T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1455 - 2024/59
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2023/1455
KARAR NO\t: 2024/59
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 11/07/2023
NUMARASI\t\t: 2023/85 Esas 2023/476 Karar
ASIL DAVA DOSYASINDA;
DAVACILAR\t:
VEKİLLERİ\t:
DAVALI\t:
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 24/01/2024
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ\t: 24/01/2024
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı asıl ve birleşen dava davalısı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Asıl dosyada davacılar vekili dava dilekçesinde; 07/10/2014 tarihinde davalı ... idaresindeki ... plakalı otobüsün, sağ şeritte seyir halinde bulunan davalı ... idaresindeki ... plakalı aracın sola ani ve kontrolsüz bir şekilde geçmesi sonucu otobüsün kendisine göre sol şeridine hamle yapılmasına sebep olduğunu ve bu şeritte seyir halinde bulunan müvekkillerinin murisi müteveffa ...'ın kullanımındaki ... plakalı aracın karışmış olduğu kaza neticesinde ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, bu çarpışma sonucu 09/10/2014 tarihli polis memurlarının tuttuğu tespit tutanağında aracın sol tarafından otobüse çarpması sonucu maddi hasarın meydana geldiğinin tespit olunduğunu, ayrıca ... plakalı aracın otobüsü solladıktan sonra, otobüs ile ... plakalı aracın çarpışması sonucu ... plakalı aracın hareket ederek olay yerinden uzaklaştığının 09/10/2014 tarihli CD izleme tutanağı ile otobüs içinde bulunan kamera kayıtları aracılığı ile tespit edildiğini, ... plakalı aracın kontrolsüz ve açıkça kusurlu bir şekilde şerit ihlali neticesinde ... plakalı otobüs ile çarpışmasına neden olduğunu ve devamında otobüsün müteveffa ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın seyir halinde bulunduğu şeridin açıkça ihlal edildiğini ve neticesinde ölümlü ve maddi hasarlı kazanın meydana geldiğini, bu kaza neticesinde müteveffanın kesinlikle bir kusur veya ihlalinin bulunmadığını, müvekkillerinden ...'ın oğulları ve ..., ...ve ...'in kardeşleri olan müteveffa ...'ın henüz 18 yaşında iken davaya konu trafik kazası neticesinde kusursuz olarak hayatını kaybettiğini, bu olayın tüm aile fertleri açısından telafinin imkansız bir acı yaşanmasına sebep olduğunu, ayrıca müvekkilleri ... ve ...'ın oğulları ...'ın vefatı ile onun desteğinden yoksun kaldıklarını, desteğin henüz 18 yaşında olduğu ve meslek lisesinde eğitim gördüğü gibi hususların dikkate alınarak ilerde kazanılması muhtemel kazancının da hesaba katılması gerektiğinin dikkate alınarak destekliğinin kabulünün gerektiğini, eksikliklerin giderilmesi ile yapılacak olan aktüer bilirkişi incelemesinde bu hususların dikkate alınarak destek paylarının ve gelir oranının belirlenmesini talep ettiklerini, ... plakalı aracın sürücüsünün davalı ..., işleteninin ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve ZMMS sigortacısının ... Sigorta A.Ş. olduğunu, ... Sigorta A.Ş.ye zararın tazmini için gönderdikleri başvuru dilekçesinin 18/11/2014 tarihinde tebliğ olduğu ve şirketçe 7.891,00 TL tazminat ödemesi yapıldığı, ... plakalı aracın sürücüsünün davalı ... ve ZMMS sigortacısının davalı ... Sigorta A.Ş. olduğunu, ... plakalı müteveffanın kullandığı aracın ZMMS sigorta şirketinin ise ... ... Sigorta A.Ş. olduğunu ve ... ... Sigorta A.Ş.ye kendileri tarafından tanzim edilen kazaya ilişkin zararın tazmini için gönderdikleri talep dilekçelerinin 17.11.2014 tarihinde tebliğ olunduğunu ve taraflarına 18.100,40 TL yatırıldığını beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; ... ve ... ...'ın oğullarının ölümü nedeni ile destekten yoksun kalmaları nedeni ile her bir müvekkili için ayrı ayrı 5.000,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL maddi tazminatın ve her bir müvekkili için ayrı ayrı 25.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın olmak üzere toplam 60.000,00 TL tazminata hükmedilmesine, ..., ...ve ...'in ise kardeşlerinin genç yaşta vefatı nedeni ile her biri için ayrı ayrı 15.000,00 TL olmak üzere toplam 60.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine, maddi tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, manevi tazminatın ise sigorta şirketleri dışındaki diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesine, tüm tazminatların tamamına olay tarihinden itibaren en yüksek oranda mevduata uygulanan faiz yürütülmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacılar vekili talep arttırım dilekçesinde; davacılar ... için maddi tazminat taleplerini 22.824,79 TL, ... ... için maddi tazminat taleplerini 22.824,79-TL olarak arttırmıştır.
