T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1840
KARAR NO: 2024/134
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/346
KARAR NO: 2022/871
KARAR TARİHİ: 15/09/2022
DAVA: Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))
KARAR TARİHİ: 07/02/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar yönünden 2004 sayılı İİK'nın 287. maddesinde belirtilen 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verilmesine, gerekli görülmesi durumunda sürenin 2 ay daha uzatılmasına, akabinde 289. madde gereği | yıllık kesin mühlet kararı verilmesine, 287/2 maddesi gereği geçici komiser tayinine, 297/2 maddesi doğrultusunda malvarlıklarının korunmasına yönelik tedbirlerin alınmasına, tüm takip işlemlerinin ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasına, geçici mühlet içinde yapılacak inceleme sonucu bir yıllık kesin mühlet verilmesine, İcra İflas Kanununda belirlenen kesin süre içinde yapılacak yargılama sonucu konkordatonun tasdikine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece ''... Şirketler tarafından sunulan konkordato ön projeleri incelendiğinde, ticari faaliyetten elde edilecek kâr ve alacak tahsilatlarının (verilen avanslar dahil) en önemli konkordato kaynakları olarak ön plana çıktığı, hatta şirketlerin konkordato projelerinin tamamen bu iki kaynak üzerine oturtulduğu, bu kapsamda şirket yetkililerinin, bir taraftan alacak tahsiline, diğer taraftan da satış artırmaya yönelik azami çaba içinde olmaları ve ileriye ışık verecek somut sonuçlar almalarının gerektiği,komiser heyetince yapılan inceleme ve gözlemlerde, şirket yetkililerinin alacak tahsiline yönelik azami çaba göstermedikleri, gerekli hukuki girişimde bulunmadıkları, satış artırma çabaları bulunmasına rağmen tatmin edici sonuçlar alınamadığı, ... TEKSTİL'in mühlet içinde ticari alacaklarının son raporlama tarihi itibariyle %94 oranında artarak 6.922.845,72 TL'ye çıkmış olduğu, dolayısıyla alacak tahsilatı yerine alacakların artmasının söz konusu olduğu, verilen sipariş avansları hesap bakiyesinin değişmediği, olumlu gelişmenin yaşanmadığı, konkordato kaynağı olarak, 2022-2025 yıllarında toplam 7.293.000,00 TL ticari faaliyetlerden elde edilecek vergi sonrası kâr gösterildiği, anılan döneme ilişkin ilk yılın (2022) 1.282.420,56 TL zararla devam etmekte olduğu ve kârlı olarak kapanmasının mevcut verilerle mümkün görünmediği, kalan üç yılda (2023, 2024, 2025) 7.293.000,00 TL net kârın oluşmasının ise, şirketin geçmiş performansı dikkate alındığında mümkün görünmediği; ...'nın ön projesinde kaynak olarak gösterilen alacak tahsilatına ilişkin hiçbir olumlu gelişmenin yaşanmadığı, konkordato kaynağı olarak 2022-2025 yıllarında toplam 1.684.800,00 TL ticari faaliyetlerden elde edilecek vergi sonrası kâr gösterildiği, anılan döneme ilişkin ilk yılın (2022) 856.089,60 TL zararla devam etmekte olduğu ve kârlı olarak kapanmasının mevcut verilerle mümkün görünmediği, kalan üç yılda (2023, 2024, 2025) 1.684.800,00 TL net kârın oluşmasının ise, şirketin geçmiş performansı dikkate alındığında mümkün görünmediği; şirketler tarafından istihdam edilen personel sayılarının istikrarlı bir şekilde düşmekte olduğu; şirketlerin geçici mühlet tarihinden itibaren tahakkuk eden personel ücretlerini kısmen ödeyebildikleri, personele borçlar hesaplarının bakiyelerinin mühlet tarihine göre arttığı, vergi ve SGK borçlarının hiç ödenmediği, borçlu ... TEKSTİL ile ... (...) isimli şahıs arasında düzenlenen 30/09/2022 tarihli ve noter onayı bulunmayan 10 Milyon adet maske ihtiva eden 600.000 EURO bedelli “Ürün Satış Sözleşmesi”nin bu aşamada bir kazanım olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, zira sözleşmeye göre alıcı ... (...) tarafından 13/09/2022 tarihinde 300.000 EURO avans ödemesi gerçekleştirilmez ise sipariş ve sözleşmenin geçersiz olacağı, bu kapsamda