T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/15 Esas
KARAR NO: 2024/160
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/12/2022
NUMARASI: 2021/853 Esas - 2022/875 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/12/2021
KARAR TARİHİ: 05/02/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin babası ...'ın müvekkilden aldığı çeki kaybettiğini, akabinde çek zayi davası açıldığını, çeki bulan kişilerin çeki ... Petrol unvanlı bir şirkette verdiklerini, ... Petrol şirketinin de çeki dolaşıma soktuğunu, çekin son ciranta tarafından davalı ... bank'ta kırdırıldığını, ... bank A.Ş. tarafından da müvekkili aleyhine İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takip başlattığını, müvekkilinin ... bank vekili ile yaptığı şifahi anlaşma ile (... Petrol çek ödemesi açıklamalı) ayda 5.000,00 TL ödemek suretiyle toplamda 55.000,00 TL ödeyerek bu borcunu kapattığını, ancak ... bank A.Ş vekilinin, müvekkilinin yaptığı ödemeleri icra dosyasına bildirmediği gibi müvekkilinden 25.000,00 TL daha talep ettiğini, müvekkilince ödenen 55.000,00 TL ana para borcunun ödeme tarihlerinin baz alınarak feri borcun icra dosyasından düşülerek müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, masraf ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; toplam 55.000.-TL ödemenin davacıdan haricen İstanbul ... İcra Müd.'nün ... E. sayılı dosya borcuna mahsuben tahsil edildiğini, ayrıca 9.500.-TL ile birlikte, davacı çek keşidecisi borçlu ...'dan toplamda 55.000.-TL + 9.500.-TL = 64.500.-TL'nin tahsil edildiğini, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davanın öncelikle husumet yokluğu sebebiyle, usulden reddine, aksi kanaat hasıl olması halinde ise davanın esastan reddine karar verilmesini, talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/12/2022 tarih ve 2021/853 Esas - 2022/875 Karar sayılı kararıyla; \"...İcra takibine ve iş bu davaya konu miktarın miktarın ödendiği tarafların kabulündedir. Davacı yapılan ödemelerin icra dosyasına geç bildirildiğini ileri sürmüş ise de ödemelerin on bir taksit halinde yapılmış ve son taksitin 12/10/2021 tarihinde ödenmiş olduğu dikkate alındığında davacı tarafın bu iddiasının yerinde olmadığı ve davalının dava açılmasına sebebiyet vermediği anlaşılmış, dava konusuz kaldığından esas hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına, yargılama giderleri ile davalı lehine vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine\" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde; \"Davayı açtığımız tarih itibariyle, icra dosyasına hiç bir ödeme bildirilmediğini, davanın açılmasına davalı neden olduğunu, 55.000,00-TL ödendikten sonra icra dosyası tarafımızca incelendiğinde 1 lira bile tahsilat görülemediğini, bunun üzerine menfi tespit davası açıldığını, Davalı cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmalara da katılmadığını, davalının süre geçtikten sonra sunduğu cevap dilekçesinin \"savunmayı genişletme yasağı\" kapsamında olduğunu ve buna muvafakat etmediklerini, Mahkemece davalı aleyhine \"isticvap\" ara kararı oluşturulduğunu, isticvap kararından sonra davalı duruşmaya vekil olarak temsil edilmeye başlandığını, ancak isticvap kararının uygulanmadığını, Dinlettiğimiz tanık delilimize ve Whatsapp yazışmalarına itibar edilmediğini, bu yazışmalarda \"55 bin lira ödendi, neden icra dosyasını kapatmıyorsunuz\" yazısına cevap olarak \"25 lira daha ödeyeceksiniz\" ifadelerin yer aldığını, Müvekkilin aydan aya yaptığı ödemelerin, davalı banka tarafından icra dosyasına bildirilmemesi ve toplam ödenen 55 bin liradan sonra bile icra dosyasına bu ödemelerin bildirilmemesinin mahkemece haklı görülmesinin usule aykırı olduğunu.\" beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.
GEREKÇE: Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi tarafından; \"Dava konusuz kaldığından esas hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına, yargılama giderleri ile davalı lehine vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine.\" karar verilmiştir. Hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davalı alacaklı tarafından İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile davacı aleyhine takip başlatıldığı, davacının \"Davalı alacaklı vekili ile yaptığı şifahi anlaşma ile ayda 5.000,00 TL ödemek suretiyle toplamda 55.000,00 TL ödeyerek bu borcunu kapattığını, ancak tahsilatların icra dosyasına bildirilmediğini\" beyanla menfi tespit isteminde bulunduğu; davalının ise süresinde cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.Davacı tarafından yapılan ödemeler davalı tarafın kabuldedir. Ancak, davacı tarafından yapılan ödemelerin çok daha önce olmasına rağmen, davanın açıldığı 29.12.2021 tarihi itibariyle icra dosyasına davalı alacaklı tarafından harici tahsilat bildiriminin yapılmadığı gözetildiğinde, davacının işbu menfi tespit davası açmasında hukuki yarar ve zorunluluk bulunduğunun kabulü gerekir. Buna göre, davalı vekili tarafından, işbu dava açıldıktan sonra 06.01.2022 tarihinde icra dosyasına yapılan harici tahsilat bildirimi ile davanın konusuz kaldığı sabit ise de; davanın açılmasına davalı taraf sebebiyet verdiğinden, davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdiri gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile aksi yönde karar verilmesi hatalı olduğundan; davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE, 2-İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/12/2022 tarih ve 2021/853 Esas - 2022/875 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3- Dava konusuz kaldığından esas hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına, 4-İlk derece yargılaması yönünden; a)Alınması gereken 427,60 TL harcın, peşin alınan 939,27 TL harçtan mahsubu artan 511,67 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine, b)Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 59,30 TL başvurma harcı, peşin yatırılan harç giderinden mahsup edilen 427,60 TL peşin harç, 43,00 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 529,90 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, c)Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, ç)Davacı yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-İstinaf yargılaması yönünden; a)İstinaf peşin harcının talebi halinde davacıya iadesine, b)İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 738,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 132,50 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 870,55 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, c)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Gerek ilk derecede gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.05/02/2024