T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/2257
KARAR NO\t: 2024/96
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t: ... (...)
ÜYE\t: ... (...)
ÜYE\t: ... (...)
KATİP\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 28/04/2022
NUMARASI\t: 2019/526 Esas - 2022/281 Karar
DAVACI\t: GROUPAMA SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ\t:Av. ... - ...
DAVALILAR\t: 1 -KALAYCIOĞLU TARIM ÜRÜNLERİ PAZARLAMA NAKLİYE SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLLERİ\t: Av. ... - ...
\t: Av. ... - ...
\t: 2 -KARTEPE LOJİSTİK TAŞIMACILIK TİCARET AŞ . - ...
VEKİLİ\t: Av. ... - ...
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ\t: 12/11/2019
KARAR TARİHİ\t: 22/01/2024
KR. YAZIM TARİHİ\t: 05/02/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin nakliye poliçesi ile sigortalamış olduğu emtianın, davalılar tarafından gerçekleştirilen nakliye sırasında meydana gelen tek taraflı kaza sonucu hasarlandığını ve bu kaza sebebiyle sigortalısına toplam 102.601,44 TL hasar ödemesi yapıldığını, kaza nedeniyle davalıların, müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu çünkü kazanın Kalaycıoğlu firmasına ait ... plaka sayılı araç ile yapılan nakliye sırasında meydana geldiğini, bu kazada tüm kusurun bu aracın sürücüsünde olduğunu, davalı Kartepe Lojistik Firmasının Nakliyeci firmanın diğer davalının ise hem alt müteahhiti hem de ... plakalı aracın maliki ve işleteni olduğunu, sigorta Poliçesi Genel şartları ve TTK gereği sigortalısına hasar ödemesi yapan sigorta şirketinin bu hasar ödemesi ve ferileri ile ilgili olarak sigortalısının haklarına halef olduğunu, bu halefiyet sebebiyle davalı şirketlerden yapmış oldukları ödemenin, dava öncesi yazı ile talep edildiğini, bununla da yetinilmeyerek ticari davalarda getirilen zorunlu arabuluculuk kurumu nedeniyle arabuluculuğa da müracaat edildiğini arabuluculuk aşamasında da bir anlaşma olmadığını, dava açmak zorunda kaldıklarını beyanla 101.601,04 TL hasar ödemesinin, ödeme tarihinden itibaren avans faizi ve yargılama giderleri ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Kartepe Lojistik Taşımacılık Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin diğer davalı şirket Kalaycıoğlu ile hiçbir ilişkisinin bulunmadığını, nakliyeci firmanın müvekkili şirketin olmadığını, İpekyolu Yurtiçi Nakliye ve Nakliye Organizatörlüğü A.Ş. olduğunu, bu nedenle gerçekleşen kazada müvekkilinin hiçbir sorumluluğu ve kusuru bulunmadığını, Kartepe Lojistik A.Ş. ve İpekyolu Yurtiçi Nakliye ve Nakliye Organizatörlüğü A.Ş. arasında akdedilen 02/05/2016 tarihli nakliye sözleşmeye istinaden nakliyecisinin kendisine ait veya kiraladığı araçlarla WİNSA ve PİMAŞ ürünlerinin, kasetlerinin, iade ürünlerinin ve üretim için kullandığı hammadde ve materyallerinin WİNSA ve PİMAŞ'ın ...adresinde bulunan deposundan WİNSA ve PİMAŞ'ın Türkiye genelindeki müşterilerine ve/veya depolarına zamanında ve tam şekilde sevkiyatın ve müşteriler tarafından gönderilecek hasarlı ve/veya sağlam iadeler ile boş kasetlerin WİNSA ve PİMAŞ'ın belirteceği depoya ya da fabrikasına sevkiyatını ve teslimini sağlayacağını, sözleşmede belirtildiği üzere WİNSA' nın ürünü müşteriye giderken söz konusu kazanın gerçekleştiğini, bu taşımada nakliye hizmetininİpekyolu Yurtiçi Nakliye ve Nakliye Organizatörlüğü A.Ş.’nin alt işvereni Kalaycıoğlu Tarım Ürünleri Pazarlama Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından gerçekleştirildiğini, davacı sigorta tarafından ödemenin de İpekyolu Yurtiçi Nakliye ve Nakliye Organizatörlüğü A.Ş.’ye yapıldığını, müvekkili şirketin gerçekleşen kazada hiçbir sorumluluğunun olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Kalaycıoğlu Tarım Ürünleri Pazarlama Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını, müvekkilinin işleten sıfatı bulunmadığını, her ne kadar kazanın müvekkiline ait araç ile gerçekleşmişse de müvekkilinin İzmit'e başka bir iş için mal gönderdiğini, aracın boşaltıması sonrasında araç sürücüsünün müvekkili şirketin bilgisi olmaksızın dava dışı İpekyolu Yurtiçi Nakliye ve Nakliye Organizatörlüğü A.Ş. firması ile anlaşarak araca mal yüklediğini ve taşıma sırasında kazanı gerçekleştiğini, taşıma işinin İpekyolu Yurtiçi Nakliye ve Nakliye Organizatörlüğü A.Ş. tarafından verilen talimatla ve tehlikesi de sürücü ve ilgili firmaya ait olmak üzere gerçekleştirildiğini, meydana gelen kazada müvekkili firmaya atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını, araç sürücüsünün %100 kusurlu olarak tek taraflı bir kazaya sebebiyet verdiğini, şoförün ağır kusuru nedeniyle illiyet bağının koptuğunu, dava dışı araç sürücüsünün müvekkili şirkette temsil ve imzaya yetkili bir kimse olmadığını, sürücünün müvekkili şirket adına yük talep fişi ve sevk irsaliyesi imzalamasının müvekkilini bağlamayacağını, müvekkilini sorumluluk altına sokmasının mümkün olmadığını, beyan edilen zarar miktarının da fahiş olduğunu, pimapen sevkiyat faturasında yer alan meblağın iki katı olduğunu, bedelin neye dayanarak belirlendiğinin taraflarınca anlaşılamamış olduğunu, tutara itiraz ettiklerini beyanla davanın İpekyolu Yurtiçi Nakliye ve Nakliye Organizatörlüğü A.Ş.'ne ihbarına, davanın tüm talepler yönünden usul ve esastan reddine, yargılama ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; \"... Davanın KABULÜ ile 101.601,04 TL'nin ödeme tarihi olan 17/09/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine ...\" şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı Kalaycıoğlu Tarım Ürünleri Pazarlama Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; \"müvekkilin işleten sıfatı bulunmayıp, davanın husumet yönünden reddi gerekmektedir. Meydana gelen kazada müvekkil firmaya atfedilebilecek bir kusur bulunmamaktadır. Müvekkil firma çalışanı olmayan ve müvekkilden taşıma işine ilişkin hiçbir talimat da almayan araç sürücüsü, müvekkil firma yönünden üçüncü kişi konumunda olup, %100 kusurlu olarak tek taraflı bir kazaya sebebiyet vermiştir. İşleten sıfatını kabul anlamına gelmemekle birlikte Yargıtay 17. HD. 9.2.2012 tarih, 2011/1517 E. ve 2012/1373 K. sayılı kararında da \"Araç işleteni, kazanın üçüncü kişinin ağır kusurundan kaynaklandığını kanıtlaması halinde sorumluluktan kurtulacağı belirtilmiştir. Dava konusu olayda dava dışı araç sürücüsünün tam kusurlu eylemi kazaya neden olmuştur. Bu nedenle araç işleteni ve trafik sigortacısının meydana gelen zarardan sorumlu tutulması mümkün değildir\" denilmiştir. Yine bu minvalde şoförün ağır kusuru nedeniyle illiyet bağı da kopmuştur. Araç sürücüsü, müvekkil şirketi imza ve temsile yetkili bir kimse olmadığı gibi şirketin çalışanı dahi değildir. Dava dışı araç sürücüsü, ihbar olunan ... isimli kimsenin taşıma işi için görevlendirdiği şoförü olup, kazaya konu olayda ...'ın talimatı ile taşıma işini gerçekleştirmiştir. Ayrıca dosyada mübrez delillerden de görüleceği gibi sürücü yük talep fişi ve sevk irsaliyesini kendi adına, müvekkil şirketin imza ve kaşesi olmadan imzalamıştır. Böyle bir taşıma anlaşmasından müvekkilin sorumlu tutulması açıkça usul ve yasaya aykırıdır (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/6801 E. ve 2018/1018 K.), KTK md. 107/I’e göre bir motorlu aracı çalan kimse dahi işleten gibi kusursuz olarak sorumlu tutulabilirken, haricen devralan kimsenin kusursuz sorumlu tutulmamasını hukuk düzeni ve evrensel hukuk normları korumayacaktır. Davacı tarafından talep edilen zarar da fahiş miktarda olup, pimapen sevkiyat faturasında yer alan meblağın iki katıdır. Gerekçeli kararda da dava dosyasındaki fotoğraflardan taşınan PVC malzemelerinde; deformasyon, kırılma veya
çatlama meydana gelip gelmediği hususunun tam olarak saptanamadığı belirtilmiştir. Tüm bunlara rağmen yalnız ekspertiz raporu esas alınarak doğrudan davacının talebi gibi, eksik inceleme ile karar verilmesi hukuka ve hakkaniyete aykırı olmuştur\" beyanı ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Davalı Kartepe Loj. Taşımacılık Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; \"TTK m. 875/1'e göre; \"Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.\" Taraflar arasındaki sözleşmeden ve TTK hükmünden açıkça anlaşılacağı üzere kazaya ilişkin tüm sorumluluk nakliye-taşıma işini yapan İpekyolu Yurtiçi Nakliye ve Nakliye Organizatörlüğü A.Ş.'ye aittir. Müvekkil şirketin herhangi bir kusuru ve sorumluluğu yoktur. Ancak gerek mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda gerekse mahkemece ihbar olunan şirket İpekyolu Yurtiçi Nakliye ve Nakliye Organizatörlüğü A.Ş. yönünden hiçbir değerlendirme yapılmaması usul ve yasaya aykırıdır\" beyanı ile yerel mahkeme kararının müvekkili lehine kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Davacı vekilinin, davalı Kalaycıoğlu Tarım Ürünl. Paz. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinafına cevap dilekçesinde özetle; \"Davalı Kartepe Lojistik A.Ş. İle dava dışı İpekyolu Yurtiçi Nakl.A.Ş. Arasında yapılan nakliye anlaşması huzurdaki davaya sebep olan kaza ve hasar için söz konusu olamaz.Çünkü kaza ve hasara neden olan nakliye eyleminin dava dışı firma tarafından gerçekleştirildiğine dair herhangi bir delil yoktur.Kaldı ki diğer davalı Kartepe Lojistik vekili de nakliye sözleşmesi örneği dışında huzurdaki davaya neden olan nakliyat eyleminin dava dışı İpekyolu Yurt İçi Nakl. A.Ş. firması tarafından gerçekleştirildiğine dair herhangi bir delil sunamamıştır. Bu bağlamda nakliye eylemi ile ilgisi bulunmayan İpekyolu firmasını sorumlu tutacak herhangi bir hukuki neden yoktur.Dolayısıyla davalı Kalaycıoğlu Ltd.Şti.vekilinin bu iddiası hukuka ve maddi vakıalara uygun değildir. Davalı vekilinin KTK 107/1 md.'sini örnek olarak göstermesi de somut olaya uygun değildir. Malum olduğu üzere; Söz konusu hasar bedeli müvekkil şirkete ödendikten sonra ödeyen tarafın bu hasara neden olan araç şöförüne rücuu mümkündür. Davalı vekili ödemeden sonra olabilecek olan ve bu davanın konusu olmayan ikinci aşamayı bu davanın konusuymuş gibi göstermeye çalışmaktadır. Dava dilekçemiz ile talep edilen bedel, faturalara dayalı olan ve yeminli eksper tarafından düzenlenen rapor ile subut bulan ve bu rapora göre sigortalıya ödenen bir bedel olup rastgele talep edilen bir bedel değildir. Kaldı ki yargılama sırasında bilirkişi incelemesi de yapılmış olup kaza ile zarar arasındaki maddi uyum saptanmış ve talebimizin toplam zararın içinde olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle davalı tarafın bu konudaki istinaf nedeni de hukuka ve maddi vakılara uygun değildir\" beyanı ile davalı yanın istinaf taleplerinin reddini talep etmiştir.
