T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/21
KARAR NO: 2023/1449
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/10/2020
NUMARASI: 2017/1035 Esas, 2020/589 Karar
DAVANIN KONUSU: Alacak - Alacak
KARAR TARİHİ: 20/12/2023
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Asıl dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan hakediş alacağının tahsili; karşı dava ise sözleşmeye aykırılıktan dolayı gecikme cezası ve zararın tazmini talebine ilişkin olup; mahkemece asıl ve karşı davaların kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraflarca istinaf talebinde bulunulmuştur. Davacı vekili, taraflar arasında 18/07/2016 tarihli Milas-Bodrum Havaalanı Havaaracı Bakım Onarım Tesisi Hangar Kompleksi Anahtar Teslim İnşaat İşleri Sözleşmesi ve işbu sözleşmenin tadiline ilişkin 25/11/2016 tarihli Ek Protokol imzalandığını, müvekkilinin sözleşme gereği üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini ancak, davalı tarafça işin ifasının çeşitli bahanelerle geciktirildiğini, her halükarda işin sözleşmeye uygun olarak tamamlanarak davalıya teslim edildiğini, ancak davalı tarafça hakediş alacağının yapılan ihtara rağmen ödenmediği gibi yapılan geçici kabul çağrısına da uyulmadığını, her ne kadar davalı taraf işin ifasının tamamlanmadığı iddiasında bulunmuş ise de, davalının 09/10/2017 tarihinde asıl işveren DHMİ Genel Müdürlüğüne başvurarak \"... Kompleksi inşaatının genel müdürlüğün onayladığı mimari alan projelerine uygun olarak bitirildiğini\", bu hususun müşavirlik firması ... tarafından da tespit ve tasdik edildiğini belirttiğini, yapımı tamamlanan işe dair 13-14 ve kesin hakedişlerin taraflarınca sözleşmede öngörülen sürelerde ve şekilde düzenlenerek imzalanıp davalının onayına sunulduğunu, sözleşmenin 9. Maddesinde kararlaştırılan 7 gün içinde konu hakedişlere itiraz edilmediğinden ve/veya onaylanmadığından münderecatının kabul edilmiş sayılacağı cihetle, hakediş tutarlarının faturalara bağlandığını, bu faturaların davalıya tebliğ edildiğini, davalının sözleşmede belirlenen 5 gün içinde bedelini ödemediğini, 19/10/2017 tarihli yazısında da davacıya 5.222.965,81 TL borcu olduğunu kabul ve ikrar ettiğini, davalının temerrüde düştüğünü belirterek, 5.598.544,22 TL asıl alacak 222.712,65 TL akdi temerrüt faizi olmak üzere toplam 5.821.256,87 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, taraflar arasında 18/07/2016 tarihli Anahtar Teslim İnşaat İşleri Sözleşmesi imzalandığını, işe başlandıktan sonra 25/11/2016 tarihli Ek Protokol düzenlendiğini, iş süresinin 197 günden 410 güne, bitiş tarihinin 01/09/2017 olarak belirlendiğini, davacıya 13/09/2017 tarihine kadar 19.059.640,90 TL hakediş ve stopaj ödemesi yapıldığını, davacının muaccel alacağı bulunmadığını, davacının işi geç ve ayıplı olarak ifa ettiğini, davacıdan eserdeki ayıp ve geç teslimden kaynaklı alacaklı olduklarını, bu hususta delil tespitinde bulunulduğunu, davacı yüklenici işi 25/11/2017 tarihine kadar sözleşmeye uygun olarak teslim edemediği için iş muayene şartı ile resen teslim alınmış ve geçici kabul muayenesine başlanması için yüklenicinin sözleşmenin 15. Maddesine göre vermekle yükümlü olduğu sözleşme bedelinin % 7 si oranında gayrikabili rücu tazminat mektubunu, sigorta poliçelerini, işçilerin aylık SGK prim ve ödeme belgelerini davalı adına satın alınmış olan hangardaki tüm demirbaşların faturalarını teslim etmesi için ihtar edildiğini, ancak karşı davalı yüklenicinin bahse konu sözleşmeye aykırılıkları gidermediği için geçici kabul aşamasına geçilmeden sözleşmenin 08/12/2017 tarihinde tek taraflı olarak Beyoğlu ...Noterliğinin 27/11/2017 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile feshedildiğini, bu nedenle mahkemece belirlenecek sözleşmedeki taahhüt, tekeffül, garanti, oranım ve diğer yükümlülüklerini yerine getirmemesinden doğan zararları eksik ve ayıplı ifa etmesinden doğan belirlenecek zararlarının ayıp oranında sözleşme bedelinden indirilerek asgari 1.000.000,00 TL'nin karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Asıl davada davacı, karşı davada davalı cevap dilekçeleri ile aleyhlerine açılan davaların reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. Mahkemeve; taraflar arasında 18/07/2016 tarihli \"Milas-Bodrum Havaalanı Havaaracı Bakım Onarım Tesisi ... Kompleksi Anahtar Teslim İnşaat İşleri Sözleşmesi ve sözleşmeye ek 25/11/2016 tarihli Protokol\" yapıldığı, asıl davada davacı yüklenicinin eser sözleşmesi ve eki protokol gereği hakediş alacak bakiyesini dava konusu ettiği, karşı davada ise davacı iş sahibinin aynı sözleşme ve protokol gereği işin geç ve ayıplı teslimi nedeniyle uğradığı zararların ve ceza-i şartın tazminini talep ettiği, tarafların dava konusu ettiği alacaklara ilişkin talimat yolu ile alınan bilirkişi raporuna göre asıl davada davacı yüklenici tarafça davalı adına düzenlenen 24.652.867,70 TL'lik tutardan, 739.586,03 TL'lik %3 stopajın düşülmesi sonucu davacının 23.913.281,67 TL hakediş alacağının oluşacağı, bu alacak miktarından davalı tarafça yapılan 18.387.521,00 TL hakediş ödemelerinin düşümü sonrasında davacının davalıdan 5.525.760,67 TL alacaklı olduğunun hesaplandığı; karşı dava yönünden ise davalı iş sahibinin eksik ve ayıplı imalat nedeni ile davalıdan 35.250,00 TL alacaklı olduğu, davacının bu alacağı yükleniciden talep edebileceği, cezai şart istemi yönünden her ne kadar bilirkişi kurulu geç teslimden kaynaklı 14 günlük toplam 140.000,00 TL cezai şart hesaplamış ise de, taraflar arasında geç teslim halinde kararlaştırılan cezanın ifaya ekli ceza niteliğinde olduğu, bu nitelikteki cezanın istenebilmesi için alacaklının ifayı kabul ederken ifaya ekli haklarını saklı tutması gerektiği, davalı-karşı davacı iş sahibinin eseri kabul ederken ifaya ekli haklarını saklı tutmadığı bu nedenle ifaya ekli cezayı isteyemeyeceği gerekçesiyle, asıl dava yönünden davanın kısmen kabulü ile 5.525.760,67 TL'nin 26/10/2017 tarihinden itibaren işletilecek yıllık % 10,57 oranındaki akdi temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine; karşı davada davanın kısmen kabulüne, cezai şarta ilişkin talebin reddine, eksik ve ayıplı işlere ilişkin bilirkişi raporu ile belirlenen 35.250,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Davacı-karşı davalı yüklenici vekili istinaf dilekçesiyle, işin sözleşmeye uygun olarak ifa edildiğini, projeyi yapan ... Ltd Şti'nin dosyada bulunan 04/10/2017 günlü raporunda \"Amaç-Bodrum Hangar Kompleksi İnşaatı DHMİ Genel Müdürlüğü tarafından onaylanan mimari avam projesine, mer'i mevzuat ile fen ve sanat kurallarına uygun olarak bitirildiği, tespit ve tasdik olunur\" denildiğini, karşı davacınında 09/10/2017 tarihinde DHMİ Genel müdürlüğüne verdiği 09/10/2017 tarihli yazısında \"... Kompleksi inşaatının Genel Müdürlük tarafından onaylanan mimari avan projesine uygun olarak bitirildiğini ve denetim firması tarafından onaylandığını, sözleşmenin tamamlandığını\" belirttiğini eksik ve ayıplı işten söz edilmediğini, 12 hakedişin herhangi bir itirazı kayıt olmaksızın ödendiğini, kendilerine herhangi bir tamir veya tadilat için müracaatta bulunulmadığını, ihtirazı kayıt konulmaksızın işin teslim alındığını, bu nedenle karşı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.Davalı karşı davacı iş sahibi vekili istinaf dilekçesiyle, taraflar arasındaki sözleşme bedelinin 19.863.320,00 TL+KDV olduğunu, eksik ve ayıplı işlere ilişkin Milas 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/21 D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırdıklarını, alınan raporda sözleşme konusu işin keşif özeti ve sözlemeye ekli birim fiyatlara göre hali hazırda malzeme ve imalat bedelinin en fazla 19.496.070,00 TL olarak belirlendiğini, davacıya ise 19.059.640,90 TL ödeme yapıldığını, sözleşmede bulunmayan iş artış talebinin eserin değeri ve yüklenici gideri, sözleşmenin ekleri, Kamu İhale Kanunu Yapım İşleri Genel Şartnamesi koşullarına göre belirlenip dikkate alınmadan yüklenicinin iş artışı ispat edilmediği halde kestiği faturalara dayanarak alacak talebinde bulunduğunu, hakedişi onaylanmış toplam 12 hakediş karşılığı 19.059.640,90 TL ödenmiş olup, 25/11/2016 tarihli ek protokolde de açıkça 13 nolu hakediş tutarı 2.568.320,00 TL olarak ve ödeme miktarınında 1.760.799,00 TL olarak belirlendiğini, 14 nolu hakedişin hiç bir zaman olmadığını, davalının faiz talebine ilişkinde temerrüt ihtarı olmadığından faize hükmedilemeyeceğini, mahkemenin davacı yüklenicinin kestiği faturalara dayanarak davanın kısmen kabulüne dair verdiği kararın hatalı olduğunu belirterek asıl davada verilen kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini, karşı davada ise; tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunda toplam 820.500,00 TL değerinde nefaset bedeli ile bilirkişi raporunda teknik araçlarla hesaplanması gerektiği bildirilen yapılan işteki ayıpların tespit edildiğini, 19/03/2020 tarihli beyan dilekçelerindeki hususlarla ilgili inceleme yapılmadan tahkikatın tamamlandığını, ayrıca gecikme cezasına ilişkin taleplerinin ise ifaya ekli ceza istenemeyeceği gerekçesi ile reddedildiği gibi gecikme gün sayısının da 87 gün olup sözleşmenin 7.1 maddesine göre günlük 10.000,00 TL den 870.000,00 TL gecikme cezasının yükleniciden tahsili gerektiğini, yükleniciye gönderilen ihtarnamelerde her defasında geçici kabul talebinin ve teslimin kabul edilmediğini ve gecikme cezasının tahakkuk ettirileceğinin bildirildiğini, bu nedenle karşı davanın kabulü yerine kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Asıl davada davacı-karşı davada davalı yüklenici, asıl davada davalı-karşı davada davacı ise iş sahibidir. Taraflar arasında 18/07/2016 tarihli Milas Bodrum Havaalanı Anahtar Teslim İnşaat Sözleşmesi ve sözleşmenin tadiline ilişkin 25/11/2016 tarihli ek protokol düzenlenmiştir. Asıl davada davacı ödenmeyen hakediş alacağını faizi ile birlikte talep etmiş, karşı davada iş sahibi geç teslim nedeni ile cezai şart ve eksik ve ayıplı iş bedelini ve ayıp oranında davacı alacağından indirim yapılmasını talep etmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre davacı yüklenicinin yaptığı iş bedelinin yerinde inceleme ile tespit edildiği, yapılan işin toplam bedelinin ve buna ilişkin düzenlenen fatura toplamının 24.652.867,70 TL olduğu, bu tutardan davalı iş sahibinin % 3 oranında 739.586,03 TL stopaj kesintisi yapması sonucu davacının 23.913.281,67 TL hakediş alacağı bulunduğu, davalı tarafça 18.387.521,00 TL hakediş ödemesi yapıldığı, yapılan ödemenin alacaktan düşülmesi sonucunda davacının yapılan teknik değerlendirmeye göre 5.525.760,67 TL bakiye alacağının bulunduğu, bu alacağa ilişkin İstanbul ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile 26/10/2017 tarihinde icra takibi yaptığı anlaşıldığından bu tarihten itibaren işletilecek yıllık % 10,50 akdi temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği; karşı dava yönünden ise bilirkişi raporunda hesaplanan eksik iş bedeli olan 35.350,00 TL'nin davacı yükleniciden tahsiline, davalı karşı davacı işi teslim alırken ihtirazı kayıt koymadığından geç teslim nedeni ile cezai şarta ilişkin talebinin reddine karar verilmiş olup, mahkemece dosya kapsamına uygun, denetime elverişli bilirkişi raporu esas alınarak kararda belirtilen gerekçelerle yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmuştur. Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/10/2020 tarih ve 2017/1035 Esas, 2020/589 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE, 2-Davacı-karşı davalı tarafından karşı dava için alınması gereken 2.407,93 TL istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 601,98 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.805,95 TL harcın davacı-karşı davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Davalı- Karşı davacıdan asıl dava için alınması gereken 377.464,71 TL istinaf karar harcından peşin alınan 94.366,18 TL'nin mahsubu ile bakiye 283.098,53 TL istinaf karar harcının davalı-karşı davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 4- Davalı- Karşı davacı ...dan karşı dava için alınması gereken 269,85 TL istinaf karar harcından peşin alınan 601,98 TL'nin mahsubu ile fazla yatırılan 332,13 TL istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı-karşı davacıya İADESİNE, 5-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerlerinde BIRAKILMASINA, 6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 20/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.