T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
ESAS NO\t\t: 2023/598 Esas
KARAR NO\t\t: 2024/60
DAVA\t\t: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ\t\t: 12/09/2023
KARAR TARİHİ\t: 23/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle: Davacıların ... tarihinde kurulan davalı kooperatifin kurucu üyesi olduğunu, davacı ... tarafından Davalı Kooperatif'in \"... tarihinden sonra yapılan tüm genel kurul toplantılarının ve bu toplantılarda alınan tüm kararlarının iptali ve genel kurulda seçilen denetleme ve yönetim kurulu üyelerinin görevlerine son verilerek kooperatife kayyum atanması\" istemiyle açılan Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı davasında ... tarihli celse 4 nolu ara kararı uyarınca kooperatif yetkililerinin isticvabına karar verilmesi üzerine kooperatif vekili tarafından dosyaya sunulan beyan ve belgelerden bir kısım hususların öğrenildiğini, ... tarihli genel kurulda üye başına toplam 21.000 TL ödenmesine karar verildiğini, bu karar kapsamında, toplam 68 üyenin kooperatifte kayıtlı adreslerine ödeme yazısı gönderildiğini, bunlardan 52 üyeye gönderilen tebligatların sonuçsuz kaldığını, ... tarih ve ... sayılı yönetim kurulu kararıyla; kooperatifte kayıtlı adreslerine gönderilen ödeme istemleri sonuçsuz kalan 52 üyeye ana sözleşmenin 14. maddesi, KK M. 16. ve 27 uyarınca gazete ilanı yapılmasına, ödeme için 1. ilanda 10 gün, 2. ilanda 1 ay süre tanınmasına, hala ödemenin yapılmaması halinde ise 3. ilan yapılarak kooperatiften ihraç edilmelerine karar verildiğini, ... Gazetesinin ... tarihli baskısında; 52 üyeye ana sözleşmeye ve Kooperatifler Kanununa uygun ilk ihtar yapıldığı, Yapılan ilk ihtara rağmen 52 üye her hangi bir ödeme yapmadığı, ... Gazetesinin ... tarihli baskısında; 52 üyeye ana sözleşmeye ve Kooperatifler Kanununa uygun ikinci ihtar yapıldığı, Yapılan ikinci ihtar üzerine de 52 üye her hangi bir ödeme yapmadığı, ana sözleşmeye ve yasaya uygun iki ihtara rağmen 52 üyenin kooperatif üyeliğinden kaynaklı ödemeleri yapmamaları üzerine Kooperatif Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla ihraçlarına karar verildiğini, ihraç kararının da ... Gazetesinin ... tarihli baskısında ilan edildiğini, ... tarihli genel kurul kararı ile de 52 üyenin ihraç edilmesine ilişkin kararın uygun olduğuna karar verildiği ve ihraç kararının kesinleştiğinin ileri sürüldüğü, davalının davacılara usulüne uygun hiçbir tebligat yapmadığını, yönetim kurulu kararını alan kişilerin usul ve yasaya uygun şekilde seçilmediğini, yönetim kurulu üyesi olmadıkları, bu hususta edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, KK m. 27 hükmü bulunduğu, Tebligat Kanunu m. 28 gereği davacıların adresi meçhul bir kişi olmadığını, kooperatifin kurucu üyesi ve Antalya'nın en eski ve köklü turizm şirketi olan ... yöneticileri olduğunu, Antalya'da çalışmakta ve yaşamakta olduklarını, kooperatifte kayıtlı adreslerine hiç tebligat çıkarılmadığını, internet araması ile dahi adreslerinin görülmekte olduğu diğer Kooperatif üyelerinin yurtdışı adreslerine dahi tebligat çıkarılmışken davacılara tebligat çıkarılmadan ilanen tebligat yoluna başvurulmasının kötüniyetli ve kasıtlı olduğunu, KK m. 16 gereği ihraç kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, aynı maddede çıkarılma kararının gerekçeli olarak tutanağa geçirilmesi gerektiğini, ortaklar defterine de yazılacağını, kararın onaylı örneğinin, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere 10 gün içinde notere tebliğe edileceğini ve ortağın bu tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içinde itiraz davası açabileceğini, ihraç kararının notere tebliğ edilmediğini, ihraç kararının Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı davasına sunulan beyan dilekçesi ile öğrenildiğini ve davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığından bahisle Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı davacıların ihracına ilişkin kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalı kooperatifin ... tarihinde kurulduğunu, son 5 yıl olağan genel kurul toplantısının yapılmaması nedeniyle kooperatifin 2013 yılında münfesih olduğunu, Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas ve ... karar, ... tarihli ilamıyla; kooperatifin ihyasına karar verildiğini, aynı Mahkemenin ... tarihli ek kararı ile tasfiye memuru atandığını, ... tarihli genel kurul toplantı tutanağı gereği tasfiye memurları, kooperatif kayıtlarında adresleri bulunan 61 üyeye iadeli taahhütlü olarak çağrı kağıdı yapıldığını, kooperatif kayıtlarında adresleri bulunmayan kişilere de ilanen tebliğ yapıldığını, kooperatif hakkında ihya kararı alındıktan sonra genel kurul toplantısına çağrıyı Mahkemenin ... yılında atadığı tasfiye memurlarının yaptığını, ... tarihli toplantı tutanağı gereği davacıların kayıtlarda adresleri olmadığından davacılarla birlikte toplam yedi kişiye - adresleri bulunmayan - tasfiye memuru tarafından gazete ilanı yoluyla tebliğ yapıldığını, davacılar ile kooperatifi kurmak için zorunlu 7 kişiyi tamamlamaya yönelik olan 5 kişinin, irtibat adreslerinin kooperatif kayıtlarında olmamasının bir soru işareti olduğunu, ... tarihli toplantıdan sonra usulüne uygun bir şekilde yönetim kurul oluşturulduğunu ve de kooperatife ait defter ve kayıtlardan anlaşılacağı üzere usulüne uygun bir şekilde ihraçların yapıldığını, davacıların ihracı ... esas sayılı dosyadan öğrendikleri iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davacıların anılan davayı da süresinde açmadığını, zamanaşımı itirazının bulunduğu, davanın TMK m.2'ye Maddesine aykırı olduğu, davacıların kooperatifi kurduktan sonra 16 adet yazlık yapı için toplam 68 üye kaydı yaptığı, 4 kişiye 1 yazlık olacak şekilde üye kaydı yaptığını, bu durumun davacıların baştan niyetlerinin ne olduğunu gösterdiğini, üyelerin büyük çoğunluğunun yabancı uyruklu olduğunu, davacıların da içinde bulunduğu kişilerce son 5 yıl olağan genel kurulunu toplamayarak 2013 yılında kooperatifin münfesih olmasını sağladığını, kooperatifin yapı kooperatifi olduğunu, kooperatifin amacının halen tamamlanmadığını, davalının aidat yükümlülüğü olan bir kooperatif olduğunu, yazlık yapıların ferdileştirmeleri dahi henüz yapılamadığı, davacıların yazlık yapıların imarsız yapıldığını iyi bildiği ve bunun için de aidat toplanması gerektiğini bildiklerini, 2018 yılında üye başına ödenmesi gereken aidatın ... tarihli tutanağın 5. Maddesi ile kararlaştırıldığı, yapıların değerinin birden bu bölgede artması ve de buna bağlı olarak üyeliğin değerinin de artması nedeniyle davacıların adeta hiçbir şeyden haberleri yokmuş gibi dava açtığını, Yüksek Mahkeme emsal kararları kapsamında davacıların uzun süredir aidat ödemediğini, kooperatife uzun süredir uğramadıklarını, aidat borçlarının olup olmadığını takip etmediklerini, bu nedenle zımnen kooperatifle olan ilişkilerini uzun süre önce kestikleri davacıların dilekçesine göre bu bölgede yaşadıkları ve kooperatifle irtibat kurmalarının kolay olduğunu, bölgede emlak piyasasının birden artması ve de buna bağlı olarak kooperatif üyelik bedelinin de artması nedeniyle davacıların uzun süredir arayıp sormadıklarını, hiç gitmediklerini, aidat borcu var mı yok mu diye takip etmedikleri kooperatif üyeliğinin peşine düştüğünü, kurucu üye davacıların adreslerinin kooperatif kayıtlarında yer almaması nedeniyle tasfiye memurunun iadeli taahhütlü çağrı yapamadığını, gazete ilanı ile çağrı yaptığını, davacıların çoğunluğu yabancı olan üyelerin kendilerine ulaşmamaları için adres bildirmediğinin düşünüldüğünü, olağan genel kurul toplantılarının yapılamaması nedeniyle kooperatifin münfesih olmaya sürüklendiğini, neticeten davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı kooperatif yönetim kurulunun ... tarihli ve ... sayılı davacı ... ve ...'un ortaklıktan ihracına ilişkin kararın kooperatifler kanunu ana sözleşmeye aykırı olup olmadığı, iptalinin gerekip gerekmediği taraflar arasında ihtilaflıdır.
MahkememizceAntalya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davalı kooperatifin kayıtları temin edilmiş, Mahkememizin ... E sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiştir.
Dosyanın 1 mali müşavir ve 1 ticaret hukukunda hesap uzmanı bilirkişiden oluşacak heyete tevdi ile; davaya konu yönetim kurulu kararının KK ve Ana Sözleşmeye aykırı olup olmadığı ve iptalini gerektirir yasal nedenler bulunup bulunmadığı hususunda rapor tanzimi istenmiş;
Mali müşavir bilirkişi ..., nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenen 10/12/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle:
1-... tarihli genel kurul toplantı çağrısının ... ... tarihli gönderi tevdi listesi 61 üyeye gönderi yapıldığı, davacılara iadeli taahhütlü çağrı gönderildiğine dair dosyada bilgi ve belgeye rastlanmadığı, toplantı tutanağına göre gereği 7 ortağın adresinin tespit edilememesi nedeniyle çağrı yapılmadığından bahisle tasfiye memuru tarafından ... tarihli ... ilan edildiği, buna ilişkin gazete fotokopisinin ticaret sicili dosyasında bulunduğu, kooperatife kayıtlı 68 ortaktan 8 ortağın asaleten ve vekaleten olmak üzere toplantıya katıldığı, hazır bulunanlar listesi gereği davacıların toplantıya katılmadığı, listede davacıların adlarının bulunduğu ancak adreslerinin yazılı olmadığı,
2-Gündemin 5.maddesinde imar affı için daire başına 20.000,00 TL.'nin ... tarih akşamına kadar ödenmesi, ödeme yapmayan ortakların ihraç işlemlerine başlanmasına oy birliği ile karar verildiği,
3-Gündemin 6.maddesinde kooperatife borcu olan ortaların tespiti ile bir sonraki genel kurulda gündeme getirilmesi hususunda yönetim kuruluna oy birliği ile yetki verildiği, yıllık 1.000,00TL. aidat alınmasına oy birliği ile karar verildiği,
4-... tarih ve ... sayılı yönetim kurulu kararında davacıların da aralarında bulunduğu - ortakların borçlarını - içeren listenin adreslerine ulaşamadığından bahisle 1. İlanda 10 gün süre verilerek, 2.ilanda ise 1 ay süre tanınmasına, ödeme yapılmaması halinde 3.ilan yapılarak ihraç edilmesine karar verildiği,
5-... tarih ve ... sayılı yönetim kurulu kararında davacıların da aralarında bulunduğu ortakların borçlarını içeren listenin ... tarihinde ilanın, ... tarihinde 2.ilanın yapılmasına rağmen ödeme yapılmadığından ihraç edilmelerine ve bu hususta 3.ilan yapılmasına karar verildiği,
6-... tarihli ... Gazetesinde 1.ilanda “... \"nden (Aidat Borcu Ödeme İhtarıdır.) ” başlıklı ilanda davacıların 21.000,00 TL. “şer borcu olduğunun yer aldığı, ... tarihli ... Gazetesinde 2-ilanın yayımlandığı, ... tarihli ... Gazetesinde 3.ilanın yayımlandığı,
7-Davalı kooperatifin ... tarihli genel kurul toplantı tutanağına göre kooperatife kayıtlı 16 ortaktan 10 ortağın asaleten ve vekaleten toplantıya katıldığı, hazır bulunanlar listesinde davacıların adlarının yer almadığı ve toplantıya katılmadıkları, davacılara çağrı çıkarıldığına dair dosyada bilgi ve belgeye rastlanmadığı, gündemin 5.maddesinde yasal yükümlülüğünü yerine getirmeyen ve ... tarih ... nolu yönetim kurulu kararı ile kooperatiften ihraç edilen ortaların ihraç işleminin ve adı geçenlerin ortaklar listesinden çıkarılmasının uygunluğuna oy birliği ile karar verildiği,
8-Davalının Ticaret Sicili Dosyasında davacı ... tarafından davalı kooperatife Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesi ... sayılı ilam gereği kooperatifin ihyası davası ikame ettiği, ilamda davacı ... “un adresinin “...” adresinin yazılı olduğu, ilamda davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı ve davanın kabulüne karar verildiği, ayrıca taraflar arasında icra dosyası ile itirazın iptali davası bulunduğunun görüldüğü,
9-Davacıların kooperatif kuruluş evrakları arasında “...” olarak adreslerinin yazılı olduğu, davacıların ... tarihli ve ... tarihli genel kurul toplantısına katıldıkları,
10-Davacılara çağrı çıkarılmayan ... tarihli genel kurulda imar affı nedeniyle 20.000,00 TL. para toplanmasına ve 1.000,00TL. aidat ödenmesine karar verildiği, parasal yükümlülüğünü yerine getirmeyen ortaklara yapılan ilan ihtarında davacıların 21.000,00'şer TL. borcunun bulunduğunun yazılı olduğu, Yüksek Mahkeme kararları gereği, iptal davası süresinin başlaması için ise, ihraç kararının ortağa usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmesi zorunlu olduğu ve ihraç kararına dayanak yapılan ihtarnamelere ilişkin tebligatların davacıya TK ve ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği hususunun değerlendirilmesi gerektiği, kooperatiflerin Tebligat Kanunu Tüzüğün 1. maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlardan olmadığından Tebligat Kanunu'nun 28. maddesindeki adres araştırması ve sonucuna göre ilanen tebligat yaptırma yetkisi bulunmadığı yönünde Yüksek Mahkeme kararları uyarınca davacıların parasal yükümlülüklerinin bildiriminin davalı kooperatifte kayıtlı olan adreslerine tebligat yapılmaksızın gazetede ilan edildiği, iptal davası açma süresinin başlaması için ihraç kararının noterden tebliğ edilme gerekliliğine uyulmadan gazeteden ilan edildiği, iade dönen tebligat sonucu TK ve tüzükte belirtilen noter kurumunun adres araştırma ve ilanen tebligat yapma yetkisinin bulunduğu, bu sebeplerle parasal yükümlülüklerin yerine getirilmesine ilişkin 1.ve 2.ihtarname ile ihraç kararının usulüne uygun olup olmadığına dair takdirin Mahkemeye ait olduğu\" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif ortaklığından ihraca ilişkin verilen kooperatif yönetim kurulu kararının iptaline yöneliktir.
Antalya ...ATM.nin ... E-... K sayılı ... tarihli kararı ile Ticaret Sicil Müdürlüğünce re'sen terkin edilen davalı Kooperatifih ihyasına karar verildiği, ... tarihli ek karar ile kooperatife ...'ın tasfiye memuru olarak atandığı belirlenmiştir.
Davacılara ihraç kararlarının adreslerine ulaşılamadığından bahisle ... Gazetesi aracılığı ile ... tarihinde ilanen edildiği, İstanbul BAM 45.HD 2022/621 E-2022/661 K, 2020/475 E-2021/892 K , İzmir BAM 20.HD 2020/676 E-2021/1168 K, Antalya BAM 11.HD 2020/933 E-2021/1521 K sayılı ve Yargıtay 23. HD 2016/1304 E-2016/3534 K sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere; davalı kooperatifçe ihraç kararının, kooperatife bildirilen adreste tebliğ edilememesi üzerine Tebligat Kanunu ve Tüzük hükümlerine göre resmi ve hususi müessese ve dairelerden ve zabıta vasıtasıyla adres araştırması yaptırmak ve sonucuna göre ilanen tebligat yapılması için Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebligat yapmak yetkisine sahip olanlardan biri olan yetkili noterlikten ihraç kararının tebliğinin istenebileceği halde bu yönde girişimde bulunulmadığı, yine yerleşik yargısal içtihatlara göre, genel kurul ihraç kararının tebliğinin noter aracılığı ile yapılmasının yasal zorunluluk olmadığı, ancak tebliğ edildiğinin ispatı gerektiği, somut olayda davacılara bu kararın tebliğ edildiğine dair delil sunulmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle davanın K.K 16.maddesinde belirtilen 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı kabul edilerek davanın esası hakkında yargılama yapılmıştır.
Davacıların kooperatife karşı olan mali yükümlülüklerini yerine getirmedikleri gerekçesi ile K.K 27.maddesine dayanılarak kooperatif üyeliğinden ihraç edildiği tespit edilmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı Kooperatif anasözleşmesinin 14/2. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda Yargıtay 23.HD emsal kararları doğrultusunda; Mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının, ihtarnamelerde belirtilen borç miktarının hesaplanmasına esas alınması gereken temerrüt faizi oranı bakımından gerektiğinde bilirkişiden gerekçeli, ayrıntılı ve denetime elverişli bir rapor alınması, ihtarnamelerde gerçek borçtan fazla bir borcun ödenmesinin istenilip istenilmediği, ihtarnamelerde ödenmesi istenen borç miktarı ile gerçek borç miktarı arasında fahiş bir fark olup olmadığı, diğer anlatımla ihraç kararının gerçek borcu yansıtan ihtarnamelere dayanıp dayanmadığı belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu ilkeler ışığında toplanan deliller ve tüm dosya mündericatına göre; davacılara gönderilen ihtarnamelerin içeriğinde borcun neye ilişkin olduğu açık ve anlaşılır olarak belirtilmediği gibi, her iki ihtarnamenin ... Gazetesi aracılığı ile yapılan ilan ile davacılara bildirildiği, yukarıda izah edildiği gibi Kooperatifin Tebligat Kanunu ve Tüzük hükümlerine göre ilanen tebligat yapma yetkisinin bulunmadığı, dolayısı ile ihraç kararının dayanağı 1. ve 2.ihtarın davacılara kanunda öngörülen şekilde tebliğ edilmediği, sonuç olarak davacıların davalı kooperatiften ihracına ilişkin kararın Kooperatifler Kanunu'nun 16 ve 27 maddeleri ile Kooperatif Anasözleşmesinin 14. Maddesine aykırı olarak alındığı anlaşılmış, davacılar hakkındaki ihraç kararının davalı kooperatifin mahkeme kararı ile ihya edilmesinden sonra alınması dikkate alınarak da davalının TMK 2.maddesinde düzenlenen dürüstlük kuralına aykırılık savunmasına itibar edilmemiş ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; davalı ... yönetim kurulunun davacıların ortaklıktan ihracına ilişkin almış olduğu ... tarih ve ... Sayılı Yönetim Kurulu kararının İPTALİNE,
2-Alınması gerekli, 427,60 TL harçtan, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davalıdan tahsiline, Hazine'ye gelir kaydına.
3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL peşin harç ile 269,85 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 6.000,00 TL bilirkişi ücreti, 139,00 TL tebligat ve posta masrafları olmak üzere toplam 6.139,00 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacılar vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 23/01/2024
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı