T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2020/2403 Esas
KARAR NO\t: 2024/100
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 25/12/2018
NUMARASI\t: 2015/198 E. - 2018/379 K.
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 18/01/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 06.11.2013 tarihinde yayıncı-yazar sözleşmesi başlığı altında bir sözleşme akdedildiğini, bu sözleşme ile davalının müvekkiline ait \"...\" adlı kitabın basımını, dağıtımını, bünyesinde çıkardığı dergilerle, katılmayı taahhüt ettiği fuarlarla ve sair yollarla tanıtımını, editöryel ve grafik tasarım çalışmalarını, depolanmasını ve müvekkiline verilecek şifre ile internet sitesinde satış takip özelliğini kullanmasına olanak sağlamayı üstlendiğini, müvekkilinin ise davacının üstlendiği edimlere karşılık sözleşme tarihinde nakit ve peşin olarak 5.000,00- TL. ödeme yaptığını, davalının sözleşmenin 8. maddesindeki dergi yayıncılığı ile ilgili ve 9/6. maddesindeki fuar katılımına yönelik ve 14. maddesindeki yayınevinin internet adresindeki satış takip özelliği ile ilgili şifre verme taahhüdünü yerine getirmediğini, tarafların sözleşmeye kitabın 06.12.2013 tarihinde yayınlanacağına yönelik kesin vade içeren ek şart koyduklarını, bu tarihin müvekkilinin kitabın tanıtımı ile ilgili düzenleyeceği bir tanıtım günü sebebi ile belirlenmiş tarih olduğunu ve sözleşmeyi yaparken sözleşmenin esaslı unsurlarından biri olduğunu, davalının bu tarihe uymayarak kitabı 17 gün geç teslim etmesi nedeni ile müvekkilinin kitabının tanıtımı ile ilgili organizasyonu iptal etmek zorunda kaldığını ve yakın çevresi ile okur kitlesine mahcup olduğunu, müvekkiline teslim edilen 100 kadar kitabın da kalitesiz basım, kusurlu kalıp kesim, kusurlu redaksiyon ve siparişlerin geç ulaştırılması gibi ayıplarla dolu olduğunu, davalının basmayı taahhüt ettiği kitap sayısının 1.000 adet olduğunu, müvekkiline 100 adet kitap teslim edildiğini, davalıdan basılan kitapları nerede muhafaza altında bulundurduğu ile ilgili bilgi istediklerinde taraflarına bir bilgi verilmediğini, bandrolü alınan kitapların sözleşmeyi fesh ettikleri tarihe kadar gerçekte 1.000 adet basılmadığına yönelik şüphelerinin oluştuğunu, davalıya Edirne .... Noterliği'nin 18.03.2014 tarih ... sayılı ihtarnamesi ile sözleşmenin tek taraflı feshedildiğini ve ödenen ücretin iadesi ve sair hususların ihtar edildiğini belirterek, bu sebeplerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminat, 1.500,00 TL mahrum kalınan kitap satış geliri ve 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalıya dava dilekçesi 15/07/2014 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen yasal süre içinde cevap dilekçesi sunmamış, 05/01/2016 tarihli dilekçesi ile süresinde cevap dilekçesi sunmadıklarını ve savunmanın genişletilmesi yasağının istisnası olan ıslah haklarını kullandıklarını belirterek, müvekkilinin \"Roman Süsü\" isimli kitabı sözleşmeye uygun olarak 1.000 adet bastığını, Kültür Bakanlığı'ndan ücreti ödenerek bu kitap için 1.000 adet bandrol alındığını, sözleşmenin 4. maddesine göre yazarın ödeme yapması ve kitaba dair tüm evrakları teslim etmesi üzere yayım tarihinin 90 gün olduğunu, 06.11.2013 tarihli sözleşmeye konulan ek madde ile kitabın 1 ay içerisinde yayınlanacağının hükme bağlandığını, kitabın 06.12.2013 tarihine kadar yayınlanması taahhüt edilmiş olsa da müvekkilinin yazara telefonla kitabın basımının biraz gecikeceğini bildirdiğini, davacının da kitabın 06.12.2013 tarihinden sonra basılmasının kendisi için bir sıkıntı olmadığını belirtir beyanı üzerine kitabın 23.12.2013 tarihinde 1.000 adet olarak basıldığını, yazardan 23.12.2013 tarihli mali hakların kullanımına ilişkin izin belgesi alındığını ve 24.12.2013 tarihinde de kitap için 1.000 adet bandrol alındığını, davacının geç basıma muvafakat ettiğinin ekte sunulan davacının 11.12.2013 ve 17.12.2013 tarihli mailleri ile sabit olduğunu, müvekkilinin kişisel destekli yayınevi olduğunu, kitap yazan ancak henüz tanınmamış, kitabını bastırmak isteyen yazarlara hizmet verdiğini, sözleşmenin 7.3 maddesine göre müvekkilinin basımını yaptığı kitabın çalıştığı kitapevlerinden tedarik ve satış talebi gelirse o firmalara dağıtım yapılacağını, dilekçe ekindeki davacının kitabının kitabı talep eden kitapevlerine talep miktarınca (48 adet) gönderildiğini, kitaplardan bir kısmının (34 adedinin) ise iade geldiğini, neticede kitapevlerine 14 adet kitap satıldığını, 5 adet kitabın ise fuarlarda müvekkilince satıldığını, yazarın dağıtımı ve satışı yapılan toplam kitap sayısının 19 olduğunu, davacının da 100 adet kitabın kendisine gönderilmesini talep etmesi üzerine kendisine gönderildiğini, 100 adet kitabın kendisine gönderildiğinin dava dilekçesindeki beyanlar ile sabit olduğunu, geri kalan kitapların ise ekte fotoğrafları sunulduğu gibi müvekkilinin deposunda mevcut olduğunu, davacının müvekkilinin 1.000 adet kitap basılmadığına, dağıtım yükümlülüklerini yerine getirilmediğine, siparişlerin çok geç ulaştırıldığına ya da hiç ulaştırılmadığına dair iddialarını ispatlamakla yükümlü olduğu halde bu yönde somut bir delil sunmadığını, davacının kitabın kalitesiz basım, kusurlu kalıp kesim, kusurlu redaksiyon ile basıldığı iddialarını somutlaştırmak amacı ile dosyaya kitap örneği dahi sunmadığını, dilekçeye ekli kitabın sözleşmeye uygun nitelikte basılmış olduğunun bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkacağını, yazarın kitabından duyduğu memnuniyeti sosyal ağlarda dile getirdiğini ve bu hususta görseller paylaştığını, sözleşmenin 8. maddesine göre İkinci Adam Yayınları dergilerde yazmak isteyen tüm yazarlarına \"Edebiyat ve Aşk\" ya da \"Kitap Klübü\" adlı dergilerden en az birinde yazma imkanı vermek zorunda olduğunu taahhüt ettiğini, ancak davacının bu yönde müvekkiline ulaşan hiçbir talebinin olmadığını, müvekkilinin sözleşmenin 9. maddesine uygun olarak ekteki fuar belgelerinden de anlaşılacağı üzere İstanbul, Kocaeli ve İzmir'deki fuarlara katılarak taahhüdünü yerine getirdiğini, sözleşmenin 14. maddesinde belirtilen yazara kitap ve satış takip şifresinin yazarın şifre talep eden maili üzerine \"Kullanıcı adı: ... Şifre 647356\" olarak yazara verildiğini, davacının söz konusu iddialara dayanarak sözleşmeyi tek taraflı 2014/03 ayında haksız ve kötü niyetli olarak feshettiğini, sözleşmenin 17. maddesinde, yazarın İkinci Adam Yayınlarına gerekçeli kararını belirterek en az 30 gün önceden başvurarak sözleşmeyi iptal edebileceğinin, sözleşmenin kitap yayınlanmadan önce iptal edilmesi için İkinci Adam Yayınlarının editöryel çalışma, redaksiyon vb. yaptığı çalışmaların karşılığı olan bedelin düşüleceğinin, bu bedeli yayın evinin belirleyeceği ve sözleşmenin o şekilde iptal edilebileceğinin belirtildiğini, sözleşmeyi geriye etkili olarak tek taraflı feshetmesinin ödenen 5.000,00 TL' nin aynen iadesini istemesinin ne sözleşme hükümlerine göre, ne de BK.nun sözleşmenin feshine ilişkin düzenlemelerine göre mümkün olmadığını, davacının müvekkilinin fiilinden kaynaklı mahrum kaldığı kazanç kaybının ve manevi zararının olmadığını, ayrıca davacının müvekkiline hakaret suçundan Anadolu 11. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2015/580 Esas 25.02.2016 tarih 2016/125 Karar sayılı ilamı ile hüküm giydiğini, bu sebeplerle davanın reddini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararı:Mahkemece; \"Davanın KISMEN KABULÜNE, 5.000,00 TL sözleşme bedelinin 24.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacının 1.500,00 TL kitap satış bedeli talebinin ve 2.000,00 TL manevi tazminat talebinin REDDİNE,\" karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, maddi ve manevi tazminat yönünden hesaplanan vekâlet ücretlerinde hatalı hesaplandığını, 27.03.2017 tarihli bilirkişi raporunun gerekçesiz olarak dikkate alınmadığını, kararın delillerle bağdaşmadığını, davalının 1000 adet bandrol alarak bandrollere uygun kitap basımını gerçekleştirdiği, 100 adedini eser sahibine verdiğini sözleşme hükümlerinden hareketle manevi tazminat koşullarının oluşmadığı 2013 yılında aldığı bandrol miktarının 106.300 adet olduğu, bandroller karşılığı basılan kitaplar için imalatta kullanılabilecek kağıt miktarının yapılan kağıt alışları ile karşılanabileceğini davacının “dergi çıkartılmadı” iddiası derginin çıkartıldığına ilişkin somut delillerle, “fuarlara katılımın olmadığı” iddiası fuarlara katılımın gerçekleştiğine dair somut delillerle ispat edilebileceğini, bu savunma ve deliller inkâr kapsamını aşmadığını, dosya içeriğinden açıkça anlaşılacağı üzere bu savunma ve deliller yargılamayı geciktirme amacı da taşımadığını, istinaf konusu kararda müvekkilin haklı savunma ve delillerine itibar edilmemesi bozarak ortadan kaldırmayı icap ettiğini, bu sebeplerle İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 25.12.2018 tarihli, 2015/198 E.–2018/379 K. sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde lehe bozularak ortadan kaldırılmasına, davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
İstinafa Cevap: Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davalının müvekkile verdiği hizmet klasik yayıncılıktan farklı olarak, sektörde ... adıyla anılan, bütün giderleri ve riskleri yazarın üstlendiği ve bunun için peşin bir bedel ödediği; yayınevinin ise kitabın baskı öncesi(bandrol alımı, editörlük, mizanpaj, kapak tasarımı ve tasarım işlerini), baskısını, tanıtımını (dergi yayıncılığı, fuar, reklam), dağıtımını (internet sitesinde belirttiği dağıtım firmalarına), depolama, ücretsiz kitap verme vb. yükümlülükleri üstlendiği bir sözleşme olduğuu, davada maddi tazminat olarak hükmedilen miktarda bu sözleşme bedelinin iadesine ilişkin olduğunu, davalının sahte delil üreterek bu yükümlülüğünden kurtulmaya çalıştığını, davadan çok sonra basarak sunduğu dergiler gerçek kabul edilse bil dağıtımı yapılmadığından sözleşme maddesi ihlal edilerek cezai şart sorumluluğu doğduğunu, davalı dergi yayıncılığı dışında ne baskı öncesi yükümlülüklerini, ne baskıyı, ne de baskı sonrası dağıtım, tanıtım faaliyetlerini sözleşmede üstlendiği gibi yerine getirdiğini, kitabın basılan kısmının baskı kalitesinin düşük olduğunu ve süresinde yapılmadığını, editörlüğün kötü yapıltığını,, kitap takip şifresi verme yükümlülük ve taahhüdü yerine getirilmediğini, dağıtımının olması gerektiği gibi yapılmadığını, fuar organizasyonun taahhüt edilen şekilde yerine getirilmediğini, davalı tarafın istinaf taleplerinin gerçeği yansıtmadığını belirterek istinaf taleplerinin reddine, yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.Gerekçe ve Sonuç:HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava, taraflar arasında imzalanan 06.11.2013 tarihli yayın sözleşmesinin haklı sebeple feshine dayalı maddi ve manevi tazminat ile yoksun kalınan kazanç nedeniyle alacak istemine ilişkindir. Taraflar arasında düzenlenen 06.11.2013 tarihli yayın sözleşmesinde, davacıya ait \"Roman Süsü\" eserinin basımı, dağıtımını sağlamak üzere davalı tarafa yayma ve çoğaltmaya ilişkin mali hakların devredildiği anlaşılmıştır. Davacı, sözleşme konusu kitabın basımı, dağıtımı, tanıtımı, editöryel ve grafik tasarım çalışmaları, depolanmasını ve müvekkiline verilecek şifre ile internet sitesinde satış takip özelliğini kullanmasına olanak sağlamayı üstlenen davalıya edimlere karşılık sözleşme tarihinde nakit ve peşin olarak 5.000,00- TL. ödeme yaptığını, davalının ise kitabın tanıtımına ilişkin edimleri ile satış takip özelliği ile ilgili şifre verme taahhüdünü yerine getirmediğini, tarafların sözleşmeye kitabın 06.12.2013 tarihinde yayınlanacağına yönelik kesin vade içeren ek şart koyduklarını, davalının kitabı 17 gün geç teslim etiğini, taahhüt ettiği kitap sayısının 1.000 adet olduğunu 100 adet teslim edildiğini ve bunların da kalitesiz ve ayıplı olduğunu, bu nedenlerle sözleşmenin tek taraflı feshedildiğini beyanla 5.000,00 TL maddi tazminat, 1.500,00 TL mahrum kalınan kitap satış geliri ve 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Edirne .... Noterliği'nin 18.03.2014 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı tarafça davalıya, 06.11.2013 tarihli sözleşmenin 9/6, 14/1 ve 8/1-2-3-4-5-6-7 maddelerinin tümü ile ihlal edildiğinden, 17/1. maddesine dayanarak sözleşmeyi iptal ettiğini bildirdiği, davalıya 24 Mart 2014 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür. Davanın cevapsız bırakılması ya da süresi içinde cevap dilekçesi verilmemesi halinde davalının, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı 6100 Sayılı HMK'nın 128. maddesinde düzenlenmiştir. Davalı usulüne uygun tebligata rağmen süresinde davaya cevap vermediğinden ıslah suretiyle cevap dilekçesi ve delil bildirmesi olanaklı değildir. Dosya kapsamı ve bilirkişi incelemesi sonucunda ; taraflar arasında 06.11.2013 tarihli yayın sözleşmesi ile edebi eser niteliğindeki olduğu anlaşılan \"... \" isimli davacıya ait kitabın basımı konusunda sözleşme düzenlendiği , davacının sözleşme ile üstlendiği 5.000,00 TL bedeli davalıya ödeme edimini yerine getirdiği, davalının ise, dava konusu kitap için 1000 adet bandrol aldığı ve buna uygun üstlendiği basım ve dağıtım edimini gerçekleştirdiği, ve 100 adet kitabı davacı eser sahibine verdiği, buna karşılık kitabın tanıtımı konusunda sözleşmede belirlenen fuarların tamamına katılım, dergilerde yazı yazma ve reklam olanağı tanınması, satışları takip etme yetkisi verme ve yazarı bilgilendirme edimlerini yerine getirmediği, bu nedenle davacının sözleşmeyi fesihte haklı olduğu ve sözleşmenin 8.7 maddesi gereğince 5.000,00 TL sözleşme bedelini talep hakkının bulunduğu anlaşılmıştır. Diğer yandan mahkemece, davacının yazarı olduğu eseri toplam 1000 adet basım ve yayınının, tanıtımının üstlenilmesine rağmen, yeterli tanıtım yapılmaması nedeniyle toplam 35 adet satılarak, satışlarının düşük kalması, davalının sözleşme ile üstlendiği bilgi verme, satışları takip etme yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle davacının manevi yönden elem ve ızdırap duyacağı, gerekçesiyle manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; mahkeme gerekçesinde gösterilen sebeplerin 6098 Sayılı TBK 58. Madde de öngörülen sebeplerden bulunmadığı, haksız fiil ağırlığında bir sözleşmeye aykırılığın da söz konusu olmadığı anlaşıldığından manevi tazminat koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne,2- İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 25/12/2018 tarih, 2015/198 E., 2018/379 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,3-Davanın KISMEN KABULÜNE,-5.000,00 TL sözleşme bedelinin 24.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Manevi tazminat ve kitap satış bedeli taleplerinin REDDİNE, 4-İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;4/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL karar harcından peşin alınan 196,40 TL'nin mahsubu ile 231,20 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 4/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan: 25,20 TL başvurma harcı, 196,40 peşin harç, 3,80 TL vekalet harcı, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 370,60 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 3.596,00 TL'nin, davanın kısmen kabul edilmiş olması sebebiyle, 1.546,28 TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, 4/c-Maddi tazminat davası yönünden Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine 13/(1). maddesine göre 5.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 4/ç-Reddedilen kitap satış bedeli yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/(2)-(3). maddesine göre red edilen 1.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine, 4/d-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/3 maddesine göre red edilen manevi tazminat talebi yönünden 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine, 5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5/b-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 148,60 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 69,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 217,60 TL'nin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine,5/c-İstinaf yargılaması için davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,5/ç-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 18/01/2024