T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/2087
KARAR NO: 2023/1360
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/02/2020
NUMARASI: 2017/658 Esas - 2020/128 Karar
DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 07/12/2023
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekillerince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Davacı şirket, davalı şirketle akdetmiş olduğu 27.11.2015 tarihli sözleşme mucibince ... Tipi ... Seri Nolu makinayı davalı şirketten satın aldığını, 27.11.2015 tarihinde ücreti ödenen makina 01.01.2016 tarihinden kısa bir süre önce teslim alınmış olup, kurulumu da 18.04.2016 tarihinde yapıldığını, kurulum için 18/04/2016 tarihinde davalı şirket tarafından yönlendirilen servis 4 günlük çalışma neticesinde yeni alınan makinadaki eksiklikleri ... nolu rapor ile tespit ettiğini, davalı şirket tarafından tanzim edilen ... nolu rapordaki eksikliklerin giderilmesi zamanında, makinadaki eksik parçalar 23.06.2016 tarihinde gelmiş olup, servis ekibinin 2 günlük çalışması neticesinde yine makinadaki sorunlar giderilemediğini, makinadaki eksikliklerin bütün bildirimlere rağmen giderilmemesi sebebiyle üründeki ayıpların tespiti zımmında davaçı şirket tarafından Kahramanmaraş ticaret odasına başvuruda bulunulmuş olup Kahramanmaraş ticaret ve sanayi odası'nın 26.08.2016 tarihi, ... sayılı ekspertiz raporunda da ürünün ayıplı olduğu tespit edildiğini, davacı üründeki ayıpları davalıya bildirmişse de davalı tarafından etkili bir çözüm sunulmadığını ve davacının mağduriyeti ürünü teslim aldığı günden beri devam ettiğini, davacı İstanbul ...Noterliği'nin 01.06.2017 Tarih ... Yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalı şirkete ürünün aynıyla değişimi aksi halde satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek bedelin iadesi konusunda ihtarname göndermişse de davalı şirket tarafından ürünün ayıpsız benzeri ile değiştirilmesini veya ürün teslim alınmak kaydı ile bedelin iadesi konusunda herhangi bir adım atılmadığını, davalı yan ihtarnamenin tebliğini izleyen 3 iş günü içerisinde ayıplı ürünün değiştirilmesi hususunda ihtarnameye herhangi bir cevap vermediğini, işbu sebeple sözleşme tarafınca tek taraflı olarak feshedildiğini, davalı yanca ürünün alınmasını ve bedelin iadesi konusunda da herhangi bir cevap gelmemiş olup işbu davayı açma gereği hasıl olduğunu, davacı tarafından dava konusu ... Tipi ... seri nolu makina için 190.100,00-TL ödendiğini, sözleşmenin feshi ile birlikte söz konusu ürünün davalı şirkete iadesini, taraflarınca ödenen 190.100,00- TL'nin de 10.06.2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile iadesini talep etme gereği hasıl olduğunu talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP: Davalı vekillerince cevap dilekçesinde özetle ; Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı halde duruşmalara katılmadığı gibi cevapta vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \" ...Davacı yanın incelenen ticari defterlerinde, davaya konu ... Tipi ... Seri no.lu makineye istinaden davalı yana 190.100,00 TL ödeme yapmış olup, cari hesap boyutunda davacı yanın davalı yana 31.12.2016 tarihi itibariyle borç ve alacağının bulunmadığı, tespit edilmiştir. Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına karşın Sayın Mahkemenin tayin ettiği 19.07.2017 tarihli incelemeye katılmamış ve ticari defter belge ibraz etmemiştir. Nihai takdir Sayın Mahkemeye aittir.Huzurdaki davada taraflar arasındaki hukuki ihtilaf, davacı yanın davalı ile yaptığı 27.11.2015 tarihli ticari sözleşme gereğince ... Tipi ... seri no.lu makineyi satın aldığı, makinanın ihbar üzerine bakıma alındığı ancak tamir edilemediğinden makine bedeli için ödenen 190.100,00 TL ile 9.900,00 TL kullanamama bedeli olmak üzere toplam 200.000,00 TL'nin faizi ile birlikte davalı yandan tahsil edilmesi gerektiği iddiası üzerine çıkmış bulunmaktadır.Davacı yanın davalı şirketle akdetmiş olduğu 27.11.2015 tarihli sözleşme mucibince ... Tipi ... Seri Nolu makinayı davalı şirketten satın almış olup 190.100,00 TL bedeli ise 22.12.2015 tarihinde ödendiği anlaşılmıştır. Dava dosyasına sunulu 05.05.2017 tarihli ... nolu rapor ile makinedeki eksikler tespit edilmiş olup, davalı şirket tarafından tanzim edilen ... nolu rapordaki eksikliklerin giderilmesine rağmen makinedeki sorunların çözülmediği anlaşılmıştır. Üründeki ayıpların tespiti zamanında davacı şirket tarafından Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odasına başvuruda bulunulmuş olup, Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odasının 26.08.2016 tarihi, ... sayılı ekspertiz raporunda ürünün ayıplı olduğu tespit edilmiştir. Davacı yan tarafından davalı yana İstanbul ... Noterliğinden 01.06.2017 tarih ve ... numaralı ihtarnamesi düzenlenmiş olup, düzenlenen ihtarnamede; \"Davacı şirketle akdetmiş olduğu 27.11.2015 tarihli sözleşme mucibince ... Tipi ... Seri nolu makinayı davacıya satmış bulunduğunu, 27.11.2015 tarihinde alınan makina, 01/01/2016 tarihinden kısa bir süre önce teslim alınmış olup, kurulumu 18.04.2016 tarihinde yapıldığını, kurulum için 18.04.2016 tarihinde tarafınca yönlendirilen servis 4 günlük çalışma neticesinde ... nolu raporu tanzim etmiş olup, bu raporda makinadaki eksiklikleri rapor ettiğini, bu rapordaki eksikliklerin giderilmesi zımnında, makinadaki eksik parçalar 23.06.2016 tarihinde gelmiş olup, servis ekibinin 2 günlük çalışması neticesinde makinadaki sorunları gideremediğini, davacı şirket, tarafınca kusuru sebebiyle 18 aydır makinayı kullanamadığını ve üretim yapamadığını, ayıpsız ürün ile değiştirme talebinizin kabul edilmemesi halinde sözleşmeden dönülerek, yasal yollara tevessül edileceğini, sözleşmeden kaynaklı menfi-müspet zararı ile her türlü ücreti vekalet, masraf ve bilumum giderlerin tarafınıza yüklenileceğini'' ihtar etmişlerdir. Dava konusu makine, Kanada menşei, ... marka ... tipi termoplast paketleme makinesidir. İnternetten alınan benzer makine fotoğrafı ile paketlenmiştir. 25.04.2016 - 26.04.2016 - 27.04.2016 - 28.04.2016 tarihli servis formunda, makinenin montajının yapıldığı ancak bıçakların normal çalışmadığı, bıçak kaidesinin, muhafaza sacının ve sensörün değişmesi gerektiği belirtilmiştir. 28.06.2016 tarihli servis formunda, davacı alıcının işletmesinde makinenin montajının yapıldığı belirtilmiştir. 07.07.2018 tarihli servis formunda baskı damgasının uygun renk ve ölçülerde olmadığı belirtilmiştir. 05.08.2017 tarihli servis formunda, bıçakların ayrının yapılamadığı, ambalaj kesiminin dalgalı olduğu ve sorunun iyileştirilemediği belirtilmiştir. Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası'nın 26.08.2016 tarihli Ekspertiz Raporunda, makinenin normal çalışmadığı; bıçaklarının, kaidesinin ve sensörünün değişmesi gerektiği açıklanmıştır. 21.10.2016 tarihli servis formunda makinenin normal çalışmadığı tespit edilmiştir. Dava konusu Kanada menşeili, ... marka ... tipi termoplast paketleme makinesinin üretimden kaynaklı gizli ayıplı olduğu, defalarca servis hizmeti verilmesine rağmen normal çalışır hale getirilemediği, makinenin eşdeğeri ile değiştirilmesi veya geri alınarak 190.100-TL bedelinin iade edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.Taraflar arasındaki sözleşmede kar kaybı veya gecikme cezası ile ilgili bir madde yoktur. Fiyat ödeme ve teslim tarihinin belirtildiği sözleşme eki dosyada yoktur.Sözleşmede yazmayan dolaylı zarar talep edilemez. Davacı alıcının taraflar arasındaki sözleşmede olmayan kar kaybı dolaylı zararını talep edemeyeceği kanaatine varılmıştır. Makinenin bedeli peşin ödendiği için parasını kullanamama zararı için faiz olarak talep edilebilir.Taraflar tacir olduklarından ilişkilerinde faiz esas olup, önceden kararlaştırılmasa bile faiz istenebilir. Bir alacağa faiz istenebilmesi için, ödeneceği tarihin net olarak belli olması veya belli değilse alacaklı tarafından çekilerek bir ihtar veya ihbar ile borçlunun temerrüde düşürülmesi veya icra takibine başvurulması gerekir. Davacı tarafından İstanbul ... Noterliğinden gönderilen makinenin ayıplı olduğu ve ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 işgünü içinde eşdeğeri ile değiştirilmesinin veya geri alınarak 190.100,00-TL peşin ödemenin iade edilmesinin istendiği, ihtarnamenin tebliğ şerhi sunulmuş olup, davalıya 05.06.2017 tarihin tebliğ edildiği, TTK-1530/4/a maddesi gereğince alacak talebinin tebliğini takip eden 30 günün sonunda davalı borçlunun temerrüde düşeceği mahkemenin takdirindedir. Temerrüt tarihi = 05.06.2017 + 30 gün = 05.07.2017 olarak belirlenmiştir.Bu durumda Dava konusu Kanada menşeili, ... marka ... tipi termoplast paketleme makinesinin üretimden kaynaklı gizli ayıplı olduğu; defalarca servis hizmeti verilmesine rağmen normal çalışır hale getirilemediği dikkate alındığında, makinenin eşdeğeri ile değiştirilmesi veya geri alınarak peşin ödenen 190.100,00-TL bedelin iade edilmesi gerektiği; Davacı alıcının taraflar arasındaki sözleşmede olmayan kar kaybı dolaylı zararını talep edemeyeceği; makinenin bedeli peşin ödendiği için paranın kullanılamama maliyetinin faiz olarak talep edilebileceği kanaatine varılmıştır. Tüm bu nedenlerle davanın kısmen kabulü ile dava konusu makinanın aynen iadesi koşulu ile 190.000,00-TL nin 05.07.2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazla istemin reddine,\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekillerince istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkil şirkete yargılamanın hiçbir aşamasında usulüne uygun tebligat yapılmayarak müvekkil şirketin savunma hakkı kısıtlandığını, dava tarihinde makinede hiçbir ayıp bulunmadığını, bu husus dosya kapsamı ile sabit olduğunu, bilirkişi raporlarının aksi yönde olmasının tek sebebi makinenin incelenmemiş olmasını, yargılama aşamasında yapılan tüm tebligatların usule aykırı şekilde Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre yapılmış olması sebebiyle savunma hakkımız kısıtlanmış ve tüm yargılama müvekkil şirketin yokluğunda yapıldığını, tüm yargılamanın müvekkil şirketin yokluğunda yapılmasının yanında ilk derece mahkemesi tarafından diğer usulü işlemlerin hiçbiri yasaya uygun şekilde gerçekleştirilmemiş ve hatalı ve eksik bilirkişi raporları esas alınarak dava konusu makinenin ayıplı olduğuna kanaat getirilerek davanın kabulüne karar verildiğini, halbuki savunma hakkımız kısıtlanmamış olsaydı yada bilirkişi incelemesi gereği gibi makine incelenerek yapılmış olsaydı davanın reddine karar verilmesi gerekliliği kolaylıkla ortaya çıktığını, zira işbu dava davacı tarafça dava konusu makine sorunsuz şekilde kullanılmasına rağmen kötüniyetli şekilde açılmış bir olan bir dava olduğunu, davacı tarafın yargılama aşamasında sözleşmeden dönme hakkı yerine ayıpsız misli ile değişim hakkını kullanmak istediğini beyan etmesi de tam da bu sebepten kaynaklandığını, ilk derece mahkemesi kararı her yönden usul ve yasaya aykırı olup kaldırılmasına karar verilmesi adına Sayın Mahkemenize başvurma zaruretimiz hasıl olduğunu, icranın geri bırakılmasına ve yargılamanın duruşmalı yapılmasına, istinaf başvurumuzun kabulü ile İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/658 E., 2020/128 K. sayılı kararının kaldırılmasına, dosya kapsamı ile makinenin ayıplı olmadığının sabit olması sebebiyle davanın reddine, mahkemece davanın reddi yönünde kanaat oluşmaması durumunda müvekkil şirkete yargılamanın hiçbir aşamasında usule uygun tebligat yapılmamasını ve diğer usul ve yasaya aykırılıklar sebebiyle dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE: Dava, satılan makinenin ayıplı olması nedeniyle bedel iadesi ile maddi tazminat davasıdır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davalıya usule uygun tebligat yapılıp yapılmadığı, taraf teşkilinin sağlanıp sağlanamadığı, davalının davacıya sattığı makinede ayıp bulunup bulunmadığı ile davacı taleplerinin yerinde olup olmadığı noktasındadır. Davacı ile davalı arasında davaya konu paketleme makinesi alım satımına ilişkin 27/11/2015 tarihinde sözleşme imzalandığı, görülmüştür. İlk olarak taraf teşkiline ilişkin istinaf itirazlarının değerlendirilmesi gerektiğinden bu kapsamda yapılan incelemede, davalıya çıkarılan ilk tebligatın 22/08/2017 tarihinde taşındığından bahisle bila tebliğ iade edilmesi üzerine Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre, Ticaret Sicil Müdürlüğünden sorulmaksızın dava dilekçesi ve tensip zaptının 7201 sayı Kanun'un 35. maddesine göre 23/10/2017 tarihinde tebliğ edildiği görülmektedir. 7201 sayılı Tebligat Kanunun 35. maddesinde, kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse, adresini değiştirirse, yenisini hemen tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur. Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen yeni adrese yapılır. Adresini değiştiren kimse yenisini bildirmediği ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi de tespit edilemediği takdirde, tebliğ olunacak evrakın bir nüshası eski adrese ait binanın kapısına asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır. Bundan sonra eski adrese çıkarılan tebliğler muhataba yapılmış sayılır. Daha önce tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından resmî kayıtlardaki adresleri esas alınır ve bu madde hükümleri uygulanır... denilmiştir. İstinaf incelemesi sırasında sicil kaydının tetkikinde, davalı şirketin adresinin 12/07/2017 tarihinde iş yeri nakli sonucu değiştirildiği ve adresin \"... Mevkii ... cad. ... sok. No... ... blok Şerifali/Ümraniye/İSTANBUL\" olarak kayıtlı olduğu bu durumda dava tarihi itibariyle davalını adresinin değiştiği tespit edilmiştir. Buna göre mahkemece davalı şirketin sicil adresi sorulmaksızın dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği adrese doğrudan TK'nın 35. maddeye göre yapılan tebligat usulsüzdür. 6100 Sayılı HMK'nın 27.maddesi hükmüne göre, davanın taraflarını dinlemeden, onları iddia ve savunmalarını bildirmeleri için usulüne uygun olarak davet etmeden hüküm verilemeyeceği aksi durumun, davalının savunma hakkının ihlal edilmesine yol açacağı gözetilmeden karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu durumda mahkemece öncelikle davada usulüne uygun taraf teşkili sağlanıp, davalının göstereceği deliller de toplandıktan sonra ve davaya konu makinenin nerede olduğu hususu da aydınlatılmak suretiyle karar verilmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve taraf teşkilinin yasaya uygun şekilde sağlanarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,2-Davalı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 07/12/2023