T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2020/2391 Esas
KARAR NO\t: 2024/53
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/07/2019
NUMARASI\t: 2017/70 E. - 2019/618 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/01/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü : Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Davalılardan ... AŞ.'nin İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden borçlular ... Ltd. Şti ve ... AŞ aleyhine icra takibi başlattığını, borçla ve borçlularla ilgisi bulunmayan müvekkil şirketlerine ait menkullerin şirket adreslerinde haczedildiğini, bu hacizlere ilişkin istihkak prosedürü devam ederken davalı ... ... AŞ'nin 20/01/2017 tarihinde Ankara .... İcra Müdürlüğü'nün ... Tal. sayılı dosyası ile muhafaza işlemi yapmak üzere müvekkil şirket adresine hacze gelindiğini, haciz ve muhafaza tehdidine karşı ticari itibarlarının zedelenmemesi için müvekkillerinden ... tarafından 8.500,00 TL'nin icra hesabına gönderildiğini ve 51.860,00 TL bedelli bono verildiğini, ilgisi olmayan borçtan dolayı müvekkilinden toplam 60.360 TL tahsil edildiğini, haczedilen malların veya haciz yapılan iş yerinin borçlularla bir ilgisi bulunmadığını, bu nedenle söz konusu 51.860,00 TL bedelli bononun ödenmemesi için teminat karşılığında tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile müvekkilinden haksız yere tahsil edilen 8.500,00 TL'nin işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; Borçlu ... Ltd. Şti'nin menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının haczi için Ankara .... İcra Müdürlüğü'nün ... Tal. sayılı dosyası ile 02/01/2017 tarihinde \"... No:... Sıhhiye Çankaya/ Ankara\" adresine hacze gidildiğini, davacılar ... Ltd. Şti ve ... Ltd. Şti. adlarına istihkak iddiasında bulunulduğunu, istihkak iddiasına itirazları üzerine yapılan inceleme sonunda İstanbul 8. İcra Hukuk Mah.'nin 2017/29 E. ve 2017/34 K. sayılı kararı ile takibin devamına karar verildiğini, takibin devamı kararı ile haczedilen malların muhafazası için 20/01/2017 tarihinde aynı adrese hacze gidildiğini, haciz sırasında İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosya borcuna istinaden 8.500,00 TL nakit ve 51.860,00 TL'lik senet verildiğini ve bu hususta protokol imzalandığını, verilen bononun süresinde ödenmemesi üzerine İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından takibe geçildiğini, bu dosyaya borçlular tarafından dosya hesabına para yatırıldığını ve dosyanın infazen kapatıldığını, davacıların dosya borçlusu olmadığından kendilerine haciz baskısı yapılmasının mümkün olmadığını, yapılan işlemlerin borçlunun mal ve alacaklarının haczine yönelik olduğunu, davacılar ile borçlu ... Ltd. Şti. arasında organik bağ olduğunu, borçluların alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla 3. kişilerle danışıklı iş yaptığını, aynı borçludan alacaklı oldukları İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından yazılan talimat ile İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nün ... Tal. sayılı dosyası ile 27/12/2016 tarihinde davacı ... Ltd. Şti.'ye hacze gidildiğini, haciz esnasında borçlu şirket adına birçok ticari ve muhasebesel evrak bulunduğunu ve haciz mahallinde bulunan 3. kişi şirket çalışanlarının borçlu şirket çalışanı olduklarını kabul ettiklerini, haciz işlemi esnasında istihkak iddiasında bulunulduğunu, istihkak iddiasına itirazları üzerine yapılan inceleme sonunda İstanbul 16. İcra Hukuk Mah.'nin 2016/704 E. ve 2017/2 K. sayılı kararı ile takibin devamına karar verildiğini, verilen takibin devamı kararlarının borçlu ile davacılar arasındaki bağa emsal teşkil ettiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesince; \"Dosya kapsamı ile davalı alacaklının İstanbul 26. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu borç nedeniyle haciz mahalline ilk gidildiğindi istihkak iddiası nedeniyle herhangi bir muhafaza işlemi yapılmadan haciz mahallinden ayrılmış olmasına karşın istihkak iddiasının neticeye bağlanması amacıyla dosyanın icra hukuk mahkemesine gönderilip icra hukuk mahkemesince istihkak iddiasına rağmen takibin devamına karar verilmiş olması üzerine istihkak iddiası bulunan malların bulunduğu mahalle ikinci kez gidilmesi üzerine yasaya uygun olarak icra edilecek olan muhafaza işleminin önlenmesi amacıyla takip dosyası borcuna mahsuben nakit ve kambiyo evrakı aracılığıyla ödeme yapılmış olmasında haciz baskısından söz edilemeyeceğinden davacı ...'ın davalı ... AŞ aleyhine açtığı davanın reddine, nakit ve kambiyo senedi aracılığıyla ödemeyi yapanın ... olması nedeniyle ancak ...'ın iade davası açabileceği, bu nedenle davacı ... Tic. Ltd. Şti ve ... Ltd. Şti tarafından dava açmakta aktif dava sıfatları olmadığından bu davacıların davalılar aleyhine açtığı davanın usulden reddine, dosya kapsamıyla davacı ...'ın, davalı ... Tic. Ltd. Şti'nin İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına konu borcu takip alacaklısına ödemiş olduğu sabit olduğundan ...ı'ın ... Ltd. Şti' aleyhine açtığı davanın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre kabulü ile, 8.500,00 TL'nin 20/01/2017, 51.860,00 TL'nin ise dava tarihi olan 20/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile davacı ...'a verilmesine\" gerekçesiyle Davacı ... Tic. Ltd. Şti ve ... Ltd. Şti tarafından açılan davada aktif dava sıfatları olmadığından usulden reddine, davacı ...'ın davalı ... AŞ aleyhine açtığı davanın reddine, davacı ...'ın ...Tic. Ltd. Şti aleyhine açtığı davanın kabulü ile, 8.500,00 TL'nin 20/01/2017, 51.860,00 TL'nin ise dava tarihi olan 20/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ...Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile davacı ...'a verilmesine karar verilmiştir.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacı ile borçlular arasında yalnızca aynı iş kolunda olmaları nedeniyle önceden gelen ticari ilişkiler mevcut olduğunu, taraflar arasında organik bağ bulunmadığını, davacılardan .... Tic. Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti. bakımından davanın aktif taraf sıfatları olmaması gerekçesiyle usulden reddine karar verilmesinin kabul edilebilir olmadığını, müvekkil şirketlere ait eşyalar haczedilerek muhafaza altına alınmak istendiğini, bu girişimi durdurmak amacıyla içinde bulunulan durumun zorlayıcı etkisiyle borçlu olunmayan ödemeler yapıldığını, bu durumda müvekkillerden ... Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti'nin davalılara karşı borçlu olmadığına dair hususun tespitinde hukuki yararları olduğunu, davacıların davalılara borçlu olmadığının tespitinin de talepleri arasında yer aldığını, icra dosyasındaki borcun müvekkillerden tahsil edildiğini, bu bakımdan da kararda aktif husumet yokluğundan red kararı verilmesinin ardındaki gerekçenin anlaşılamadığını, müvekkillerin ödemeyi davalılardan ... A.Ş'ye yapmış olup ödenen tutarın sebepsiz zenginleşmeye neden olacağını, kararda ... A.Ş yönünden davanın reddine karar verildiğini, bu bakımdan da kararın hatalı olduğunu, ... şirketinin zaten icra dosyaları borçlusu olduğunu, bir borçlunun borcundan dolayı müvekkillerin mal varlığına haciz yapan ve para tahsil eden davalı ... AŞ yönünden de davanın kabulü gerektiğini, bir başkasına ait borcu zorla ödetip sonra \"git asıl borçludan tahsil et\" anlayışının hukuken kabul görmesinin mümkün olmadığını, hakkı ihlal edilen müvekkilin tahsili imkansız görünen bir rücu talebiyle karşı karşıya bırakılıp ekonomik zarara maruz bırakılmasının beklenemeyeceğini, istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu, haciz baskısı altında ödenmiş olan 8.500,00 TL nakdi ödemenin ve 51.860,00 TL'lik bononun istirdadı davasıdır. Davacılar, davalılardan ... AŞ.'nin İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden borçlular ... Ltd. Şti ve ... Sağlık AŞ aleyhine kambiyo senedine istinaden icra takibi başlatıldığı, bu dosyadan yazılan talimata istinaden Ankara ... İcra Müdürlüğü'nün ... Talimat sayılı dosyasında 02/01/2017 tarihinde haciz işlemi için gelindiği, menkullerin haczedildiği istihkak iddiasında bulunulduğu, İstanbul 8. İcra Mahkemesinin 13/01/2017 gün 2017/29 E, 2017/34 K. sayılı kararı ile İİK'nın 97.mad. gereğince haczedilen mallar yün 2017/29 E, 2017/34 K. sayılı kararı ile İİK'nın 97.mad. gereğince haczedilen mallar yönünden takibin devamına 3. şahıs . ... Ltd. Şti'nin 7 gün içinde dava açmakta muhtariyetinin kesin olmak üzere karar verildiği, 20/01/2017 tarihinde talimat dosyasında tekrar hacze gidildiği, muhafazaya başlandığı 02/01/2017 tarihinde haczedilen menkullerin yerinde olduğunun görülüğünü alacaklı vekilinin söz alarak tarafların anlaşma durumu bulunduğu muhafaza işleminde vazgeçtiğini beyan ettiği, aynı tarih itibariyle 20/01/2017 tarihli 51.860,00 TL bedelli bononun ... ve ... şirketi tarafından düzenlendiği, aynı tarihte ... tarafından icra dosyasına borca karşılık 8.500,00 TL ödendiği görülmüştür. Mahkemece davacılardan .... Ltd. Şti. ve .... Ltd. Şti'nin aktif husumet ehliyeti bulunmadığından reddine davacı ...'ın davalılardan faktoring şirketine karşı açmış olduğu davanın reddine, diğer davalı borçlu ... LTD. ŞTİ'ne karşı açmış olduğu davanın kabulüne karar verilmiştir. 20/01/2017 tarihli protokolün alacaklı vekili ... ve ... LTD arasında düzenlendiği, protokole istinaden dosya borcunun borçlular tarafından kabul ve kefalet edildiğinin belirtildiği görülmüştür. Yargıtay HGK 'nın 2022/3-80 E. 2022/10 K. Sayılı kararında; \"Davacının icra dosyasına haciz tehdidi altında yatırmış olduğu parayla kim menfaat temin ediyorsa onun sebepsiz zenginleşme davasının muhatabı olacağı hususunda kuşku bulunmamaktadır. İİK’nın 12. maddesine göre icra dairesi takip edilen para alacağına mahsuben üçüncü şahıs tarafından ödenen paraları kabule mecburdur. Bununla borçlu bu miktar kadar borcundan kurtulur. Somut olayda da, yapılan ödemeyle ilk bakışta icra dosyasının borçlusunun borcunun söndüğü, bu nedenle menfaat temin edenin dava dışı asıl borçlu şirket olduğu, sebepsiz zenginleşme davasının muhatabının da anılan şirket olması gerektiği düşünülebilirse de, davacı ihtirazî kayıtla yatırdığı parayı asıl borçlunun borcundan kurtulması amacıyla kendiliğinden değil, haciz tehdidinden korunmak amacıyla ve bu hususu da haciz tutanağında açıkça belirterek yatırmıştır. Yatırılan para davalı alacaklının mal varlığına dâhil olmuştur. Davacının istemi, kendisinden haksız şekilde tahsil edilerek davalının mal varlığına giren paranın iadesi olduğuna göre muhatap da davalı olmalıdır. Aksinin kabulü, davacıyı muhatabı olmayan, borcu ödeme kabiliyetinin olup olmadığı belirsiz dava dışı borçluya yönelmeye zorlayacaktır ki, bu tür bir riskin davacıya yüklenmesi adil olmaz. Öyle ise, dava konusu olayda sebepsiz zenginleşenin davalı olduğunun kabulü gerekir. \"denilmektedir. Dava; haciz baskısı altında ödendiği iddiasıyla 8.500 TL'nın istirdadı ile yine haciz baskısı altında imzalatıldığı iddiasıyla 51.860 TL bedelli bononun istirdadına ilişkindir. Mahkemece davacı ... tarafından, davalı borçlu şirket ... Tic. Ltd. Şti. Aleyhine açılan davanın kabulüne, davalı ... Şirketi aleyhine açılan davanın reddine, diğer davacılar tarafından açılan davanın aktif dava ehliyeti bulunmadığından reddine karar verilmiştir. İstinaf sebeplerine bağlı yapılan inceleme ve karara karşı davacılar tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu, davalıların istinafa gelmediği anlaşılmakla, istinaf başvurusunda bulunan tarafın sıfatları ve aleyhe bozma yasağı göz önünde bulundurularak inceleme yapılmıştır. Öncelikle davaya konu 20/01/2017 tarihli 51.860 TL bedelli bonoda; davacılardan ... ve ... şirketinin imzasının bulunduğu, davacılardan ... şirketinin imzasının hem protokolde hem senette bulunmadığı anlaşılmakla, mahkemenin davacı ... Şirketinin aktif dava ehliyetinin bulunmadığına yönelik gerekçesi yerinde değildir. Taraflar arasındaki 20/01/2017 tarihli protokole göre; davacılardan ... ve ... Ltd'nin icra takibine konu borcu kabul et ettiği, yukarıda atıf yapılan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında da açıklandığı üzere, somut olayda haciz baskısı altında borcu kabul ve ödeme değil, üçüncü kişinin borcunu üstlenme durumunun söz konusu olduğu, aksinin davacı tarafça ispatlanamadığı, istihkak davası açılmadığı gibi protokole ihtirazi kayıt konulmadığı, ödemenin de ihtirazi kayıtla yapılmadığı anlaşılmakla, sonuç olarak davanın reddi kararı yerinde ise de, protokolde imzası bulunan Impetus Şirketi vekilinin aktif dava ehliyeti bulunduğundan, mahkeme kararının gerekçesine yönelik istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, düzeltilmiş gerekçe ile ve kazanılmış haklar saklı tutularak; istinaf edilmeyen kısımların karara aynen derciine, davacılardan ... Ltd.'nin davasının reddine, Davacı ... Tic. Ltd. Şti tarafından açılan davada aktif dava sıfatı yokluğundan usulden REDDİNE, Davacı ...'ın davalı ... AŞ aleyhine açtığı davanın REDDİNE, Davacı ...'ın ... Tic. Ltd. Şti aleyhine açtığı davanın KABULÜ İLE, 8.500,00 TL'nin 20/01/2017, 51.860,00 TL'nin ise dava tarihi olan 20/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile davacı ...'a VERİLMESİNE,Diğer davacılar ... Tic. Ltd. Şti ve ...'ın istinaf başvurularının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacılar ... San. Tic. Ltd. Şti ve ...'ın istinaf başvurularının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince Esastan Reddine2- Davacı ... Ltd. Şti.'nin istinaf isteminin KISMEN KABULÜ ile, İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/07/2019 tarih, 2017/70 E., 2019/618 K. Sayılı kararının gerekçesi düzeltilerek 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, düzeltilmiş gerekçe ile;
2/a-Davacı ... Tic. Ltd. Şti tarafından açılan davanın aktif dava sıfatı yokluğundan usulden REDDİNE, 2/b-Davanın davacı ... Ltd. yönünden REDDİNE, 2/c-Davacı ...'ın davalı ... AŞ aleyhine açtığı davanın REDDİNE, 2/ç-Davacı ...'ın ... Tic. Ltd. Şti aleyhine açtığı davanın KABULÜ İLE, - 8.500,00 TL'nin 20/01/2017, 51.860,00 TL'nin ise dava tarihi olan 20/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile davacı ...'a VERİLMESİNE,
4- İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin; 4/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.123,19 TL karar harcından peşin alınan 1.030,80 TL'nin mahsubu ile 3.092,39 TL harcın davalı ... Tic. Ltd. Şti'den tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 4/b-Davacılar ... San. Tic. Ltd. Şti ve ... Ltd. Şti. yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde bırakılmasına,4/c-Davalı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan, yargılama gideri bulanmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 4/ç-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ...Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile davacı ...'a verilmesine,
4/ç-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacılardan müteselsilen tahsili ile davalı ....'ye verilmesine 5- İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;
5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davacı ... Ltd. Şti. tarafından yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5/b- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL karar harcının davacı ... Tic. Ltd. Şti 'den tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,5/c- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL karar harcının davacılardans tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,5/ç-İstinaf yargılaması için davacı ... Ltd. Şti tarafından yapılan 148,60 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 146,50 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 295,10 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsiliyle davacı ... Ltd. Şti'ne verilmesine,5/d-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 11/01/2024