T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/1808
KARAR NO: 2024/342
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/02/2023
NUMARASI: 2019/444 E - 2023/165 K
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit & İstirdat
KARAR TARİHİ: 06/02/2024
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin \"... Mah. ... Car. No: ...\" adresindeki işyerinde süt ve süt ürünlerinin perakende ticareti alanında faaliyet gösterdiğini, bu iş yerinin elektrik ihtiyacı için ... Satış A.Ş. ile abonelik sözleşmesi imzaladığını, yaptığı ödemelere ilişkin belgelerin ekte sunulduğunu, hal böyle iken davalı kurum tarafından devamlı olarak kaçak tutanakları tutulmaya başlandığını ve ceza kesi- lerek icra takibine konulduğunu, müvekkilinin ... A.Ş.'ye giderek \"abonelik kaydı olmasına rağmen davalı kurum tarafından mağdur edildiğini, davacının abonelik sözleşmesinin sebepsiz, gerekçesiz ve haksız olarak tek taraflı bir şekilde feshedilmesi ve davacının kaçak kullanımcı sıfatına sokulmasının hukuken mümkün olmadığını\" beyanla sorunun çözümü için gere- ğinin yapılmasını istediğini, ancak bu konuda bir çözüm üretilmediğini, davalı kurumun haksız işlem- lerine devam ettiğini, müvekkilinin söz konusu kaçak tahakkuku kapsamında yapılan takipler ve ortaya çıkan borç nedeniyle ticari faaliyetini sürdüremediğini ve iş yerini kapatmak zorunda kaldığını, Müvekkilinin davalı tarafa, - İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyası için 14.294,88 TL, - İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyası için 4.458,99 TL, - İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyası için 3.770,00 TL, - İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyası için 9.530,00 TL, Son olarak kaçak tutanaklarının icraya konulacağı tehdit ve baskısı ile 26.11.2018 tarihinde 5.000,00 TL, 26.12.2018 tarihinde 4.000,00 TL,25.01.2019 tarihinde 850,00 TL olmak üzere toplamda 9.850,00 TL haricen ödettirildiğini, buna ilişkin protokol ve ödeme belgelerinin ekte sunulduğunu beyanla; Davalı tarafça haksız olarak tahsil edilen 41.903,87 TL’nin tahsil edildiği tarihlerden itibaren işleyecek avans faizleri ile birlikte tahsilini, yargılama ve vekalet ücretinin davalıya yük- lenmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacının \"... Mah. ... Cad. No:... Ümraniye/İSTANBUL\" adresinde müvekkili şirket yetkililerince 30.01.2017 tarihinde yapılan kontrol sonucu \"perakende satış sözleşmesi olmaksızın enerji kullandığı\" tespit edilerek ... seri nolu Kaçak/Usulsüz Elektrik Tüketimi Tespit Tutanağı düzenlendiğini ve bu tutanağa istinaden kaçak elektrik tüketim bedeli tahakkuk edildiğini, söz konusu borcun davacı tarafından ödenmediğini, Akabinde 09.02.2017 tarihinde davacının ... A.Ş. ile perakende satış sözleşmesi imzaladığını, 01.04.2017 tarihinde de ... A.Ş. (...) ile serbest tüketici niteliğinde ikili anlaşma akdettiğini, buna rağmen tahakkuk eden tutarın ödemesinin yapılmadığını), davacının ... ... ile ikili anlaşmasının 31.10.2017 tarihinde sonlandırıldığını ve verilen süre içerisinde yeni bir sözleşme yapıl- madığını, davacının sözleşmesi bulunmadığı halde son kaynak tedariği kapsamında görevli tedarik şirketi tarafından çıkarılan fatura ödenerek elektrik kullandığını, Ancak 28.12.2017 tarihinde yapılan kontrolde kaçak kullanım tespit edilerek ... nolu Kaçak/Usulsüz Elektrik Tüketimi Tespit Tutanağı düzenlendiğini, elektrik enerjisinin kesildiğini, bu tarihten sonra görevli tedarik şirketi tarafından faturalandırma işlemi yapılmadığını, Davacı tarafın sözleşmesinin bulunduğu 08.02.2017 tarihi ile ikili anlaşmanın sona erdiği ve kaçak elektrik kullanımının tespit edildiği 28.12.2017 tarihleri arasında herhangi bir kaçak elektrik tutanağı tutulmadığını, Sözleşmenin sonlanmasının ve yeni sözleşme yapılmamasının sonrasında davacı taraf- ça perakende satış sözleşmesi olmaksızın ve de kesilen elektriği geri açmak suretiyle elektrik kullan- dığı için 20.04.2018, 03.07.2018, 04.09.2018, 15.10.2018, 19.11.2018, 17.12.2018, 20.12.2018, 11.01. 2019, 26.02.2019, 11.03.2019 tarihinde Kaçak/Usulsüz Elektrik Tüketimi Tespit Tutanakları ile tespit edilip ile tutanak altına alındığını, İlgili tutanaklara tahakkuk eden bedellerin bazıları ödenmişse de halen ödemesi yapıl- mamış tutarların tahsili amacıyla da davacı hakkında ilamsız takip yapıldığını ve ödeme emri gönderildiğini, Davacı/borçlu her ne kadar müvekkili şirketin hatalı işlemler yaptığını iddia etmiş ise de, müvekkili şirketin tüm işlemlerinin usul, yasa ve yönetmeliğe uygun olduğunu, görüldüğü üzere; ...'ın 31.10.2017 tarihinde ... ile sonlanan ikili anlaşmasının verilen sürede yenilen- mediğini, davacının müvekkili şirket tarafından usulüne uygun olarak kesilen elektrik enerjisini yetkili müvekkil şirketin onayı olmadan açarak ve perakende satış sözleşmesi olmaksızın kullanılmaya devam ettiğini bu şekilde kaçak elektrik kullandığını, haksız olarak yapılmış bir tahsilat bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi'nce: \"Davanın KABULÜNE, 41.903,87 TL bedelin 4.430,88 TL' sinin ödeme tarihi olan 25/03/2019 tarihinden, 4.432,00 TL'sinin 25/01/2019, 2.432,00 TL'sinin 28/02/2019, 2.432,00 TL'sinin 28/02/2019, 2.000,00 TL'sinin 25/02/2019, 1.000,00 TL'sinin 26/12/2018, 1.154,99 TL'sinin 25/03/2019, 1.152,00 TL'sinin 25/02/2019, 1.152,00 TL'sinin 25/01/2019, 1.000,00 TL'sinin 26/12/2018, 3.770,00 TL'sinin 20/02/2019, 9.530,00 TL'sinin 19/02/2019, 5.000,00 TL'sinin 26/11/2018, 850,00 TL'sinin 25/01/2019 ve 4.000,00 TL'sinin 26/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine \"karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu: Hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Müvekkili ... ile davacı arasında abonelik sözleşmesi olduğu belirtilmişse de, müvekkili ...'ın kendi coğrafi bölgesinde elektrik şebekesinin kurulması ve işletilmesi ve bu minvalde elektrik dağıtım hizmeti sağladığını ve Kaçak/Usulsüz elektrik tüketim tespitlerini yap- makla yükümlü olduğunu, ikili perakende satış sözleşmesi düzenleme ve abonelik sürecini başlatma görevinin ise müvekkili şirketin değil dava dışı Perakende Satış Şirketi olan İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Perakende Satış A.Ş'nin sorumluluğunda olduğunu, bu kapsamda abonelik sözleşmesinden kaynaklanan borçların ödenmemesi halinde bildirim yükümlülüğünün de müvekkili şirketin değil, dava dışı perakende satış şirketinin sorumluluk alanında kaldığını, bu nedenle en az 5 gün içinde ödeme yapılmasını dair ikinci bildirimin yapılmaması noktasında müvekkilinin kusurlu olmadığını, Yerleşik Yargıtay kararlarına göre, kaçak elektrik tutanaklarının aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olduğunu ve aksini iddia edenin ispat ile yükümlü olduğunu, somut olayda da davacının kaçak elektrik kullanımının usule uygun olarak düzenlenen tutanaklar ile tespit edildi- ğini, müvekkili şirket tarafından yapılan tespit işleminde bir hata olmadığının bilirkişi raporlarında da belirtildiğini,Davacı her ne kadar 41.903,87 TL tutarında haksız ödeme yaptığını belirtmiş ve bu ödemenin iadesini istemiş ise de kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bilirkişi raporuna göre davacının ödeme tutarının 32.469,87 TL olduğunun belirtildiğini, sonuç itibariyle davacının dava dilekçesinde talep ettiği tutar ile ödediği rakamın örtüşmediğini, Diğer yandan bilirkişi ek raporunda \"dava dışı perakende şirketinin abonelik iptallerini davacıya tebliğ etmediğinden davacının bilgisi olmamıştır. Bu nedenle davacının kullanımı sözleşmesiz elektrik kullanımı olarak nitelendirilemez. Ancak davacının kullandığı elektrik bedelini ödeme yükümlülüğü vardır.\" denilerek kaçak tüketim tarifesinden değil normal tüketim tarifesinden hesaplama yapılmış ve neticede davacının kullandığı elektrik enerjisi bedeli 28.488,20 TL olarak tespit edilmiş ise de, bu tespitin dosya içeriğine uygun olmadığını beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Dava, İİK 72 maddesine dayalı menfi tespit ve istirdat talebine dayalıdır. Davacı, abonelik sözleşmesi bulunduğu halde, davalı tarafça kaçak elektrik kullan- dığından bahisle haksız olarak kaçak elektrik tüketim bedeli tahakkuk edildiğini ve takip yapıldığını, söz konusu takip dosyalarına konu olan takip konusu olmayan tahakkuklar için 41.903,87 TL