Davacı vekilinin, davalı Kartepe Lojistik Taşımacılık Ticaret A.Ş. vekilinin istinafına cevap dilekçesinde özetle; \"Kaza nedeniyle davalı Kartepe Lojistik Taşımacılık Ticaret A.Ş. diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludurlar. Çünkü kaza diğer davalı Kalaycıoğlu Firmasına ait ... plaka sayılı araç ile yapılan nakliye sırasında meydana gelmiş olup bu kazada tüm kusur bu aracın sürücüsündedir. Davalı Kartepe Lojistik Firması Nakliyeci firma ,diğer davalı ise hem alt müteahhit hem de ... plakalı aracın maliki ve işletenidir. Davalı Kartepe Lojistik A.Ş. ile dava dışı İpekyolu Yurtiçi Nakl. A.Ş. arasında yapılan nakliye anlaşması huzurdaki davaya sebep olan kaza ve hasar için söz konusu olamaz. Çünkü kaza ve hasara neden olan nakliye eyleminin dava dışı firma tarafından gerçekleştirildiğine dair herhangi bir delil yoktur. Kaldı ki davalı vekili de nakliye sözleşmesi örneği dışında hasara ödenen tazminata ve iş bu dava sonucu verilen yerel mahkeme kararına esas teşkil eden nakliyat eyleminin dava dışı İpekyolu Yurt İçi Nakl. A.Ş. firması tarafından gerçekleştirildiğine dair herhangi bir delil sunamamıştır. Davalı tarafın sunduğu tek delil iş bu davadaki diğer davalı ile kaza yapan araç şöförünü ve dava dışı sigortalımızı bağlamayan onların taraf olmadığı bir nakliyat sözleşmesidir. Bu sözleşmenin bu davada herhangi bir hukuki etkisinin olmaması nedeniyle yerel mahkeme tarafından nazara alınmaması ve bu davalının da diğer davalı ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna dair karar verilmesi hukuka ve maddi vakıalara uygundur\" beyanı ile davalı yanın istinaf taleplerinin reddini talep etmiştir.
DELİLLER:Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/04/2022 tarih, 2019/526 Esas - 2022/281 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; 6102 sayılı TTK' nın 1472. maddesinde düzenlenen rücuen alacak istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davacı sigorta şirketi tarafından nakliye poliçesi ile sigortalamış emtianın, davalılar tarafından yapılan nakliye sırasında meydana gelen tek taraflı kaza sonucu hasarlandığı, meydana gelen kaza Sebebiyle davacı tarafından sigortalısına toplam 102.601,44 TL hasar ödemesi yapıldığı, meydana gelen kaza nedeniyle davalıların, müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu çünkü kazanın Kalaycıoğlu firmasına ait ... plaka sayılı araç ile yapılan nakliye sırasında meydana geldiği, bu kazada tüm kusurun bu aracın sürücüsünde olduğu, davalı Kartepe Lojistik Firmasının Nakliyeci firma, diğer davalının ise bu davalının alt müteahhiti ve ... plakalı aracın maliki ve işleteni olduğu belirtilerek, ödenen 101.601,04 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi için eldeki davanın açıldığı, ilk derece mahkemesince açılan davanın kabulüne karar verildiği, verilen karara karşı davalılar vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
TTK' nın \"Halefiyet\" başlığı altındaki 1472. maddesinde; \"sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder\" hükmüne yer verilmiştir.
Dosya arasına aldırılan 25/12/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; dava konusu zararın meydana geldiği tek taraflı trafik kazasının 03/08/2018 tarihinde sabaha doğru 05.00 dolaylarında, yük nakli-ticari kullanım amaçlı olan ve ...’in sürücüsü olduğu ... plakalı açık kasa kamyonun (Scanıa marka), Gençosman köyü çıkışı, Nevşehir istikameti yönünde, karayolunun yol platformu dışında, yarma şev hendeğine aracın yan yatacak şekilde meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde, ... plakalı açık kasa kamyon sürücüsü ...’in tam kusurlu olduğu, dava dosyasındaki fotoğraflardan taşınan PVC malzemelerinde; deformasyon, kırılma veya çatlama meydana gelip gelmediği hususunun tam olarak saptanamadığı, mahkemece Ekspertiz raporu ve eki dokümanların esas alınması halinde ise, trafik kazası sonucu meydana gelen zararın miktarının ödeme tarihi (17/08/2018)itibariyle toplam 102.488,60 TL olacağı, Türk Ticaret Kanunu’nun 879.maddesine göre taşıyıcı; kendi adamlarının ve taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumlu olduğundan sürücü ...’in sebep olduğu hasardan personeli olduğu Kalaycıoğlu Tarım Ürünleri Pazarlama Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin de sorumlu olacağı ve bu zararı sürücüsü ...’ten talep etmesinin Karayolu Taşıma Yönetmeliği madde 33’ün c)fıkrasına göre hakkaniyetli olacağı, Türk Ticaret Kanunu’nun 888.maddesinin 3.fıkrasına göre asıl taşıyıcı ve fiili taşıyıcının müteselsilen sorumlu olacağı hükmünden hareketle gönderene karşı Kalaycıoğlu Tarım Ürünleri Pazarlama Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Kartepe Lojistik Taşımacılık Ticaret A.Ş.’nin birlikte sorumlu olacakları, taşınan yükün hasar tazmin bedelinin hesaplanmasında taşıyıcının sorumluluk sınırının Türk Ticaret Kanunu madde 882’ye göre belirlenmesi esasken; dava konusu olayda hasar sürücünün kasten veya pervasızca bir davranışı sonucu meydana geldiğinden hareketle Türk Ticaret Kanunu’nun 886.maddesine göre taşıyıcıların sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacakları yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.
Eldeki davada; davacının, Ege Profil Tic. ve San. A.Ş.'ye ait emtiayı 11/05/2018 tarihli yıllık nakliyat emtea sigortası abonman sözleşmesi ile sigortaladığı, dava dışı sigortalıya ait emtianın ... plakalı araç ile taşındığı sırada meydana gelen tek taraflı trafik kazasında hasarlandığı, sigortalıya toplam 102.601,44 TL hasar ödemesi yapıldığı, davacı sigorta şirketinin halefiyet ilkesi gereğince davalılara rücu ettiği, mahkemece dosya arasına kusur ve hasar miktarının tespiti ve davalıların sorumluluk durumuna ilişkin bilirkişi raporu aldırıldığı, dosya arasına aldırılan bilirkişi raporunda; sürücü ...' in kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği, ... plakalı aracın Kalaycıoğlu Tarım Ürünleri Pazarlama Nakliye Sanayi ve Ticaret A.Ş. adına kayıtlı olduğu, meydana gelen zarardan işleten sıfatıyla sorumluluğunun bulunduğu, 02/08/2018 tarihli taşıma irsaliyesinin Kartepe Lojistik adına düzenlendiği, taşıt plakasının ... olarak belirtildiği, 02/08/2018 tarih ve ... nolu yük talep fişinin Kartepe Lojistik Taş. Tic. A.Ş amblemli olduğu, şoförünün ..., araç plakasının ..., gideceği yerin Niğde, Nevşehir (2 yer) şeklinde gösterildiği, pimaş tonajının ise komple olarak belirtildiği, Türk Ticaret Kanunu'nun 879. maddesine göre taşıyıcının; kendi adamlarının ve taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumlu olduğu, sürücü ...' in sebep olduğu hasardan Kalaycıoğlu Tarım Ürünleri Pazarlama Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin de sorumlu olacağı, Türk Ticaret Kanunu'nun 888. maddesinin 3. fıkrasına göre asıl taşıyıcı ve fiili taşıyıcının müteselsilen sorumlu olduğu, gönderene karşı Kalaycıoğlu Tarım Ürünleri Pazarlama Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti ile Kartepe Lojistik Taşımacılık Ticaret A.Ş.'nin birlikte sorumlu oldukları, gerçek zararının belirlenmesi için yapılan ekspertiz raporunun delil niteliğinde olduğu, taşınan emtianın zarar gördüğü, bilirkişi raporunda 5824 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 22/17.maddesi hükmünde (hasarın yerindeliği, tazminatın tespitinin ve mevzuata uygunluğunun denetimi konusunda donanımlı bilgiye sahip sigortacıya ait) delil niteliğindeki ekspertiz raporunda yapılan araştırmalar sonucunda hasar bedeli 15.807,41 Euro olup, bu tutardan hasarlı ürünlerin 1.268,18 Euro sovtaj bedeli ve sigorta prim bedeli olan 22.390,73 Euro'nun binde 5 oranında hesaplanan 111,95 Euro muafiyet tutarının tenzili ile 14.427,28 Euro olarak tespit ve tediye edilmesinin dosya kapsamına uygun olduğunun tespit edildiği, bilirkişi raporunun ayrıntılı, gerekçeli ve hükme elverişli olduğu, rapora itibar edilebileceği ve davalıların açıklanan nedenlerle meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları gerekçesiyle 101.601,04 TL'nin ödeme tarihi olan 17/09/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine şeklinde karar verilmişse de verilen kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı yanılgılı kanaatle verildiği anlaşılmıştır.
6100 sayılı HMK hükümlerine göre; mahkeme, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir (266/1). Taraflar, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılması; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilirler (281/1). Mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden, yeni sorular düzenlemek suretiyle ek rapor alabileceği gibi, tayin edeceği duruşmada, sözlü olarak açıklamalarda bulunmasını da kendiliğinden isteyebilir (281/2). Mahkeme gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla tekrar incelemede yaptırabilir (281/3). Hakim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir.
6100 Sayılı HMK'nın 266.maddesi gereğince \"Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz.\"
Raporu serbestçe değerlendirme yetkisi hakimin, bilirkişinin yerine geçerek hakimlik mesleği dışında özel ve teknik bilgi gerektiren bir durumda şahsi bilgisiyle karar verebileceği anlamına gelmez. HGK’nın 04.02.2009 tarihli 2008/4-823 Esas, 2009/50 Karar sayılı kararında da hakimin kendisini bilirkişi veya bilirkişi kurulu yerine koyamayacağı, özel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda şahsi bilgisiyle sonuca gidemeyeceği, o konuda bilirkişi incelemesi yaptırması gerektiği belirtilmiştir.
Öte yandan;
TTK'nın 875/1. maddesi uyarınca Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan ve TTK'nın 879. maddesi uyarınca kendi adamlarının ya da yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmesi sırasındaki fiili ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.
TTK'nın 888/1 maddesine göre \"Taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiilî taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumludur.\" TTK'nın 880. maddesi uyarınca da \"(1) Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır. (2) Eşyanın hasara uğraması hâlinde, onun taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki fark tazmin edilir. Zararı azaltmak ve gidermek için yapılacak harcamaların birinci cümleye göre saptanacak değer farkını karşıladığı karine olarak kabul edilir. (3) Eşyanın değeri piyasa fiyatına göre, bu yoksa aynı tür ve nitelikteki malların cari değerine göre tayin edilir. Eşya, taşımak üzere teslimden hemen önce satılmışsa, satıcının faturasında taşıma giderleri mahsup edilerek gösterilen satış bedelinin piyasa fiyatı olduğu varsayılır\" TTK.'nın 882/1. maddesi uyarınca \"Gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır\" TTK.'nın 886. maddesi uyarınca \"Zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879 uncu maddede belirtilen kişiler, bu Kısımda öngörülen sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz.\"
6102 sayılı TTK'nın 863. maddesinde; sözleşmeden durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça gönderenin eşyayı taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorunda olduğu, taşıyıcının da ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. Yüklemeden genel olarak gönderen sorumlu olup, yükleme gönderen tarafından yapıldığında, taşıyıcının, yükleme ve istiflemeyi denetlemekle veya eşyanın taşıma sırasında zarara uğramasına neden olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir. Ancak, salt yükleme ve istiflemenin aracın manevra kabiliyetine etkisi ile güvenli seyrini bozup bozmayacağını denetlemesi, açık hata varsa, bunu gönderene bildirmesi taşıyanın mesleki ve genel sorumluluğu gereğidir (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi, 7. H.D., 18/12/2019 tarih, 2019/1113 E. 2019/1425 K.).
Eldeki davada; açıklanan tüm bu bilgiler ışığında somut olaya bakıldığında, ilk derece mahkemesince dosya arasına aldırılan bilirkişi raporunda TTK'nın 882/1 maddesi hükümlerinin değerlendirilmediği, oysa olayın somut bütününe bakıldığında dosya arasına aldırılan bilirkişi raporunda TTK'nın 882/1 maddesi hükümlerininin değerlendirilerek mahkemeye bir görüş bildirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Bu durumda mahkemece, taraflar arasındaki ilişkinin ve uyuşmazlığın nakliye poliçesi ve taşıma sözleşmesinden kaynaklandığı gözetilerek 6100 sayılı HMK’nın 281 maddesi uyarınca maddi gerçeğin ortaya çıkması için, tüm dosya kapsamı dikkate alınarak, TTK 'nın 882/1 maddesi hükümlerinin göz önünde bulundurularak konusunda uzman bilirkişilerden teşekkül edecek heyetten hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli rapor alınıp açılan dava hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde davanın kabulüne şeklinde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Gerekçeli karar başlığında; davacı şirket ile vekilin ve davalılar vekillerinin adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.
Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalıların ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,
2-KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 28/04/2022 tarih, 2019/526 Esas ve 2022/281 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,
5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi. 22/01/2024
\t\t\t\t
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*