anılan sözleşmenin karşı tarafa (alıcı ... - ...) herhangi bir sorumluluk yüklemediği, cezai yaptırıma bağlanmayan sözleşmenin,sözleşmedeki özel hüküm nedeniyle karar tarihi itibariyle avans gönderilmeyerek geçersiz hâle geldiği, borçluların mali durumlarının iyileşme ihtimalinin bulunmadığı, borçluların mali durumlarını iyileştirmek için öngördükleri tedbirlerin etkili olmayacağı, alacaklıların alacaklarını konkordato mühleti sonunda ön projelerde öngörülen şekilde tahsil edebilmelerinin gerçekçi bir ihtimal olmadığı, kesin mühlet dönemi boyunca komiserin onayıyla doğacak bütün borçların ve imtiyazlı alacaklıların alacaklarının ödenebilecek durumda olmadığı, projelerin başarıya ulaşma ihtimali görünmediğinden konkordato durumunda alacaklılara iflasa nazaran daha fazla ödeme yapılması olasılığı bulunmadığı, bu kapsamda borçlulara kesin mühlet verilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Borçluların kesin mühlet alabilmesi, mali durumunu iyileştirebileceği veya konkordatonun tasdik edileceğinin inandırıcı şekilde ispat edilmesine bağlıdır. Dosya kapsamı, sunulan mali tablolar ve komiser raporları birlikte somut olarak değerlendirildiğinde konkordatonun başarıya ulaşması ihtimalinin bulunduğunun borçlular tarafından inandırıcı şekilde ispatlanamadığı anlaşılmıştır. İİK'nun 292.madde de, konkordatonun başarıya ulaşmayacağının anlaşılması halinde konkordato talebinin reddi ile iflasa tabi borçlunun iflasına karar verileceği düzenlenmiş olup,komiser heyeti raporları ve dosya içerisindeki tüm bilgi ve belgelerden,borçlu şirketler yönünden konkordatonun başarıya ulaşmayacağının anlaşılması ve borçlu şirketlerin işletmesinin devamı,devamlı ve hissedilir ölçüde,aktiflerinin azalması ve pasiflerinin artmasına yol açtığı ve bu durumun konkordato süreci içinde geri dönüşü olmayan bir aktif-pasif dengesizliğine yol açacağı ;borçlu şirketlerden ...'nın iflasın derhal açılması ile borçlunun malvarlığının tasfiyesi sağlanmak suretiyle daha iyi bir tatmin elde edeceği, mühlet verilen borçlu gerçek kişinin konkordato talebinin başarıya ulaşmasının borçlu şirketlerin konkordato projesinin başarıya ulaşmasına bağlı olduğu,borçlu şirketlerin konkordato projesinin yukarıda açıklandığı üzere başarıya ulaşma imkânının kalmadığı,bu nedenle borçlu gerçek kişi yönünden de koşulların gerçekleşmediği,borçlu ... şirketin konkordatosunun başarıya ulaşmayacağının anlaşılması ve bu şirketin borca batık olması nedeniyle İİK'nın 292 nci maddesinde belirtilen koşulların oluşması nedeniyle iflasının açılmasının alacaklılar açısından daha avantajlı olduğu anlaşıldığından mahkememizce borçlu şirketlere ve borçlu gerçek kişiye verilen geçici mühletin kaldırılarak konkordato taleplerinin reddine ve borçlu ... şirketin iflâsına,borçlu ... firmasının borca batık olmadığı anlaşıldığından bu şirket ile ilgili iflas kararı verilmemesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM/Yukarıda açıklandığı üzere: A_)1)1-Borçlular ... Limited Şirketi ve ...'un konkordato taleplerinin REDDİ ile bu borçlular ile ilgili olarak Mahkememizce verilen geçici mühletin KALDIRILMASINA, B-))1-Borçlu ... Ticaret Limited Şirketi'nin konkordato talebinin REDDİ ile bu borçlu ile ilgili olarak Mahkememizce verilen geçici mühletin KALDIRILMASINA, Bu borçlunun borca batık olduğu anlaşıldığından İİK'nın 308/1 nci maddesi uyarınca; a) İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde ... sicil numarası ile kayıtlı ve muamele merkezi \"... Mahallesi, ... Sokak, No:... Bahçelievler/İSTANBUL \" olan ... DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'nin 15/09/2022 günü saat: 14:44 itibariyle İFLASINA,\" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacılar vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; Komiser raporlarına karşı ilk derece mahkemesince kendilerine itiraz etme fırsatı tanınmadığı ve bu haliyle savunma hakkı ve hukuki dinlenme haklarının ihlal edildiği, raporun kendilerine tebliğ edilmediği, eksik inceleme dayalı olarak karar verildiği, davacılardan ... Tekstil yönünden davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiği, davacıların son dönemde yoğun maske siparişi almaya başladığının gözetilmediği, işbu davacı ile ... arasında 10 milyon adet maske üretime dayalı ürün satış sözleşmesi düzenlendiği ve bunun dosyaya sunulduğu, şirketlerin borca batık olup olmadığını yeniden oluşturulacak bilirkişi heyetinden alınacak raporla incelenmesi gerektiği belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Talep, İİK’nin 285. vd. maddeleri uyarınca geçici ve kesin mühlet kararları verilmesi ve konkordato projesinin tasdiki istemine ilişkindir. Mahkemece 19.04.2022 tarihli tensip tutanağı davacılar yönünden 19.04.2022 tarihinden itibaren 3 ay süreyle geçici kararı ve 3 ay süreli geçici mühlet kararının sürenin dolduğu 19/07/2022 tarihlerinden itibaren 2 ay süre ile uzatılmasına dair karar verilmiştir. Sunulan Ön projeler; -... San. ve Tic. Ltd. Şti.: şirket merkezinin Bahçelievler/İstanbul olduğu, şirketin tek ortağı olan ...un 500.000,00 TL sermayenin tamamını ödediği, şirketin kumaş alım satım ticareti yaptığı, 2008 ile 2022 yılları arasında şirketin satış rakamlarının artarak devam ettiği ve ortalama çalışan personel sayısının 10-15 olduğu, gelinen süreçte kovid 19 virüs salgını, ekonomik krizler, Rusya -Ukrayna arasındaki savaşın tekstil sektöründeki krize neden olması nedeniyle bazı borçlarının ödenmesinde güçlük çekildiği, şirketin sermayesinin (+) 9.173.064,38 TL olduğu ve borca batık durumunda bulunmadığı, olası bir iflas halinde adi alacakların alacağının %70,60 ının karşılanacağını oysaki konkordato teklifinin kabulü halinde borçlarının tamamının faizsiz olarak ödenmesinin taahhüt edildiği, borçlarının tasdik kararından itibaren 2 yıl vadeyle ödenmesini teklif edildiği, bu süreçte satış politikalarının değiştirileceği, haciz ve icra baskısı olmadan ürünlerin kar marjıyla satışa sunulması mümkün olacağı, tahsilatların vadelerinde ki esneklik politikasından bir an önce dönüleceği, tüm faaliyetlerde ek maliyetlerden kaçınma yolunu seçileceği (seyahat ve konaklama masraflarında tasarruf, elektrik su telefon gibi genel giderler de tasarruf kırtasiye ürünlerinde tasarruf yapılması gibi) belirtilmiştir. -... Ltd. Şti.: şirket merkezinin Bahçelievler/İstanbul olduğu, şirketin tek ortağı olan ...un 100.000 TL sermayenin tamamını ödediği, şirketin hazır giyim konfeksiyon imalat ve ihracatı yaptığı, 2020 yılında 9.235.049,31, 2021 yılında 4.961.071,79 ve 2022 yılının 4 aylık kısmında 727.635,45 satış rakamına ulaştığı, 2020 yılında 12, 2021 yılında 30 çalışanın bulunduğu, gelinen süreçte kovid 19 virüs salgını, ekonomik krizler, Rusya -Ukrayna arasındaki savaşın tekstil sektöründeki krize neden olması nedeniyle bazı borçlarının ödenmesinde güçlük çekildiği, ayrıca grup şirketi olan ... Tekstilin 75 milyon adet maske siparişi alması nedeniyle maske üretim parkuru oluşturulduğu ve faaliyet alanında maske üretimine doğru kaydırıldığı, yapılacak borç ödemelerinin finansman kaynaklarının süre yayılan alacak tahsilinden 1,5-2 yılda elde edilecek ticari faaliyet kağıdından sağlanacağı ve borçların tasdik kararından itibaren 2 yıl vadeye yayılarak ödenmesi suretiyle darboğazın aşılacağı, şirketin 31.03.2022 tarihi itibariyle (+) 497.512,86 TL tutarında özkaynağının bulunduğu, iflas halinde adi alacaklıların tahsil edebileceği oranın %37 olduğu, bu süreçte satış politikalarının değiştirileceği, haciz ve icra baskısı olmadan ürünlerin kar marjıyla satışa sunulması mümkün olacağı, tahsilatların vadelerindeki esneklik politikasından bir an önce dönüleceği, tüm faaliyetlerde ek maliyetlerden kaçınma yolunu seçileceği (seyahat ve konaklama masraflarında tasarruf, elektrik su telefon gibi genel giderler de tasarruf kırtasiye ürünlerinde tasarruf yapılması gibi) belirtilmiştir. ...: davacının konkordato talep eden bir diğer 2 şirkettin tek ortağı olduğu, kefaletleri nedeniyle davacı aleyhine icra takibi başlatılabileceği ve her ne kadar kendisine ait gayrimenkul ve taşıt bulunmasa da yaşlı annesiyle birlikte yaşadığı eve haciz gelebileceği, şirketlerin bankalara düzenlediği sözleşmelerde müteselsil ve müşterek faaliyetlerinin bulunduğu tasdik kararından itibaren 2 yıl vadeyle ödeme yapılacağı belirtilmiştir. Komiser heyeti tarafından düzenlenen raporlar: Konkordato komiserleri ..., ... ve ... tarafından Kesin mühlet şartlarının oluşup oluşmadığı hakkında düzenlenen 12/09/2022 tarihli raporunda özetle; Konkordato talep eden gerçek kişi ... isimli şahsın tacir olmadığı, dolayısıyla iflasa tabi olmadığı, borçlu şirketlerin çalışma kabiliyetlerini kaybetmedikleri, azalma olsa da personel istihdam etmeye devam ettikleri, 6102 sayılı TTK 376/3 maddesi kapsamında hazırlanan 31/07/2022 tarihli bilançolara göre, ... TEKSTİL'in hem kaydi hem de rayiç değerlere göre özkaynaklarının pozitif olduğu, dolayısıyla borca batık olmadığı; ...'nın ise hem kaydi hem de rayiç değerlere göre borca batık durumda olduğu, BORÇLU 31/07/2022 (İşletmenin Devamlılığı Esasına Göre Özkaynak) (Kaydi) 31/07/2022 (Muhtemel Satış Fiyatı Esasına Göre Özkaynak) (Kaydi) ... TEKSTİL 38.696,85 TL (borca batık değil)2.316.410,29 TL (borca batık değil) ... -291.458,66 TL (borca batık) -767.898,23 TL (borca batık) Şirketler tarafından sunulan konkordato ön projeleri incelendiğinde, ticari faaliyetten elde edilecek kâr ve alacak tahsilatlarının (verilen avanslar dahil) en önemli konkordato kaynakları olarak ön plana çıktığı, hatta şirketlerin konkordato projelerinin tamamen bu iki kaynak üzerine oturtulduğu, bu kapsamda şirket yetkililerinin, bir taraftan alacak tahsiline, diğer taraftan da satış artırmaya yönelik azami çaba içinde olmaları ve ileriye ışık verecek somut sonuçlar almalarının gerektiği, heyetçe yapılan inceleme ve gözlemlerde, şirket yetkililerinin alacak tahsiline yönelik azami çaba göstermedikleri, gerekli hukuki girişimde bulunmadıkları, satış artırma çabaları bulunmasına rağmen tatmin edici sonuçlar alınamadığı, ... Tekstil'in mühlet içinde ticari alacaklarının son raporlama tarihi itibariyle %94 oranında artarak 6.922.845,72 TL'ye çıkmış olduğu, dolayısıyla alacak tahsilatı yerine alacakların artmasının söz konusu olduğu, verilen sipariş avansları hesap bakiyesinin değişmediği, olumlu gelişmenin yaşanmadığı, konkordato kaynağı olarak, 2022-2025 yıllarında toplam 7.293.000,00 TL ticari faaliyetlerden elde edilecek vergi sonrası kâr gösterildiği, anılan döneme ilişkin ilk yılın (2022) 1.282.420,56 TL zararla devam etmekte olduğu ve kârlı olarak kapanmasının mevcut verilerle mümkün görünmediği, kalan üç yılda (2023, 2024, 2025) 7.293.000,00 TL net kârın oluşmasının ise, şirketin geçmiş performansı dikkate alındığında mümkün görünmediği; ...'nın ön projesinde kaynak olarak gösterilen alacak tahsilatına ilişkin hiçbir olumlu gelişmenin yaşanmadığı, konkordato kaynağı olarak 2022-2025 yıllarında toplam 1.684.800,00 TL ticari faaliyetlerden elde edilecek vergi sonrası kâr gösterildiği, anılan döneme ilişkin ilk yılın (2022) 856.089,60 TL zararla devam etmekte olduğu ve kârlı olarak kapanmasının mevcut verilerle mümkün görünmediği, kalan üç yılda (2023, 2024, 2025) 1.684.800,00 TL net kârın oluşmasının ise, şirketin geçmiş performansı dikkate alındığında mümkün görünmediği; şirketler tarafından istihdam edilen personel sayılarının istikrarlı bir şekilde düşmekte olduğu; şirketlerin geçici mühlet tarihinden itibaren tahakkuk eden personel ücretlerini kısmen ödeyebildikleri, personele