Davacılar vekili 07/04/2021 havale tarihli ıslah dilekçesinde; davacılar ... için maddi tazminat taleplerini 42.548,75 TL, ... ... için maddi tazminat taleplerini 42.548,75 TL olarak arttırarak, davanın bu miktarlar üzerinden karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davaya konu trafik kazasında müvekkilinin hiçbir kusuru ve kabahatinin bulunmadığını, her ne kadar trafik kazası sonucu yaşanan ölüme ilişkin, ... 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/1087 esas 2015/460 karar sayılı dosyası ile yapılan ceza yargılamasında alınan kusur raporunda müvekkiline tali derecede %20 kusur izafe edilmiş ise de müvekkilinin meydana gelen kazada tamamen kusursuz olduğu kanaatinde olduklarını, söz konusu ceza dosyasının da temyiz edildiğini ve halen Yargıtay'da olduğunu, davacıların davalılardan ve müvekkilinden talep ettiği 10.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının usul ve yasaya aykırı olup reddinin gerektiğini, dava dilekçesinin incelenmesinde ölenin, davacılara maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımının olmadığını, ölenin öğrenci olduğunu, davacıların devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içinde bulunmadığını, davacıların bu ölüm neticesinin muhtaç durumu düşmediğini, bu nedenle destekten yoksun kalma tazminatının yasal ve maddi koşullarının oluşmadığını, ayrıca ölen ...'ın işbu kazanın oluşmasında birinci derecede ve tam kusurlu olduğunu, desteğinden yoksun kalındığı iddia edilen ...'ın tam kusurlu olması nedeniyle, desteğin kusurunun kendilerine yansıyan davacıların tazminat istemlerinin de reddinin gerektiğini, ayrıca müvekkilinin davacılara manevi tazminat ödeme sorumluluğunun bulunmadığını, işbu kazanın oluşumunda ve sonrasında kendisine atfedilebilecek hiçbir kusurunun bulunmadığını, ...'ın kusuru nedeniyle bu kazaya sebebiyet verildiğini, bu nedenle davacıların bu taleplerinin de reddinin gerektiğini, ayrıca kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin kusurlu olduğu kabul edilse dahi talep edilen manevi tazminat miktarının çok fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde; davacıların dava dilekçesinde belirttiğinin aksine dava konusu yapılan kazada müvekkili belediyenin ve belediye ait ... plakalı otobüs sürücüsünün herhangi bir kusurunun bulunmadığını, trafik kaza tutanağında belirtildiği gibi ... plakalı otobüse arkadan çarpan ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...'ın kazaya sebebiyet verdiğini, kaza sonrası çekilen fotoğraflarda kazanın arkadan çarpma sonucu olduğunun belli olduğunu, bu nedenle karşı tarafın kusurlu davranışından dolayı müvekkili belediyenin tazminata mahkum edilmesinin mümkün olmadığını, ayrıca davacıların talep ettiği manevi tazminat miktarının da fazla olduğunu, bu talebin kabul edilmesinin de mümkün olmadığını beyan ederek müvekkili belediye hakkında açılan bu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davadan önce davacılar tarafının müvekkili şirkete başvurusu üzerine 20140041541-1 nolu hasar dosyası açıldığını ve işbu hasar dosyası kapsamında aktüerden rapor alındığını ve bu rapora göre belirlenen zarar tutarının %25 kusur oranına göre davacılara 16/01/2015 tarihinde 7.891,00 TL ödendiğini, davaya konu talepler bakımından davacıların başvurusuna müteakip sorumluluğunu yerine getiren müvekkili şirket açısından davanın reddinin gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusur ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacıların söz konusu olaydan dolayı SGK'dan herhangi bir ödeme alıp almadığının da tespiti gerektiğini ve yapılan ödemelerin hesaplanabilecek tazminat miktarından mahsubu gerektiğini, ayrıca hiç bir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte davacıların faiz talebinin olay tarihinden itibaren talepde bulunmasının hatalı olduğunu, faiz talebinin müvekkili şirketten ancak dava tarihinden itibaren başlatılabileceğini, davacıların avans faizi talebinin de hatalı olduğunu, haksız fiillerden ötürü ancak temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini beyan ederek dava konusu alacağın ödenmesi nedeniyle ödenen tutar ile zarar arasında bariz farkın söz konusu olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacılar vekilinin