T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
TÜRK MİLLETİ ADINA
\tT.C.
\tKONYA
\t4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t:
KARAR NO\t:
HAKİM\t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVACI \t: ... - ... ...
VEKİLİ\t:
DAVALI \t: ... - ... ...
VEKİLİ\t:
DAVA\t: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ\t:
KARAR TARİHİ\t:
KARARIN YAZILDIĞI TARİH \t:
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
BEYANLAR:
Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu 11/04/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı ... adına İİK m.89'a göre üçüncü haciz ihbarnamesi tebliğ edildiğini, davacının haciz ihbarnamesinde bildirilen ...'a herhangi bir borcu bulunmadığının tespitinin gerekli olduğunu, anne-kız olan davacı ile ... arasında borç doğuracak şekilde herhangi bir hukuki işlem ve/veya olay mevcut olmadığını, ihbarnamelerin tebliğinden önce de böyle bir işlem ve/veya olay gerçekleşmediğini, davacının ihbarnamede bildirilen ...'a herhangi bir borcu ve uhdesinde bu şahsa ait herhangi bir mal bulunmadığını, Soyut borç iddiasını, davanın niteliği gereğince davalı takip alacaklısı ispatlamak zorunda olduğunu, davacı ev hanımı olup herhangi bir gelir getirici işte çalışmadığını, davacı adına kayıtlı taşınır ve/veya taşınmaz bulunmadığını, Açıklanan sebeplerle HMK m.334/1 gereğince davacının adli yardımdan yararlandırılmasına karar verilmesi gerektiğini, bu nedenle adli yardım taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep ettiğini, davacının, takip borçlusu ...'a herhangi bir borcu bulunmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KALDIRMA KARARI ÖNCESİ SAFAHAT
Mahkememizin 25/04/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile davaya bakmaya Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle karar verildiği görülmüştür.
Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 13/02/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile \"1-Davacı tarafın adli yardım talebi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Davacının istinaf talebinin esastan incelenmeksizin HMK.nun 353/1-a-4 maddesi gereğince Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin 25/04/2022 tarih ve ... -... E.K sayılı kararın KALDIRILMASINA, yukarıdaki gerekçede belirtilen eksikliğin ikmal edilerek yeniden yargılama yapılması için ilk derece mahkemesine gönderilmesine\" şeklinde karar verildiği ve dosyanın mahkememize gönderildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 2004 sayılı İİK'nın 89/3. maddesine dayalı olarak 3. şahıs tarafından açılan menfi tespit davasından ibarettir.
6102 sayılı TTK'nın 4 ve devam eden maddeleri uyarınca asliye ticaret mahkemeleri ticari davalara bakmakla görevlidir. Ticari davalar ise mutlak ticari dava ve nispi ticari dava olmak üzere iki kısıma ayrılmaktadır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1'inci maddesinde mutlak ticari dava türleri sınırlı sayıda sayılmıştır. Nispi ticari dava ise her iki tarafın ticari işletmesinden doğan uyuşmazlıklardan kaynaklı dava türüdür. Bu kapsamda bir davanın nispi ticari dava niteliğinde olması için tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın ticari faaliyetten kaynaklanması gerekir.
Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı kararı; ''Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, 6102 Sayılı TTK' nın 3. maddesi, 4. maddesi ve 5. maddesi uyarınca aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi' nin tüm ticari davalara bakmakla görevli olduğu, Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olup, mahkemece re' sen dikkate alınacağı, davacının çek dayanak gösterilerek icra dosyasından kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan icra takip dosyasında borçlu olmadığının tespitini talep etmiş olduğu, somut olayın TTK' da düzenlenen işlerden olduğu ve Asliye Ticaret Mahkemesinin görevine girdiği, Körfez İlçesinde müstakil bir Asliye Ticaret Mahkemesi olmadığı gerekçeleriyle, işbu mahkemenin görevsizliğine, dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine, karar kesinleştikten sonra süresi içerisinde istem halinde dosyanın görevli ve yetkili Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi' ne gönderilmesine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
İİK 89. maddesindeki haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemelerdir. Mahkemece, bu husus gözetilerek, işin esasına girilmesi gerekirken, yazılı şekilde Asliye Ticaret Mahkemesi' ne görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.'' şeklindedir.
Yine, Konya BAM . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı kararı; ''Dava ve takip dosyası içeriğine, dosyadaki yazılara göre; Her ne kadar ilk derece mahkemesince Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında çeke dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibin söz konusu olması nedeniyle, mutlak ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın Ticaret Mahkemesi tarafından çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş ise de, ilgili takip dosyasında takibin tarafları alacaklı ile borçlu olup, sadece onlar arasında mutlak ticari dava söz konusudur. İİK'nun 89/4 maddesine dayalı olarak açılan iş bu menfi tespit davasının davacısı olan Günay ... ise, kendisine haciz ihbarnamesi gönderilen 3. Kişi konumunda olup, onun tarafından açılan menfi tespit davası yönünden mutlak ticari dava söz konusu değildir. Kaldı ki, İİK'nun 89. Maddesi uyarınca menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemelerdir. Mahkemece bu husus gözetilerek işin esasına girilmesi gerekirken Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi doğru bulunmamıştır.'' şeklindedir.
Somut olayda, her ne kadar davacıya haciz ihbarnamesi gönderilen takip dosyasınında takip dayanağı bono ise de, bu bono eldeki davanın tarafları yönünden dava konusu değildir. Eldeki dava, İİK'nın 89. maddesi uyarınca davacının yedinde sayılan borçtan dolayı açılan menfi tespit isteminden ibarettir. Eldeki davada değerlendirilmesi gereken davacının dava dışı takip borçlusuna borçlu olup olmadığı hususudur. Bu bakımdan anılan emsal nitelikteki içtihatlar da dikkate alınarak davanın mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı kabul edilmiştir.
Bu aşamada davanın nispi ticari dava niteliğinde olup olmadığının belirlenmesi gerekir. Belirtildiği üzere bir davanın nispi ticari dava niteliğinde olabilmesi için davanın taraflarının tacir olması gerekir. Dosya kapsamında tarafların tacir olmadığı anlaşılmıştır.
Anılan nedenlerle davanın mutlak ya da nispi ticari dava niteliğinde olmadığı, uyuşmazlığın çözümünde asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu sonucuna varıldığından davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Hüküm: Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davanın mahkememizin görevli olmaması nedeniyle USULDEN REDDİNE, görevli mahkemenin ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun TESPİTİNE,
2-Görevsizlik kararı kesinleştiğinde 6100 sayılı HMK 20. Maddesi uyarınca talep halinde DOSYANIN YETKİLİ VE GÖREVLİ KONYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,
3-6100 sayılı HMK 20 Maddesi uyarınca, Mahkememizce verilen görevsizlik kararı sonucunda taraflardan birinin karar verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde kararı veren mahkemeye başvurarak dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesinin gerektiği, aksi taktirde davaya görevli mahkemede devam edilmemesi halinde re'sen davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin taraflara İHTARINA,
4-6100 sayılı HMK 20, 31/2.madde ve bendleri uyarınca, davanın açılmamış sayılması hakkında karar verilmesi halinde, yargılama giderleri konusunda karar tayinine,
5-6100 sayılı HMK'nun 331.maddesi gereğince; harç, vekalet ücreti ve yargılama giderleri hakkında yetkili ve görevli mahkemece KARAR TAYİNİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nın 341-345 maddeleri uyarınca gerekçeli taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek istinaf dilekçesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/01/2024
Katip ...\t\t\t\t\t\t\tHakim ...