borçlar hesaplarının bakiyelerinin mühlet tarihine göre arttığı, vergi ve SGK borçlarının hiç ödenmediği, borçlu ... TEKSTİL ile ... (...) isimli şahıs arasında düzenlenen 30/09/2022 tarihli ve noter onayı bulunmayan 10 Milyon adet maske ihtiva eden 600.000,00 EURO bedelli “Ürün Satış Sözleşmesi”nin bu aşamada bir kazanım olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, zira sözleşmeye göre alıcı ... (...) tarafından 13/09/2022 tarihinde 300.000,00 EURO avans ödemesi gerçekleştirilmez ise sipariş ve sözleşmenin geçersiz olacağı, bu kapsamda anılan sözleşmenin karşı tarafa (alıcı ... - ...) herhangi bir sorumluluk yüklemediği, cezai yaptırıma bağlanmayan sözleşmenin avans gönderilmeyerek geçersiz hâle getirilebileceğinin anlaşıldığı, nitekim işbu rapor tarihi itibariyle söz konusu tutarın ... TEKSTİL'in banka hesabına transferine yönelik alıcı tarafından ilgili bankaya talimat verildiğine ilişkin heyetçe belge sunulmadığı, borçluların mali durumlarının iyileşme ihtimalinin bulunmadığı, borçluların mali durumlarını iyileştirmek için öngördükleri tedbirlerin etkili olmayacağı, alacaklıların alacaklarını konkordato mühleti sonunda ön projelerde öngörülen şekilde tahsil edebilmelerinin gerçekçi bir ihtimal olmadığı, kesin mühlet dönemi boyunca komiserin onayıyla doğacak bütün borçların ve imtiyazlı alacaklıların alacaklarının ödenebilecek durumda olmadığı, projelerin başarıya ulaşma ihtimali görünmediğinden konkordato durumunda alacaklılara iflasa nazaran daha fazla ödeme yapılması olasılığı bulunmadığı, bu kapsamda borçlulara kesin mühlet verilmemesi görüş ve tespitinde bulunulmuştur. Talep, İİK’nin 285. vd. maddeleri uyarınca geçici ve kesin mühlet kararları verilmesi ve konkordato projesinin tasdiki istemine ilişkin olup, mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda davacı borçluların konkordato taleplerinin reddi ile, davacılardan ... Ltd. Şti.'nin iflasına dair karar verilmiş ve davacılar vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi: İstinaf yoluna başvuranların istinaf başvurularının süresinde olup olmadığına ve istinaf hakları olup olmadığına ilişkin inceleme; 15/03/2018 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan 7101 sayılı İcra ve İflas Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 37. maddesi ile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa eklenen \"Kanun Yolları\" başlıklı 308/a maddesinde \"Konkordato hakkında verilen karara karşı borçlu veya konkordato talep eden alacaklı, kararın tebliğinden; itiraz eden diğer alacaklılar ise tasdik kararının ilânından itibaren on gün içinde istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi kararına karşı on gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir. İstinaf ve temyiz incelemeleri, Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre yapılır.\" düzenlemesi ile itiraz eden alacaklıların tasdik kararının ilanından itibaren on gün içinde istinaf yoluna başvurabilecekleri düzenlenmiştir. Konkordato tasdik kararının davacılar vekiline 21.10.2022 tarihinde tebliğ edildiği ve davacılar vekili tarafından 31.10.2022 tarihinde yani yasal süresinde istinaf yasa yoluna başvurulduğu tespit edilmiştir. Davacı istinafı yönünden inceleme: Sunulan istinaf yolu başvuru 12.09.2022 tarihli komiser heyet raporunun davacıya tebliğ edilmediği ve 15.09.2022 tarihinde davanın reddine karar verildiği, bu haliyle adil yargılanma hakkı, savunma hakkı ve hukuk edinme hakkının ihlal edildiği iddia edilmiştir. İddia ve savunma hakkı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun hukuki dinlenilme haklı başlıklı 27. maddesi ile usul hukukumuza yansıtılmıştır.Anılan maddenin birinci fıkrasında davanın taraflarının kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip oldukları belirtildikten sonra maddenin ikinci fıkrasında bu hakkın \"açıklama ve ispat hakkı\"nı da içerdiği vurgulanmıştır. Davanın taraflarının usul hukuku hükümlerine aykırı olarak açıklama ve ispat hakkını kullanmalarının kısıtlanması, iddia ve savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurur.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde yer bulan “Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir. Mahkeme, iki tarafa eşit şekilde hukukî dinlenilme hakkı tanıyarak hükmünü vermelidir. Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukukî dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın, hâkime meramını anlatma hakkı ya da iddia ve savunma hakkı da denilmektedir. Ancak, hukukî dinlenilme hakkı, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir. Bu hak çerçevesinde, tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir. Bu kapsamda hukuki dinlenilme hakkı, bilgilenme/bilgilendirme, açıklama yapma, yargı organlarınca dikkate alınma ve kararların gerekçeli olması gibi hususları içerdiği açıktır. Bilgilenme hakkı, yargılamanın içeriğine dair tam bir bilgi sahibi olmanın yanında gerek karşı tarafın gerekse de yargı organlarının dosya içeriğine yapmış oldukları işlemleri öğrenmelerini kapsar. Bilgilenme/bilgilendirme hakkının etkin biçimde kullanılabilmesi için gönderilecek tebligat ve davetiyelerde kanunda öngörülmüş şekil şartlarına sıkı sıkıya uyulması gerekmektedir. Ayrıca bu hak sadece davanın başındaki iddia ve savunmalar açısından değil yargılamanın her aşamasında dikkate alınmalıdır. Bu kapsamda devam eden bir yargılamada, tarafların açıklamaları için bilgilendirme yeterli olmayıp yargılamada yer alan diğer kişilerin (tanık, bilirkişi gibi) açıklamaları açısından da önemlidir. Bilgilenme hakkının usulüne uygun kullanımı ile tarafların haklarında öğrendikleri isnat ve iddialara karşı beyanda bulunabilme, davaya yönelik bilgi ve belge verebilme yani açıklama yapma hakkı da hukuki güvenceye bağlanmaktadır. Böylece davanın her iki tarafına eşit şekilde açıklama yapma hakkı tanınması ile adaletin görünür kılınması sağlanacaktır. Açıklamada bulunma hakkı, tarafların, yazılı veya sözlü şekilde iddia ve savunmalara karşı itirazda bulunabilme, davaya ilişkin beyanda bulunmalarını sağlar. (Yargıtay 22. H.D. 22/06/2020 tarih 2017/29720 E. 2020/6157 K. sayılı ilamı) İstinaf yolu başvuru dilekçesinde belirtilen 10 milyon maske üretimine dayalı 600.000,00 Euro bedelle ürünün satış sözleşmesi ile ilgili olarak geçici komiser heyeti tarafından düzenlenen 12.09.2022 tarihli raporda iş bu sözleşmenin bir kazanım olarak değerlendirilmesi mümkün bulunmadığı yönünde tespitte bulunulmuş ve mahkemece raporlar nazara alınarak hüküm tesis edilmiştir.Ancak, istinaf yasa yolu başvuru dilekçesinde adil yargılanma hakkının ihlali ile ilgili ileri sürülen itirazlar ve 6100 sayılı HMK'nin 27. maddesi birlikte değerlendirildiğinde, komiser heyet raporunun davacıya tebliği ile varsa beyan ve itirazların sunulması için süre verilerek oluşacak sonuç dairesinde mahkemece hüküm tesis edilmesi gerekirken bu hususun göz ardı edildiği anlaşılmaktadır. Zira aksi takdirde yargılamanın yapılması hukuki dinleme hakkının ihlali niteliğindedir.Varılan sonuç itibariyle, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçelerle kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dairemizin kararına uygun şekilde işlem yapılarak yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, 2022/346 Esas, 2022/871 Karar sayılı ve 15/09/2022 tarihli kararının HMK'nin 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine iadesine, 4-Harçlar Kanunu gereğince davacı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye GELİR KAYDINA, istinaf karar harcının talep halinde davacıya İADESİNE, 5-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1-g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/02/2024