T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2023/589 Esas
KARAR NO\t: 2023/1028 Karar
DAVA\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ\t: 30/05/2023
KARAR TARİHİ\t: 07/11/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 04/12/2023
Davacı tarafından mahkememizde açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin hamili bulunduğu ... Bankası A.Ş. ... Şubesi’ne ait keşidecisi ... San.ve Tic.A.Ş. olan, 07/07/2023 ödeme tarihli, 500.000,00 TL bedelli, çek no’su ... olan çek(EK1) müvekkilinin hilafı dışında elden çıktığını, ilgili çekin tüm aramalara rağmen bulunamadığını, çalınmış olma ihtimali üzerinde durulduğundan .... Polis Merkezi Amirliğine giderek bu hususta müvekkili tarafından şikayet oluşturulduğunu, ilgili Bankaya da talimat verildiğini, çekin kötüniyetli kimseler tarafından ciro edilerek tahsili mümkün olabileceği ve çekin kötüniyetli kişilerce ele geçmesi halinde telafisi mümkün olmayan zararlar ortaya çıkma ihtimali kuvvetle muhtemel olması ve haksız tahsil oluşarak müvekkilinin mağduriyetinin önlenmesi için çeke ivedilikle ödeme yasağı konulmasını ... Bankası A.Ş. ... Şubesi’ne ait keşidecisi ... San.ve Tic.A.Ş. olan, 07/07/2023 ödeme tarihli, 500.000,00 TL bedelli, çek no’su ... olan çeke ödeme yasağı kararı verilmesini ve sonrasında da çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının hamil sıfatında (çek görüntüsü ile düzgün ciro zinciri) olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Yargılamaya konu çeke %15 teminatla ödeme yasağı konulmuştur.
TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çekle ilgili 3 defa ilan yapılmış, TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde yapılan ilanlara rağmen çeki bulan veya meşru hamili olduğunu iddia eden olmamış, çekin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamış, çekin ödeme için bankaya ibraz edilmediği görülmüştür.
Tüm dosya içeriğine göre; muhatap bankanın adresi itibariyle mahkememizin yetkisinde bulunan ve ilanları yaptırılan dava konusu çekin belirlenip ilan olunan süresi içinde muhatap banka şubesine veya mahkememize sunulmaması nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE,
-... Bankası A.ş. ... Şubesi’ne ait, keşidecisi ... San.ve Tic.A.Ş. olan, 07/07/2023 ödeme tarihli, ... numaralı, 500.000,00-TL bedelli ÇEKİN ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 269,85-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 179,90-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 89,95-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
5-Ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA,
6-HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde teminatın davacıya İADESİNE,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/11/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır