T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2024/114 Esas
KARAR NO\t: 2024/113
DAVA\t: İstirdat (Şirket Ticari Defterlerinin İadesi)
DAVA TARİHİ\t: 06/02/2024
KARAR TARİHİ\t: 08/02/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; ... Madencilik İnşaat Makina Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından, 31.12.2020 tarihli Ortaklar Kurulu kararı ile; nominal değeri 50.000,00 TL olan şirket hisselerinin tamamının (2000 pay) ...'dan davacı müvekkile devri ve ...'nun istifasını müteakip davacı müvekkilinin müdür olarak atanması kararı alındığını, bahse konu ortaklar kurulu kararının icrası için 31.12.2020 tarihinde Bursa ... Noterliği'nde \"Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi\" imzalanmış, şirketin tüm hisseleri davacı müvekkil tarafından 50.000,00 TL bedel ile devralındığını, işbu devir ile şirketin tek hissedarı ve müdürünün müvekkili olduğunu, akabinde Ortaklar Kurulu kararı ve sözleşme gereklerinin ticaret siciline tescilini sağlamak amacıyla Ortaklar Kurulu kararının işlenmesinin lüzum olduğu Ortaklar Kurul Karar defteri ile Müdürler Kurulu karar defteri ve Pay defterinin teslimi davalı taraftan talep edildiğini, ancak davalı taraf defterlerin kaybolduğunu açıklayarak teslim etmediğini, bunun üzerine ticari defterlerin zayi olduğunun davacı müvekkiline bildirilmesiyle Bursa ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında, zayi davası ikame edildiğini, ancak Bursa ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...K. Sayılı kararı ile kaybolmaya ilişkin yeterli delil sunulamaması nedeniyle zayi davasının reddine karar verildiğini, akabinde defterler ile ilgili davalı tarafa, defterler uhdesinde bulunuyorsa ivedilikle teslim etmesi gerektiği bildirilmiş ancak davalı tarafça hiçbir şekilde geri dönüş yapılmadığını, davacı müvekkili tarafından ... Madencilik İnşaat Makina Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hukuka uygun şekilde devralınmasına rağmen davalı taraf Ticari defterlerin kaybolduğundan bahisle defterleri teslim etmeyerek eksik ifada bulunulduğunu, bu konuda defterlerin davalı tarafın uhdesinde bulunması ihtimaline binaen sürekli ifada bulunmaları hususu hatırlatılmış ancak davalı taraf teslim borcunu yerine getirmediğini, bunun üzerine davalı taraf şirket hisse devrinin tescil edilmediğinden bahisle hala kendisinin yetkili olduğunu bu nedenle şirkette davacı müvekkili tarafından gerçekleştirilen işlemlerden dolayı sorumluluğu doğduğunu açıklayarak Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde şikayette bulunulduğunu, işbu şikayet hukuka aykırı olup müvekkili tarafından gerekli ifade verilerek savunma yapıldığını, ancak burada önemle belirtilmesi gereken husus davalı taraf şikayet dilekçesinde açıkça; sağlık sorunları nedeniyle herhangi bir şekilde çalışma imkanı olmadığından, Bursa Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne kayıtlı ... Madencilik İnşaat Makina Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin ortağı iken şirkette bulunan hisselerinin tamamını Bursa ... Noterliğinde 31.12.2020 tarihinde yapılan ... Yevmiye No'u hisse devri sözleşmesi ile...'e devrettiğini ancak ticaret sicil müdürlüğünde yapılması gerekli işlemleri takip edemediğinden tescil işlemlerini yaptıramadığını açıkladığını, bu kapsamda davalı taraf her ne kadar ticaret sicil müdürlüğünde tescil işlemlerinin gerçekleşmemesi nedeniyle halen tek ortak ve müdür olarak gözüktüğünü açıklasa da, limited şirketlerde hisse devrinin ticaret siciline tescili kurucu değil açıklayıcı nitelikte olduğunu, başka bir deyişle tescilin pay sahipliği sıfatının kazanılmasında bir etkisi bulunmadığını, dolayısıyla payın devrinin ticaret siciline tescil ve ilan edilmemiş olması devralanın devre konu payların mülkiyetini kazanmasına engel teşkil etmeyeceğini, payın devrine ilişkin olarak yapılan tescil işlemi, devredenin devralanla veya devralanın şirket tüzel kişiliği ile arasındaki hukuki ilişkinin geçerli olması için değil, devir işleminin üçüncü kişilere açıklanması amacıyla gerçekleşmekte ve açıklayıcı nitelikte bir işlem olan tescilin yapılması ile üçüncü kişilerin sicil kayıtlarından haberdar olduğu kabul edildiğini, bu nedenle davacı müvekkilinin ... Madencilik İnşaat Makina Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin %100 pay sahibi olduğu ve ticari defterleri kullanarak iş ve işlemler gerçekleştirebileceği sabit olup tarafına eski pay sahibi tarafından teslim edilmeyen ticari defterlerle ilgili işbu davayı ikame etme zorunluluğu hasıl olduğunu, bu nedenlerle öncelikle ... Madencilik İnşaat Makina Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne geçici defter çıkartılması için mahkememizce davacı müvekkiline yetki verilmesine, neticeten Müvekkilinin hukuka uygun şekilde devraldığı ... Madencilik İnşaat Makina Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait Ortaklar Kurul Karar Defteri, Müdürler Kurulu Karar Defteri ile Pay Defterinin davalıdan istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER: Ortaklak Kurulu kararı, Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi, ticaret Sicil kayıtları delil olarak değerlendirilmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE;
1-Dava, limited şirket pay devri sözleşmesi ile şirket ortağı ve yetkilisi olunduğu iddiasına dayalı açılmış geçici defter çıkartma yetkisi verilmesi ve şirket ticari defterlerinin şirket ortağı ve yetkilisi olan davalıdan iadesine karar verilmesi talepli açılmıştır.
2-6100 sayılı HMK'nın 114/1-ç maddesi uyarınca kesin yetki hallerinde mahkemenin yetkili bulunması dava şartı olarak düzenlenmiştir. Görülmekte olan davada kesin yetki durumu söz konusu olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir.
3-HMK'nın şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki başlıklı 14. Maddesinin 2.fıkrasında \" Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.\" düzenlemesi yer almaktadır.
4-Somut uyuşmazlıkta davacı husumetini dava dışı ... Madencilik İnşaat Makina Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin ortağı ve yetkilisi olmasına dayandırmakta ve davalının da husumeti yine dava dışı şirketin ortağı ve yetkilisi olmasına dayanmaktadır. Taraflar arasındaki husumetin tayininde şirket ortaklığının geçerli olarak kurulup kurulmadığı, davacının tescil edilmeyen pay devri ve genel kurul kararına istinaden şirket yetkilisi olup olmayacağı gibi hususların değerlendirilmesi gerekmekte olup davanın konusu itibariyle ortaklık ve üyelik ilişkilerinden kaynaklanan bir dava olduğu, bu durumda defterlerin iadesine dair açılan dava yine ortaklık ilişkisinden kaynaklandığına göre şirket merkezinin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kesin yetkili olduğunun kabulü gerekmektedir.
Dava dışı ... Madencilik İnşaat Makina Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin Mersis kayıtlarına göre yerleşim yeri adresinin .../BURSA olarak kayıtlı olduğu, buna göre Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ortaklık ilişkilerinden kaynaklanan işbu davanın görülmesinde kesin yetkili olduğu değerlendirilmekle kesin yetkiye dair dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret kararı verilmiştir.
5-Kesin yetki hallerinde mahkemenin yetkili bulunması dava şartı olarak düzenlenmiştir. Görülmekte olan davada kesin yetki durumu söz konusu olup mahkememiz yetkisiz olduğundan dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Bununla birlikte Yargıtay uygulamasına göre dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de esasen bu karar niteliği itibariyle bir yetkisizlik kararıdır ve yetkili mahkemenin gösterilmesi ve HMK'nın 20.maddesindeki prosedürün işletilmesi gerekmektedir.(Bu noktada ifade etmek gerekir ki, mahkemece, yetkinin kesin olduğu hâllerde, yetkisizlik sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmekte ise de, bu karar hukuki niteliği itibariyle bir yetkisizlik kararıdır ve mahkemece 6100 sayılı Kanun'un 19. ve 20. maddeleri doğrultusunda işlem yapılması gerekmektedir. Yargıtay 22.H.D. 2017/23839 E. 2017/5135 K.) Açıklanan nedenlerle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş, yetkili mahkemeye gönderilme talep edilmesi halinde dosyanın Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştr.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Şirket ortaklık ilişkisinden kaynaklanan davada kesin yetkili mahkemenin Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi olması ve Mahkememizin YETKİSİZLİĞİ nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 114/1-ç maddesi yollaması ile 115/2. maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE,
2-6100 sayılı HMK'nın 20.maddesi uyarınca bu karara karşı süresi içerisinde kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde kararın kesinleşmesinden sonra, kanun yoluna başvurulması halinde bu başvurunun reddi kararı ile kararın kesinleşmesinden sonra 2 haftalık süre içerisinde taraflardan birinin başvurması halinde dosyanın yetkili ve görevli Bursa Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, kesinleşmeden itibaren 2 haftalık süre içerisinde dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmezse davanın açılmamış sayılacağının İHTARINA,
3-Yargılama giderleri ve harçlar hususunun yetkili mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda karar verildi. 08/02/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır