T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/2010
KARAR NO: 2023/1504
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/11/2023
NUMARASI: 2023/22 Esas (Derdest)
DAVANIN KONUSU: Alacak
KARAR TARİHİ: 26/12/2023
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sırasında verilen ara kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili, davacı şirket ile davalı ... Tic. Ltd. Şti. arasında 2.800.000,00 TL değerinde mal alışverişi yapılması hususunda anlaşma sağlandığını, davalı şirketin sözleşme gereğince edimleri yerine getirmediğini, davalı şirketin teslim etmeyi taahhüt ettiği mallara ilişkin davacı şirkete öncelikle ilk faturaları kesmesine rağmen mal teslimini yerine getirmediğini, bu sebeple de davacı şirket tarafından bu faturaların mal ve hizmet alınmadığı şerhi ile iade ettiklerini, davalı şirket yetkilisi ...ın davacı şirket yetkilisi ... ile iade edilen faturalardan sonra yeniden görüşme yaptıklarını ve davalı şirket temsilcisinin malları teslim edebileceğini, 1.100.000,00 TL avans çıkarılmasını ve çek keşide edilmesi ile bu malları teslim edebileceğini beyan ettiğini, davalı tarafa ilgili avansın, malların teslim edilmesi şartıyla kendisine yollandığı ve iade faturaları geri çekilerek düzeltildiğini, ancak davalının malları teslim etmediğini, davacı şirket faturaları derhal yeniden iade ettiğini, davacı şirket yetkilisi ... taraflar arasındaki anlaşma gereğince banka hesaplarından toplam değeri 1.100.000,00 olan EFT işlemlerini gerçekleştirerek ve ayrıca toplam değeri 117.000,00 TL olan 3 adet çek teslim ettiklerini, davalı tarafından edimler yerine getirilmediğini, dolandırıcılık suçundan dolayı İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı’na davalı hakkında suç duyurusunda bulunduklarını, Cumhuriyet Başsavcılığı 2022/267987 soruşturma numarası ile başlatılan soruşturma kapsamında kuvvetli suç şüphesi ile davalının şirket hesabına bloke koyarak dosyayı bilirkişiye tevdi ettiğini, savcılık tarafından geçici bir bloke koyulduğunu ancak ceza hukukunun işleyişinin farklı olması ve fiilin suç olup olmaması ile hukuk mahkemesinde ileri sürülebilmesinin farklı değerlendirilmesi nedeniyle savcılık dosyasında aleyhlerine verilecek herhangi bir kararın hesaptaki blokeyi kaldıracağını ve bunun sonucu olarak 1.100.000 TL gibi büyük tutardaki paranın davalının eline geçeceğini belirterek, davalı ... Sanayi Tic. Ltd. Şti'ye ait olan ... Bankası'na ait ... İBAN numaralı hesaba bu dosyadan geçerli olmak üzere bloke koyulmasını, davalının bu parayı çekmesinin önlenmesi amacıyla bankalara yazı yazılması ve toplam değeri 117.000,00 TL olan 3 adet çekten henüz ödemesi yapılmamış 2 tanesinin ödemesinin durdurulmasını, bu amaçla ihtiyat tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebi üzerine mahkemece 12.01.2023 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir talebi reddine karar verilmiş, sözkonusu karar davacı vekili tarafından edilmiş istinaf edilmiş, Dairemizin 2023/348 Esas ve 2023/291 karar sayılı ilamı ile davacının istinaf talebinin reddine karar verilmiştir. Davacı vekili, davalı tarafından İstanbul Anadolu ... İcra dairesinin ... esas sayılı dosyası ile dava konusu alacak yönünden icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir talep edilmiş, mahkemece 13.03.2023 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir. Mahkeme kararı istinaf edilmiş olup, Dairemizin 23.05.2023 tarih ve 2023/757 Esas, 2023/581 karar sayılı kararı ile, dosya kapsamına göre, davacı tarafın şikayeti üzerine Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının düzenlediği iddianame ile dava açıldığı, Cumhuriyet savcılığı aşamasında bilirkişi raporu alındığı, davalı tarafından başlatılan icra takibine yönelik şikayet edilmesi sebebiyle İstanbul Anadolu 4.İcra Hukuk Mahkemesinin 2023/81 ve 2023/82 esas sayılı dava dosyalarının açılmış olduğunun anlaşıldığı, şu halde, gerek ağır ceza mahkemesi dosyası ve gerekse icra hukuk mahkemelerinin dosyaları getirtilerek ve varsa bilirkişi raporları ile birlikte incelenerek, ihtiyati tedbir talebi konusunda yaklaşık ispat koşulunun oluşup oluşmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken mahkemece bu hususlar üzerinde durulmaksızın yazılı şekilde ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesi ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Dairemizin kaldırma kararı sonrasında mahkemenin 02.11.2023 tarihli ara kararı ile; davacının şikayeti üzerine davalı hakkında 2022/267987 soruşturma no'lu dosyasında bilirkişi raporu alındığı yine mahkeme tarafından 06/10/2023 tarihli bilirkişi raporu alındığı ve her iki bilirkişi raporunun birbiriyle uyumlu olduğu, savcılık soruşturması sırasında davalı şirketin ... Bankası hesabına bloke konulduğu ve bu şekilde yeni delillerin ortaya çıktığını kabul ederek; davacının dava konusu mal alışverişi çerçevesinde davalıya 1.100.000,00 TL para gönderdiği, ayrıca toplam değeri 117.000,00 TL olan üç adet çek teslim edildiği, bu çeklerden 15/12/2022 tarihli ... çek no'lu 25.000,00 TL bedelli çekin ödemesinin yapıldığı kalan iki çekin ise henüz ödemesinin yapılmadığı, savcılık soruşturma dosyası ile bu dosyada alınan bilirkişi raporu, mahkememizce alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ihtiyati tedbir için gerekli yaklaşık ispat şartının gerçekleştiği gerekçesiyle, ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; %15 teminat karşılığı davalı ... Sanayi Tic. Ltd. Şti.'ye ait olan ... Bankası hesabına 1.125.00,00 TL ile sınırlı olmak üzere bloke konulmasına, 27/01/2023 tarihli 30.000,00 TL bedelli ... nolu çek ve 28/01/2023 tarihli 62.000,00 TL bedelli ... nolu çeklerin sadece taraflarla sınırlı olarak davalıya ödenmemesine yönelik ödemeden men yasağı konulmasına karar verilmiştir. Davalı vekili istinafında; taraflar arasında 30.07.2022 tarihli İnşaat ve Yapım Sözleşmesi imzalandığını ve bu sözleşme gereğince İzmir ... Mağazası'ndaki edimlerini davalının yerine getirdiğini, tarafların başka projelerde aralarında herhangi bir yazılı sözleşme olmaksızın ticaretini devam ettirdiklerini, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalının 2.803.324,02 TL alacağı bulunduğunu, bu hususun dosyada mevcut bilirkişi raporunda da tespit edildiğini, davacı tarafın, davalı şirketin hesabına 08.12.2022 tarihinde göndermiş olduğu 1.100.000,00 TL cari hesap borcuna istinaden gönderildiğini, borcun tamamının kapatılması gerekirken kısmen ödemede bulunulduğunu, kısmi ödemenin kabul edilmemesi üzerinde taraflar arasında gerginlik olduğunu ve akabinde davacı tarafın dolandırıcılık suçu ile şikayetçi olduğunu, davacı tarafından gönderilen 1.100.000,00 TL'lik ödeme dekontlarındaki açıklamaları dahi şikayet dilekçesindeki ifadelerini yalanlamakta olduğunu, dekontta cari hs ödemesi ibaresi yazdıklarını, bu durumun cari hesap borcu olduğunun açık olduğunu, davacı taraf kesin deliller ile iddiasını ispat etmesi gerekmekte olduğunu, davalı şirket yetkilisi ... ile davacı firma yetkilisi ... arasındaki Whatsapp yazışmaları itibariyle durumun açık olduğunu, davacı tarafça düzenlenen iade faturalarını kabul etmediklerini, davacı tarafın davalıya gönderilen 1.100.000 TL'nin aynı olduğunu, davacının faturaları iade etmesindeki amacının haksız olarak delil elde etmeye çalışmak olduğunu, İzmir ... AVM ... mağazasında keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmadan ihtiyati tedbir kararı verilmesinin hatalı olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir. İhtiyati tedbirin şartları 6100 Sayılı HMK'nın 389/1. maddesinde genel olarak düzenlenmiştir. Buna göre, mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. HMK'nın 390/3 maddesine göre, tedbir talep eden, öncelikle tedbir istemine ilişkin dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak, yasal delillerle ispat etmek zorundadır. Buradaki ispatın ölçüsü, “yaklaşık ispat” kuralına göre belirlenir. Yaklaşık ispat kuralı uygulanırken, iddianın doğruluğunu kabul etmekle birlikte, aksinin mümkün olduğu ihtimalini de gözetmelidir. Bu nedenle, ihtiyati tedbire karar verilirken, talebin haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan kural olarak teminat alınır. Geçici hukuki koruma kapsamında olan ihtiyati tedbir kararı verirken hakim, asıl uyuşmazlığı çözecek içerikte bir karar vermemelidir. Bununla birlikte, ihtiyati tedbire karar verilirken tarafların çıkar dengesini ve ihtiyati tedbirin amacını hakimin gözetmesi gerekli ve zorunludur. İhtiyati tedbir kararı verilmesinde hakime geniş bir takdir alanı bırakılmışsa da; hakim, her somut olayda, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemelidir ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararını verdiğini kararında belirtmelidir. İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse, Yasa’nın öngördüğü ölçüde ispat edilememişse, ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir. Anayasanın 141/3. Maddesine göre mahkeme ihtiyati tedbir isteminin kabulü ile ihtiyati tedbir kararı vermesi veya istemin reddine karar vermesi hallerinde kararında hukuksal gerekçe göstermek zorundadır. Dosya kapsamına göre, davacı tarafın şikayeti üzerine Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının düzenlediği iddianame ile dava açıldığı, mahkemece bilirkişi heyetinden alınan 05.10.2023 tarihli raporu itibariyle; davacı taraf ticari defterlerine göre davacının 1.227.000,00 TL alacaklı olduğu, davalı ticari defterlerine göre ise; davalının davacının 1.703.304,02 TL alacaklı olduğu ve davacı gelmeyen ürünlerin gelmediğini, davalı ise ürünlerin teslimini kanıtlama gerektiğini bildirir rapor sunulmuştur. Yine Cumhuriyet Savcılığınca bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle alınan rapor doğrultusunda Ağır Ceza Mahkemesine dava açılmış olduğu görülmektedir. HMK'nın 394. Maddesinde \" (1) Karşı taraf dinlenmeden verilmiş olan ihtiyati tedbir kararlarına itiraz edilebilir. Aksine karar verilmedikçe, itiraz icrayı durdurmaz. (2) İhtiyati tedbirin uygulanması sırasında karşı taraf hazır bulunuyorsa, tedbirin uygulanmasından itibaren; hazır bulunmuyorsa tedbirin uygulanmasına ilişkin tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde, ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak, kararı veren mahkemeye itiraz edebilir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/42 md.) Esas hakkında dava açıldıktan sonra, itiraz hakkında, bu davaya bakan mahkemece karar verilir. (3) İhtiyati tedbir kararının uygulanması sebebiyle menfaati açıkça ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati tedbiri öğrenmelerinden itibaren bir hafta içinde ihtiyati tedbirin şartlarına ve teminata itiraz edebilirler. (4) İtiraz dilekçeyle yapılır. İtiraz eden, itiraz sebeplerini açıkça göstermek ve itirazının dayanağı olan tüm delilleri dilekçesine eklemek zorundadır. Mahkeme, ilgilileri dinlemek üzere davet eder; gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yaparak kararını verir. İtiraz üzerine mahkeme, tedbir kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. (5) İtiraz hakkında verilen karara karşı, kanun yoluna başvurulabilir. Bu başvuru öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. Kanun yoluna başvurulmuş olması, tedbirin uygulanmasını durdurmaz.\" hükmü düzenlenmiştir. Mahkemece verilen 02/11/2023 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir için gerekli yaklaşık ispat şartının gerçekleştiği gerekçesiyle, ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; %15 teminat karşılığı davalı ...Sanayi Tic. Ltd. Şti.'ye ait olan ... Bankası hesabına 1.125.00,00 TL ile sınırlı olmak üzere bloke konulmasına, 27/01/2023 tarihli 30.000,00 TL bedelli ... nolu çek ve 28/01/2023 tarihli 62.000,00 TL bedelli ... nolu çeklerin sadece taraflarla sınırlı olarak davalıya ödenmemesine yönelik ödemeden men yasağı konulmasına karar verildiği, davalı vekilince bu karara karşı istinaf talepli dilekçe sunulduğu anlaşılmaktadır. Davalı vekili her ne kadar istinaf talebinde bulunmuş ise de HMK'nın 394.maddesine göre ihtiyati tedbir talebinin kabulü halinde bu ara kararına karşı başvurulacak kanun yolu istinaf değil itirazdır. Bu nedenle, mahkemece, davalı vekilinin dilekçesi itiraz dilekçesi olarak değerlendirilerek, tarafların duruşmaya davet edilmesi ve itiraz hususunda duruşmada bir karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile dosyanın istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmesi yerinde olmamıştır. İstinaf dilekçesine konu mahkeme ara kararı istinaf kanun yoluna tabi olmayıp, itiraza tabi olduğundan, dilekçenin itiraz dilekçesi olarak kabulü ile HMK'nın 394. Maddesi gereğince işlem yapılması için dosyanın yerel mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; İstinaf dilekçesine konu mahkeme ara kararı istinaf kanun yoluna tabi olmayıp, itiraza tabi olduğundan, dilekçenin itiraz dilekçesi olarak kabulü ile HMK'nın 394. Maddesi gereğince işlem yapılması için dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere 26/12/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.