T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO:2023/715 Esas
KARAR NO\t:2024/107
DAVA:Sözleşmenin İptali
DAVA TARİHİ:05/01/2023
KARAR TARİHİ:07/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle;Davalı, işletmesi müvekkile ait olan ... Mah. ... ,,, Sok. No:31/1(Yeni No:6/1) .../,,, adresinde bulunan ... OTEL'İN, alt kat lobi yanında bulunan içkili Lokanta/Restorant bölümünün, müvekkille aralarında bulunan işletme sözlemesi sebebiyle, işletmecisi olarak bulunduğunu, işbu işletme sözleşmesi müvekkil ile davalı ... arasında 31.05.2022 tarihinde imzalandığını, işbu sözleşmenin başlangıç tarihi 01.06.2017 olup kira bedeli 5.500 USD olduğunu, davalıyla müvekkil arasında yapılan işletme sözleşmesinin 4. maddesinde; “kira sözleşmesinin bir yıllık olarak yapıldığı, her kira dönemi sonunda tarafların anlaşması halinde kira sözleşmesinin yıllık olarak devam edeceği” düzenlendiğini, sözleşmenin 15. Maddesinde '' İşletmeci, birinci işletme yıllı dolmadan işletme sözleşmesini fesh etmesi halinde bir yıllık işletme bedeli tutarında ceza-i şart ödeyeceğini kabul ve taahhüt eder. ikinci ve devamı işletme yıllarında işletmeci ve işletmeye veren işbu işletme sözleşmesini 3 ay önceden yazılı haber vermek sureti ile her zaman fesh etme hakkına sahip olduklarını taraflar peşinen kabul ederler. Bu şekilde işletme sözleşmesinin sona erdirilmesi nedeni ile taraflar birbirlerinden hiçbir hak ve alacak talep etmeyeceklerini peşinen kabul ve taahhüt ederler. '' hükmüne yer verildiğini, müvekkil 14.03.2022 tarihinde ihtarname çekerek sözleşmenin bitiş tarihi olan 01.06.2022 tarihinden sonra sözleşmenin yenilenmeyeceğini davalı tarafa bildirdiğini, ancak davalı taraf müvekkile gönderdiği karşı bir ihtarname ile işletmeyi boşalmayacağını bildirdiğini, işletme sözleşmesi tarafların hak ve yükümlülüklerini düzenlemiş ve tarafların bu hak ve yükümlülüklere uygun davranması gerektiğini belirttiğini, aksi halde sözleşmenin sona erdirilebileceği hüküm altına alındığını, bu kapsamda müvekkil tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş, ancak davalı bu yükümlülüklere aykırı davrandığını, ayrıca işletme sözleşmesinin süresinin de sona erdiğini, ancak davalının buna rağmen taşınmazı boşaltıp teslim etmediği gibi sözleşmenin 7. Maddesinde belirtilen '' işbu sözleşme ile işletmesini aldığı işletmeyi, işletmeye verenden izin ve yazılı onay almadığı sürece başkasına devredemez, kiraya veremez, ortak olamaz. Bu duruma aykırı davranış, sözleşmenin derhal fesih nedenidir'' olarak düzenlenen hükme de aykırı davrandığını, davalı tarafın işletmeye ortak almasına müvekkil tarafından hiçbir şekilde onay verilmediğini, müvekkilin 01.06.2022 tarihinden sonraki yeni kira dönemi için sözleşmenin yenilenmesini istemediğinden dolayı, davalıya .... Noterliğinin 14.03.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ihtarname çekerek “yeni dönem için işletme sözleşmesinin yenilenmeyeceğini ve işletme sözleşmesinin 01.06.2022 tarihinde sona ereceğini, bu tarihten sonra keşidecinin, işletmeciliği kendisinin yapacağını\" bildirdiğini, bu nedenle müvekkil, davalının 01.06.2022 tarihinden itibaren işletmesini yapmış olduğu ... OTEL'İN, alt katı, lobi yanı içkili Lokanta/Restorant bölümünü tahliye etmesi gerektiğini ihtaren bildirdiğini, söz konusu ihtarnameyi davalı bizzat tebellüğ almış ve karşı bir ihtarname ile cevap vermiş olmasına rağmen işletileni bu güne kadar tahliye etmediğini, davanın kabulü ile davalının tahliyesi ve işletme sözleşmesinin feshine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davada iki davacı olmasının mümkün olmadığını, ikinci kiralayanın mevcut olmadığını, davanın değerinin doğru bildirilmediğini, dava dilekçesinde mecurun aylık kira bedelinin 5.500 USD olduğunu beyan ettiğini, ancak dava değeri olarak HMK 109. Maddesi belirtilerek şimdilik 2.000 TL olduğu yazıldığını, yabancı para birimi üzerinden yapılan sözleşmelerin geçerliliği olmadığını, aylık kira bedelinin dövizle akit yapma yasağı geldikten sonra son olarak 50.000 TL üzerinden ödendiğini, harcın bu bedel üzerinden yatırılması gerektiğini, dilekçede farklı bir kira mukavelesinden bahsedildiğini, müvekkilin 31/05/2022 tarihinde imzaladığı bir kira sözleşmesinin olmadığını, tek imzalanan sözleşmenin 31/05/2017 tarihli olduğunu, iki ayrı hukuki sebebe dayalı olarak açılan davada öncelikle ayrılma kararı verilmesi gerektiğini, dava konusu ve dilekçe içeriğine bakıldığında, iki ayrı hukuki sebebe istinaden dava açıldığını, birincisinin kira süresinin son bulması, diğerinin akde aykırılık olduğunu, iki ayrı sebebe istinaden, tek bir davanın açılmasının mümkün olmadığını, davaların ayrılmasına karar verilerek iki ayrı dosyadan yürütülmesi gerekeceğini, kira mukavelesinin bitim tarihinin 31/05/2022 olduğunu, 3 ay öncesinden ihtarname gönderilmesi gerektiğini, ihtarnamenin en geç 28/02/2022 tarihine kadar çekmesi gerektiğini, ancak ihtarnamenin 14/03/2022 tarihinde çekildiğini, davanın süresinde açılmadığını, çatılı işyeri ve mesken kiralamalarında sürenin dolması, akdin feshi ve tahliye davasının açılması sebebi olmadığını, davacının yasada olmayan bir sebepten dolayı dava açtığını, akde aykırılık nedeni ile tahliye davasının açılması şartının gerçekleşmediğini, davanın ihtiyaç sebebi ile tahliye davası olmamakla beraber aksine değerlendirme yapılması halinde davacı şirketin işyerine ihtiyacı bulunmadığının, dava dilekçesinin hiçbir bölümünde davanın ihtiyaç sebebi ile tahliye davası olduğunun açıklanmadığını, davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, işletme sözleşmesinin süresinin bitmesi nedeniyle sözleşmenin iptali ve tahliye talebine ilişkindir.
....Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/... Esas, 2023/... Karar sayılı dosyasından 18/07/2023 tarihinde verilen Görevsizlik kararı ile Mahkememize tevzi edilen dava dosyası Mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
Görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemler HMK 20/1 maddesi gereği düzenlenmiştir. Buna göre görevsizlik ve yetkisizlik kararı verilmesi halinde taraflardan birinin , bu karar verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak , dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Aksi Takdirde dava açılmamış sayılır ve görevsizlik veya yetkisizlik kararı veren mahkemece bu konuda resen karar verilir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ....Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/... Esas, 2023/... Karar sayılı dosyasından 18/07/2023 tarihinde verilen Görevsizlik kararı ile HMK 20/1 maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 55. Hukuk Dairesine gönderildiği, istinaf talebinin 11/10/2023 tarihinde kesin olmak üzere esastan reddedildiği, karar ilamının davacı vekiline 13/11/2023 tarihinde, davalı vekiline 13/11/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davacı vekili tarafından gönderme talebinin ise HMK madde 20 gereği 2 haftalık kesin süre geçtikten sonra 28/11/2023 tarihinde bulunulduğu ve yasal sürenin geçtiği anlaşılmakla, bu haliyle görevsizlik kararı veren mahkeme tarafından davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğinden, mahkememizce HMK madde 20 gereği yapılacak bir işlem bulunmadığından esasın bu şekilde kapatılarak Davanın açılmamış sayılmasına ilişkin ek karar yazılmak üzere dosyanın ....Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-....Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasından 18/07/2023 tarihinde verilen Görevsizlik kararının istinaf incelemesi sonucunda esastan reddine dai tarihinde kesin olmak üzere karar verildiği, istinaf ilamının 13/11/2023 tarihinde davacılara ayrı ayrı tebliğ edildiği, davacı vekilinin HMK'nın 20. Maddesinde düzenlenen görevsizlik kararının kesinleşmesine ilişkin istinaf ilamının taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmediği, bu haliyle görevsizlik kararı veren mahkeme tarafından davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğinden mahkememizce yapılacak başkaca bir işlem olmadığından esasın bu şekilde kapatılmasına,
2- Davanın açılmamış sayılmasına ilişkin ek karar yazılmak üzere dosyanın ....Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-Harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevsizlik kararı veren mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı dosyanın incelenmesi sonucu karar verildi. 07/02/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı