T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/2121
KARAR NO: 2023/1377
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/12/2019
NUMARASI: 2018/421 Esas - 2019/1285 Karar
ASIL VE BİRLEŞEN DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ : 07/12/2023
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Asıl dava yönünden: Davacı vekili Mahkememize sunduğu 13/04/2018 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...Tavuk- ... isimli şahıs firması olduğu ve davalının şahıs firması olan ... Et-... ile arasında Et/Tavuk Alım/Satımına dayalı ticari ilişki bulunduğunu, müvekkilinin davalıya çek ve para gönderdiğini, bunun karşılığında da davalının Et ve Tavuk Ürününü gönderdiğini, müvekkili ile davalı borçlu arasındaki cari hesaba göre davalı borçlunun müvekkile teslim etmediği ancak bedeli ödenmiş mallardan dolayı müvekkilinin 135.762,45 TL alacağı bulunduğunu, bu sebeple İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından 51.000,00 TL üzerinden icra takibi başlattıklarını, davalının kötü niyetli olarak takibe itiraz etmesi nedeniyle İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından davalı borçlu aleyhine takibe konu edilmemiş 84.762,45 TL üzerinden icra takibine girişildiğini, davalı borçlunun bu dosyaya da itiraz ettiğini, takip konusu yapılan bu borçların tarafların defterleri ve vergi dairesinden istenecek BA formlarından çıkacağını beyanla davalı yanın İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yürütülen takibe vaki itirazının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen dava yönünden: Davacı vekili Mahkememize sunduğu 13/04/2018 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...- ... isimli şahıs firması olduğu ve davalının şahıs firması olan ...-... ile arasında Et/Tavuk Alım/Satımına dayalı ticari ilişki bulunduğunu, müvekkilinin davalıya çek ve para gönderdiğini, bunun karşılığında da davalının Et ve Tavuk Ürününü gönderdiğini, müvekkili ile davalı borçlu arasındaki cari hesaba göre davalı borçlunun müvekkile teslim etmediği ancak bedeli ödenmiş mallardan dolayı müvekkilinin 135.762,45 TL alacağı bulunduğunu, bu sebeple İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından 51.000,00 TL üzerinden icra takibi başlattıklarını, davalının kötü niyetli olarak takibe itiraz etmesi nedeniyle İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından davalı borçlu aleyhine takibe konu edilmemiş 84.762,45 TL üzerinden icra takibine girişildiğini, davalı borçlunun bu dosyaya da itiraz ettiğini, takip konusu yapılan bu borçların tarafların defterleri ve vergi dairesinden istenecek BA formlarından çıkacağını beyanla davalı yanın İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yürütülen takibe vaki itirazının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafa asıl ve birleşen dava yönünden dava dilekçelerinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ancak davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \"...Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, ticaret sicil kayıtları, dekontlar, takip dosyası, bilirkişi raporu, yemin, vesayet kararı, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; asıl ve birleşen dava yönünden davacı/takip alacaklısının davalı/takip borçlusu hakkında avans ödemesinin iadesi iddiasına dayalı olarak 84.762,45 TL ve 51.000,00 TL'nin tahsili istemiyle iki adet takip başlattığı, davalı/takip borçlusunun tebliğ edilen ödeme emri üzerine her iki takibe de borca ve fer'ileri yönünden süresinde itiraz ettiği ve takiplerin durduğu, asıl ve birleşen itirazın iptali davalarının süresinde açıldığı, uyuşmazlığın halli ve taraflar arasındaki ticari ilişkinin tespiti için defter incelemesine karar verildiği, davacının ticari defterlerine göre davalıdan 135.762,45 TL alacaklı olduğu ancak kaydı alacağın 51.000,00 TL'lik kısmını davalıya keşide edilen toplam bedeli 51.000,00 TL olan 3 adet çekten kaynaklandığı, bu çeklerin bedellerinin nakden ödendiğine ilişkin bir kayıt bulunmadığı ve bu çeklerin davalıya keşide edildiğine/teslim edildiğine ilişkin olarak herhangi bir tahsilat/tediye makbuzunun bulunmadığı, davalının ticari defterlerine göre ise takip ve dava tarihleri itibarıyla alacak ve borç bakiyesinin sıfır olduğu, tarafların ticari defterlerindeki mutabakatsızlığın davacıya ait ... bank Çarşı Şubesindeki hesaptan davalı ... adına yapılan 06/03/2017 tarihli ve 49.000,00 TL bedelli para transferi, 15/03/2017 tarihli ve 2.400,00 TL'lik para transferi, 22/03/2017 tarih ve 950,00 TL(800,00+150,00) para transferi ve 09/04/2017 tarihli ve 38.400,00 TL para transferi ile toplam 51.000,00 TL bedelli üç adet çekin davalı tarafın ticari defterinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığı, mutabakatsızlığa konu para transferlerinde açıklama kısmında borç ödeme havale bedeli ibaresinin yer aldığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 09.06.2004 tarih, 2004/4-362 Esas, 2004/347 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, havale, bir ödeme vasıtası olup, havalenin, mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı yolunda yasal karine mevcut olduğundan, bu yasal karinenin aksini (havalenin borcun ödenmesinden başka bir amaçla yapıldığını) ileri süren havalecinin (muhil), bu iddiasını kanıtlamakla yükümlü olduğu(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 11/10/2017 tarih, 2016/3067 Esas ve 2017/5255Karar sayılı ilamı), dosyadaki dekontlar ve ...' tan celp edilen hesap ekstresinde işlem açıklaması olarak \"borç ödeme havale bedeli\" nin belirtildiği, asıl dava yönünden dava konusu olan ve taraf defterleri arasında mutabakatsız bulunan 4 adet havalenin avans olarak gönderildiği iddiasını ispata elverişli dosyada delil bulunmadığı, asıl dava yönünden davacı tarafa yemin delilinin hatırlatılması üzerine teklif olunan yeminin davalı tarafça usulüne uygun olarak yerine getirildiği, bu haliyle asıl davanın ispatlanamadığı, birleşen dava yönünden ise davalıya toplam 51.000,00 TL bedelli olarak verilen 3 adet çekin nakden ödendiğine dair dosyaya herhangi bir belge sunulmadığı, davacı her ne kadar çeklerin hatır çeki olduğunu ve davalı tarafça çeklerden birinin takibe konulduğunu beyan etmiş ise de takip ve dava tarihi itibarıyla ödenen herhangi bir çek bulunmadığı, henüz ödenmemiş çekler yönünden ancak menfi tespit davası açılmasının mümkün olduğu, eldeki davada ise menfi tespit isteminin bulunmadığı, bu nedenle birleşen davanın yerinde olmadığı sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı reddine\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkil ... ile davalı/borçlu ... arasında et alım satımına ilişkin ticari ilişki bulunduğunu, davalı/borçlunun teslim etmesi gereken ürünleri teslim etmemesi ve taahhüt ettiği işlemleri yerine getirmemesi üzerine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyadan cari hesap alacağının 51.000 TL. bedelinden işleme başlanmış, davalı borçlu iş bu icra dosyasına kötüniyetli itiraz ettiğini, bu sebeple İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyadan davalı borçlu adına cari hesabın 84.762,45 TL. icra takibine konu edilmemiş olan kısmı üzerinden de takibe girişilmiş ve davalı borçlu bu dosyaya da kötüniyetli olarak itiraz ettiğini, itiraz edilen icra dosyalarının takibinin devam etmesi için itirazın iptali davası açılmış ve açılan dava yukarıda belirtilen gerekçe ile reddedildiğini, mahkeme'nin kurmuş olduğu hüküm hatalı olduğunu, mahkemece müvekkil tarafından davalı/borçluya gönderilmiş olan bedellerin avans niteliği taşımadığını belirterek davanın reddine karar verildiğini, öncelikle belirtmek gerekir ki müvekkil ve davalı arasında dava öncesinden devam eden bir ticari iş ve işler silsilesi bulunduğunu, bilirkişi raporunda açık olarak taraflar arası ticari iş ilişkisinin olduğu belirtildiğini, yine aynı raporda 06.03.2017 49.000,00-TL, 15.03.2017 tarihli 117,45-TL, 22.03.2017 tarihli 950,00-TL ve 09.04.2017 tarihli 38.400,00-TL'nin müvekkil tarafından davalı hesabına havale/eft yapıldığı ortaya koyulduğunu, ancak mahkeme bu banka ödemelerinin avans niteliğinde saymadığını, mahkeme, tarafların ticari defterlerinin incelenmesi hususunda dosyayı bilirkişiye tevdi ettiğini, 04.03.2019 tarihli bilirkişi raporun 7. Sayfadaki sonuç kısmında \" Davacı firma ticari defter kayıtlarında takip tarihleri itibarıyla davalıdan alacak olarak yer alan 135.762,45 TL. Bedelin; 84.762,45 TL. Kısmı yönünden davacının davalıdan alacaklı olduğu ve bu bedel üzerinden talepte bulunabileceği, 51.000,00 TL. Kısmı için davacının davalıdan alacaklı olduğunu kanıtlayamadığından talepte bulunamayacağı sonuç ve kanaatine varılmıştır.\" dendiğini, rapora tarafımızca kısmi itiraz olduğunu, yukarıda da değindiğimiz üzere bilirkişi raporu sonucunda müvekkilin davalıdan 84.762,45 TL. talep edebileceği sonucu ortaya çıktığını, bu rapora ilişkin hem davalının hem de tarafımızın yeni rapor alınması hususunda itirazlarımız olduğunu ancak mahkemece yeni bilirkişi raporu alınmasını gerek görmediğini, fakat mahkeme bilirkişi raporunu hiçe sayarak (bilirkişi tarafından tespit edilen 84.762,45 TL. Talep edilebilir kısmı) davanın reddine ilişkin hüküm kurduğunu, tarafların şahıs firması olduğu ve aralarında ticari bir iş ilişkisi olduğu bilirkişi raporunca tespit edildiğini, müvekkil tarafından et alımına ilişkin davalının hesabına para göndermiş olup iş bu bedeller ve verilmiş çekler müvekkilin ticari defterine kayıtlı olduğunu, davalı ...'ın bu bedellerin et alımına ilişkin olmadığını ispat etmesi gerekirken davalı cevap dilekçesini ve delillerini süresinde sunmamış ve bu hususu ispat edememiştir. Hal böyle iken davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken Yerel Mahkeme tarafından davının reddine ilişkin verilen karar hatalıdır.
GEREKÇE: Asıl ve birleşen dava, cari hesap(açık) alacağına dayalı olarak başlatılan takiplere davalı tarafça yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yukarıdaki gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekili tarafından yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Asıl dava dosyasında davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyasında, \"cari hesap bakiye alacağı\" sebebine dayalı olarak 84.762,45 TL asıl alacağın tahsili istemiyle 25/09/2017 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur. Birleşen dava dosyasında davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında, \"cari hesap bakiye alacağı\" sebebine dayalı olarak 51.000,00 TL asıl alacağın tahsili istemiyle 18/09/2017 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur. Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki davalar açılmıştır. Mahkemece uyuşmazlığın çözümü için tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun 222. maddesine göre, Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. Ayrıca usulüne uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. Davacının incelenen ticari defterlerine göre davalıdan 135.762,45 TL alacaklıdır. Davalı ticari defterlerinde ise davacı şirketle hesap bakiyesinin borç/alacak bakiyesi bulunmadığı tespit edilmiştir. Taraf ticari defterlerindeki mutabakatsızlığın sebebi davacı şirket defterlerinde kayıtlı 06/03/2017 tarihli 49.000,00 TL Tutarlı Havale Bedeli, 15.03.2017 Tarihli 117,45 TL Tutarlı Havale Bedeli, 22.03.2017 Tarihli 950,00 TL Tutarlı Havale Bedeli, 09.04.2017 Tarihli 38.400,00 TL Tutarlı Havale Bedeli ve 07.04.2017 Tarihinde yapılan Toplam Tutarı 51.000,00 TL olan 3 Adet Çek Keşidesi olduğu, davacı şirketin yapmış olduğunu iddia ettiği havalelere ilişkin dekontlarda\"borç ödeme havale bedeli'' açıklamasının bulunduğu, davacı tarafça ödemelerin avans ödemesi olduğunun iddia edildiği görülmüştür. Herhangi bir açıklama içermeyen dekontlar, kural olarak bir borcun ödendiğine karine teşkil eder. Davacı tarafça bu karinenin aksini ispat edecek bir delil sunulmamıştır. Davacı yanın Ticari defter Kayıtlarında 07.04.2017 Tarihinde Davalı Firmaya ... bank, ... Çek Numaralı, 06.05.2017 İleri Ödeme Vadeli, 10.000,00 TL Bedelli, ... bank, ... Çek Numaralı, 27.05.2017 İleri Ödeme Vadeli, 16.000,00 TL Bedelli, ... bank, ... Çek Numaralı, 24.06.2017 İleri Ödeme Vadeli, 25.000,00 TL Bedelli olmak üzere Toplam Tutarı 51.000,00 TL Çek Keşide ettiği ve bu ileri ödeme vadeli çek bedellerini davalı firma adına borç kaydettiği, ancak bu çeklere ilişkin davalı defterlerinde herhangi bir kayıt olmadığı, bilirkişi raporunda belirtildiği şekliyle çeklerin davalı tarafa keşide edildiği/ teslim edildiğine ilişkin davacı yanca herhangi bir tahsilat/tediye makbuzunun da dosyaya sunulmadığı görülmüş olup kaldı ki davacı tarafça çeklerin dava tarihi itibariyle ödendiğine dair delil de sunulmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda davacının ticari defterlerinin lehine delil teşkil edebilmesi için, belgeleme ve kaydın belgeye(evrak-ı müsbiteye) dayanması ilkesi[\"belge yoksa kayıtta yoktur\" ilkesi]'ne(TTK'nın 64/2. maddesi ve gerekçesinden) uygun olması gerekir. Bunun yanı sıra kaydın dayandığı belge dayanağının da ispatlanması gerekir. Dosya kapsamı itibariyle, dayanılan cari hesabı oluşturan kalemlerin davalıya avans ödemesi olarak verildiği ispatlanabilmiş değildir. Bu nedenle mahkemece asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 07/12/2023