T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/1192
KARAR NO: 2024/360
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/02/2022
NUMARASI: 2017/591 E - 2022/127 K
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 06/02/2024
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 2004 yılından şirket adres değişikliğinin yapıldığı 13.10.2016 tarihine kadar ... Mah. ... Cad. ... Sok. No:.. Güngören/İstanbul adresinde faaliyet gösterdiğini, bu tarih aralığında davalı şirket tarafından müvekkili şirkete doğalgaz kullanımı karşılığı rutin faturalar kesildiğini, kesilen faturaların düzenli olarak davalı şirkete ödendiğini, müvekkili şirketin 13.10.2016 tarihinde ticari faaliyet adresini değiştirerek, ... Mah. ... Sok. No:.. Güngören/İstanbul adresine taşındığını, hali hazırda bu adreste ticari faaliyetine devam ettiğini, adres değişikliğinin 13.10.2016 tarihli 9175 sayılı Ticaret Sicil gazetesinde ilan edildiğini, adres değişikliği ile birlikte eski ticari faaliyet adresindeki doğalgaz abonmanlığı kapatma işlemi için davalı şirkete müracaat edildiğini ve davalı şirket tarafından kapama işlemlerinin yapıldığını, davalı şirketin uhdesinde teminat/depozito olarak tutulan bedelin kapama işlemini müteakip müvekkili şirketin hesabına gönderildiğini, davalı şirketin, müvekkilinin adres değişiklik tarihinden yaklaşık 5 ay sonra 28.02.2017 tarihinde \"Kaçak Ceza Bedeli \" adı altında 133.413,50-TL tutarında doğalgaz faturası kestiğini, bu faturanın müvekkili şirkete tebliğ edilmediğini, müvekkilinin faturadan haberdar olduktan sonra 14.03.2017 tarihinde davalı şirkete itirazda bulunduğunu, davalı şirketin cevap dilekçesinde, \"fesih sebebi ile sökülen ... tip ... numaralı sayaç üzerinde yapılan incelemede, sayacın kurşun mührüne (damga) müdahale edildiği ve mührün üzerinin boyandığının tespit edildiği, bu sebeple tüketimlerin eksik olduğu dönemde sarf edilen doğalgaz miktarının EPDK'nun ilgili yönetmeliği gereğince yeniden hesaplanarak kaçak kullanım ceza bedeli ile beraber fatura tahakkuk edilmiştir\", cevabının verildiğini, bu cevabı kabul etmediklerini, müvekkilinin dava konusu adresteki açılışından kapanışına kadar sayaca müdahale etmediğini, müvekkili şirketin 2004 yılından 13.10.2016 tarihine kadar aynı adreste abone olduğunu, doğalgaz kullandığını ve faturalarının tümünü ödediğini, davalının zaten her ay rütin olarak sayacı kontrol ettiğini ve faturalama yaptığını, hal böyle iken müvekkilinin adres değişikliği bildiriminden yaklaşık 5 ay sonra kesilen fatura ve davalı şirketin tek taraflı inceleme ve değerlendirmeleri neticesi kesmiş olduğu cezanın hukuken kabul edilebilir hiçbir tarafı olmadığını belirterek müvekkilinin gazının kesilmesi durumunda ticari hayatını devam ettirmesi mümkün olmayacağından dava sonuna kadar usulsüz şekilde tahakkuk ettirilen davaya konu 28/02/2017 tarih ... nolu faturadan dolayı gazının kesilmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile 28/02/2017 tarih ... nolu faturadan dolayı müvekkili şirketin davalı şirkete borcunun olmadığının tespiti, kötü niyetli davalının %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde ; davacı ile ... arasında 19.11.2003 tarihinde ... Mah. ... Cad. No:..(yeni numara ...) Güngören adresinde kullanılmak üzere doğalgaz abone sözleşmesi yapıldığını, 24.08.2016 tarihinde davacının fesih müracaatı üzerine 25.08.2016 tarihinde gaz arzının durdurulduğunu ve fesih işleminin gerçekleştiğini, 12.11.2016 tarihinde gaz kullanım mahallinde yapılan incelemede ... tipi ... numaralı sayacın gösterge panelindeki mührün değiştirildiğinin ve boyandığının tespit edildiğini, İlgili birimden sayaca müdahale sebebiyle sayacın sökülmesinin istendiğini ve sayacın sökülerek incelemeye alındığını, abonenin dönemsel olarak tüketimleri incelendiğinde; 25.08.2010-25.08.2011 tarihleri arası 44.235 m3, 25.08.2011-25.08.2012 tarihleri arası 41.437 m3, 25.08.2012-25.08.2013 tarihleri arası 47.517 m3, 25.08.2013-25.08.2014 tarihleri arası 57.947 m3, 25.08.2014-25.08.2015 tarihleri arası 23.769 m3 ve 25.08.2015-25.08.2016 tarihleri arası 16.280 m3 tüketim gerçekleştirdiğini ve fesihten önceki on iki yılda tüketimlerinde çok ciddi biçimde anormal bir düşüş olduğunun görüldüğünü, tüketim verileri ve sayaç mührüne müdahale beraber değerlendirildiğinde davacının kaçak doğal gaz kullandığının tespit edildiğini, 03.11.2002 tarihli 24925 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin 40-42-43 ve 52. Maddelerine uygun şekilde kaçak olarak doğalgaz kullandığı tespit edilen davacının geçmiş sağlıklı dönem tüketimleri (25.08.2010-25.08.2014) esas alınarak 47.784 m3 tüketim hesabı yapıldığını ve bu tüketimden dönem içi tüketimi olan 16.280 m3 tüketim düşülerek kalan 31.504 m3 tüketim karşılığı olarak dava konusu 133.413,50TL bedelli fatura tahakkuk ettirildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda ; Davanın KISMEN KABULÜ ile; Davacının davalı şirketçe düzenlenen 28/02/2017 tarih ve ... nolu 133.413,50-TL bedelli faturanın 65.656,77-TL'lik kısmı itibariyle borçlu olmadığının TESPİTİNE, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, Yasal şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE karar verilmiştir. Mahkemece verilen kararı,davacı vekili ve davalı vekili istinaf etmiştir. 1- Davacı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafından tüm abonelerin doğalgaz sayaçlarının her ayın 15. gününde ve ay sonunda olmak üzere bir ay içinde iki defa tesisat, mühür, sayaç ve tüm mekanizma ayrıntılı şekilde incelenmekte, fotoğraflanmakta olduğu, yapılan inceleme neticesi tesisat, mühür ve sayaca müdahale tespit edildiği takdirde, davalı personelinin gerekli işlemleri yapmtığını, hal böyle iken, her ay rutin olarak iki defa kontrol edilen cihaz için, müvekkiline gaz arzının durdurulduğu ve sözleşme fesih işleminin gerçekleştirildiği 25.08.2016 tarihinden sonra sayaç mührünün değiştirildiği ve boyandığı itham ve ifitirası ile müvekkili şirkete kaçak kullanımdan dolayı fatura ve ceza kesilmesinin kabul edilemez olduğu, bilirkişilerin tüketim kıyaslamalarını ve müvekkilinin kontrolünden çıkması sonrası akibetinin ne olduğunu bilmediği sayaç ile ilgili, mühüre müdahale fotoğraflarını dayanak yapıp kaçak doğalgaz kullanıldığı görüş ve kanaatlerinin hatalı olduğu, müvekkili şirketin kaçak doğalgaz kullanımı söz konusuolmadığı, son iki yıl için doğalgaz kullanımında görülen düşüşün , müvekkili şirketin iş hacminde meydana gelen daralmadan kaynaklandığı, bahsi geçen eksik tüketim dönemi olduğu beyan edilen 27.08.2015 - 25.08.2016 tarihleri aralığındaki ülkenin karşı karşıya kaldığı siyasi belirsizliklerin ve sıkıntılar yaşandığının bilinen bir durum olduğu, maddi gerçekliği ortaya çıkarmak adaletin tecellisini sağlamak adına müvekkili şirket tarafından kesilmiş, alış ve satış faturalarının (ba-bs formlarının) vergi dairesinden celbi talep edilmişse de iş bu talebin de yerel mahkemece usul ve yasaya aykırı olarak değerlendirmeye dahi alınmadığı,kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir. 2- Davalı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle; davacının aboneliği 25.08.2016 tarihinde sonlandırmış olsa da, adresten ayrıldıktan sonra 12.11.2016 tarihine kadar adreste herhangi bir doğal gaz aboneliği yapılmadığı, aboneliğin sonlandırıldığı tarih ile 12.11.2016 tarihindeki endekslerin de aynı olup 92.357 m3 olduğu,abone tüketimleri incelenmiş ve son iki yılda ciddi anlamda m3 bazında düşüklük tespit edildiği, son iki yıllık tüketimler çok düşük olmasına rağmen mevzuat gereği sadece son bir yıl için, geçmiş sağlıklı dönem tüketimleri olan 25.08.2010-25.08.2014 tarihleri arasındaki kendi tüketimleri esas alınarak 47.784 m3 tüketim hesabı yapılmış ve bu tüketimden dönem içi tüketimi olan 16.280 m3 tüketim düşüldükten sonra kalan 31.504 m3 tüketim karşılığı 41.953,93-TL tüketim bedeli + KDV ve 83.907,86-TL kaçak kullanım bedeli (%200) toplamından oluşan 28.02.2017 tarih ve ... numaralı 20.03.2017 son ödeme tarihli 133.413,50-TL bedelli fatura tahakkuk ettirildiği, dava konusu faturanın Enerji Piyasası Mevzuatı 4646 sayılı Doğalgaz Piyasası Kanunu, bu kanun kapsamında yayınlanan yönetmelikler ve esaslara uygun olarak düzenlendiği, ancak Mahkemece 12.07.2016 tarihli en son sayaç okuma tarihi ile 25.08.2016 abonelik feshi tarihi arasında kalan 44 gün için usul ve yasaya aykırı kaçak gaz hesabı yapılmış olduğu,mevzuatta buna ilişkin bir düzenleme bulunmadığı,bu sebeplerle kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir. ...nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava, menfi tesbit talebine ilişkindir. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre ; davacı şirketin 19.11.2003 tarihinde davalı şirket ile abonelik sözleşmesi yaptığı, 24.08.201 tarihinde aboneliğini kapattırmak için başvuruda bulunduğu, 25.08.2016 tarihinde gazının kesildiği ve aboneliğinin feshedildiği , 13.10.2016 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde Davacı firmanın adres değişikliği bilgisinin yayınlandığı ,davalı şirketçe davacı şirket hakkında 12.11.2016 tarihli Saha Kontrtol ve Tespit Tutanağı düzenlediği ve buna dayalı olarak kaçak kullanım tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır. Yargılamada mahkemece bilirkişi raporları alınmıştır. Dosyaya sunulan 27/12/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; \"...Davacı ile davalı arasında 19/11/2003 tarihinde abonelik sözleşmesi yapıldığı, davalı ...'ın dosyaya sunduğu Saha Kontrol ve Tespit Tutanağının 12/11/2016 tarihinde davacının aboneliğini sonlandırmasından 79 gün sonraya tekabül ettiği, yine davacının 13/10/2016 tarihinde taşındığının ispatı olan Ticaret Sicil Gazetesinde adres değişikliği bilgisinin yayınlandığı, bu sebeple tutanakla tespit edilen tarihte, sayacın mührüyle oynanması ve mührün boyanmasından mesul tutulamayacağı, mühürle ilgili bir sorun var ise bunun yönetmelikte de belirtilen kontrollerde ya da saati her ay okumaya gelen ... personeli tarafından da fark edilebileceği, fakat tutanaktan öncesine ait dosyaya sunulmuş bir belge ve bilgi olmadığı, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğine göre \"Dağıtım şirketinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır\" düzenlemesinin olduğunu, davalı ...'ın 2015 ve 2016 yıllarında davacının tüketiminin düşmüş olduğu iddiasının tek başına ikna edici bir delil olarak kabul edilemeyeceği, önceki yıllara göre tüketiminin azalmasının abonenin kaçak kullandığına delil olamayacağı, bunu destekleyecek başkaca veriler olması gerektiği, bu bilgiler ışığında 28/02/2017 tarihli faturada yansıtılan kaçak ceza bedelinin iptal edilmesi gerektiği \" değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda özetle; Davacı şirketin özellikle kaçak tespitinin yapıldığı 12/11/2016 tarihinden son 1 yıl içerisindeki ortalama günlük tüketiminin (45,62 m3/gün) oldukça düşük olduğu, davacının son 1 yıl içerisindeki günlük ortalama doğalgaz tüketimi ile 2013/08-2014/08 dönem ortalaması (167,50 m3/gün) arasında bariz fark bulunduğu, dosya kapsamına sunulan fotoğraflarda mühür üzerinde deformasyon-zorlama ve boya izlerinin tespit edilebildiği, gerek davacı şirketin raporda irdelenen tüketim kıyaslamaları, gerekse sunulan fotoğraflardaki gövde panelindeki mühürlerine müdahale emareleri doğrultusunda sayaca müdahale edilerek kaçak doğalgaz kullanıldığı görüş ve kanaatine varıldığı, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği Kaçak ve Usulsüz Doğal Gaz Kullanımı başlıklı 52. Maddesi gereğince \"sayaca müdahale edilerek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle\" davacı tarafça 12/11/2016 kaçak tespit tarihli tutanak dönemi için yapılan eylemin kaçak doğal gaz kullanımı olarak kabul edilmesi gerektiği, kaçak olarak doğal gaz kullanma süresinin; kontrol, mühürleme, sayaç açma-kapama, sayaç değiştirme, sayaç sökme-takma, pil değiştirme, doğal gaz kullanım sözleşmesi imzalanması, varsa daha önce kaçak doğal gaz kullanıldığına ilişkin tutanak ve hatlara bağlantı yapılması işlemlerinden en son yapılanın işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süre olduğunun açık hükme bağlanmış olduğu, davalı İGDAŞ tarafından davacının sayacının doğru tüketim kayıt ettiği kabul edilen 25/08/2010-25/08/2014 tarihleri arasındaki tüketim ortalaması (47784 m3/yıl=130,92 m3/gün tüketimi baz alınarak sayaca müdahale nedeniyle eksik tüketim kayıt ettiği iddia edilen 27/08/2015- 25/08/2016 tarihleri arasındaki döneme ilişkin kıyas fatura tahakkuk ettirilerek ilk kaçak kullanım olması nedeniyle %200 kaçak kullanım cezası uygulandığını, halbuki davalı ... tarafından tutanak öncesinde sayaç kaldırılmadan önce 12/07/2016 tarihinde sayaç okuma işlemi yapıldığını, bu durum nedeniyle kaçak doğal gaz kullanım süresinin 12/07/2016 tarihine sabitlenmesi, 12/07/2016 tarihi öncesine ise %200 kaçak kullanım cezası uygulanmaksızın eksik tüketim tahakkuku yapılması gerektiği kanaatine varıldığı, neticeten davacı şirketin kaçak tahakkuk nedeniyle 27.251,42-TL, eksik tüketim nedeniyle 40.505,31-TL olmak üzere toplam 67.756,73-TL borçtan sorumlu olduğu\" yönünde görüş bildirilmiştir. Dosya kapsamına göre ; davacı şirketin 24.08.201 tarihinde aboneliğini kapattırmak için davalı şirkete başvuruda bulunduğu, 25.08.2016 tarihinde gazının kesildiği ve aboneliğinin feshedildiği konularında uyuşmazlık bulunmamaktadır.Davacının adres değişikliği yapmasından sonra , 12.11.2016 tarihinde davalı şirket elemanlarınca gaz kullanım mahallinde yapılan incelemede ... tipi ... numaralı sayacın gösterge panelindeki mührün değiştirildiğinin ve boyandığının tespit edildiğini,sayacın incelemeye alındığı anlaşılmıştır.Davalı tarafça ,davacının aboneliği 25.08.2016 tarihinde sonlandırmış olup, sayaçla ilgili saha kontrol tutanağının daha sonra düzenlendiği anlaşılmış ise de , davacı adresten ayrıldıktan sonra 12.11.2016 tarihine kadar adreste herhangi bir doğal gaz aboneliği yapılmadığı, aboneliğin sonlandırıldığı tarih ile 12.11.2016 tarihindeki endekslerin de aynı olup 92.357 m3 olduğu belirtilmiştir.Bu sebeple sözkonusu dönemde kaçak elektrik kullanıldığına ilişkin bilirkişi kurulu görüşü ve mahkemenin kabul ve takdirinde hata bulunmamaktadır. Ayrıca , sayaç kaldırılmadan önce 12/07/2016 tarihinde sayaç okuma işlemi yapıldığı, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği Kaçak ve Usulsüz Doğal Gaz Kullanımı başlıklı 52. maddesi gereğince kaçak doğal gaz kullanım süresinin 12/07/2016 tarihine sabitlenmesi, 12/07/2016 tarihi öncesine ise %200 kaçak kullanım cezası uygulanmaksızın eksik tüketim tahakkuku yapılmasında da hukuka aykırılık görülmemiştir. Böylece ,mahkemece verilen kararda maddi vakıa ve hukuki denetim yönlerinden usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı ve davalı tarafın istinaf talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacının ve davalının istinaf başvurularının HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı reddine, Davacıdan alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, Davalıdan alınması gereken 4.485,01 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 1.121,25 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.363,76 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, İstinaf masrafının istinaf eden taraflar üzerinde bırakılmasına, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edenelere ilk derece mahkemesince iadesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 06/02/2024