tutarında ödeme yapmak zorunda kaldığını beyanla bu ödeme tutarının iadesini talep etmektedir. Davalı vekili ise, abonelik ve ikili anlaşma yapılmasına ve abonelik ile ilgili borçların ödenmediğine dair bildirim yükümlülüğünün dava dışı perakende şirketine ait olduğunu, dağıtım şirketi olan müvekkiline böyle bir sorumluluk ve kusur yüklenemeyeceğini, tutanak tarihlerinde dava- cının abonelik sözleşmesi veya ikili anlaşması olmaksızın elektrik enerjisi kullandığının usulen tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan tespit, tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin usule uygun olduğunu savunmaktadır. 1- Dava konusu borç abonesiz kaçak elektrik tüketiminden kaynaklanmış olup dayanak tutanak, tahakkuk ve takipler davalı ... tarafından yapılmıştır. Uyuşmazlık konusu kaçak tüketime ilişkin tespit tutanakları, tahakkuklar, hesap detayı, abonelik bilgileri, takip dosyaları mahkemece celp edilmiştir. 2- Her ne kadar Yargıtay önceki kararlarında \"kaçak tespit tutanaklarının aksi sabit olun - caya kadar geçerli belgelerden olduğunu ve bu tutanağın aksini iddia edenin ispat ile yükümlü olduğunu\" belirtmiş ise de, güncel kararlarında görüş değiştirerek \"söz konusu tutanakların özel hukuk tüzel kişisi olan davalı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlendiği, 6100 sayılı Kanun'un 204. Mad- desinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınan belgelerden olmadığı buna göre kaçak elektrik tutanağının, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden sayılmayacağını\" vurgulamıştır. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2022/7569E.- 2023/658 K. nolu 16.03.2023 tarihli ve 2021/4894 E., 2021/10580 K. Sayılı 21.10.2021 tarihli ilamları bu yöndedir.) 3- Dosya kapsamına göre, dava konusu uyuşmazlık 20.04.2018 tarih ... nolu, 03.07.2018 tarih ... nolu, 04.09.2018 tarih ... nolu, 15.10.2018 tarih ... nolu, 19.11.2018 tarih ... nolu,17.12.2018 tarih ... nolu, 20.12.2018 tarih ... nolu, 11.01.2019 tarih ... nolu, 26.02.2019 tarih ... nolu ve 11.03.2019 tarih ... nolu tutanaklardan kaynaklanmaktadır. 4-a.) Elektrik mühendisi ... tarafından hazırlanan 24.02.2022 tarihli kök ve 15.06.2022 tarihli ek raporunda; davalının sayaç değerlerini dikkate alarak ve kaçak tarifesinden (tarifenin iki katını esas alarak) 55.972,41 TL kaçak tüketim bedeli tahakkuk ettirdiğini, ancak dava- lının abonelik iptallerini davacıya tebliğ etmemesi nedeniyle davacının durumdan haberdar olmadı- ğını, bu nedenle uyuşmazlık konusu tüketiminin \"kaçak tüketim\" olarak nitelendirilemeyeceğini beyanla normal tüketim üzerinden hesaplama yapmış, neticede ödenmesi gerekin tüketim bedelinin 28.488,20 TL olduğunu, davacı tarafından 32.469,87 Tl ödeme yapıldığı gözetildiğinde fazlaya ilişkin 3.981,67 TL tutarındaki ödemenin iadesinin gerektiğini belirtmiştir. b.) Elektrik mühendisi ... tarafından hazırlanan 16.11.2022 tarihli raporda da; 30.05.2018 tarihli EPTHY'nin \"zamanında ödenmeyen borçlar\" ile ilgili 35. Maddesine atıf yapılarak bu düzenleme kapsamında davacıya bildirim yapılmadığı, dolayısıyla sözleşmesiz/kaçak elektrik kullandığından bahsedilemeyeceğinden bahisle normal tüketim üzerinden hesaplama yapılmış neti- ceten tahsili gereken bedel 27.488,20 TL olarak hesaplanmış, davacıdan yapılan tahsilatın 41.903,87 TL olduğu belirtilmiştir. Ancak tutanak tarihlerinde yürürlükte bulunan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin \"Zamanında Ödenmeyen Borçlar\" başlıklı MADDE 35 – (1) Zamanında ödenmeyen borçların tahsiline ilişkin hususlar serbest olmayan tüketicilere ve son kaynak tedariki kapsamındaki tüketicilere uygulanır. (2) Tüketicinin elektrik enerjisi tüketimine ilişkin ödemelerini son ödeme tarihine kadar yap- maması durumunda görevli tedarik şirketi tüketiciye yazılı olarak en az 5 iş günü ödeme süresini içeren ikinci bildirimde bulunur. Görevli tedarik şirketi yazılı bildirimle birlikte kalıcı veri saklayıcılarından en az birini kullanarak tüketiciyi bilgilendirmek zorundadır. (3) İkinci bildirimde ödeme yükümlülüğünün belirtilen sürede yerine getirilmemesi halinde elektrik enerjisinin kesileceği de belirtilir. Kalıcı veri saklayıcılarından en az biriyle ve yazılı olarak bildirimde bulunulmamış kullanım yerinin elektriği kesilemez. (4) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Tüketicinin öngörülen ödemelerini, ikinci bildirimde belir- tilen süre içerisinde de yapmaması halinde, görevli tedarik şirketinin bildirimi üzerine, bildirim tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içerisinde dağıtım şirketi tarafından kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir ve yerinde yapılan kesme bildiriminin bir örneği kullanım yerine bırakılır. Kesme bildi- riminde, kesme tarihine, saatine, mühür veya zaman damgası bilgilerine, endeks değerlerine ve kesmeyi yapan çalışana ait sicil numarasına veya şirket tarafından belirlenen koda yer verilmesi zorunludur. Kesme bildirimi ayrıca kalıcı veri saklayıcısıyla tüketiciye ve tedarikçisine bildirilir. Kesme işleminin sayacın fotoğraflanması ya da sayaç iç bilgileri raporuyla ispatlanması dağıtım şirketinin sorumluluğundadır. (5) İkinci bildirim sonrası kullanım yerinin elektriği kesilen tüketicinin borçlarına ilişkin; a) Tüketicinin birikmiş borçlarını gecikme zamlarıyla birlikte 30 gün içinde ödememesi veya tedarikçi tarafından belirlenen takvim dahilinde ödemeyi taahhüt etmemesi halinde tedarikçi borcun güvence bedelinden mahsup edileceğine ilişkin yazılı ya da kalıcı veri saklayıcılarından en az birini kullanarak tüketiciyi bilgilendirmek zorundadır. Zamanında ödemenin yapılmaması halinde; 1) Güncellenmiş güvence bedeli, son ödeme tarihinden itibaren uygulanan gecikme zammını içeren toplam fatura tutarına eşit veya yüksek ise güncellenmiş güvence tutarı fatura tutarına mahsup edilir. Mahsup edilen güvence bedeli tutarı ile bu tutarı ödeme yükümlülüğünü yerine getirdiği tarihten itibaren kulla- nım yerinin elektriğinin bağlanacağına ilişkin bildirim kalıcı veri saklayıcılarından en az birini kullanarak ya da yazılı olarak tüketiciye aynı gün içerisinde yapılır. 2) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Güncellenmiş güvence bedeli, son ödeme tarihinden itibaren uygulanan gecikme zammını içeren toplam fatura tutarından düşük ise güncellenmiş güvence bedeli toplam fatura tutarına mahsup edilir ve tüketiciye aynı gün içerisinde yazılı ve kalıcı veri saklayıcılarından en az biri kullanılarak bildirimde bulunulur. Bildirimde güncellenmiş güvence bedelinin toplam fatura tutarını karşıla- madığı, fark tutarın ve güvence bedelinin bildirim tarihinden itibaren 15 gün içerisinde ödenmesi durumunda elektriğin bağlanacağı, borcun ödenmemesi durumunda sözleşmenin fesih edilebileceği ve muaccel hale gelmiş borcun yasal yollarla tahsiline gidileceğine ilişkin hususlar belirtilir. b) Tüketicilerin zamanında ödenmeyen borçlarına ilişkin olarak yasal yollara başvurabilmek için elektriğin fiilen kesilmesi ve güvence bedelinin muaccel borçlara mahsup edilmiş olması zorunludur. Bu hükme aykırı olarak yasal yollara başvurulması halinde, yapılan işlemler sonlandırılır. Oluşan masraf ve giderler tüketiciden talep ve tahsil edilemez. (6) Tüketicilerin zamanında ödenmeyen borçlarına, görevli tedarik şirketi tarafından bu Yönet- melikte belirlenen oranı aşmamak üzere, gecikme zammı uygulanır. Gecikme zammı günlük olarak uygulanır. (7)Borcun zamanında ödenmemesi nedeniyle elektrik enerjisi kesilmiş olan tüketicinin, birikmiş borçlarını gecikme zamları ile birlikte peşin ödeyerek veya görevli tedarik şirketi tarafından belirlenen takvim dahilinde ödemeyi taahhüt ederek görevli tedarik şirketine başvurması halinde tüketicinin elektrik enerjisi yeniden bağlanır. (8)Aynı kullanım yerine ait başka tüketicilerin önceki dönemlere ilişkin tüketimlerinden kaynaklanan borçları, yeni tüketicinin üstlenmesi talep edilemez. (9)Tüketicinin borcu nedeniyle, aynı tüketicinin başka bir perakende satış sözleşmesine konu kullanım yerinin elektriği kesilemez...\" \"Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri\" MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi, b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi, c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi, ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir. Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci MADDE 43 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir. (2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır; a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır. b) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’da yer alan sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir. c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engel- lenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir. ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir. (3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir. (4) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kaçak tespit süreci sonucunda kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler ile ilgili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunur. (5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır. (6) Bu madde kapsamında düzenlenen kaçak elektrik tüketim faturası en geç 3 iş günü içe- risinde tüketiciye gönderilir. (7) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğ- raflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir.Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması
MADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir. (2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak, b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir. (3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.(4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır. Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre: MADDE 45 – (1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalan- dırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır; a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve bel- gelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıl- dığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik ener- jisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez. c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez. ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz. (2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir. (3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri; a) Meskenlerde; 5 saat, b)Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğü'nden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat, c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat, ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir. (4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir. (5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır.Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması
MADDE 46 – (1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz. (2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir. (3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde MÜKERRER KAÇAK elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 KATI göz önüne alınarak hesaplama yapılır. (4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır.\" hükümlerini içermektedir. Dosyaya ibraz olunan bilirkişi raporlarındaki tespitler ve mahkemenin gerekçesi yukarıda belirtilen yönetmelik vs mevzuat hükümlerine uygun olmayıp, mahkemece yukarıda belir- tilen ilkeler doğrultusunda, 'dağıtım şirketi durumunda olan davalının yönetmeliğin 35. Maddesi gereğince bildirim yükümlülüğü bulunup bulunmadığı hususu'nun değerlendirilmesi, ayrıca konu- sunda uzman elektrik mühendisleri arasından oluşturulacak üç kişilik bilirkişi kurulundan ' ihtilaf konusu tarihlerde davacının kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı , bu nedenle borçlu olup olmadığı varsa borç miktarının tespiti' hususunda önceki raporlara vaki itirazları giderici, hükme ve yargısal denetime elverişli yeni rapor alınarak hasıl olacak sonuç dairesinde karar tesisi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırıdır. Açıklanan nedenlerle; davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dava dosyasının mah- kemesine gönderilmesi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla,yukarıda izah edilen şekilde, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine, Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 06/02/2024