dava dilekçesinde 07/10/2014 tarihinde ölümlü trafik kazasına karıştığını belirttiği ... plakalı aracın, 24/01/2014-2015 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 4101400117310 numaralı ZMMS poliçesi ile ... adına ölüm halinde kaza tarihi itibariyle şahıs başına 268.000,00 TL'ye kadar azami sorumluluk tutarında müvekkili şirkete sigorta ettirildiğini, işbu teminat miktarının kişiye ödenecek miktar olmadığını, davalı müvekkilinin sigorta şirketinin şahıs başına azami teminat miktarını teşkil ettiğini, ancak davacılar vekilinin müvekkiline yönelttiği maddi tazminat taleplerinin reddi gerektiğini, ZMMS sigortalısının asıl amacının işletenin üçüncü kişilere karşı olan hukuki sorumluluğunun güvence altına alınması olduğunu, somut olayda; müvekkili sigorta şirketinin bizzat trafik sigortacısı olduğu ... plakalı aracın sahibi ve işletenine karşı hiç bir sorumluluğunun bulunmadığını, araç maliki ve işleteni olan davacıların kendi trafik sigortacısından tazminat talebinde bulunamayacağının mevzuat ve Yargıtay içtihatlarında açık olduğunu, ayrıca davacılar vekilinin davacı ... ile ilgili maddi tazminat talebinin de kabulünün mümkün olmadığını, davaya konu trafik kazası sonrasında yapılan başvuru üzerine müvekkili sigorta şirketi nezdinde 4100228287/1 nolu hasar dosyası açıldığını ve destekten yoksun kalma maddi tazminat hesabı yaptırıldığını, buna göre davacı anne ve babanın toplamda 18.100,40 TL destekten yoksun kalma maddi tazminat alacağı olduğunun tespit edildiğini ve bu tazminatın 03/12/2014 tarihinde vekilleri ...'e ödendiğini, ayrıca kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacılar vekilinin davacı ... ... ile ilgili destekten yoksun kalma maddi tazminat talebi yönünden bir an için davalı müvekkili sigorta şirketinin dava konusu maddi tazminat talebi ile sorumlu olduğunun düşünülse dahi, davalı müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun kusur oranında ve poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğunu, bu nedenle öncelikle kusur oranlarının belirlenmesi ile tazminat miktarının tespiti için aktüer hesabı yapılması gerektiğini, maddi tazminat hesabında Yargıtay içtihatlarına uygun olarak müvekkili sigorta şirketinin ödeme yaptığı gün itibariyle hesaplama yapılması gerektiğini ve müvekkili sigorta şirketince ödemesi yapılan tazminatın güncellenerek belirlenen maddi tazminat miktarından mahsup edilmesi gerektiğini, davacılar vekilinin olay tarihinden itibaren avans faizi talebinde bulunmasının da yasal olmadığını, maddi tazminat miktarının davacıya ödenmiş olması nedeniyle müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini ve davanın haksız fiil esasına dayandığını, bu nedenle talep edilebilecek faizin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz olması gerektiğini beyan ederek davacı ... ile ilgili talebin reddine, davacı ... ile ilgili talebin reddine, aksi halde belirttikleri şekilde hesaplama yapılması ile hüküm tesis edilmesine, olay tarihinden itibaren avans faizi talebinin reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirkette sigortalı olduğunu, öncelikle müvekkili şirketin hem asıl alacak hem de dava masrafları açısından poliçe limiti ile sorumlu tutulması gerektiğini, davacı tarafın işbu davayı açmadan önce müvekkili şirkete herhangi bir başvurusunun bulunmadığını, söz konusu olayın haksız fiilden kaynaklandığını, bu nedenle müvekkili şirketin ancak yasal faiz ile sorumlu olabileceğini, davacı tarafın kusuru ve zararını usulen ispat etmesi gerektiğini, davacıların ve ölenin yaşı, desteğin gelir durumu ve tazminata etki edecek diğer faktörlerin dikkate alınarak aktüer bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, zarar hesabında SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, eğer ödeme yapılmış ise yarısının tazminattan düşürülmesini talep ettiklerini beyan ederek davacıların haksız ve mesnetsiz davasının reddine, davacının davasını ispatı halinde müvekkili şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmamasına, aksi halde asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına, faizin en erken dava tarihinden itibaren başlatılması ile yasal faize hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili davanın reddini istemiştir.
Davalı ...'a usulüne uygun yapılan tebligata rağmen dosyayı cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmış, davalı vekili duruşmalardaki beyanlarında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; 07/10/2014 tarihinde davalı ... idaresindeki ... plakalı otobüsün, sağ şeritte seyir halinde bulunan davalı ... idaresindeki ... plakalı aracın sola ani ve kontrolsüz bir şekilde geçmesi sonucu otobüsün kendisine göre sol şeridine hamle yapılmasına sebep olduğunu ve bu şeritte seyir halinde bulunan müvekkillerinin murisi müteveffa ...'ın kullanımındaki ... plakalı aracın karışmış olduğu kaza neticesinde ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, bu çarpışma sonucu 09/10/2014 tarihli polis memurlarının tuttuğu tespit tutanağında aracın sol tarafından otobüse çarpması sonucu maddi hasarın meydana geldiğinin tespit olunduğunu, ayrıca ... plakalı aracın otobüsü solladıktan sonra, otobüs ile ... plakalı aracın çarpışması sonucu ... plakalı aracın hareket ederek olay yerinden uzaklaştığının 09/10/2014 tarihli CD izleme tutanağı ile otobüs içinde bulunan kamera kayıtları aracılığı ile tespit edildiğini, ... plakalı aracın kontrolsüz ve açıkca kusurlu bir şekilde şerit ihlali neticesinde ... plakalı otobüs ile çarpışmasına neden olduğunu ve devamında otobüsün müteveffa ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın seyir halinde bulunduğu şeritin açıkca ihlal edildiğini ve neticesinde ölümlü ve maddi hasarlı kazanın meydana geldiğini, bu kaza neticesinde müteveffanın kesinlikle bir kusur veya ihlalinin bulunmadığını, müvekkili ...'nın kardeşi olan müteveffa ... henüz 18 yaşında iken yukarıda açıkça izah edilen trafik kazası neticesinde ve ileride sabit olacağı üzere kusursuz olarak hayatını kaybettiğini, bu olayın tüm aile fertleri açısından telafisi imkansız bir acı yaşanmasına sebep olduğunu, gençlik çağında daha askerlik görevini dahi ifa etmemiş olan müteveffanın ölümü ailenin manevi anlamda yıkımına sebep olduğunu, bu nedenlerle ... nın kardeşini genç yaşta kaybetmesi ve manevi yıkımı nedeni ile uğradığı zararın tazmini için 15.000,00TL manevi tazminata hükmedilmesini, manevi tazminat taleplerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, tüm tazminatların tamamına olay tarihinden itibaren en yüksek oranda mevduata uygulanan faiz yürütülmesine karar verilmesini, yine müteveffa ... 'ın vefatı nedeni ile anne babası ve diğer kardeşleri adına açılan ve mahkemenin 2015/739 Esas sayılı dosyası üzerinden yürütülen maddi ve manevi tazminat talepli davaları ile birleştirilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; 07/10/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazasının oluşumunda müvekkili ...'ın hiçbir kusuru ve kabahati bulunmadığını, her ne kadar işbu trafik kazası sonucu yaşanan ölüme ilişkin, ... 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/1087 esas 2015/460 karar sayılı dosyası ile yapılan ceza yargılamasında alınan kusur raporunda müvekkiline tali derecede %20 kusur izafe edilmiş ise de müvekkilinin meydana gelen kazada tamamen kusursuz olduğu kanaatinde olduklarını, söz konusu ceza dosyasının da temyiz edildiğini ve halen Yargıtay'da olduğunu, davacının müvekkili ve diğer davalılardan 15.000,00 TL manevi tazminat talep ettiğini, bu talebin usul ve yasaya aykırı olup reddinin gerektiğini, ölen ...'ın işbu kazanın oluşmasında birinci derecede ve tam kusurlu olduğunu, müvekkilinin davacıya manevi tazminat ödeme sorumluluğu bulunmadığını, tüm bu olgular karşısında ölen ...'ın tam kusurlu olması nedeniyle manevi tazminat istemlerinin reddinin gerektiğini, bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı olan işbu davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde; davacının dava dilekçesinde belirttiğinin aksine dava konusu yapılan kazada müvekkili belediyenin ve belediyeye ait ... plaka sayılı otobüs sürücüsünün herhangi bir kusuru bulunmadığını, trafik kaza tutanağında da belirtildiği gibi kazaya müvekkili belediyeye ait ... plaka sayılı otobüse arkadan çarpan ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...'ın sebebiyet verdiğini, kaza sonrası müvekkili belediyeye ait otobüsün çekilmiş fotoğrafları incelendiğinde kazanın arkadan çarpma soncu olduğunun açıkça belli olduğunu, dolayısıyla karşı tarafın kusurlu davranıştan dolayı müvekkili belediyenin tazminata mahkum edilmesinin mümkün olmadığını, bu sebeple açılan davanın müvekkili belediye açısından reddini talep ettiklerini, bu kaza sonucu müvekkili belediye tarafından kazada kusurlu olan araç sahibi ve sigorta şirketi aleyhine hasar gören otobüsün hasar bedelinini tazmini için ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/375 Esas sayılı dosyasından dava açıldığını, davanın ilk duruşmasının 27/11/2015 tarihinde olduğunu, ayrıca davacının talep ettiği manevi tazminat miktarının da fazla olduğunu, davacının bu talebini kabul etmelerinin mümkün olmadığını, davacı tarafın kazada otobüs sürücüsünün kusurlu olduğu belirtilmiş ise de trafik kaza tutanağının müvekkili belediyeye ait aracın hasarlı fotoğrafı ve dosyadaki tüm belge ve bilgilere göre mahkemece bilirkişi incelemesi yapıldığında kusurun müvekkili belediyede olmadığının açıkça görüleceğini, bu nedenlerle müvekkili belediye hakkında açılan işbu haksız davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekili, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece kaldırma kararı sonrasında yürütülen yargılama sürecinde, 07/10/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde müteveffa ...'ın hayatını kaybettiği, davacıların müteveffanın desteğinden yoksun kaldığını iddia eden anne, baba ve kardeşleri olduğu, davacının kullanmış olduğu ... plakalı aracın ZMMS Sigortacısının davalı ... Sigorta A.Ş. olduğu, davalı ...'ın ... plakalı aracın sürücüsü olduğu, davalı T.C. ... Büyükşehir Belediyesinin bu aracın işleteni, diğer davalı ... Sigorta A.Ş'nin ise aracın ZMMS Sigortacısı olduğu, davalı ...'ın ... plakalı aracın sürücüsü olduğu, diğer davalı ... Sigorta A.Ş'nin ise bu aracın ZMMS Sigortacısı olduğu, meydana gelen kazada davalı ...'ın kusursuz olduğu, müteveffa ...'ın %80 oranında kusurlu olduğu ve davalı ...'ın %20 oranında kusurlu olduğu, bu sebeple müteveffanın hayatını kaybetmesi sebebiyle davacıların uğramış olduğu maddi ve manevi zararlardan sorumlu oldukları gerekçesiyle;
A- ASIL DAVADA;
\"1-Davacıların, davalı ... yönüyle açmış oldukları maddi ve manevi tazminat davalarının AYRI AYRI REDDİNE,
2-Davacıların, davalı ... SİGORTA A.Ş. yönüyle açmış oldukları maddi tazminat davalarının AYRI AYRI REDDİNE,
3-Davacı ...'IN MADDİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜ İLE; Davacının 07/10/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde hayatını kaybeden oğlu müteveffa ... yönüyle yoksun kaldığı 28.406,02 TL maddi zararının davalı ... Sigorta A.Ş(Kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 01/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte), ... Sigorta A.Ş(Kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile ve aynı zamanda kendi temerrüdünün hukuki sonuçlarından sorumlu olmak üzere 22.824,79 TL ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 06/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte), ...(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) VE T.C. ... Büyükşehir Belediyesinden(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLEDAVACIYA VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin talebinin her bir davalı yönünden AYRI AYRI REDDİNE, ... SİGORTA A.Ş. TARAFINDAN YAPILAN ÖDEMENİN İNFAZDA NAZARA ALINMASINA,
4-Davacı ...'IN MADDİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜ İLE; Davacının 07/10/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde hayatını kaybeden oğlu müteveffa ... yönüyle yoksun kaldığı 42.548,75 TL maddi zararının davalı ... Sigorta A.Ş(Kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 01/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte), ... Sigorta A.Ş(Kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile ve aynı zamanda kendi temerrüdünün hukuki sonuçlarından sorumlu olmak üzere 22.824,79 TL ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 06/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte), ...(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) VE T.C. ... Büyükşehir Belediyesinden(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLEDAVACIYA VERİLMESİNE, davacının ... SİGORTA YÖNÜNDEN fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE, ... SİGORTA A.Ş. TARAFINDAN YAPILAN ÖDEMENİN İNFAZDA NAZARA ALINMASINA,
5-Davacı ...'IN MANEVİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜ İLE; Davacının 07/10/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde hayatını kaybeden oğlu müteveffa ... yönüyle uğramış olduğu 20.000,00 TL manevi zararının davalı ...(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) ve T.C. ... Büyükşehir Belediyesinden(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin talebinin her bir davalı yönünden AYRI AYRI REDDİNE,
6-Davacı ...'IN MANEVİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜ İLE; Davacının 07/10/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde hayatını kaybeden oğlu müteveffa ... yönüyle uğramış olduğu 20.000,00 TL manevi zararının davalı ...(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) ve T.C. ... Büyükşehir Belediyesinden(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin talebinin her bir davalı yönünden AYRI AYRI REDDİNE,
7-Davacı ...'IN MANEVİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜ İLE; Davacının 07/10/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde hayatını kaybeden kardeşi müteveffa ... yönüyle uğramış olduğu 7.500,00 TL manevi zararının davalı ...(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) ve T.C. ... Büyükşehir Belediyesinden(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin talebinin her bir davalı yönünden AYRI AYRI REDDİNE,
8-Davacı ...'IN MANEVİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜ İLE; Davacının 07/10/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde hayatını kaybeden kardeşi müteveffa ... yönüyle uğramış olduğu 7.500,00 TL manevi zararının davalı ...(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) VE T.C. ... Büyükşehir Belediyesinden(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin talebinin her bir davalı yönünden AYRI AYRI REDDİNE,
9-Davacı ...'NIN MANEVİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜ İLE; Davacının 07/10/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde hayatını kaybeden kardeşi müteveffa ... yönüyle uğramış olduğu 7.500,00 TL manevi zararının davalı ...(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) VE T.C. ... Büyükşehir Belediyesinden(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin talebinin her bir davalı yönünden AYRI AYRI REDDİNE,
10-Davacı ...'IN MANEVİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜ İLE; Davacının 07/10/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde hayatını kaybeden kardeşi müteveffa ... yönüyle uğramış olduğu 7.500,00 TL manevi zararının davalı ...(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) VE T.C. ... Büyükşehir Belediyesinden(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin talebinin her bir davalı yönünden AYRI AYRI REDDİNE,
B- BİRLEŞEN DAVADA
07/10/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde müteveffa ...'ın hayatını kaybettiği,
Müteveffanın kullanmış olduğu ... plakalı aracın ZMMS Sigortacısının davalı ... Sigorta A.Ş. olduğu, davalı ...'ın ... plakalı aracın sürücüsü, diğer davalı T.C. ... Büyükşehir Belediyesinin ise bu aracın işleteni olduğu, davalı ...'ın ... plakalı aracın sürücüsü olduğu, meydana gelen kazada davalı ...'ın kusursuz olduğu, müteveffa ...'ın %80 oranında kusurlu olduğu ve davalı ...'ın %20 oranında kusurlu olduğu, bu sebeple müteveffanın hayatını kaybetmesi sebebiyle davacının uğramış olduğu manevi zararlardan davalı ... ile T.C. ... Büyükşehir Belediyesinin kusurları oranında sürücü ve işleten sıfatıyla sorumlu oldukları, hükme esas alınan kusur raporu çerçevesinde kazanın meydana gelmesinde kusuru olmayan ... yönüyle açılan davanın reddine, davacı ...'nın manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile; davacının 07/10/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde hayatını kaybeden kardeşi müteveffa ... yönüyle uğramış olduğu 7.500,00 TL manevi zararının davalı ...(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) ve T.C. ... Büyükşehir Belediyesinden(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle; 1-Davacı ...'NIN MANEVİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜ İLE; Davacının 07/10/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde hayatını kaybeden kardeşi müteveffa ... yönüyle uğramış olduğu 7.500,00 TL manevi zararının davalı ...(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) ve T.C. ... Büyükşehir Belediyesinden(Temerrüt tarihi olan 07/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin talebinin her bir davalı yönünden AYRI AYRI REDDİNE,
2-Davacının, davalı ... yönüyle açmış olduğu manevi tazminat davasının REDDİNE, karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece, müvekkil belediyenin taraf olmadığı ceza mahkemesi dosyasından alınan kusur raporuna istinaden iş bu hükmün kurulduğunu, müvekkil belediyenin, taraf olmadığı bir dosyadan alınan bilirkişi raporuna itiraz etme imkânı olmadığını, 30.09.2021 tarihli duruşmada bu hususta mahkemeye beyanda bulunulmuş ise de bu taleplerinin dikkate alınmadan müvekkil belediyenin yokluğunda alınıp kesinleşen kusur raporuna dayanılarak karar verildiğini, mahkemece iş bu dosyadan alınan 27.10.2016 tarihli Karayolları ... Müdürlüğü Eski Fen Heyeti raporunda; müvekkil belediyenin kusursuz olduğunun açıkça tespit edildiğini, mahkemece 3’lü bilirkişi heyetinden alınan bu rapora itibar edilmeyerek müvekkil belediyenin taraf olmadığı ceza dosyasından alınan rapora itibar edilerek müvekkil belediyenin tazminata mahkûm edilmesinin hatalı olup verilen kararın istinaf incelemesi neticesi kaldırılması gerektiğini, karara dayanak yapılan bilirkişi raporunda; yaşı itibari ile çalışması bulunmayan müteveffanın 20 yaşına gelmesi halinde mesleğine uygun bir işte çalışması halinde elde edeceği aylık gelirinin asgari ücretin 1.10 katı düzeyinde olacağı şeklinde rapor düzenlendiğini, bu nedenle bilirkişinin varsayımdan hareketle maddi tazminat hesabını asgari ücretin 1.10 katını dikkate alarak yaptığını, yapılan hesaplamanın adil ve hakkaniyete uygun olmadığını, müteveffanın somut durumda çalıştığı bir işi olmadığı dikkate alınarak yapılacak hesaplamanın asgari ücret dikkate alınarak yapılması gerektiğini, manevi tazminat ilişkin olarak ise mahkemece kazanın oluş şekline, kusur durumuna göre ve kaza tarihi itibari ile takdir edilen manevi tazminat miktarlarının da yüksek olup, miktar itibari ile zenginleşmeye yönelik olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili, birleşen davaya yönelik istinaf dilekçesinde; asıl davaya yönelik istinaf sebeplerini tekrar etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
Asıl dava, ölümlü trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat, birleşen dava ise manevi tazminat istemine ilişkindir.
Kusura ilişkin olarak yapılan istinaf incelemesinde, kesinleşen ceza dosyasında alınan kusur raporunda, sanık sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki otobüs ile gerisinden gelen araç trafiğini tehlikeye düşürecek vaziyette kontrolsüz ve ani şekilde sol şerit üzerinde fren yaptığı anlaşılmakla kazanın oluşumunda dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışı ile tali kusurlu, müteveffa sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki otomobil ile önünde ani şekilde fren yapan sanık sürücü ... sevk ve idaresindeki otobüs nedeniyle etkin fren tedbirine başvurmadığı, otobüs ile arasında yeterli takip mesafesi bırakmayarak otobüse arkadan çarptığı anlaşılmakla kazanın oluşumunda dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışı ile asli kusurlu, sanık sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobil ile kendi şeridini takiben seyri sırasında kendisini geçmek isteyen sanık sürücü ... sevk ve idaresindeki otobüsün kendi aracına sürttüğü anlaşılmakla kazanın oluşumunda atfı kabil kusuru bulunmadığı, sonuç olarak sanık sürücü ...'ın %20(yüzde yirmi) oranında tali kusurlu olduğu, müteveffa sürücü ...'ın %80(yüzde seksen) oranında asli kusurlu olduğu belirlenmiştir.
Dosyada keşfen düzenlenen 02/04/2016 tarihli raporda, sürücü ...’ın olay yerine yaklaştığı sırada önünde sağ şeritte seyreden ... yönetimindeki ... plakalı otomobili sollamaya geçtiği ve sollamayı tamamlamak üzere iken sağ yan tekerleği sağ şeride yaklaşık 50 cm. kadar girmiş durumda seyrini sürdürdüğü sırada, otobüsün sağ arka çamurluk yan ve sağ arka tekerlek kesimi ile ... plakalı otomobilin sol kapı aynası, sol ön çamurluk, sol ön kapı kısmına sürtünme şeklinde çarptığı ve yavaşladığı, duruşa geçme için fren yaptığı sırada, ... plakalı otomobilin sola manevra yapmadığı ve doğru seyrettiği hususunun kamera kaydında net bir şekilde görüldüğü, sürücü ...'ın, önünde seyretmekte olan otomobili solamaya geçtiği sırada kazaya sebebiyet verdiği geçme kurallarına uymamakla, tek yönlü yolda şeride tecavüz ederek seyrini sürdürdüğü sırada ilk çarpışma olayına sebebiyet verdiği ve olayda % 20 oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'ın, tek yönlü yolda sağ şeridi takiben seyir halinde iken, olay yerine yaklaştığında kendisini sollayan otobüsün sadmesine maruz kaldığı olayda kusursuz olduğu, sürücü ...'ın, sol şeritte seyir halinde iken olay yerine gediğinde, aynı yönde ön ilerisinde seyreden otobüsün, ... plakalı otomobile sürtünme şeklinde çarpıp yavaşladığını fark edememekle, ön ilerisinde aynı yönde seyreden otobüsü yakın takip ederek sol şeritte yavaşlayan otobüsün arka kesimine otomobilin ön kesimi ile önlemsizce çarpmakla % 80 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
Somut olayda, kesinleşen ceza dosyasında alınan raporla dosyada mevcut olan 02/04/2016 tarihli raporun birbirini teyit ettiği, dosyada keşfen alınan rapora karşı davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının itirazlarını sunduğu ve savunma hakkını etkileyecek bir hususun bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Desteğin gelirine ilişkin olarak ise, her somut olayda farazî desteğin ölmemiş olsaydı, hayatın normal seyrine ve tecrübelere göre yaşı, yaşadığı çevre, devam ettiği veya almış olduğu eğitimi, eğitim sürecindeki başarı düzeyi, aile efradının eğitim düzeyi ve gelir durumu dikkate alınarak gelir seviyesinin belirlenmesi gerekmektedir.
Somut olayda müteveffanın, ... ... Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi Müdürlüğü tarafından verilmiş öğrenci belgesi kapsamından vefat ettiği tarihte 11. sınıfta öğrenim gördüğü anlaşıldığından, 5510 sayılı Kanunun 34/b-1 maddesi hükmü dikkate alınarak 20 yaşında lise öğrenimini bitireceği ve çalışmaya başlayacağı muhtemel tarih gözetilmiş ve ... Ticaret Odasından yapılan araştırma neticesinde, Tesisat Teknolojisi ve iklimlendirme alanı mezunu bir kimsenin ücretinin asgari ücretin 1,10 katı olacağı belirlenmiş olup, desteğin gelirinin usul ve yasaya uygun olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Hükmolunan manevi tazminat miktarına ilişkin olarak ise, TBK'nın 56/2. maddesi hükmüne göre; “Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.”, aynı Yasa'nın 51. maddesinde ise; “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre, hâkimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Manevi tazminatın miktarı bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmamalıdır. Manevi tazminatın miktarının belirlemesinde her olaya göre değişen özel hal ve şartlar gözetilmelidir.
Hâkimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir etmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370) Zira TMK'nın 4. maddesi Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hakimin, hukuka ve hakkaniyete göre karar vereceğini öngörmektedir. Belirtilen bu hususlar ve özellikle somut olayda kaza tarihi, olayın gerçekleşme biçimi, müteveffanın kusur oranı, müteveffanın, davacıların çocuğu ve kardeşi olması, davacılara yakınlığı, davacıların yaşadığı ve ömür boyu yaşayacağı üzüntü, elem ve ıstırabın ağırlığı, manevi tazminatın davacılar için zenginleştirici, davalı yönünden fakirleştirici olmaması gerektiği ilkesi, paranın satın alma gücü, ülkenin ekonomik koşulları, hakkaniyet ilkesi ve tüm dosya kapsamı birlikte gözetildiğinde; hükmolunan manevi tazminatı hakkaniyete uygun bulunmuştur.
Açıklanan nedenlerle, usul ve yasaya uygun olarak verilen ilk derece mahkemesi kararına karşı asıl ve birleşen dava davalısı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;\t
1-Asıl ve birleşen dava davalısı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 10.140,95 -TL istinaf karar harcından, peşin yatırılan 2.677,00 TL istinaf karar harcının mahsubuyla, bakiye 7.463,95 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-İstinaf talebinde bulunan davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yatırılan gider avansından varsa, kullanılmayan kısmın yatıran davalıya iadesine,
5-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, bakiye harç tahsili ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,\t
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 24/01/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t
\t\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.