T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KONYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 02/03/2022
NUMARASI\t\t: Esas Karar
İSTİNAF EDEN
(TEMLİK ALAN) DAVACI: ... - (T.C. Kimlik No: ...)
VEKİLLERİ\t\t: Av. ...
İSTİNAF EDEN
DAVALILAR\t:1-... - (T.C Kimlik No: ... )
VEKİLİ\t: Av. ... -
\t:2-Müteveffa ... mirasçıları;
\t: a-)... - (T.C Kimlik No: ... )
VEKİLİ\t: Av. ...
\t b-)... - (T.C Kimlik No: ... ) -
\t: c-)... - (T.C No: ... )-
\t: d-)... - (T.C No: ... )-
\t: e-)... - (T.C Kimlik No: ... ) -
DİĞER DAVALI\t: 3-
VEKİLİ\t: Av. ... -
DAVA\t\t: Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 24/11/2023
YAZIM TARİHİ\t: 29/11/2023
Davacı tarafından, davalılar aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan ticari şirket davasında 02/03/2022 tarihinde tesis edilen karara karşı davacı ve davalılar ... ve ...'nin istinaf kanun yoluna başvurmaları üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;
DAVA: Davacı dava dilekçesinde özetle; kendisinin davalı şirketin %15 hisseyle hissedarı olduğunu, kendisinin Hollanda'da bulunduğu sırada davalı şirketteki %15 hissesinin sahte imza ile diğer hissedarlardan ...'ye devredildiğini, devir belgesindeki imzanın kendisine ait olmadığını, kendisinin ...'ye hisse devretmediği gibi bedelini de almadığını, ...'nin de bu hisseyi daha sonra ...'ye devrettiğini sonradan öğrendiğini, .... ve ...'ye hissesinin iadesi için ihtarname göndermesine rağmen mağduriyetinin giderilmediğini beyan ederek, kendisine ait davalı şirketteki %15 oranına karşılık gelen 300 hissenin önce ...'ye sonra da ...'ye devrinin iptali ile bu 300 hissenin kendisi adına tesciline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalılar....ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davalılardan ...'nin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, belgedeki imzayı davacının vekaletnamesine istinaden ...'nin atmış olabileceğini, davada zamanaşımı süresinin geçtiğini, davacının yurt dışında yaşamını sürdürebilmesi için davalılardan....ve ... tarafından davacıya defalarca ve ciddi oranlarda nakit para ödendiğini, bu davanın aile içi uyuşmazlıklar nedeniyle açıldığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.
\tDavalılar ... Tic. A.Ş. vekili davanın kendileri yönünden öncelikle pasif husumet yokluğu nedeniyle, aksi takdirde ise davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"....Dava, \"Şirket Hisse Devrinin İptali ve Tescil\" davasıdır.
Somut olayda; önceki davacı ... tarihsiz hisse devir senediyle, davalı şirketteki %15 oranına isabet eden 3.000 TL. değerindeki 300 hissesinin kendisinin bilgi ve rızası dışında ...'ye devredildiğini, imzanın kendine ait olmadığını, hisse devir bedelinin de kendisine ödenmediğini beyan etmiştir. Davacı ... 15.08.2021 tarihli temlikname ile bu davadaki bütün haklarını temlik alan ...'ye temlik etmiştir.
Davacı tarafından bu dava... A.Ş. aleyhine de açılmış ise de; usulsüz yapıldığı bildirilen hisse devri ile ilgili olarak davalı şirkete atfedilebilecek bir eylem bulunmadığı ve davalı şirketin bu davada pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından, davalı şirkete karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmek gerekmiştir.
10.01.2018 tarihli duruşmada davalılardan ..., dava konusu hisse devir belgesini, davacı ...'nin kendisine verdiği vekaletnameye istinaden, davacı Hollanda'da iken davacı ...'nin bilgisi dahilinde muhtemelen 2005 yılında kendisinin imzaladığını, devir bedeli olarak 150.000 ABD Dolarını da kendisinin ...'ye ödediğini, ...'nin de bu para ile Lada bayisi açtığını, vekil olarak vekaletname ile bu hisseyi kendi üzerine alamayacağı için ... üzerine devrinin yapıldığını beyan etmiştir. Davalılardan ..., hisse devir belgesinin kendisinin imzaladığını ancak, dava konusu hisse devir belgesinin aynı hisse devir belgesi olup olmadığından emin olmadığını beyan etmiş ise de, davalı şirket yönetiminde de yer alan ...'nin başka bir hisse devir belgesi ibraz edememesi karşısında imzaladığını ikrar ettiği hisse devir belgesinin, dava konusu tarihsiz hisse devir belgesi olduğu sonucuna varılmıştır.
Dava konusu tarihsiz hisse devir senedindeki imzanın davalılardan ...'ye ait olduğunun ikrar edilmesi nedeniyle ayrıca, bu belge üzerinde imza incelemesi yapılmasına gerek görülmemiştir.
Her ne kadar davalılardan ..., bu işlemi önceki davacı ...'nin bilgisi dahilinde yapıldığını ve ayrıca, kendisine bu devir nedeniyle önceki davacıya 150.000 ABD Doları ödediğini savunmuş ise de, ... vekalet veren ... ile vekalet iç ilişkisi içerisinde kendisine bu yetkinin verildiğini, ...'nin bu işleme bilgi ve rızasının bulunduğunu ispat edememiş, cevap dilekçesinde de açıkça yemin deliline dayanmamaları nedeniyle kendilerine davacıya bu konuda yemin teklif edip etmeyecekleri de sorulmamıştır.
Davalılardan ..., önceki davacı ...'nin vekaletnamesine istinaden bu devir belgesini imzaladığını beyan etmiş ise de, belgedeki imzanın vekaleten değil doğrudan davacı adına atıldığı anlaşıldığından ve önceki davacı tarafından da imza ve işlem kabul edilmediğinden hisse devir belgesinin geçersiz ve usule aykırı düzenlendiği belirlenmiştir.
Davalılardan....ve ... zamanaşımı itirazında da bulunmuş iseler de, davanın haksız fiile dayalı tazminat değil, usulsüz işleme dayalı hisse devrinin iptali davası olması ve bu davaya ilişkin zamanaşımı süresinin bulunmaması ayrıca, bir an için davanın zamanaşımına tabi olduğu kabul edilse dahi, haksız ve usulsüz işlemi yapanların zamanaşımına dayanmasının hakkın kötüye kullanılması da teşkil edecek olması nedeniyle davalılardan....ve ...'nin zamanaşımı itirazları reddedilmiştir.
Önceki davacı ...'ye ait davalı şirketteki 300 hissenin, önce tarihsiz dava konusu hisse devir belgesiyle ...'ye devredildiği, ...'nin davalı şirketteki önceden bulunan (%5 oranındaki) 100 hissesiyle birlikte toplam hissesinin (%20 oranına isabet eden) 400 hisseye ulaştığı, ...'nin 24.05.2005 tarihinde toplam %20 oranındaki hissesinden %5 oranına isabet eden 100 hisseyi ...'ye devrettiği, nihai olarak ...'nin hissesinin %15 oranına isabet eden 300 hisse, ...'nin ise ...'den gelen %5 hisseyle birlikte %20 oranına isabet eden 400 hisseye ulaştığı anlaşılmıştır.
Davacıya ait %15 oranına isabet eden 300 hissenin önce ...'ye devredilmesi, ...'nin de önceki hissesiyle birlikte oluşan toplam hissesinin bir kısmını ...'ye devretmesi karşısında, ...'ye devredilen %5 oranına isabet eden 100 hissenin, ...'nin devir öncesi kendi hissesi mi, yoksa ...'den gelen hisse mi? olduğunun ayrılması imkansız olduğu sonucuna varılmıştır. Ancak, davalılardan ...'nin duruşmadaki beyanlarından, ...'nin hisselerinin vekil olarak vekaletname gereğince doğrudan kendi üzerine alınamayacağı için önce ...'ye devredildiğini ve devir bedelinin de kendisi tarafından ödendiğinin savunması karşısında, .... ve ...'nin kendi aralarındaki devirdeki iradelerinin, ...'nin ...'ye devredilen hissesinin bir kısmının ...'ye devredilmesi olduğu sonucuna varılmış, bu davada hem ...'nin hem de ...'nin pasif husumet ehliyetinin bulunduğu sonucuna varılmış, davalılardan ... yönünden pasif husumet yokluğu itirazının reddine karar verilmiştir.
Davalı şirketin, dava konusu hisse devrinin yapıldığı tarihte (23.05.2015 tarihinden önce) hisse ve sermaye durumunun, 2.000 hisse karşılığı 20.000 (yeni) TL. olduğu, 23.05.2015 tarihli genel kuruldan ise, davalı şirketin hisselerinin 100.000 hisse karşılığı 1.000.000 (yeni) TL.'ye yükseltildiği anlaşılmıştır.
Her ne kadar dava değeri 10.000 TL. olarak gösterilmiş ise de, dava konusu davalı şirketteki %15 hissenin dava tarihi itibariyle değerinin 10.195.285,73 TL. olduğu tespit edilmiş, bu bedel dava değeri olarak kabul edilerek eksik harcın tamamlanması sağlanmıştır.
Önceki davacı ...'ye ait iken usulsüz olarak ...'ye devredilen hissenin, dava tarihi itibariyle davalı şirketteki pay ve sermaye karşılığının 15.000 hisse karşılığı 150.000 TL. olduğu, bunun 10.000 hisse karşılığı 100.000 TL.'sinin ... üzerinde, kalan 5.000 hisse karşılığı 50.000 TL.'sinin ise davalılardan ... üzerinde bulunduğu anlaşıldığından, davalılardan ... ve ... üzerindeki bu hisselerin iptali ile temlik alan davacı ... adına tesciline karar vermek gerekmiştir.
Dava konusu devirden sonra, davalı şirketin sermayesinin 20.000 TL.'den 1.000.000 TL.'ye yükseltilmesi karşısında, .... ve ...'nin hisselerinden dolayı özsermaye artışı nedeniyle, davalı şirkete fiilen ödeme yapıp yapmadıkları bilinemediğinden, ödeme yapılmış ise temlik alan davacı yönünden sebepsiz zenginleşmenin doğmaması için, davalılardan....ve ...'nin iptal edilen hisselerden dolayı özsermaye artışı nedeniyle varsa ödedikleri bedele ilişkin temlik alan davacıya karşı alacak davası açma hakları saklı tutulmuş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.\" gerekçesiyle temlik alan davacı ...'nin davasının, davalılardan .... ...San. ve Tic. A.Ş. yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, temlik alan davacı ...'nin davalılardan ... ve ...'ye karşı açtığı davanın kabulü ile, davalılardan ...'nin .... .... ve Tic. A.Ş.'deki 200.000 TL. pay değerindeki 20.000 hissesinden, 50.000 TL. pay değerindeki 5.000 hissesinin kaydının iptali ile 5.000 hissenin davacı ... adına tesciline, kalan hisselerin ... üzerinde bırakılmasına, davalılardan ...'nin .... Tic. A.Ş.'deki 150.000 TL. pay değerindeki 15.000 hissesinden, 100.000 TL. pay değerindeki 10.000 hissesinin kaydının iptali ile 10.000 hissenin davacı ... adına tesciline, kalan hisselerin ... üzerinde bırakılmasına, .... Tic. A.Ş.'nin, devir tarihindeki 20.000 TL. pay değerindeki 2.000 hissesinin, sermaye artışı yoluyla sonradan 1.000.000 TL. pay değerindeki 100.000 hisseye çıkartılması nedeniyle, davalılardan....ve ... tarafından sermaye artışı nedeniyle fiilen.... Tic. A.Ş.'ye ödeme yapılmış ise, .... ve ...'nin kendilerine ait olup iptal edilen ve davacı adına tesciline karar verilen hisselerden dolayı, davacıya karşı bu bedeller nedeniyle ve sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre dava açma haklarının saklı tutulmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesinin müvekkiline ait dava konusu 15.000/100.000 payın 10.000/100.000 payının davalı ... Kaleye, kalan 5.000/100.000 payının da davalı ... adına olan kayıtlarının iptali ile müvekkili adına tesciline, kalan payların davalılar üzerinde bırakılmasına şeklindeki hükmü kısmen doğru olmadığına, çünkü davalı ... uhdesinde halen 15.000/100.000 oranında pay olduğunu, davalı ...’nin davalı ...’ye devrettiği 5.000/100.000 pay önceden kendisine ait olan kadim payı kabul edilmesi gerektiğini, dolayısıyla önceki kök davacı ... tarafından davalı ...’ye sahte yollarla sözde devredilen 300 pay karşılığına isabet eden (300/2000 pay = %15 =15.000/100.000 pay) 15.000 pay halen uhdesinde olduğundan ve müvekkilinin dava konusu ettiği payı tamamen karşıladığından ... adına olan 15.000/100.000 payın tamamı hakkında karar verilmesi gerektiğini, davalı ... yönünden ise davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, yine hakkındaki dava pasif husumetten reddedilen diğer davalı .... A.Ş. ile davalı ... lehlerine bir tek maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davalarının kabulü ile dava konusu davalı şirketin toplam 100.000 adet hissesinden 15.000 adet hissenin ...’den davalı ...’ye yapılan devrinin iptalini, iptal edilen hisselerin temlik alan davacı ...’ye ait olduklarının tespitini, hisselerin davacı ... adına şirket ve ticaret sicili kayıtlarına tescilini, böylelikle taraflar arasındaki çekişmenin giderilmesine ve yapılmış her türlü harç, yargılama gideri ve rayiç değer üzerinden hesaplanacak vekâlet ücretinin davalı ...’den alınarak müvekkiline ödenmesini, diğer davalılar lehine bir tek maktu vekalet ücreti takdirine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin zamanaşımı yönünden gerekçesinin tamamen hukuka aykırı olduğunu, gerekçesinde usulsüz işlem nedeniyle açılan davalarda zamanaşımına ilişkin yasada kural bulunmadığını belirttiğini, işlem ve uyuşmazlığın usulüne ilişkin TTK'da bir zamanaşımı kuralının bulunmadığı hallerde TBK'nın 146. maddesindeki kural uygulanacağını, yani kanunda aksine bir zamanaşımının bulunmadığı tüm uyuşmazlıklarda 10 yıllık zamanaşımının uygulanmasının zorunlu olacağını, mahkeme devamında zamanaşımına tabi olduğu kabul edilse bile haksız ve usulsüz işlemi yapanların zamanaşımına dayanmasının hakkın kötüye kullanılması teşkil edecek olması nedeniyle de zamanaşımı itirazlarının reddine karar verildiğinin belirtildiğini, oysa zamanaşımı, hiçbir şekilde kötü niyete bağlı olmadığını, kaldı ki işlemde kötü niyet varsa 12 yıl sonra dava açan açtırılan kişide kötü niyet aramak gerekeceğini, davacı ... ve davacıyı dava açmaya zorlayan sonra davaya konu hisseleri oğluna temlik eden ... ve temlik alan sonraki davacı ... olmak üzere, dava açmak için boşluk arayıp kötüniyetli bir şekilde hareket ederek dava açıldığını, dava aile içi uyuşmazlığın sonucu zoraki açtırılmış bir dava olduğunu, ilk davacı ..., babası olan müvekkiline dava açtığını, davacı, hisse bedelini fazlasıyla aldığını, zaten bu nedenle genel vekaletname vermiş ve hisse devri konusunda mutabık kalındığını, davacı, kesinlikle hissesinin devredildiğinden başından beri haberdar olduğunu, her ne kadar tutanağa davacı beyanının sonraki kısmı geçse de ilk anda \"ben hisse devrinden haberdardım\" dediğini, ihtarnamede \"vekaleten devretmişsiniz\" denirken, davada vekaletnameden bahsedilmediğini ve özenle bundan kaçınıldığını, çünkü plan yapıldığınıu, vekaletnamenin evraklar arasından çıkarıldığını ve muhtemelen gerçek devir belgesinde vekaleten denmesine rağmen, yenisinin düzenlendiğini, sırf müvekkilinin inanç sözleşmesi ve iade edilmek üzere otel arazisinin iadesi için ...'ye dava açtı diye, müvekkiline karşı kıymet ve ata bilir bir yaklaşım yerine karşı hamle olarak bir sürü dava açılınca, müvekkilinin maddi ve manevi olarak çok büyük sıkıntıya girdiğini, ..., .... Genel Kurulunda babası adına imza attığını kabul ettiğini, Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ...Esas sayılı soruşturmasında müvekkili dava dışı ...'yi şirket genel kurulunda kendi yerine imza attığı ve genel kurulda var gösterdiği gerekçesiyle suç duyurusunda bulunduğunu, eğer devir işlemi usulüne uygun değilse, şirket yönetiminin devir ve tescili, ilanı yapmaması gerektiğini, esasen ilk davacı temlik alanın şirket yönetimine sorumluluk davası açması gerektiğini, müvekkilleri yönünden dava zamanaşımına uğramış ise de tescil işlemine karşı şirket yönetiminin sorumluluğa gidilmesinin gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava şirket hisse devrinin iptali ve tescil istemine ilişkindir.
\tİstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
\tDava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde, 4721 sayılı Kanun'un 28 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur ise de mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davalar tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu durumda ölen tarafın mirasını reddetmeyen mirasçılarının davayı mecburi dava arkadaşı olarak hep birlikte takip etmeleri gerekir.
Taraf teşkili dava şartı olup, davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.
Somut olayda, davalılardan ...'nin istinaf aşamasında, 17/10/2023 tarihinde vefat ettiği anlaşılmıştır. Bu sebeple ölü kişi hakkında hüküm kurulamayacağından davalı ...'nin mirasçıları davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra bir karar verilmesi gerektiğinden kamu düzeni nedeniyle davacı ve davalılar ... ve ...'nin istinaf başvuru taleplerinin kabulü ile HMK'nın 35/1.a.4 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, dosyanın mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı ve davalılar ... ve ...'nin istinaf başvuru taleplerinin KABULÜ ile; Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/03/2022 tarih .. Esas.. Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
4-İstinaf başvurusunda bulunan davalılar ... ve ... tarafından yatırılan toplam 174.110,00 TL istinaf karar harcının talep halinde yatırana iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6-İstinaf başvurusunda bulunanlar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
7-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4. maddesi gereğince; kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 24/11/2023 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ... e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır