T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/2274
KARAR NO: 2024/86
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARI VEREN
MAHKEME: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/09/2023
DOSYA NUMARASI: 2023/224 Esas - 2023/563 Karar
DAVA: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 25/01/2024
İlk Derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı davacılar vekili ve davalılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri ile davalılar arasında bulunan esas sermaye pay devri ve hisse devri sözleşmesinin davalılar tarafından ihlal edilmesi dolayısıyla HMK m.109 uyarınca fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL, sözleşmede yer alan rekabet ve gizlilik hükümlerine aykırılık dolayısıyla cezai şarta mahsuben HMK m.109 uyarınca fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL, culpa in contrahendo sorumluluğu dolayısıyla HMK m.107 uyarınca şimdilik 1.000 TL tazminat ve uğranılan diğer zararlar için (haksız rekabetten kaynaklanan talepler de dahil olmak üzere) HMK m.107 uyarınca şimdilik 1.000 TL olmak üzere toplam 4.000 TL'nin ticari faiziyle birlikte davalılardan alınarak müvekkillerine verilmesini, davalıların banka hesaplarına, taşınır ve taşınmaz malvarlıklarına ilişkin olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; TBK m.420 uyarınca ibra konusu alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesinin şart olduğunu, İbra edilen borcun kesin olarak belirtilmesi gerektiğini, bu unsurları taşımayan ibra sözleşmelerinin hükümsüz olduğunu, müvekkillerinin davacıları işçilik alacağı bakımından ibra etmediklerini, ...'in söz konusu şirketlerdeki konum, emek ve birikimlerine rağmen kardeşleri tarafından sürekli ötelendiğini, şirketin genel, mali, bürokratik işleyiş ve karar alma süreçlerine müdahale ettirilmediğini, sürekli mobing denebilecek eylem ve tutumlarla şirketten hep uzak tutulmaya çalışıldığını, daha teknik kısıma kaydırıldığını, müvekkilin ne adı geçen şirketlerde çalışması sırasında ne de ayrıldıktan sonra fiilen dahi rekabet etme imkanı olmadığını, şirketin kötülenmesi ile haksız rekabete sebebiyet verildiği iddiasının da afaki olup, müvekkillerine atfedilebilecek hiçbir husus bulunmadığını, davacıların, çalışanlarını ve müşterilerini kaybettiği, faaliyet alanına ilişkin tecavüze uğratıldığı ve müvekkiller tarafından aldatıldıkları hususlarının ise tamamen soyut olup, somut hiçbir delile dayanmayan, delil listelerinde somut delilin bulunmadığı, eki belgelerde de mevcut olamayan afaki ve kurgu iddialar olduğunu, davacıların,HMK m. 109 uyarınca sözleşmenin ihlali dolayısıyla şimdilik 1.000 TL, sözleşmede yer alan rekabet ve gizlilik hükümlerine aykırılık dolayısıyla ceza-i şarta mahsuben şimdilik 1.000 TL ve HMK m. 107 uyarınca culpa in contrahendo sorumluluğu kapsamında şimdilik 1.000 TL , tazminat ve uğranılan diğer zararlar için ( haksız rekabetten kaynaklı talepler de dahil ) şimdilik 1.000 TL olmak üzere, toplamda 4.000 TL 'nin ticari faizle birlikte talep ve tahsiline yönelik davasının tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 12/09/2023 tarih ve 2023/224 Esas - 2023/563 Karar sayılı kararı ile; \" Tüm dosya kapsamının ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda: Dava, esas sermeye pay devri ve hisse devri sözleşmesinin davalılarca ihlal edilmesi nedeniyle zararın tazminine ilişkin tazminat davası, sözleşmedeki rekabet ve gizlilik hükümlerine aykırılık nedeniyle cezai şart alacağı davası, culpa in contrahendo sorumluluğu nedeniyle tazminat davası ile uğranılan diğer zararların tazmini için (haksız rekabetten kaynaklanan talepler de dahil olmak üzere) açılan tazminat davasıdır. Davacının \"p&g hidrolik markası\"na ve \"diğer tescilli ürünlere\"lere ilişkin haksız rekabet nedeniyle zararın tazminine ilişkin tazminat davasında bu iddiların ihtisas mahkemesi olan Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi tarafından değerlendirilmesi gerekeceğinden Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, Mahkememiz kararı kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Nöbetçi Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. \" gerekçeleri ile; \" 1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden REDDİNE, 2-Mahkememiz kararı kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Nöbetçi Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, 3-HMK'nun 331/2 maddesi gereğince harç ve yargılama giderleri konusunda görevli ve yetkili mahkemece karar verilmesine, ... \" karar verilmiş ve verilen karara karşı, davalılar vekili tarafından ve katılma yolu ile de davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
DAVALILAR VEKİLİ İSTİNAF DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Huzurdaki davanın, dava dilekçesinde baskın vakıa unsurları olarak işçilerin ayartıldığı, kendi menfaatlerine ve zararına istihdam edildiği, kendi zararlarına bir şirketin kurulduğu, rekabet yasağı ve gizlilik hükümlerinin ihlal edildiği, ibra taahhüdünün ihlal edildiği, şirketlerinin kötülenmesi ile haksız rekabete yol açıldığı, gizli bilgilerin kendi aleyhlerine kullanılma ve rekabet yasağı iddiaları ile ilgili olarak açılmış bir dava olduğunu, 769 sayılı Kanunla öngörülen davalarda görevli mahkemenin, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesi olduğunda kuşku bulunmadığını, Davaya konu diğer iddialardan olarak müvekkilinin faydalı model başvurusunun sınai haklarının davacı şirketine ait olduğu ve yine bir markanın davaya konu sözleşme öncesinde müvekkilinin kendi adına yenilediği ve aynı isimle firma kuruluşu gerçekleştirdiği iddialarının sözleşme öncesi culpa in contrahendo sorumluluğu kapsamında dile getirilen hususlar olup, bu iddiaların dava dilekçesinde ileri sürülüşü ve orada yapılan hukuksal nitelendirmeler de dikkate alındığında dosyadaki dava konusu vakıalar ve taleplerin bir kül halinde, \" Davacının \"... markası\"na ve \"diğer tescilli ürünlere\"lere ilişkin haksız rekabet nedeniyle zararın tazminine ilişkin tazminat davası olarak \" nitelendirilip bu iddiların ihtisas mahkemesi olan Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi tarafından değerlendirilmesi gerekeceğinden bahisle Mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddi kararının hukuka aykırı olduğunu beyanla; İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12.09.2023 tarih ve 2023/ 224 Esas- 2023/ 563 Karar sayılı ilamının HMK 353/ 1 ve devamı hükümleri uyarınca kaldırılmasını talep etmiştir.
