T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2021/1971
KARAR NO\t: 2024/169
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN \t\t: ... \t ...
ÜYE\t\t: ... ...
ÜYE\t\t: ...\t ...
KATİP\t\t: ... \t ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK
\t\t MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 17/02/2021
NUMARASI\t\t: 2019/227 E. - 2021/42 K.
DAVACI\t:
VEKİLİ\t:
DAVALI\t:
DAVANIN KONUSU\t: Tasarım Hükümsüzlüğü
\tTaraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 17/02/2021 Tarih ve 2019/227 Esas - 2021/42 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, müvekkili şirketin \"...\" isimli eserleri şirketin kuruluş tarihi olan 1993 yılından beri yayımladığını, \"...\" isimli kitapların ise 2014 yılından itibaren yayımlanmaya başladığını, müvekkili şirketin öteden beri yayımını gerçekleştirdiği \"...\" isimli eserlerin özgün kapak biçimleri olduğunu ve müşterilerinin kitapları bu kapak biçimleri ile tanıyarak güvenle tercih edip satın aldıklarını, 2016 yılında kurulan davalı şirketin kamuya sunduğu \"...\" isimli eserlerin çoğaltılmış nüshalarının biçimlerinin müvekkilinin yayımını gerçekleştirdiği \"...\" isimli eserlerin çoğaltılmış biçimleriyle iltibasa neden olacak derecede benzer olduğunu, bu nedenle belirtilen kapak desenlerine ilişkin 2016/7012 sayılı tasarımının hükümsüzlüğünün gerektiğini, davalının SMK ile terk edilen savunma biçimini oluşturabilmek için müvekkiline ait tanıtım vasıtalarıyla karışıklığa yol açacak kapak kompozisyonlarından oluşan işaretleri tasarım olarak tescil ettirdiğini, tasarım tescilinin kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, davalı tasarımın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı şirket vekili, müvekkilinin dava konusu 2016/07012 başvuru numaralı endüstriyel tasarımın sahibi olduğunu, davalıya ait tescilli tasarımın seçenek özgürlüğünün mevcut olduğu noktalarda farklılaştığını, zaman içerisindeki kullanımı ile anonimleşen soru işareti figürünün, www...com gibi internet sitelerinden indirilebildiğini, davacı ...’ın kitaplarının soru işareti ile tanınmadığını, davacı tarafından yayımlanan diğer yayınlarda sadece baloncuklara yer verilip soru işareti grafiğine yer verilmediğini, dava konusu tasarım yönünden yapılacak yenilik ve ayırt edicilik değerlendirmesinin bilgilenmiş kullanıcı gözünden yapılması gerektiğini, tasarımın kullanıldığı kitaplarının alıcısının öğrenciler olmadığını, yaş grubu nedeniyle veliler olduğunu, ortalama zeka düzeyindeki bir tüketicinin kitaplar üzerinde yer alan markayı gördüğünde kitapları karıştırmasının mümkün olmadığını, açılan davanın haksız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davalıya ait 2016 07012 no.lu tasarımın ana unsuru olan dairesel şekillerle (çark dişlileri ile) oluşturulmuş soru işareti şeklinin ve bütün olarak davalıya ait tasarımın, davacıya ait kıyasa konu kitap kapak tasarımlarından belirgin ölçüde farklılaşmasına yol açmadığı, kitap kapak tasarımları arasında bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunduğu, dairesel şekillerle oluşturulmuş soru işareti görselinin yer aldığı kitap kapağının /ürünün teknik fonksiyonlarının dayattığı sınırlamalar veya ürüne uygulanacak kanuni gerekliliklerden kaynaklanmadığı, tasarımcının seçenek özgürlüğü dikkate alındığında eğitim içerikli kitap kapağında kullanılabilecek sınırsız öge/şekil/ibare bulunmasına rağmen, dairesel şekillerden oluşmuş soru işareti şeklinin kullanılmış olması karşısında, dava konusu tasarımın ayırt edicilik unsurunu taşımadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, davalıya ait 2016/07012 no.lu tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dosya kapsamında alınan fakat itibar edilmeyen 24.02.2020 tarihli I. rapordan taban tabana zıt bir sonuca ulaşan III. bilirkişi raporunda, önceki raporda ulaşılan sonuçların tartışılmadığını, yerel mahkemece hangi maddi ve yasal nedenlerle önceki rapora itibar edilmediği hususunda da açıklama ve gerekçe belirtilmeksizin hüküm tesis edildiğini, II. rapora itirazları üzerine alınan III. raporun, yerel mahkemenin görev tanımı ile uyarlı olmayıp ilk rapor ile arasındaki çelişkiyi gidermediğini, yerel mahkemece hükme esas alınmasının doğru olmadığını, davacının kitaplarının soru işareti figürü ile değil baloncuklarla tanındığını, müvekkiline ait dava konusu tasarım ile kıyaslanan davacının tescilsiz kapak görselinin baloncuklardan oluşan “?” figürünü içermekte iken, müvekkiline ait dava konusu tasarımda anonim soru işareti figürü üzerinde kullanılan dişli çarklar ile seçenek özgürlüğü kullanılmak suretiyle tasarımın farklılaştırıldığını, hükme esas alınan 24.01.2021 tarihli III. raporunda da bilgilenmiş kullanıcı olarak ortalama tüketiciden daha dikkatli ve özenli seçim yapabileceği bildirilmesine karşın, yerel mahkeme tarafından tahdidi olarak sayılan farklılıkların nasıl bilgilenmiş kullanıcılar arasında sayılması gereken öğretmenler/veliler/öğrenciler tarafından gözardı edilebileceğinin somutlaştırılmadığını, “...” ibaresinin kitap adı olarak ürünün içeriğini gösteren tanımlayıcı bir anlatım olması dolayısıyla, “?” figüründe olduğu gibi, soru bankası kitaplarının davacının tekeline bırakılamayacağını, tüketici nezdindeki en önemli hususun taraf markaları olduğunu ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE\t: Dava, tasarım hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
\tİnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\tDosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, mahkemece alınan birinci ve ikinci bilirkişi raporu arasındaki çelişkiyi gideren ve aralarında tasarım uzmanı öğretim üyelerinin de bulunduğu bilirkişilerden alınan 24/01/2021 tarihli usul ve yasaya uygun, denetime elverişli üçüncü bilirkişi raporunda, davacı tarafından davalının tasarım başvurusundan önce kullanılmaya başlandığı konusunda çekişme bulunmayan tescilsiz soru bankası kitap kapak tasarımına göre, davalının dava konusu tasarımının alt ve üstünde konumlanan yazıların yer ve oranları ile yarattığı grafik etkiler bakımından kapaklar
arasındaki farkın aynı yayın evinin bir başka yayını ya da bir sonraki baskısı seviyesinde kalabileceğinin ve dolayısıyla karıştırılma ihtimalinin olduğunun, tasarımlar arasında söz konusu olan farklılıkların tasarımın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde karıştırılma ihtimalini ortadan
kaldırmadığının ve dava konusu tasarımın ayırt edicilik unsuru taşımadığının açıklandığı, bu duruma göre mahkemece yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
\t1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
\t2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, davalı tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 59,30-TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile kalan 368,30-TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
\t3-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı uhdesinde bırakılmasına,
\t4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
\tDair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 26/01/2024 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
\t
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/01/2024
Başkan
...
Üye
...
Üye
...
Katip
...