000 litre ürünü müşterilere satmayı, sözleşmenin 10.b maddesinde ise sözleşme süresice bira satışına ilişkin faaliyetlerini kısmamayı, 10/o maddesi gereğince de iş yerinde satacağı sözleşme konusu şirket ürünlerini bizzat şirketten yetkilendirmiş olan TAPDK toptan satış belgesine haiz bayii veya distribütörlerden veya yine şirketin satma görevini verdiği bildirdiği yetkili ve TAPDK toptan satış belgesine haiz başka bir teşebbüsten satın almayı kabul ve taahhüt ettiği, ancak davalının sözleşme gereğince taahhüdünü yerine getirmediği, Eylül 2015 tarihinden bu yana alım litrelerini %90 oranında düşürdüğü, tüm uyarılara rağmen tüketici taleplerini karşılayacak şekilde etkin olarak ürün satın almayarak sözleşmeyi ihlal ettiği, bu nedenle İzmir 21. Noterliği'nin 06/05/2016 tarihli ihtarnamesiyle sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinden bahisle taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalıya verilmesi kararlaştırılan ve ödenen 17.500,00 TL mali katkı bedelinin iadesi için davalı hakkında başlatılan icra takibine vaki davalının itirazının iptali ile icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafça esasa cevap verme süresi içerisinde cevap sunulmamıştır.
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulü ile, davalı borçlunun İzmir 25. İcra Müdürlüğü'nün 2016/12089 Esas sayılı takip dosyasına konu, 17.500,00 TL asıl alacak ile, 458,00 TL işlemiş faiz alacağı dahil olmak üzere toplam 17.958,00 TL alacağa ilişkin itirazının iptali ile, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz uygulanmak suretiyle takibin devamına, kabul edilen alacağın %20'si miktarındaki 3.591,60 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İşbu karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Davaya konu İzmir 25. İcra Müdürlüğü'nün 2016/12089 Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinden, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhinde taraflar arasındaki 01/05/2015 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesi ve İzmir 21. Noterliği'nin 06/05/2016 tarihli fesih ihtarnamesi dayanak gösterilmek suretiyle 17.500,00 TL yatırım iadesine ilişkin asıl alacak, 458,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 17.958,00 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun süresi içerisinde sunmuş olduğu itiraz dilekçesi kapsamında takibin durduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen 01/05/2015 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesinin incelenmesinden, sözleşmenin 2.maddesindeki düzenlemenin \"İşletici, ... Mah. .... Sk. No:... ... adresinde işletmekte olduğu iş yerinde şirketin yetkilendirilmiş olduğu bayii veya distribütör vasıtasıyla bira ürünlerine tüketici taleplerine uygun düzenli ve sürekli bir şekilde satmayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı kabul ve taahhüt eder\" şeklinde, 3.maddesindeki düzenlemenin ise \"İşletici, işletmekte olduğu iş yerinde şirketin pazarlama, dağıtım ve satışını gerçekleştireceği bira ürünlerinden 15.000 litre miktarındaki ürünü müşterilerine satmayı taahhüt etmektedir. İşbu sözleşme herhangi bir süre sınırlamasına bağlı olmaksızın işbu satış miktarının tamamlanmasıyla birlikte kendiliğinden sona erecektir...\" şeklinde olduğu, yine sözleşmenin yine sözleşmenin 10/b maddesindeki düzenlemenin \"İşletici sözleşme süresinde iş yerinde bira satışına ilişkin faaliyetini kısamaz veya bira/biraların satışını azaltacak şirketin ve biraların kalite marka ve imajını olumsuz yönde etkileyecek herhangi bir davranış ve eylem içine giremez...\" 12.maddesindeki düzenlemenin \"şirket iş yerinin açılmasına ve işletilmesine katkıda bulunmak ve iş yerindeki faaliyetlerini artırmak amacıyla bayi ve distribütör ile işleticinin karşılıklı mutabakata vardığı 17.500,00 TL tutarında katkı bedelinin davalıya verileceğinin kararlaştırıldığı\", 21. Maddesindeki düzenlemenin ise \"işleticinin sözleşme süresi içinde işletmeyi kısmen ve tamamen çalıştırmaması, işletmeyi devretmesi veya işletmede iş değişikliği yapması veya işbu sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birini ihlal etmesi veya ilgili mevzuata aykırılıktan kaynaklanan nedenler ile faaliyetine son verilmesi veya askıya alınması gibi nedenler ile işbu sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde kredi veya katkının kendisine henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yitireceği gibi şirket veya bayi veya distribütör kayıtlarındaki borç ile şirketten ve/veya bayi ve distribütörden almış olduğu nakit veya nakit bazlı mali katkılar ile kredi ve diğer her türlü sabit yatırım harcamalarının tümüyle kendisine uygulanan iskonto tutarlarını verdiği tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere iade edileceğinin\" şeklinde olduğu görülmüştür.
Davacı tarafça davalıya keşide edilen İzmir 21. Noterliği'nin 05/05/2016 tarihli ihtarnamesiyle taraflar arasındaki sözleşmenin, ihtarname içeriğinde belirtilen nedenlerle feshedildiği ve taraflar arasındaki sözleşmenin 21.maddesi kapsamında davalıya verildiği belirtilen 17.500,00 TL nakit katkı tutarının ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içinde iadesinin istenildiği anlaşılmıştır.
Dava dışı distribütör ... ... Ltd Şti'ye ait ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup mali müşavir bilirkişiden alınan rapora göre, taraflar arasında imzalanan 01/05/2015 başlangıç tarihli (bir) yıl süreli \"Açık Satış Noktası Sözleşmesi” ile davalının 15.000 Litre bira almayı taahhüt ettiği, taraflar arasında öteden beri süre gelen ticari bir ilişki bulunduğu, davalının 01/05/2015-01/05/2016 tarihleri arasında, dava dışı distribütör ... Paz Ltd Şti'nden 7.199,60 Litre bira aldığı, davalının 01/05/2015 başlangıç tarihli sözleşme çerçevesinde, dava dışı distribütör ... Paz Ltd Şti. adına 25/12/2015 tarih, 014313 sıra nolu 17.500.-TL.bedelli “işletme katkı payı”açıklamalı faturayı düzenlediği, taraflar arasında açık hesap ilişkisine dayalı ticari bir ilişki bulunduğu, uyuşmazlık konusu 17.500.-TL'lık katkı payı faturasının cari hesap ekstresinde davalının alacağına yazılmak suretiyle kayıt altına alındığı, dava dışı distribütör ... Paz Ltd Şti. Tarafından da 25/12/2015 tarih 01581 nolu fatura ile davacı ... A.Ş adına 14.875,00.-TL.lık işletme katkı payının fatura edildiği (yansıttığı) görülmüştür.
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sırasında bilirkişi heyetinden alınan 12/11/2018 tarihli kök rapor ve yine 19/08/2019 tarihli ek raporda sonuç olarak, davalıya 01/05/2015-01/05/2016 tarihleri arasında satılan mal tutarının ek raporun 3. sayfasında liste halinde belirtildiği, buna göre davalının bu tarihler arasında 2015 yılı Mayıs ayında 1281,68, Haziran ayında 579,92, Temmuz ayında 2001,52, Ağustos ayında 1959,52, Eylül ayında 1123,36, Ekim ayında 166, Kasım ayında 47,76, Aralık ayında 15,84, 2016 yılı Ocak ayında 12, şubat ayında 12, Mart, Nisan ve Mayıs aylarında 0 (sıfır) olmak üzere toplam 7.197,60 litre mal satın aldığı, taraflar arasındaki 01/05/2015 tarihli 1 yıl süreli Açık Noktası Sözleşmesiyle davalının 15.000 litre bira almayı taahhüt ettiği, ancak 01/05/2015-01/05/2016 tarihleri arasında toplam 7.199,60 litre bira alındığı, davalı tarafından taraflar arasındaki sözleşme gereğince dava dışı distribütör ... ... Ltd Şti adına 25/12/2015 tarih 17.500,00 TL bedelli işletme katkı payı açıklamalı fatura düzenlediği ve işbu faturanın dava dışı distribütör tarafından cari hesap alacağında davalının alacağına yazılmak suretiyle kayıt altına alındığı ve davacıya 14.875,00 TL lik işletme katkı payının yansıtıldığı, bu şekilde davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 17.500,00 TL lik katkı payı alacağına ilişkin asıl alacağının bulunduğu ve 15/05/2016-17/08/2016 tarihleri arasında %10.50 avans faizi uygulandığında davacının talep edebileceği işlemiş faizin 473,22 TL olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Dosyada bir sureti bulunan ve davalı tarafından dava dışı bayi ... Paz. Ltd Şti adına 25/12/2015 tarih ve KDV dahil 17.500,00 TL'lik faturanın düzenlendiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki Açık Satış Noktası Sözleşmesinin 28. maddesi ile işbu sözleşmenin 01/05/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 01/05/2015 tarihinde imzalandığı ve sözleşmenin 3.maddesinde belirlenen satış miktarının tamamlanmasıyla birlikte sözleşmenin kendiliğinden sona ereceğinin kararlaştırıldığı, yine taraflar arasındaki sözleşmenin 3.maddesi ile davalının, davacı şirketin pazarlama ve dağıtım satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerinden 15.000 litre miktarındaki ürünü müşterilerine satmayı taahhüt ettiği, ancak sözleşmenin 3. maddesinin devamında gelen cümleye göre de taraflar arasındaki sözleşmenin herhangi bir süre sınırlamasına bağlı olmaksızın 15.000 litre satış miktarının tamamlanmasıyla birlikte kendiliğinden sona ereceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür. Yine sözleşmenin 2.maddesindeki düzenlemeye göre ise sözleşmede işletici olarak tanımlanan davalının sözleşme içeriğinde belirtilen ve işletmekte olduğu iş yerinde şirketin yetkilendirilmiş olduğu bayii veya distribütörler vasıtası ile bira ürünlerini tüketici taleplerine uygun düzenli ve sürekli bir şekilde satmayı, yine sözleşmenin 10/b maddesi ile de davalının sözleşme süresi boyunca iş yerinde bira satışına ilişkin faaliyetini kısamayacağı veya bira satışını azaltacak şekilde davacı şirketin ve biraların kalite marka ve imajını olumsuz yönde etkileyecek herhangi bir davranış ve eylem içine girmeyeceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür. İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sırasında alınan raporlara göre 01/05/2015-01/05/2016 tarihleri arasında satılan mal tutarının ek raporun 3. sayfasında liste halinde belirtildiği, buna göre davalının bu tarihler arasında 2015 yılı Mayıs ayında 1281,68, haziran ayında 579,92, temmuz ayında 2001,52, Ağustos ayında 1959,52, Eylül ayında 1123,36, Ekim ayında 166, Kasım ayında 47,76, aralık ayında 15,84, 2016 yılı ocak ayında 12, şubat ayında 12, mart, nisan ve mayıs aylarında 0 (sıfır) olmak üzere toplam 7.197,60 litre mal satın aldığı tespit edilmiştir. Bu durumda davalının mal alımına başladığı 2015 yılı eylül ayından sonra mal alımını azaltmaya başladığı ve 2016 yılı mart, nisan ve mayıs aylarında ise hiç alım yapmadığı, bu şekilde davalının, sözleşmenin bira ürünlerini tüketici taleplerine uygun düzenli ve sürekli bir şekilde satma taahhüdünü içeren sözleşmenin 2. maddesi ile, davalının sözleşme süresi boyunca iş yerinde bira satışına ilişkin faaliyetini kısamayacağı veya bira satışını azaltacak davranışta bulunmayacağını taahhüt ettiği 10/b maddesine aykırı davrandığından davacının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğinin kabulü gerekmiştir. Davacı tarafça sözleşme haklı nedenle feshedildiğinden taraflar arasında imzalandığı ihtilafsız olan sözleşmenin 21. maddesi gereğince davacının davalıdan takip tarihi itibarıyla sözleşmenin başlangıcında davalıya ödendiği sabit olan işletme katkı payını talep edebileceği sonucuna varılmış olmakla davalı vekilinin davanın kabulü yönündeki ilk Derece Mahkemesi kararına karşı ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.
Sonuç olarak, yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan, yerel mahkeme kararına karşı yerinde olmayan istinaf isteminin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26/11/2019 tarih, 2017/906 Esas ve 2019/1214 Karar sayılı kararına karşı davalının istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı taraftan alınması gereken 1.226,71 TL istinaf nispi karar harcından başlangıçta alınan 87,00 TL'nin mahsubu ile eksik yatırılan 1.139,71 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına,
4- Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince oy birliği ile kesin olmak üzere karar verildi. 19/12/2023