DAVACILAR VEKİLİ KATILMA YOLU İLE İSTİNAF DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Yerel mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmiş olmasının hukuka aykırı olup; yapılacak olan incelemeler neticesinde davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, Yerel mahkemece yapılan yargılama sonucunda,\"davacının 'p&q hidrolik markası'na ve 'diğer tescilli ürünlere' ilişkin haksız rekabet nedeniyle zararın tazminine ilişkin tazminat davasında bu iddiaların ihtisas mahkemesi olan Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi tarafından değerlendirilmesi gerekeceğinden Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, Mahkememiz kararı kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Nöbetçi Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmesine\" şeklinde gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verildiğini, yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olup işbu kararın kaldırılması gerektiğini, İşbu davanın konusunun yalnızca p&q hidrolik markasına ve diğer tescilli ürünlere ilişkin haksız rekabet nedeniyle zararın tazminine ilişkin olmadığını, dava dilekçelerinde açıklandığı üzere, davalılar arasında uzun yıllardır süren ortaklık ilişkisinin 2022 yılına kadar sürdürüldüğünü, ancak anlaşmazlıkların ihtilaf boyutuna ulaşması üzerine 19.12.2022 tarihinde arabuluculuğa başvurduklarını, yürütülen müzakere neticesinde taraflar arasında 20.05.2022 tarihinde 2022/166487 dosya numaralı ihtiyari arabuluculuk anlaşması ve bunun münderecatında hisse devir sözleşmesi imzalanmış olduğunu, söz konusu sözleşme ile davalılar ... ve ...'in hisselerini müvekkillere devrederek ortaklıktan ayrılma, gizlilik, rekabet etmeme, ibra taahhütlerinde bulunduklarını, Her ne kadar davalılar, hisse devirlerini gerçekleştirmişse de devir sonrasında sözleşmede bulunan rekabet yasağı ve gizlilik hükümlerini ihlal ettiklerini, yine müvekkillerin dava dilekçesinde detaylı şekilde açıkladığı üzere davalıların türlü eylemlerinde culpa in contrahendo kapsamında da zarar gördüğünü, davalıların kötü niyetli eylemleri nedeniyle müvekkillerin, davalılardan tazminat ve cezai şart talep etme hakkı doğduğunu, bu hususların giderilmesi, temerrüde düşülen edimlerin ifası, sözleşme ihlallerinin sonlandırılması ve zararın tazmini için davalılara Beyoğlu ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 08.12.2022 tarihli ihtarnamesinin gönderildiğini, ancak davalı yanın sözleşmeden doğan borç ihlallerini ve temerrüde düştüğü edimleri ifa etmeme ısrarını sürdürdüğünü, Buna dayalı olarak müvekkiller tarafından 31.01.2023 tarihinde İstanbul Arabuluculuk Bürosu'na başvurularak sözleşmeden kaynaklanan rekabet, haksız rekabet, gizliliği ihlal, cezai şart, sözleşmenin ihlali nedeniyle ve culpa in contrahendo sorumluluğundan doğan tazminat konularındaki uyuşmazlığın arabuluculuk yoluyla çözülmesinin amaçlanmış olduğunu, Dava dilekçelerinde, - Davalıların müvekkiller arasında bulunan anlaşma uyarınca müvekkilleri ve dava dışı zikredilen şirketleri ibra etmiş olmasına rağmen kendisi ve çocukları lehine haksız şekilde işçilik alacakları talebinde bulunduğu, - Davalıların sözleşmede yer alan rekabet etmeme taahhüdünü ve haksız rekabet yasağını ihlal ettiği; bu ihlalleri müvekkillerin şirket çalışanlarını sözleşme ve kanuna aykırı olarak \"ayartmak\" sureti ile, müvekkillerin şirketini \"kötüleyerek\" sözleşme ve kanunu ihlal ile müvekkillerin şirketlerinin gizli bilgilerini kendi menfaatlerine kullanmak ve yine içsel bilgilerle kanun uyarınca yasak olduğu belirtilen haksız rekabet eylemlerinde bulunmak suretiyle gerçekleştirdiği, - Davalıların sözleşmede yer alan rekabet etmeme yasağını sözleşmenin imzası ile eş zamanda ihlal ederek haksızlıklarını ve kötü niyetli olduklarını açıkça gösterdikleri, - Davalıların özetlenen eylemler nedeniyle ayrıca müvekkillere culpa in contrahendo kapsmaında sorumlu olduğu hususlarının başlık başlık ifade edildiğini, dolayısıyla mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın yalnızca \" '... markası'na ve 'diğer tescilli ürünlere' ilişkin haksız rekabet nedeniyle zararın tazminine ilişkin tazminat davası\" olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, davanın taraflar arasında bulunan arabuluculuk anlaşması ve münderecatındaki hisse devir sözleşmesi ve hisse devir taahhüdü sözleşmelerinde yer alan taahhütlere aykırı davranılmış olması dolayısıyla ikame etmiş olduklarını, dava dilekçelerinde zikredilmiş olan tüm hususların her birinin sözleşmenin ihlali niteliğinde olduğunu, Bu halde yerel mahkemece hatalı değerlendirme sonucunda yapılan görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini, davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin mevzuat uyarınca İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu beyanla; Açıklanan ve re'sen göz önünde bulundurulacak nedenlerle; İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/224 E- 2023/563 K sayılı ve 12.09.2023 tarihli kararına karşı katılma yoluyla istinaf başvuru dilekçelerinin kabulüne, yerel mahkeme tarafından verilen hükmün kaldırılması suretiyle davanın kabulüne karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava; taraflar arasında akdedilen esas sermaye pay devri ve hisse devri sözleşmesinin ihlal edilmesi sebebiyle uğranılan maddi zararın, culpa in contrahendo sorumluluğu sebebiyle uğranılan maddi zararın ve haksız rekabetten kaynaklanan talepler de dahil olmak üzere uğranılan diğer zararların tazmini ve rekabet ve gizlilik hükümlerine aykırılık sebebiyle cezai şart alacağının tahsili talebine ilişkindir. Mahkemece iş bu yargılamada İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili ve davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Somut uyuşmazlıkta; davacılar vekili, taraflar arasında akdedilen esas sermaye pay devri ve hisse devri sözleşmesi maddelerinin davalılar tarafından ihlal edildiğini, sözleşme kapsamında davacıların üzerine düşen edimleri yerine getirmesine rağmen davalıların taahhütlerini ihlal ettiklerini, davalıların sözleşme kapsamındaki ibra taahhütlerini, rekabet yasağı ve gizlilik hükümlerini, rekabet etmeme hükümlerini ihlal ettikleri, bu kapsamda da davacıların hissedar olduğu dava dışı şirket çalışanlarını sözleşme ve TTK'ya aykırı olarak ayartarak, kötüleyerek, şirketin gizlli bilgilerini kendi menfaatlerine kullanarak ve dava dışı şirkete ait sınai hakka ilişkin faydalı model başvurusunda bulunarak ve dava dışı şirkete ait \"...\" markasını davalının kendi adına yenilemek suretiyle haksız rekabette bulundukları, ayrıca davalıların culpa in contrahendo sorumluluklarını ihlal ettikleri, davalıların bu eylemleri sebebiyle uğranılan maddi zararın ve cezai şart alacağının hüküm altına alınmasını talep etmiştir. Davacı vekili dava dilekçesindeki taleplerini ağırlıklı olarak taraflar arasındaki esas sermaye pay devri ve hisse devri sözleşmesinin ihlaline, TTK'nın 54, 55 ve devamı maddelerinde düzenlenen haksız rekabet hükümlerine ve TBK'nın 49/1-2 maddelerine, yani davasını ve hukuki koruma talebini Sınai Mülkiyet Kanunu hükümlerine ve markanın korunmasına ilişkin mevzuata değil, TTK'da düzenlenen haksız rekabet ve TBK hükümlerine dayandırmıştır. Bu haliyle iş dava TTK'nın 4/1-a maddesi uyarınca mutlak ticari dava olup, TTK'nın 5. maddesine göre görevli Mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleridir. Bu nedenle ilk derece Mahkemesince, iş bu yargılamada İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmesi isabetli olmamış, davacılar vekili ve davalılar vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmüştür. Açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin ve davalılar vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a.3 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Tarafların istinaf başvurularının KABULÜ ile; İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/09/2023 tarih ve 2023/224 Esas - 2023/563 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a3 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf edenler tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına, istinaf karar harçlarının talep halinde taraflara iadesine, 3-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 4-Artan gider avansı bulunması halinde avansı yatıran tarafa iadesine, 5-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 25/01/2024 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.