T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2023/223
KARAR NO: 2024/50
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 18/10/2022
NUMARASI: 2020/748 Esas - 2022/658 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)
KARAR TARİHİ: 18/01/2024
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 09/10/2009 tarihinde, müteveffa sürücü ... sevk ve iradesindeki ... Plakalı araç ile ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu ölümlü ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu kaza sonucunda müvekkillerin desteği ... vefat ettiğini ve ...'ın ise yaralandığını, ... oluşan iş gücü ve efor kaybı tazminatlarının bilirkişilerce hesaplamasından sonraki bedelleri isteme hakkının saklı kalması kaydıyla 1.000.00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte, müvekkillerinin kazada vefat eden babaları müteveffa ... desteğinden yoksun kalmaları nedeniyle şimdilik müvekkili ... için 500,00 TL, ... için 500,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden işeyecek reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı nedeniyle rededilmesi gerektiğini, ... kendi kusuruyla vefat ettiğini, davacının tazminat hakkı bulunmadığını, yetki yönünden reddedilmesi gerektiğini, Ticaret Mahkemesinin görevli olmadığını, davacı tarafa sulhen ödeme yapıldığını tedavi ve geçiçi işgöremezliğe ilişkin taleplerin reddi gerektiğini, ayrıca müvekkilinin tespit olunan sürekli sakatlık tazminatını ödeyerek yasal sorumluluğunu yerine getirdiğini, yasal olmayan faiz talebinin reddine karar verilmesini, ... ve ... işçi / memur olması sebebiyle, SGK'dan (sürekli sakatlık, ölüm, emeklilik gibi) tazminat alınmış ise bunların araştırılıp tespiti ve mahsubu gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, \"Davacı ... tarafından açılan davanın reddine, davacılar ... ve ... tarafından açılan davaların kısmen kabulü ile; ... için 53.376,55 TL, ... için 21.024,45 TL olmak üzere toplam 74.401,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak bu davacılara verilmesine, fazlaya dair istemlerinin reddine\" karar verilmiştir.Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 18.05.2022 tarih, 2020/10-124 Esas ve 2022/672 Karar sayılı ilamında; 17.10.2012 tarihinde meydana gelen trafik kazasında kendi kusuruyla vefat eden sürücü için yakınları tarafından talep edilen destekten yoksun kalma tazminatının reddi gerektiğinin açık olarak belirtildiğini, zarar görenler, bu zararın giderilmesi amacıyla, araç işletenine karşı KTK hükümlerine göre başvuru hakkına sahip değilse, zarar verene ait aracın trafik sigortacısına da başvuramayacağını, ilgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat taleplerinin sigorta teminatı kapsamına dâhil olmadığını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararında belirtilen, sürücünün vefatına sebep olan kazanın 17.10.2012 tarihinde meydana gelmiş olup, kendi kusurundan dolayı vefat eden sürücünün yakınları, bu kazadan dolayı ilgili sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceklerini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu kararı ile önceki kararından dönmüş bulunduğundan, ZMSS Genel Şartlarında yapılan 01.06.2015 tarihli değişiklikten önce meydana gelmiş bulunan kazalarda meydana gelen sürücü ölümlerinde dahi, sürücü üçüncü şahıs sayılmadığından geride kalan yakınları tarafından müvekkili şirket aleyhine destekten yoksun kalma tazminatı talepli tazminat davası açamayacağını, trafik kazalarında sürücü ölümlerinden dolayı geride kalan yakınları destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceklerini, en basit ifadesiyle sürücü ölümlerinin teminat kapsamı dışında kaldığını, hatalı yerel mahkeme ilamının kaldırılmasını talep ettiklerini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, yaralamalı ve ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve iş gücü efor kaybı tazminatı istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Mahkemece ilk verilen hükmün istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 20/11/2020 tarih, 2018/3693 Esas ve 2020/3969 Karar sayılı kararı ile \" ...Davalı tarafça, Trafik Sigortası Genel Şartları'nın A.6.c ve d maddeleri uyarınca, destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin, trafik sigortası teminatı dışında bırakıldığı ileri sürülmüş ise de somut olayda kaza tarihi 09/10/2009 tarihindir. Yeni genel şartlar 01/06/2015 tarihinde, Karayolları Trafik Kanunu'nun 92. maddesinde değişiklik yapan Yasa ise 26/04/2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yeni Genel Şartlar C-11. maddesinde, bu genel şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır hükmü mevcut olup, poliçenin 16/02/2015 tarihinde tanzim edildiği, dolayısıyla poliçe düzenleme tarihi, genel şartlar hükümlerinin yürürlük tarihinden önce olması nedeniyle, Yeni Genel Şartlar hükümlerinin, dava konusu olayda uygulanması mümkün değildir. Bu nedenle davalı vekilinin bu yöne değinen istinaf itirazının reddine karar verilmiştir. ... Mahkemece, yargıtayın yerleşmiş destek pay ilkeleri doğrultusunda, destek paylarının ne şekilde uygulandığını da gösterecek denetime elverişli aktüer bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi\" gerektiği gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesince Dairemiz kararı doğrultusunda eksiklikler giderilerek davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalı sigorta şirketi vekili, \"...Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 18.05.2022 tarih, 2020/10-124 Esas ve 2022/672 Karar sayılı ilamında belirtilen, sürücünün vefatına sebep olan kaza 17.10.2012 tarihinde meydana gelmiş olup, kendi kusurundan dolayı vefat eden sürücünün yakınları, işbu kazadan dolayı ilgili sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceği, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu kararı ile önceki kararından dönmüş bulunduğundan, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında yapılan 01.06.2015 tarihli değişiklikten önce meydana gelmiş bulunan kazalarda meydana gelen sürücü ölümlerinde dahi, sürücü üçüncü şahıs sayılmadığından geride kalan yakınları tarafından müvekkil şirket aleyhine destekten yoksun kalma tazminatı talepli tazminat davası açamayacağı, işbu Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı gereği, trafik kazalarında sürücü ölümlerinden dolayı geride kalan yakınları destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceğini...\" belirterek istinaf talep etmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 18.05.2022 tarih, 2020/10-124 Esas ve 2022/672 Karar sayılı kararına konu kararın İş Mahkemesince verildiği, sürücü olan desteğin, işleten olan davalılar adına işlem gören ve davalı Sigorta şirketine zorunlu malî mesuliyet sigortalı olan aracı kullandığı sırada gerçekleşen trafik iş kazasında vefat ettiği, kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu, sigortalı aracın işleteni olan işveren davalılar adına hareket eden ve trafik iş kazasının meydana gelmesinde %100 oranında kendi kusurlu olan müteteveffa sürücünün ... üçüncü kişi olmadığı, dolayısıyla hak sahiplerinin de üçüncü kişi olarak kabul edilemeyeceği anlaşıldığından trafik sigortacısı davalı Sigorta Şirketi’nin dava dışı sürücü müteveffa hak sahiplerine karşı sorumlu tutulamayacağından sigorta şirketine aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre açılan tazminat davalarının temyiz taleplerini inceleyen Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin güncel 13.02.2023 tarih, 2021/10033 E. ve 2023/1688 K. sayılı kararında \"... Somut olayda da; davacıların desteği, kusuru sonucu meydana gelen trafik kazası sonucu vefat etmiş; davacılar destekten yoksun kalan sıfatıyla, zorunlu mali sorumluluk sigortacısını hasım göstererek, destekten yoksun kalmaya dayalı tazminat isteminde bulunmuştur. Davacıların üçüncü kişi konumunda olduğu, işleten (veya sürücü) yakınlarının uğradıkları destek zararlarının trafik sigortacısının sorumluluğu kapsamı dışında kaldığına ilişkin Kanunda ve buna bağlı olarak poliçede açık bir düzenleme bulunmadığı da yukarıda yapılan açıklamalardan anlaşılmaktadır. Davacının uğradığı zarara bağlı olarak talep ettiği hak, salt miras yoluyla geçen bir hak olmayıp, bilimsel ve yargısal içtihatlarda kabul edildiği üzere destekten yoksun kalanın şahsında doğrudan doğruya doğan, asli ve bağımsız bir talep hakkıdır. Davacının ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtığı, ölüm nedeniyle doğrudan davacı üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacıya yansıtılamayacağı, dolayısıyla tam kusurlu araç sürücüsünün ve onun eylemlerinden sorumlu olan işletenin kusurunun, işletenin ve sürücünün desteğinden yoksun kalan davacıyı etkilemeyeceği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve kaza tarihinde yürürlükte olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı sigorta şirketi, işletenin ve dolayısıyla sürücünün üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve destekten yoksun kalan davacı da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğuna göre, davalı sigorta şirketi zararın tamamından sorumlu olacağından, davacı davalı sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilecektir. (YHGK., 15.6.2011 gün ve 2011/17-142 esas - 411 karar; YHGK., 22.2.2012 gün 2011/17-787 esas, 2012/92 karar; YHGK., 16.01.2013 gün, 2012/17-1491 esas, 2013/74 karar).Eldeki dosyada, sigorta şirketine karşı açılan davada İlk Derece Mahkemesince her ne kadar davacıların desteği kendi kusuruyla kazaya ve ölüme sebebiyet verdiğinden, davacıların davalıdan destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunamayacakları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.Davaya konu kaza 24.08.2010 tarihinde meydana gelmiş olup, bu tarihte yürürlükte olan ve yukarıda açıklanan Yasa ve Genel Şartlar hükümleri ve konuya ilişkin Yargıtayın yerleşiklik kazanan içtihatlarına göre; davacıların talebinin trafik sigortası teminatı kapsamında kaldığı gözetilerek, davacıların davalıdan destek tazminatı talep etme hakkı bulunduğundan, Bölge Adliye Mahkemesince yazılı gerekçe ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.\" yönünde karar verilerek uyuşmazlığın çözümünde poliçe tarihindeki yasal mevzuat ile ZMMS Genel Şartlarına göre değerlendirme yapılması gerektiği vurgulanmıştır. (Aynı yönde Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 21.02.2023 tarih, 2021/10040 E. ve 2023/2123 K., 23.02.2023 tarih, 2022/16941 E.- 2023/2335 K., 20/04/2022 tarih, 2021/15379 E.- 2022/7547 K., 08/02/2022 tarih, 2021/13342 E.- 2022/1821 K., 20.09.2022 tarih, 2022/5153 E. - 2022/10663 K. Sayılı kararları)Yukarıya aktarılan güncel Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin içtihatlarına göre somut uyuşmazlıkta, ZMSS poliçesinin başlangıç tarihi 27/07/2009 olup kaza 09/10/2009 tarihinde gerçekleşmiş ve trafik sigortalı aracın işleteni vefat etmiştir. Bu halde davalının sorumluluğu 12.08.2003 tarihli ve 25197 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile yasal mevzuat ve Yargıtay içtihatlarına göre belirlenecektir. 01.06.2015 tarihli yeni ZMSS Genel Şartları'nın yürürlüğünden önce meydana gelen trafik kazalarındaki ölümler bakımından, HGK'nın 15.6.2011 gün ve 2011/17-142 Esas-411 Karar, HGK'nın 22.2.2012 gün 2011/17-787 Esas- 2012/92 Karar, HGK'nın 16.1.2013 gün ve 2012/17-1491 Esas- 2013/74 Karar sayılı ilamlarında vurgulandığı üzere davacılar, 3. kişi sıfatı ile yansıma yolu ile oluşan destekten yoksun kalma zararlarını talep edebilecektir. Davacılar talebi ve iddia ettiği zarar, ölenin mirasçısı sıfatına değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatına dayanmaktadır. Dolayısıyla, davacıların ölenin mirasçısı sıfatına dayanmayan, doğrudan davacı üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki desteğin kusuru davacılara yansıtılamayacak ve desteğin kusuru onun desteğinden yoksun kalan davacı çocukları etkilemeyecektir. Bu durum karşısında; Davacılar, zarar gören 3. kişi sıfatına dayanan zarar giderim talebi nedeniyle, desteğin kazadaki kusuru davacılara yansıtılamayacağı, kazaya karışan desteğin işleteni olduğu aracın ZMSS poliçesini düzenleyen davalı sigortacının zarardan sorumlu olduğundan davalı sigorta şirketi vekilinin bu yöne değinen istinaf talebi yerinde görülmemiştir. Bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Davalı vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.18/01/2024